احتمالا وقتی واژه‌ی «آتشفشان» را می‌شنوید، ناخودآگاه جریان‌های گدازه و ستون عظیم گاز و خاکستر و سنگ (آذرآواری) به ذهنتان خطور می‌کند. هزاران سال از آخرین فوران آتشفشانی در ایران می‌گذرد؛ اما ازآنجاکه فوران‌های آتشفشانی مانند دیگر پدیده‌های طبیعی ‌پیش‌بینی‌کردنی نیستند، ممکن است، دیر یا زود شاهد رویداد آتشفشانی بزرگی در ایران باشیم.

بدیهی است رویدادهای زمین‌شناسی اندکی ازلحاظ مهیب‌بودن به پای فوران‌های آتشفشانی برسند؛ اما تصور عموم بر این است که آتشفشان‌ها معمولا کم‌خطرتر از سایر فجایع طبیعی همچون زمین‌لرزه، سونامی و طوفان هستند. باوجوداین، واقعیت این است که آتشفشان‌ها به‌تنهایی می‌توانند موجب پدیدآمدن همه نوع فجایع طبیعی ازجمله سونامی‌های مهیب تا زلزله‌های مخرب و ویرانگر شوند و البته عواقب فوران آتشفشانی بزرگ، تنها به اینجا ختم نمی‌شود. با وجود آنکه برخی اطلاعات حاصل گزارش‌ها و اخبار رسانه‌ها باعث شده عموم مردم تا حدی با ظرفیت آتشفشان‌ها برای تخریب و فجایع مهیب باخبر باشند؛ آنچه همواره دست‌کم می‌گیریم، عمقِ فجایع است.

آتشفشان‌ها مادرِ هیولاها و فجایع

معمولا تصور ما فجایعی مانند آنچه در دنیای باستان رخ داده (همچون نابودی شهرهای پمپئی و هرکولانیوم) یا فوران‌های اخیر در هاوایی یا گواتمالا و ایتالیا است که در بدترین حالت به مرگ صدها نفر و تخلیه نواحی مسکونی و نابودی شهرها و روستاهای حوالی آتشفشان و مختل‌کردن زندگی در نواحی اطراف منجر می‌شود. حتی اگر تصورتان به رویدادهای قدیمی‌تری مانند فوران مشهور آتشفشان کراکاتوا در قرن نوزدهم باشد که با خود سونامی به‌همراه داشت و موجب مرگ هزاران نفر شد و انرژی معادل ۱۳ هزار بمب اتمی را آزاد کرد، بازهم مقیاس فاجعه‌های آتشفشانی را کاملا دست‌کم گرفته‌اید. درواقع، این‌ها تنها اثرهای اولیه‌ی فوران‌های آتشفشانی هستند؛ اما اثرهای پس از فوران‌های آتشفشانی می‌تواند به بلایای طبیعی با مقیاس بسیار بزرگ‌تری مانند سرمای گستره (حتی با سطح جهانی) یا تغییر DNA باکتری‌های بیماری‌زا منجر شود.

علائم اولیه‌ی فعالیت‌های آتشفشانی گدازه‌ها و حرارت هستند؛ اما این تنها شروع کار است، فوران‌ها می‌توانند ذرات و گازهای بسیاری را به جوّ کره‌ی زمین پرتاب کنند. برخی از مواد شیمیایی که از دهانه‌ی آتشفشان‌ها خارج می‌شوند، گازهای گل‌خانه‌ای مانند دی‌اکسیدکربن را نیز شامل می‌شوند. درحقیقت، فوران‌های آتشفشانی کنونی کمتر از ۱ درصد دی‌اکسیدکربنی را به جوّ سیاره می‌فرستند که به‌وسیله‌ی فعالیت‌های انسان منتشر می‌شود؛ اما میلیون‌ها سال قبل از اینکه انسانی وجود داشته باشد، فوران آتشفشانی شدیدی موجب گرم‌شدن کره‌ی زمین شده بود؛ پدیده‌ای که احتمالا در سیاره‌های دیگر منظومه‌ی شمسی نیز بارها اتفاق افتاده است.

لیتوگرافی از فوران سال ۱۸۸۳ کوه آتشفشانی کراکاتوا در اندونزی. در این فوران عظیم، حدود ۷۰ درصد از جزیره به‌کلی متلاشی شد.

در همین حال، دی‌اکسیدکربن می‌تواند در آبِ اقیانوس‌ها حل شود و برای همه نوع آبزیان دریایی خطرناک باشد. البته، بیشتر فوران‌های آتشفشانی کنونی می‌توانند باعث اثرهای گسترده‌تری نیز شوند و مواد شیمیایی دیگری مانند دی‌اکسیدگوگرد را هم به جوّ زمین بفرستند که حتی به لایه‌ی استراتوسفر (تا ۵۰ کیلومتری سطح زمین) نیز برسد. این گاز می‌تواند با بخارآب واکنش نشان دهد و قطرات اسیدسولفوریکی به‌وجود آورد که می‌توانند تشعشعات خورشیدی را بازتاب دهند و باعث سردشدن لایه‌های پایین‌تر جوّ شوند. بسته به بزرگی این فوران‌ها، ذرات گوگرد می‌توانند همراه‌با ذرات خاکستر برای مدت طولانی در جوّ کره‌ی زمین معلق باشد، این سرما می‌تواند روی نواحی بزرگی از کره‌ی زمین تأثیر بگذارد و موجب زمستان‌های آتشفشانی شود.

افزون‌براین، فوران‌های آتشفشانی بزرگ می‌توانند جلو شکل‌گیری قطرات باران را نیز بگیرند و موجب خشک‌سالی‌های گسترده‌ای شوند. همان‌طورکه می‌دانید، یک قطره باران زمانی شکل می‌گیرد که مولکول‌های آب به ذرات ریز گَردوغبار موجود در هوا می‌چسبند، این فرایند تا زمانی ادامه پیدا می‌کند تا قطره به‌قدری بزرگ شود که دیگر امکان معلق‌ماندن در هوا را نداشته باشد و سپس، به‌صورت باران روی زمین ببارد.

وقتی مواد اضافی مانند خاکستر و ذرات دیگر در هوا معلق باشند، آب موجود در ابر در قطره‌های خیلی زیادی پخش می‌شود و تشکیل هر قطره مدت بیشتری طول می‌کشد. البته، باران یکی دیگر از اثرهای مهیب فوران‌های آتشفشانی است. آتشفشان‌ها باعث سونامی نیز می‌شوند؛ البته از آخرین سونامی ایران سال‌ها می‌گذرد. سونامی سال ۱۳۲۵ مکران در بلوچستان ایران دراثر فرورانش درازگودال مَکُران به‌وقوع پیوست. دراثر این سونامی و زمین‌لرزه با مقیاس هشت ریشتر، حدود چهارهزار نفر جان خود را از دست دادند. با توجه به رشد جمعیت و توسعه‌ی منطقه، اگر چنین رویدادی اکنون در خط ساحلی جنوب‌شرقی ایران رخ دهد، بیش از نیم‌میلیون کشته برجای می‌گذارد.

فوران‌های بزرگ زیر آب یا ریزش‌های آتشفشانی یا بقایای داغ حاصل فوران‌های آتشفشانی در اقیانوس می‌توانند موجب شکل‌گیری امواج فوق‌العاده عظیمی شوند. به‌عنوان مثال، فوران کراکاتوا که در سال ۱۸۸۳ (۱۲۶۲ش) به‌وقوع پیوست، به بزرگ‌ترین سونامی آتشفشانی تاریخ منجر شد. برخی از امواج این سونامی مهیب تا ۴۰ متر ارتفاع داشتند و باعث بالارفتن سطح دریاهای سرتاسر کره‌ی زمین شدند.

کوه آتشفشانی سنت‌هلن واشینگتن، ایالات متحده در سال ۱۹۸۰ فوران کرد. در این فوران، با شدت انفجاری آتشفشانی پنج درجه، ستون مهیبی از سنگ‌های مذاب و و بخار و خاکستر تا ارتفاع ۳۱ کیلومتری جو پرتاب شدند.

بدین‌ترتیب، کاملا متوجه شدید که فوران‌های آتشفشانی اساسا می‌توانند به همه نوع فاجعه‌ای منجر شوند و فوران‌های بزرگ‌تر پیامدهای بزرگ‌تری نیز دارند. در سال ۱۸۱۵ (۱۱۹۴ش)، آتشفشان تامبورا در اندونزی فوران کرد و ۱۵۰ کیلومترمکعب خاکستر را به‌همراه مواد دیگری به جوّ زمین فرستاد. این فوران برای مردم محلی بسیار مخرب بود و البته اثرهای جهانی هم در پی داشت. ذرات حاصل از این فوران آتشفشانی دو سال در جوّ معلق ماندند و موجب سرمای جهانی شدند که تا سه درجه‌ سانتی‌گراد سردتر از سابق بود. به همین دلیل، سال ۱۸۱۶ را «سال بدون تابستان» نام‌گذاری کردند.

گیاهان برای رشد به نورخورشید و گرما احتیاج دارند و هم انسان و هم گیاهان برای غذا وابسته به این گیاهان هستند؛ بنابراین، نورخورشید کمتر و یخ‌بندان اضافی و تابستان‌های سرد حتی تا آمریکای‌شمالی و اروپا به‌معنای قحطی گسترده‌ای بود که همه‌ی جهان را فراگرفت. این فوران عوامل بیماری‌زا را نیز تغییر دادند.  

ذرات معلق در هوا و دی‌اکسیدگوگرد ناشی از فوران روی شرایط آب‌و‌هوایی هند تأثیر گذاشت و در ابتدا موجب خشک‌سالی و سپس جاری‌شدن سیل دیرهنگامی شد که در عین ناباوری، باعث تغییر محیط‌زیست خلیج بنگال و پدید‌آمدن گونه‌ی جدیدی از باکتری وبا شد؛ نوعی باکتری که روده‌ی فرد را آلوده می‌کند و باعث اسهال و خشکی بدن و احتمالا مرگ می‌شود. وبا هنوزهم بعد از سال‌ها از مهار جهانی‌اش کشته می‌گیرد و در آن زمان، در دلتای گنگ (بنگال) وجود داشت؛ اما این گونه‌ی جهش‌یافته با طوفان در دنیا پخش شد. امروزه، هرساله میلیون‌ها نفر به این بیماری مبتلا می‌شوند.

حال که تصویر نسبتا کوتاهی از مخاطرات آتشفشان‌ها پیش‌ روی شما خوانندگان گذاشتیم به امروز بازمی‌گردیم. در‌حال‌حاضر، دانشمندان با توجه به آمارهای موجود اعلام کردند کاهش فعالیت‌های آتشفشانی در قرن بیست‌و‌یکم و فوران آتشفشان‌ها در نواحی کم‌جمعیت، موجب کاسته‌شدن از مرگ‌و‌میرهای ناشی از این پدیده‌های مخوف شده است.

در‌حالی‌که این امر تا حدی باعث تسکین است، از‌آنجا‌که آتشفشان‌ها از الگوی خاصی برای فوران پیروی نمی‌کنند، این نگرانی‌ وجود دارد که در قرن حاضر، فوران آتشفشانی در ابعاد بزرگ را شاهد باشیم. سال گذشته، اخباری درباره‌ی فوران احتمالی آتشفشان دماوند منتشر شد. اوایل شهریور ۱۳۹۷، پس از سیلی در گزنک مازندران که ناشی از ذوب شدن یخچال‌های قله‌ی دماوند بود، در فضای مجازی شایعات زیادی درباره‌ی فعال‌شدن احتمالی آتشفشان دماوند دست‌به‌دست شد. در همین حال‌، محمدجواد بلورچی، مشاور عالی و سخن‌گوی سابق سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا هشدارهای درست و به‌موقعی در این‌ باره داد که جای تأمل داشتند.

بلورچی در بخشی از صحبت‌های خود گفت:‌

آتشفشان دماوند جزو آتشفشان‌های بسیار مخرب جهان است؛ یعنی از آتشفشان سنت‌هلن نیز بزرگ‌تر است که در سال ۱۹۸۰ در مرز آمریکا و کانادا اتفاق افتاد و می‌تواند ستون دودی خاکستری تا ارتفاع ۲۵ کیلومتر به آسمان پرتاب کند که نشانگر توان بالقوه این آتشفشان است. وقتی چنین توانی در آتشفشان وجود داشته باشد، خیلی تفاوتی نمی‌کند در کجای دامنه‌ی کوه باشید. این آتش‌فشان استان‌های مازندران و سمنان و تهران را تحت‌تأثیر قرار خواهد داد و استان‌های گلستان و البرز هم بی‌تأثیر نخواهند بود.

با وجود درستی بخش زیادی از صحبت‌های سخن‌گوی سابق سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، باید بگوییم ارتفاع ستون دود و خاکستر (ارتفاع ستون دود و خاکستر فوران سن‌هلن به ارتفاع ۳۱ کیلومتری جوّ کره‌‌ی زمین رسید) و اصولا آنچه در اغلب گزارش‌های خبری می‌خوانیم، معیار درستی برای سنجش مهیب‌بودن فوران کوه آتشفشانی نیست. این درست است که آتشفشان‌ها می‌توانند موادی را تا ارتفاع ده‌ها کیلومتری آسمان پرتاب کنند؛ اما این خروجی‌های آتشفشانی فقط دود و خاکستر نیستند.

خاکستر آتشفشانی از هیچ‌گونه مواد دودی و سوختنی تشکیل نشده است؛ بلکه از گدازه‌ها و سنگ‌های ریزی پدید آمده‌ است که گاهی کوچک‌تر از دو میلی‌متر هستند. این خاکستر که به‌نظر شبیه دود است، درواقع، گازهای آتشفشانی به‌همراه مواد کریستال‌مانندی هستند که به‌وسیله‌ی بخارآب به هوا پرت می‌شوند. به همین دلیل، استنشاق خاکسترهای آتشفشانی بسیار خطرناک است و درصورت تنفس این گازها، به ریه‌ها آسیب می‌رسد؛ آسیبی که می‌توان آن را به استنشاق فایبرگلاس بدون استفاده از ماسک مقایسه کرد. البته، استنشاق گازهای آتشفشانی به‌مراتب از فایبرگلاس خطرناک‌تر هستند؛ چراکه این گازها می‌توانند وارد ریه‌های انسان شوند و با ترکیب‌شدن مایع درون ریه با خاکستر، ماده‌ای چسبناک به‌وجود بیاورند که واضح است موجب مرگ فرد می‌شوند.

پژوهشگران بر این عقیده‌اند جهان برای فوران عظیم بعدی آماده نیست و ممکن است تعداد کشتگان احتمالی چنین رویداد مخربی به میلیون‌ها نفر برسد.

با‌این‌حال، هشدارهای جورابچی خیلی هم اشتباه نبود. تقریبا چند ماه قبل از صحبت‌های او، گروهی از آتشفشان‌شناسان برجسته‌ی جهان در یادداشتی که در نشریه‌ی علمی Nature منتشر کردند، درباره‌ی وقوع فوران بزرگی بعدی در جهان هشدار دادند. این گروه که از دانشمندان برجسته‌ی بین‌المللی تشکیل شده بود، اعلام کرد جهان باید آمادگی بیشتری دربرابر فوران آتشفشانی بزرگ بعدی داشته باشد. سونامی ویرانگر اقیانوس هند در سال ۲۰۰۴ (۱۳۸۳) و زمین‌لرزه توهوکوی ژاپن در سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰)، تنها برخی از بدترین حالت‌های ممکن برای این دست رویدادهای طبیعی مخرب هستند.

با تمام این‌ها، بشر مجبور نبوده حداقل از سال ۱۸۱۵ و فوران تامبورا، با فجایع آتشفشانی در مقیاس جهانی روبه‌رو شود؛ فورانی که به «سال بی‌تابستان» در نقاط مختلف اروپا و آمریکا و کشته‌شدن حدود ۱۰۰ هزار نفر از ساکنان اطراف آتشفشان منجر شد. احتمالا فوران همین آتشفشان و سال بدون تابستان، الهام‌بخش مری شلی، برای خلق شاهکارش هم بوده باشد. او و دوستانش، لرد بایرون و پرسی بیش شلی، همسر آینده شلی، در آن سال، خانه‌ای ویلایی در نزدیکی دریاچه ژنو سوئیس اجاره کرده و محفلی جهنمی تشکیل داده بودند.

آن‌ها به‌دلیل سرمای هوا نتوانستند ایام تعطیلات خود را در فضای باز سپری کنند و برای همین تصمیم گرفتند رقابتی برای نوشتن ترسناک‌ترین داستان ترتیب دهند. بدین‌ترتیب، لرد بایرون داستان‌‌های مدرنی درباره‌ی خون‌آشام‌ها خلق کرد و مری شلی هم شاهکارش، یعنی «فرانکشتاین» را نوشت. حتی دانشمندان گمان می‌کنند ممکن است ادوارد مونک تابلوی مشهور خود، «جیغ» را در یکی از غروب‌های غمناکی نقاشی کرده باشد که براثر خاکسترهای فوران آتشفشان کراکاتوا به رنگ سرخ درآمده بود.

تصویری از ضحاک ماردوش. در‌حالی‌که فردوسی، ضحاک را به‌صورت موجود پلیدی با دو مار مهیب بر شانه‌هایش توصیف کرده، ضحاک در اوستا، به‌صورت موجودی با سه پوزه و سه دهن و سه کله یا س نیز آمده ‌است.

این‌ها هیولاهای مدرن بودند؛ اما هیولاهای باستانی نیز از دلِ آتشفشان‌ها بیرون آمدند. در فرهنگ ایران باستان ریشه‌ی واژه‌ی «اژدها» نیز از دل این آتشِ اهریمنی بیرون آمده است. حکیم سخن، ابوالقاسم فردوسی، حماسه‌سرای نامی ایران، در اثر جاودانه‌اش «شاهنامه»، ضحاک را که نامش در اوستا به‌صورت «اژی‌دَهاکه» آمده‌ و بعدها به‌مرور و کثرت تلفظ به اژدها بدل شده، به‌صورت موجود پلیدی با دو مار مهیب بر شانه‌هایش وصف می‌کند. احسان بهرامی، پژوهشگر و ادیب، «فرهنگ واژه‌های اوستا» را به یاری فریدون جنیدی به‌رشته‌ی تحریر در‌آورده است. وی در کتابش می‌نویسد: «واژه‌ی اژدها، واژه‌ای اسطوره‌ای است و آن باید کوه آتشفشان ویرانگر و نابودکننده باشد».

درواقع، کل اسطوره‌ی ضحاک نیز خود برخاسته از آتشفشان است؛ چنانچه در افسانه ضحاک ماردوش می‌خوانیم:

در پایان زمان، ضحاک زنجیر خود را خواهد گسست و یک‌سوم از مردم و ستوران را نابود خواهد کرد. آنگاه اهورامزدا، گرشاسب را از زابلستان برمی‌انگیزد تا آن نابکار را از میان بردارد.

درحقیقت، برخی پژوهشگران ازجمله بهرامی بر این باورند که این افسانه از رویدادهای طبیعی نشئت گرفته باشد. درواقع، این‌طور تصور می‌شود که در دوران باستان، کوه دماوند آتشفشانی با فعالیت‌های مستمر بوده و همواره جریان‌های ماگما و گدازه‌ای که بی‌شباهت به مارهای اژدهاپیکرِ دهشتناک و آتشین نبودند، به‌سوی ساکنان دامنه‌ی کوه سرازیر می‌شدند. به همین دلیل، گمان می‌رود داستان به بند کشیده‌شدن ضحاک در البرز شاید مقارن با فروکش‌کردن فعالیت‌های آتشفشانی این کوه به‌وجود آمده است و طبعا رهایی مجدد ضحاک از بند، نگرانی‌ مردمان باستان را از فعالیت دوباره‌ی آتشفشان نشان می‌داد.

یکی دیگر از اساطیر شنیدنی دنیای باستان را مرور کنیم. حتما از شهر افسانه‌ای آتلانتیس شنیده‌اید که با تمام جلال و جبروتش، بدون هیچ ردپایی به‌یک‌باره از صحنه‌ی روزگار محو شد. آن‌طورکه از افسانه آتلانتیس برمی‌آید، مردمان این تمدن روزگاری به خوبی و خوشی زندگی می‌کردند تا اینکه روزی خشم خدایان را با زندگی پر از فساد و سرپیچی از دستورهای آن‌ها بر‌انگیختند و خدایان هم مطابق معمول داستان‌های دنیای باستان، انتقام سختی از انسان‌ها می‌گیرند و بارانی از آتش و زمین‌لرزه (از نشانه‌های بارز فوران‌های مهیب) را بر آن‌ها نازل می‌کنند. درنتیجه، آتلانتیس بدون هیچ ردی در تاریخ محو می‌شود و با گذشت‌ قرن‌ها، دانشمندان همچنان در جست‌وجوی ردپای این شهر افسانه‌ای هستند.

افلاطون، فیلسوف شهیر یونانی در چند مورد از مکالمات مشهورش از جمله «خطابه‌ی دفاعیه (Apology)» که به دفاعیات سقراط اختصاص دارد و «تیمائوس(Timaeus)» اشاراتی به خیالی یا واقعی بودن اسطوره و حتی محل آن داشته است. در همین حال، مانند اسطوره ضحاک ماردوش، استنادهایی به این رویداد طبیعی در برخی روایت‌های تاریخی خصوصا اشعار «هسیود (Hesiod)» در دست است که شباهت چشمگیری به این روایت کهن دارد. هیسود در مشهورترین اثرش «نسب‌نامه خدایان (Theogony)»، آنچه را که شرح می‌دهد به فوران عظیم آتشفشانی جزیره سانتورینی در دریای اژه در حدود ۳۶۰۰ سال قبل شباهت دارد. در این فوران آتشفشانی تمدن بسیار پیشرفته مینوسی‌ها که در جزیره کِرت واقع بود، به‌کلی از میان رفت.

امروزه، به‌خوبی می‌دانیم چنین مقیاسی از فوران‌ها وجود دارند. اسطوره‌هایی مانند این به پژوهشگران یاری می‌رسانند رویدادهای بزرگ گذشته را تا حدی درک کنند. موضوع دیگر از چنین رویدادهای بزرگی، فوران کوه آتشفشان «کوائی (Kuwae)» در قرن پانزدهم در جزایر وناتو اقیانوس آرام است. گمان می‌رود این فوران یکی از بزرگ‌ترین فوران‌های زمین در ۱۰ هزار سال گذشته بوده باشد. در‌واقع، این فوران به‌قدری بزرگ بود که جزیره‌ای را کاملا غرق کرد.

با مرور این اساطیر، متوجه می‌شویم که کوه‌های آتشفشانی مانند تامبورا که همین حالا هم فعال هستند، تأثیراتی در ابعاد جهانی دارند و به‌لحاظ «شدت انفجار آتشفشانی (VEI)» در درجه‌ی هفت یا هشت قرار می‌گیرند. به‌گفته دانشمندان، فوران بعدی با شدت انفجار هفت درجه یا بیشتر، ممکن است در طول زمان زندگی ما اتفاق بیفتد یا صدها سال با ما فاصله داشته باشد.

این دانشمندان در مقاله‌ی خود نوشتند:

اکنون زمان این بحث‌ها نیست و باید دانشمندان و مقام‌های دولتی بتوانند قبل از وقوع فاجعه‌ای مهیب، برنامه‌ریزی‌ها و آماده‌سازی‌های لازم را انجام دهند.

 این دانشمندان فهرست بلندبالایی از آتشفشان‌هایی تهیه کردند که توانایی پدیدآوردن فورانی به بزرگی هفت درجه در مقیاس شدت انفجار آتشفشانی را داشتند. به‌جز آتشفشان تاوپو در نیوزیلند که آخرین فوران مقیاس هشت جهان حدود ۲۶ هزار و ۵۰۰ سال قبل در آن رخ داده، از کوه دماوند نیز به‌عنوان یکی از نامزدهای اصلی چنین فوران مهیبی نام بردند.

پس از این مقدمه، بهتر است کمی با آتشفشان‌های کشورمان آشنا شویم. ایران ۶ آتشفشان دارد:‌ دماوند، سبلان، سهند، تفتان، بزمان و قلعه‌ی ‌حسن‌علی. درادامه، به‌اختصار هریک از آن‌ها را معرفی می‌کنیم.

۱. دماوند

دماوند آتشفشان بالقوه فعالِ‌ چینه‌ای محسوب می‌شود که با ۵,۶۰۹ متر، مرتفع‌ترین قله در ایران و مرتفع‌ترین قله‌ی آتشفشانی در آسیا است. باید ذکر کنیم گروه آتشفشانی کوئن‌لون در تبت از دماوند مرتفع‌تر است؛ اما کوه آتشفشانی به‌حساب نمی‌آیند. آتشفشان دماوند در فاصله‌ی ۷۰ کیلومتری تهران و ۶۵ کیلومتری جنوب دریای خزر قرار دارد. کوه دماوند دوازدهمین قله‌ی مرتفع جهان نیز محسوب می‌شود و پس از کوه اورست، در آسیا رتبه‌ی دوم را دارد. در همین حال، مرتفع‌ترین کوه آتشفشانی آسیا و یکی از هفت کوه آتشفشانی مرتفع جهان است.

دماوند در اساطیر ایران جایگاه بسیار خاص و ویژه‌ای دارد. همان‌طورکه در سطور گذشته ذکر کردیم، در دماوند است که ضحاک ماردوش را فریدون به بند می‌کشد و قرار است تا آخرالزمان در آنجا به‌بندکشیده باقی بماند تا روزی از بند رها شود و به زیر آید و شروع به نابودی دنیا کند. آرش کمانگیر نیز از دماوند تیری انداخت تا مرز میان ایران و توران را مشخص کند. در اشعار کهن، معمولا دماوند با داستان مشهور به بند کشیده‌شدن ضحاک همراه است. فردوسی بزرگ در شاهکار خود چنین می‌سراید: «بیاورد ضحاک را چون نوند / به کوه دماوند کردش ببند». به‌جز اشاره‌های زیادی که به کوه دماوند در ادبیات کهن و معاصر شده، احتمالا مشهورترین اشاره در قصیده‌‌ی مشهور «دماوندیه» ملک‌الشعرای بهار باشد که در قسمتی از آن می‌خوانیم:‌ «ای دیو سپید پای در بند! / ای گنبد گیتی! ای دماوند!»

کوه دماوند اولین‌بار در دوره‌ی پلیستوسن در حدود ۱.۷۸ میلیون سال قبل فوران کرد و آخرین فوران آن به حدود ۵۳۰۰ ق.م بازمی‌گردد

ریشه و معنای کلمه دماوند نامشخص است؛ اما برخی از پژوهشگران برجسته گمان می‌کنند این نام احتمالا به‌معنی کوهی است که از آن دود و خاکستر بیرون می‌آید که مشخصا اشاره به ماهیت آتشفشانی آن است. کوه دماوند اولین‌بار در دوره‌ی پلیستوسن درحدود ۱.۸۷ میلیون سال قبل فوران کرد. پس از چندین فوران درحدود ۶۰۰ تا ۲۸۰ هزار سال قبل، آخرین فوران آن به دوره‌ی هولوسن درحدود ۵۳۰۰ ق‌م بازمی‌گردد. کوه دماوند می‌تواند به‌عنوان آتشفشان بالقوه‌ی فعال یا نیمه‌فعال در نظر گرفته شود. درواقع در سال ۱۳۸۶، دودخانه‌های نزدیک دهانه‌ی قله شروع به انتشار دی‌اکسید‌گوگرد کردند.

۲. سبلان

سبلان آتشفشان چینه‌ای غیرفعالی در منتهی‌علیه کوه البرز و استان اردبیل در شمال‌غربی ایران است. این کوه آتشفشانی که ۴,۸۱۱ متر ارتفاع دارد، دومین قله‌ی بلند کشور محسوب می‌شود. در نوک قله‌ی سبلان، دریاچه دائمی نیز وجود دارد که یکی از دیدنی‌ترین مقاصد گردشگری این کوه نیز محسوب می‌شود. دشتی دائمی نیز در قله‌های سبلان وجود دارد که مناظر دیدنی را پدید آورده است. در یکی از دامنه‌های سبلان در ارتفاع حدود ۳,۶۰۰ متری، سنگ‌های زیاد آتشفشانی به‌شکل مجسمه‌های غول‌پیکری شبیه به حیوانات و پرندگان و حشرات نیز وجود دارند که توجه گردشگران را به خود جلب می‌کنند.

به‌جز این، کوه سبلان جاذبه‌های زیادی در طول سال برای علاقه‌مندان به کوه‌نوردی فراهم می‌کند. در شیب‌های کوه، آب معدنی از چشمه‌ها سرازیر می‌شود که به‌عقیده بسیاری خواص درمانی دارد. مردم عشایری منطقه نیز در روستاهای کوچک زندگی می‌کنند و همواره در چادرهای خود به‌گرمی از گردشگران پذیرایی می‌کنند. براساس برخی باورها، کوه سبلان جایی بود که زرتشت برای چند سال در آنجا تعمق و تفکر کرد؛ به همین دلیل، برای زرتشتیان یکی از مکان‌های مهم محسوب می‌شود. حتی برخی گمان می‌کنند آنچه فردریش نیچه، فیلسوف شهیر آلمانی در ابتدای کتاب «چنین گفت زرتشت» شرح داده، فرود زرتشت پس از سال‌ها (به‌تعبیر نیچه پس از ۱۰ سال) تفکر از کوه سبلان است. براساس برخی باورهای عشایر، زمانی‌که تمام برف‌های کوه سبلان ذوب شود، جهان به‌پایان می‌رسد؛ عقیده‌ای که درصورت وقوع آن، نابودی دنیا چندان دور از واقعیت نیست.

آتشفشان سبلان بسیار قدیمی است. اولین فوران آن در دوره‌ی ائوسن (۵۶ تا ۳۳.۹ میلیون سال قبل) و بعد از آن در دوره‌ی زمین‌شناسی میوسن (۲۳ تا ۵ میلیون سال) رخ داد؛ اما با توجه به برخی تاریخ‌گذاری‌ها، فعالیت‌های آتشفشان اصلی در دوره‌های پلیوسن و پلیستوسن و بین ۵ تا ۱.۴ میلیون سال به‌وقوع پیوسته است. برخی نیز معتقدند فعالیت‌های آتشفشانی سبلان تا دوره هولوسن و تا کمتر از ۱۰ هزار سال قبل نیز ادامه داشته است.

سبلان چندین قله با ارتفاع بیش از ۴,۵۰۰ متر دارد که عمدتا در امتداد ارتفاعات جنوب‌غربی و شمال‌شرقی قرار دارند. بلندترین قله سبلان با ارتفاع ۴,۸۱۱ متر در انتهای شمال‌شرقی رشته‌کوه قرار دارد. آب و هوای سبلان قاره‌ای با تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های برفی و بسیار سرد است.

۳. سهند

کوه سهند با ۳,۷۱۰ متر ارتفاع، سومین آتشفشان بزرگ در شمال‌غربی ایران و ناحیه‌ی آناتولی شرقی ترکیه است. دو کوه دیگر، آرارات و سبلان هستند. بلندترین قله سهند «کمال» نام دارد که ۳,۷۰۷ متر ارتفاع دارد و ۱۷ قله بلندتر از سه‌هزار متر نیز در این کوه وجود دارند. به‌دلیل وجود انواع گیاهان و جانوران در ارتفاعات بالای کوه‌های سهند، همواره از آن به‌عنوان «عروس کوهستان‌های ایران» یاد می‌شود. قدمت سنگ‌های کوه سهند نشان می‌دهد این آتشفشان از ۱۲ میلیون سال پیش تا تقریبا ۰.۱۴ میلیون سال پیش به‌طور پراکنده فعال بوده است.

سهند به‌طور عمده از گدازه‌های داسیتی و فلسیک تشکیل شده و به‌لحاظ تاریخچه و ساختار زمین‌شناسی با کوه سبلان مقایسه‌شدنی است و در حاشیه‌ی جنوبی صفحه‌ی آتشفشانی‌تکتونیکی آذربایجان‌غربی واقع است. از‌این‌رو، دلیل اصلی زمین‌لرزه‌ها با تأثیرات ناگوار اغلب در شهرها و نواحی روستایی اطراف خود، به‌ویژه برای شهرهای بزرگی مانند تبریز است که در فاصله‌ی ۴۰ کیلومتری جنوب آن قرار دارد. درواقع، برخی از این زمین‌لرزه‌ها در قرن‌های گذشته بسیاری از بناهای تاریخی منطقه را تخریب کرده‌اند.

یکی دیگر از تأثیرات منفی تاریخچه‌ی زمین‌شناسی نسبتا جوان کوه سهند و مناطق اطراف آن، شوری آب‌های سطحی جاری از کوه است. در‌حالی‌که برخی از چشمه‌های سهند برای درمان‌های پزشکی استفاده می‌‌شوند، کیفیت آب آن برای مصارف آشامیدنی و حتی کشاورزی محدود به نواحی خاصی است.

مشابه سایر آتشفشان‌ها در مناطق کوهستانی شمال‌غربی ایران، آب‌و‌هوا و پوشش گیاهی کوه سهند در مقایسه با سایر مناطق کشور مطلوب است؛ اگرچه ممکن است گاهی اوقات شرایط سختی در ارتفاعات این کوه آتشفشانی حکم‌فرما باشد. ارتفاع زیاد و زمستان‌های طولانی و برفی و دمای نسبتا معتدل تابستان باعث شده کوه سهند و کوه‌پایه‌های اطراف آن به منطقه روستایی پرجمعیتی تبدیل شود.

گزاویه دوپلانو، جغرافی‌دان مشهور دانشگاه سوربن فرانسه، در اواخر دهه‌ی ۱۳۳۰ تا اوایل ۱۳۴۰، پژوهش‌هایی درباره‌ی اقتصاد و سکنه‌ی این منطقه انجام داد که در نوع خود جالب توجه بودند. برخلاف کوه سبلان که در آن زندگی عشایری نقش اصلی را ایفا می‌کند، کوه سهند منطقه‌ای عمدتا روستانشین با سکنه‌‌ی دائمی است که به کشاورزی و دام‌پروری مشغول‌اند. سکونتگاه‌های دائمی روستایی را می‌توان گاهی تا ارتفاعات تقریبا بالایی پیدا کرد و حتی دیده شده که چوپانان محلی تا ارتفاعات بالای ۲,۵۰۰ متری به رمه‌گردانی مشغول بوده‌اند. دوپلانو کوه سهند را نمونه‌ی بارزی از «همجواری سبک‌های زندگی و فرهنگ‌های ایرانی و ترکی» قلمداد کرده است.

۴. تفتان

تفتان آتشفشان چینه‌ای فعالی در جنوب‌شرقی ایران واقع در استان سیستان‌و‌بلوچستان است. ارتفاعات قله‌های این کوه آتشفشانی در نواحی مختلف متغیر است که بلندترین قله‌ی آن، «چهل تن»، ۴,۰۳۶ متر ارتفاع دارد. تفتان مرتفع‌ترین کوه در جنوب‌شرقی ایران و نزدیک‌ترین شهر به این کوه آتشفشانی خاش است.

گزارش‌های مربوط به تاریخچه‌ی فعالیت‌های آتشفشانی این کوه نیز مانند دیگر کوه‌های آتشفشانی ایران نامشخص است. جدیدترین تاریخ‌گذاری‌های تابش‌سنجی از این کوه آتشفشانی، آخرین فوران‌های آن را حدود ۶,۹۵۰ سال قبل تخمین زده است. در‌حال‌حاضر، این آتشفشان فعالیت فومارولیک شدید (خروج بخارها و گازهای گوگردی) دارد که از فاصله‌ی بسیار زیاد قابل‌مشاهده هستند. به‌نظر می‌رسد تفتان بخشی از منطقه‌ای زمین‌گرمایی است و تعدادی چشمه‌ی آب گرم را می‌توان در اطراف آتشفشان یافت.

کوه تفتان همراه‌با کوه بزمان و کوه سلطان در پاکستان، بخشی از قوس آتشفشانی است. این قوس آتشفشانی روی لایه‌های رسوبی کرتاسه‌ائوسن شکل گرفته و از فرورانش صفحه‌ی اقیانوسی عربستان در زیر ایران در درازگودال مَکُران به‌وجود آمده است. تفتان همواره فعالیت‌هایی دارد و گدازه‌های از بازالت تا داسیت از دودخانه‌های آن فوران می‌کنند.

حدود پنج دوره‌ی مختلف فوران فعال در آتشفشان تفتان کشف شده است. فعالیت اول، شامل گدازه و سنگ آذرآواری ترکیبی از داسیت و ریوداسیت بوده است. در فوران‌های بعدی، گدازه‌های دوره‌ی پایانی پلیوسن به‌همراه آگلومرا فوران کردند. این موارد را می‌توان تا ۱۰ کیلومتر از مخروط دورتر یافت. این سه مرحله از تاریخ‌گذاری سنگ‌ها و عناصر مختلف کوه تفتان تخمین زده شده است که شامل ۶.۹۵ میلیون و ۶.۰۱ میلیون و ۰.۷۱ میلیون سال قبل می‌شود. یک مرحله‌ی حتی قدیمی‌تر از سنگ‌ها و کانی‌های شمال‌غربی تفتان، حتی فعالیت‌های آن را حتی حدود هشت‌میلیون سال قبل تخمین زده است. در همین حال، برخی تاریخ‌گذاری‌ها خروج گازهای خاکستر آتشفشانی در «دوران کُواتِرنِری» درحدود ۴,۰۴۰ هزار تا ۸۲ هزار سال را نشان می‌دهد. متأخرترین تاریخ‌گذاری که با تاریخ‌گذاری رادیومتری از گدازه‌های تفتان به‌دست آمده، آخرین فعالیت آتشفشانی آن را ۶,۹۵۰ سال قبل برآورد کرده است.

پژوهش‌های انجام‌گرفته در اواخر قرن نوزدهم حاکی از نبود گدازه‌های تازه در کوه تفتان بود؛ اما پژوهشگران بعدی نتیجه گرفتند فعالیت آتشفشانی در این کوه در دوره‌های زمین‌شناسی کنونی نیز رخ داده است. اینکه نام «تفتان» از واژه‌ی باستانی «تَفت» به‌معنای داغ‌کردن گرفته شده، می‌تواند نشانگر این باشد که فعالیت انفجاری را مردم آن دوره در حوالی آتشفشان مشاهده کرده‌اند. در همین حال، فوران‌هایی در سال‌های ۱۲۸۱ و ۱۳۴۹ و ۱۳۷۳ در تفتان ثبت شدند.

در سال ۱۲۵۶ شمسی گزارشی از انتشار دود و خاکستر از تفتان ثبت شده که به‌نظر می‌رسد ابرهای پرگردوغبار به‌جای فعالیت آتشفشانی به‌اشتباه گرفته شده باشند. همچنین، گزارش‌هایی در دست است که در سال ۱۲۹۳ شمسی، ابرهایی از دود از آتشفشان متصاعد شده‌اند؛ اگرچه گزارشی که در سال ۱۳۷۳ منتشر شد، از نبود تاریخچه‌ی فعالیت‌های آتشفشانی در تفتان حکایت می‌کرد.

ناگفته نماند در فوران سال ۱۲۸۱ شمسی، فعالیت‌های آتشفشانی با زلزله همراه بود. در طول این فوران، دود و بخارهای سنگینی از دهانه‌ی آتشفشان خارج و تابش‌ شدیدی در شب‌ مشاهده شدند. در فوران سال ۱۳۷۳ هم جریان مواد مذابی به طول ۶۰ متر از کوه تفتان روان شد. با‌این‌حال، این آتشفشان در‌حال‌حاضر به‌عنوان آتشفشانی خفته طبقه‌بندی می‌شود. در همین حال، تصاویر ماهواره‌ای تغییر شکل زمین در کوه تفتان را نشان می‌دهد.

آب‌های گرم اطراف تفتان حاوی مقادیر زیادی بور است؛ چراکه سامانه‌ی گرمایی تفتان جوان است و ورودی سنگ‌های حاوی کانی‌های زیادی از این دست هستند. این کانی‌ها تحت‌تأثیر گازهای دودخانه و ترکیب سنگ‌های آتشفشانی قرار دارند. درجه‌ی حرارت در سامانه گرمایی تفتان بین ۱۰۴ تا ۲۱۰ درجه‌ی سانتی‌گرد تا ۷۵ تا ۱۸۵ درجه‌ی سانتی‌گراد تخمین زده می‌شود.

آب در چشمه‌های مختلف اطراف تفتان ازنظر ترکیب عنصر متفاوت است. این امر احتمالا نشان‌دهنده مواجه و برخورد بین آب‌های آتشفشانی و آب‌های حاصل بارندگی‌ها و بارش برف در ارتفاعات و تعامل با سنگ‌ها و آب‌های شور است. منطقه‌ی زمین‌گرمایی تفتان از بزرگ‌ترین مناطق زمین‌گرمایی مَکْران ایران است که مساحت ۴,۳۱۰ کیلومتری را دربر می‌گیرد. سایر سامانه‌های زمین‌گرمایی در جنوب‌شرقی ایران در کوه بزمان یافت می‌شود که در بخش بعدی به آن می‌پردازیم. علاوه‌بر‌این، در تفتان استخرهای گِل نیز یافت می‌شود. چشمه‌های آب گرم و سایر مظاهر زمین‌گرمایی برای مقاصد درمانی در ایران رواج زیادی دارند؛ اما نتایج پژوهشی که در سال ۱۳۸۱ انجام گرفت، نشان داد تفتان ممكن است مکان مطلوبی برای احداث نیروگاه چرخه‌ی دودویی (نیروگاه سیکل ترکیبی) باشد.

۵. کوه بزمان

کوه بزمان آتشفشان چینه‌ای در منطقه‌ی بیابانی استان سیستان‌و‌بلوچستان در جنوب‌شرقی ایران است. کوه بزمان در فاصله‌ی ۱۱۰ کیلومتری شمال‌غرب ایرانشهر و جنوب‌غربی قله‌ی تفتان واقع شده است و ارتفاع آن نسبت به نواحی پیرامون ۲,۱۰۰ متر است. کوه بزمان آتشفشانی جوان به‌لحاظ زمین‌شناسی است که در دوران کواترنری تشکیل شده و قدیمی‌ترین سنگ‌های آن حدود ۱۱.۷ میلیون و جوان‌ترین آن‌ها ۰.۶ میلیون سال قدمت‌گذاری شده‌اند.

همان‌طورکه در سطور قبل گفتیم، آتشفشان بزمان بخشی از قوس آتشفشانی مَکْران است. در این قوس، فرورانش (لغزیدن پوسته‌ای به زیر پوسته‌ی دیگر) کم‌عمق موجب فعالیت آتشفشانی شده است. کوه بزمان دائما تحت‌تأثیر فرسایش سنگین قرار گرفته است. از کوه بزمان به‌عنوان «کوه خضر نبی(ع) یا زنده» یاد می‌شود. در سال ۱۲۷۵ شمسی سِر پِرسی سایکس، ژنرال و نویسنده و جغرافی‌دان و سِر روپرت برازیر کریگ، مستشرق مشهور بریتانیایی، از کوه بزمان صعود کردند و بررسی‌هایی انجام دادند. تا سال ۱۲۸۵ شمسی طبیعت آتشفشانی بزمان برای زمین‌شناسان شناخته شده بود.

عکس ماهواره‌ای از آتشفشان بزمان. این عکس را روز ۱۵ دی ۱۳۹۲ فضانوردان مأموریت اکسپدیشن ۳۸ از ایستگاه فضایی بین‌المللی ثبت کردند

اگرچه هیچ فوران تاریخی از کوه بزمان گزارش نشده است، کوه بزمان دودخانه‌هایی دارد که می‌تواند دال بر فعالیت‌های فومرولیکی و تصاعد بخارها و گوگرد از این آتشفشان اینک خاموش در گذشته‌ی نه‌چندان دور بوده باشد. بنابراین، ممکن است کوه بزمان به‌جای آتشفشانی منقرض‌شده، آتشفشانی خفته باشد. همچنین، تغییر شکل سطح کوه را پژوهشگران مشاهده کرده‌اند و بعضا خروج دود و بخار از دودخانه‌های کوه بزمان مشاهده می‌شود. چشمه‌های آب گرم بزمان حاوی آهن و دی‌اکسیدگوگرد هستند که خود از نشانه‌های آتشفشان‌های نیمه‌فعال و فعال محسوب می‌شوند.

همچون کوه تفتان که گفتیم، بزمان نیز با مساحت ۸,۳۵۶ کیلومترمربع به‌عنوان محل بالقوه‌ای برای احداث نیروگاه‌های انرژی زمین‌گرمایی محسوب‌ می‌شود. در گزارشی که در سال ۱۳۳۹ منتشر شد، بزمان به‌همراه تفتان دارای فعالیت‌های آتشفشانی پراکنده در نظر گرفته شد؛ در‌حالی‌که گزارشی دیگر که در سال ۱۳۵۴ منتشر شد، این آتشفشان را آتشفشانی منقرض شده دانست.

تاریخ‌گذاری پتاسیم‌آرگون از بازالت آتشفشان، قدمت آن را ۴.۶ میلیون تا ۰.۶ میلیون سال تخمین زده است. در همین حال، تاریخ‌گذاری اورانیوم و سرب سنگ‌های زرگون استخراج‌شده از سنگ‌های کوه بزمان به‌ترتیب قدمت ۶ تا ۸ میلیون سال قبل را برآورده کرده است. تاریخ‌گذاری دیگری نیز انجام گرفته که قدمت این کوه را ۱۱.۷ میلیون سال قبل مشخص کرده است. آخرین تحقیقات نشان می‌دهد آتشفشان اصلی بزمان بین ۸.۶ و ۴.۱ میلیون سال پیش شکل گرفته است. همچنین براساس برخی گزارش‌ها، این آتشفشان بعدا بین ۵۹۰ هزار تا ۴۷۰ هزار سال فعالیت‌های شدید آتشفشانی داشته است و آخرین این فعالیت‌ها هم حدود ۴۱ هزار سال قبل ادامه یافته‌اند.  

۶. قلعه‌ی حسن‌علی

قلعه‌ی حسن‌علی میدانی آتشفشانی در جنوب‌شرقی استان کرمان است. تصور می‌شود این آتشفشان از دوران کواترنری شکل گرفته؛ دوره‌ای که از حدود ۲.۵ میلیون سال قبل آغاز شده و هنوز ادامه دارد. اگرچه از این میدان آتشفشانی هنوز فوران تاریخی گزارش نشده، ۱۴ دهانه با اندازه‌های مختلف دارد که بزرگ‌ترین دهانه‌ی آن حدود ۱.۲ کیلومتر عرض و ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر عمق دارد.

این میدان آتشفشانی را در ابتدا محل برخورد اجرام کیهانی می‌دانستند. آتشفشان قلعه‌ی حسن‌علی و چندین آتشفشان مجاور منطقه‌ی گسل محلی را تشکیل می‌دهند. منطقه‌ی ایران از برخورد عربستان با اوراسیا به‌وجود آمده و نتیجه‌ی فعالیت آتشفشانی است. قلعه‌ی حسن‌علی تقریبا در فاصله‌ی ۱۰۰ کیلومتری جنوب‌شرقی کرمان واقع شده است و روستایی با همین نام نزدیک  این کوه آتشفشانی وجود دارد. دهانه‌های آتشفشانی قلعه‌ی‌ حسن‌علی را ابتدا زمین‌شناسان مؤسسه‌ی اکتشافات زمین‌شناسی و معادن یوگسلاوی کشف کردند و در ابتدا به‌عنوان دهانه‌های برخوردی قلمداد کردند. قلعه‌ی حسن‌علی مساحتی ۱۵۰ کیلومترمربع را دربر می‌گیرد. تصور می‌شود قلعه‌ی حسن‌علی در دوران کواترنری فعال بوده و فوران‌هایی بین ۵,۰۰۰ تا ۵۰ هزار سال قبل در این میدان آتشفشانی رخ داده است. تاریخ‌گذاری پتاسیم و آرگون در صخره‌های دهانه‌ی بزرگ قدمت قلعه‌ی حسن‌علی را ۱۱۹ هزار تا ۱۱۲ هزار قبل نشان داده است.

در صنعت ساخت ساعت هوشمند، دقت و ویژگی‌های محصول ازجمله عوامل مهم به‌شمار می‌آیند. درکنار این دو عامل، طراحی را نیز می‌توان عاملی تأثیرگذار بر ساعت‌های دیجیتال با کاربرد روزمره دانست. طراحان فعال در این صنعت در رویداد ایفا ۲۰۱۹ گزینه‌هایی متنوعی معرفی و در طراحی‌شان تلاش کرده‌اند بدون فداکردن سبک و ویژگی‌های ظاهری، معیارهای مهم سلامتی را نیز به‌خوبی در آن‌ها بگنجانند.

درادامه، تعدادی از شیک‌ترین ساعت‌های هوشمند گروه فسیل (Fossil Group) را معرفی می‌کنیم که در رویداد ایفا ۲۰۱۹ رونمایی شده‌اند. این فهرست، محصولاتی از جدیدترین دستگاه پوشیدنی پوما تا دستگاه‌های نسل جدید مایکل کورس را شامل می‌شود.

ویژگی‌های مشترک

این اتفاق مدت‌ها پیش باید می‌افتاد. مجموعه محصولات جدید ساعت‌های هوشمند همگی به جدیدترین پردازنده‌ی Wear 3100 کوالکام مجهز هستند که عملکردی بهتر و دوام بیشتر باتری را نوید می‌دهند. هرکدام از آن‌ها نمایشگر ضربان قلب، GPS، تراشه‌ی NFC برای Google Pay و گوگل اسیستنت برای دریافت اخبار آب‌وهوا، قرارهای ملاقات تقویم، یادآورها و مواردی از این قبیل دارند. درکنار این‌ها، هر ساعت چند اپلیکیشن پیش‌فرض مانند گوگل‌فیت، کاردیوگرام، نون‌لایت (Noonlight) و اسپاتیفای دارد.

ساعت هوشمند دیزل آن اکسل (Diesel On Axial Smartwatch)

ساعت هوشمند دیزل آن اکسل اکتبر و با قیمت ۳۵۰ دلار روانه‌ی بازار خواهد شد. به‌نظر می‌رسد این ساعت بادوام‌ترین محصول در این مجموعه باشد. بدنه‌ی استیل ضدزنگ ۴۴ میلی‌متری آن، ۱۲ میلی‌متر ضخامت دارد و پرچ‌هایی درکنار قاب آن قرار گرفته است که ظاهری زمخت به آن می‌بخشد. روی این محصول نمایشگری ۱.۲۸ اینچی با وضوح ۳۲۸ پیکسل در هر اینچ به‌همراه واچ‌فیس‌های انیمیشنی متنوع به‌چشم می‌خورد.

ساعت‌های هوشمند دیزل آن اکسل در رنگ‌های مختلف، ازجمله نقره‌ای و خاکستری تیره و برنزی تولید خواهند شد و می‌توانید آن‌ها را با تسمه‌ی چرم مشکی یا جین آبی یا استیل ضدزنگ خاکستری سِت کنید.

اسپیکر ساعت هوشمند دیزل آن اکسل انجام مکالمات تلفنی را تسهیل می‌کند. این محصول که در اواخر ماه جاری به بازار عرضه خواهد شد، شرایط لازم را برای کاربران اندروید و آیفون فراهم کرده است تا با استفاده از گجتی که روی مچ دستشان می‌بندند، به‌طور مستقیم با دیگران تماس تلفنی برقرار کنند.

ساعت‌های هوشمند دیزل به‌‌دلیل برخورداری از تراشه 3100 Wear کوالکام، چهار حالت جدید برای باتری دارند: حالت باتری توسعه‌یافته (قابلیت چندین روز استفاده با هربار شارژ کامل و استفاده‌ از ویژگی‌های ضروری)، حالت روزانه (قابلیت استفاده از بیشتر ویژگی‌ها)، حالت سفارشی (قابلیت مدیریت تنظیمات باتری) و حالت فقط زمان (تنها قابلیت دردسترس، اعلام زمان است).

ساعت هوشمند پوما

پوما در طراحی اولین ساعت هوشمند خود ورزش‌کاران را محور توجه خود قرار داده است؛ اما حاصل کار آن‌ها از ظاهری تطبیق‌پذیر برخوردار است که می‌توان آن را خارج از محیط‌های ورزشی هم استفاده کرد. بدنه‌ی ۴۴ میلی‌متری ساعت هوشمند پوما نیز مانند ساعت Fossil Sport که در آمازون به قیمت ۱۷۹ دلار فروخته می‌شود، یک پایه‌ی نایلونی و حلقه‌ی فوقانی آلومینیومی دارد که به سبک‌ترشدن این محصول کمک زیادی می‌کند. این ساعت به‌همراه تسمه‌های سیلیکونی (برای سازگاری با بدنه) و در رنگ‌های مختلف مشکی و سفید و زرد تولید می‌شوند.

روی این محصول، نمایشگر AMOLED در اندازه‌ی ۱.۱۹ اینچ با وضوح ۳۲۸ پیکسل در هر اینچ قرار گرفته است. همچنین، فضای ذخیره‌سازی چهار گیگابایتی و حافظه‌ی رم ۵۱۲ مگابایتی نیز برای نگه‌داری محتوا و موسیقی در آن تعبیه شده است. عمر باتری پوما بیش از ۲۴ ساعت است و درصورت استفاده از حالت صرفه‌جویی، تا دو روز قابل‌استفاده خواهد بود. محصول جدید پوما در نوامبر و با قیمت ۲۷۵ دلار روانه‌ی بازار خواهد شد.

ساعت هوشمند امپوریو آرمانی ۳ (Emporio Armani 3)

ساعت هوشمند امپوریو آرمانی ۳ نیز مانند ساعت هوشمند پوما وزن کمی دارد و از طراحی ورزشی برخوردار است. بدنه‌ی آلومینیومی آن به‌ رنگ مشکی با سایه‌هایی روشن به رنگ‌های آبی، سبز، نارنجی، نقره‌ای یا زرد است و تسمه‌های مشکی از جنس لاستیک دارد. اگر به‌دنبال ساعتی ظریف‌تر با ظاهری زیباتر هستید، مدل تماما مشکی مات آن نیز با تسمه‌ی ضدزنگ تک‌پیوندی تولید شده است. اسپیکر نصب‌شده در این ساعت به کاربر این امکان را می‌دهد ازطریق گوشی‌های مبتنی‌بر اندروید یا آیفون تماس تلفنی برقرار کنند. ساعت هوشمند امپوریو آرمانی ۳ در اکتبر و با قیمت ۳۵۰ دلار دراختیار مشتریان قرار خواهد گرفت.

مایکل کورس لکسینگتون ۲ (Michael Kors Lexington 2) و بردشاو ۲ (Bradshaw 2)

ساعت هوشمند مایکل کورس لکسینگتون ۲

ساعت‌های هوشمند لکسینگتون ۲ و بردشاو ۲ با بدنه‌های استیل ضدزنگ و در اندازه‌ی ۴۴ میلی‌متری تولید می‌شوند. لکسینگتون ۲ در رنگ‌های طلایی، صورتی‌طلایی (Rose Gold)، نقره‌ای و مدل‌های دورنگ تولید می‌شود. بردشاو ۲ نیز با استیل ضدزنگ به رنگ‌های خاکستری و صورتی‌طلایی و نقره‌ای به بازار عرضه خواهد شد. با اینکه هر دو مدل در نگاه اول شبیه هم به‌نظر می‌رسند، اندازه‌ی آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. لکسینگتون ۲۰ میلی‌متر و بردشاو ۲۲ میلی‌متر پهنا دارد.

ساعت هوشمند بردشاو ۲

دو محصول جدید مایکل کورس از اسپیکری برای برقراری تماس تلفنی، باتری ۳۱۰ میلی‌آمپر‌ساعتی، چهار حالت جدید برای استفاده‌ی باتری و حافظه‌ی ذخیره‌سازی هشت گیگابایتی به‌منظور استفاده از اپلیکیشن‌ها و موسیقی برخوردار هستند. این ظرفیت دوبرابر ظرفیت حافظه در دستگاه‌های پیشین است. لکسینگتون ۲ و بردشاو ۲ در اکتبر و با قیمت ۳۵۰ دلار وارد بازار خواهند شد.

مایکل کورس MKGO

ساعت هوشمند MKGO که هم‌اکنون با قیمت ۲۹۵ دلار فروخته می‌شود، اولین ساعت هوشمند با قابلیت دوگانه‌ی ورزشی‌سرگرمی مایکل کورس است و البته تابه‌امروز، سبک‌ترین آن‌ها نیز به‌شمار می‌آید. این ساعت بدنه‌ی آلومینیومی ۴۳ میلی‌متری به رنگ‌های قرمز، مشکی و سفید و تسمه‌ی سیلیکونی ۲۰ میلی‌متری دارد که با بدنه کاملا سازگار است.

MKGO به‌همراه باتری ۳۵۰ میلی‌آمپربرساعتی عرضه می‌شود که با توجه به نوع کاربرد، بیش از ۳۶ ساعت کار می‌کند؛ البته در صورت استفاده از حالت ذخیره‌سازی، تا دو روز نیز قابل‌استفاده خواهد بود. حالت‌های دیگری برای استفاده‌ی طولانی‌تر از باتری در این مدل از ساعت‌ها در نظر گرفته نشده و حافظه‌ی ذخیره‌سازی آن چهار گیگابایت است.

به‌گزارش اداره‌کل ارتباطات شرکت ارتباطات سیار ایران، تبدیل شماره‌های تلفن‌همراه از اعتباری به دائمی در اپراتور اول ارتباطات سیار کشور ممکن شد. به‌واسطه‌ی این سرویس، مشترکان اعتباری با تبدیل سیم‌کارت خود به دائمی می‌توانند در پایان هر ماه صورت‌حساب دریافت کنند و از سرویس‌ها و مزایای سیم‌کارت‌های دائمی برخوردار شوند.

آموزش تبدیل سیم‌کارت اعتباری به دائمی

تمامی مالکان سیم‌کارت‌های اعتباری همراه‌اول می‌توانند بدون خرید سیم‌کارت جدید و با حضور فیزیکی و در‌دست‌داشتن کارت ملی و سیم‌کارت فعال، به فروشگاه‌ها و مراکز تلفن ثابت و نمایندگی‌های همراه‌اول مراجعه و  با پرداخت ۱۳۶ هزار تومان بابت تضمین پرداخت، سیم‌کارت خود را به سیم‌کارت دائمی تبدیل کنند.

آدرس و شماره تماس فروشگاه‌های زنجیره‌ای همراه‌اول

آدرس و شماره تماس نمایندگی‌های همراه‌اول

مشترکانی که به تبدیل سیم‌کارت خود علاقه‌مند هستند، باید هزینه‌ی مذکور را به‌عنوان اعتبار اصلی در حساب سیم‌کارت اعتباری‌شان داشته باشند. در‌صورتی‌که اعتبار موجود در سیم‌کارت اعتباری بیش از هزینه‌ی تبدیل شماره‌ی تلفن‌همراه باشد، مبلغ مازاد در نخستین دوره‌ی صورت‌حساب به حساب بستان‌کاری مشترک انتقال خواهد یافت.

درصورت وجود هرگونه بسته‌ی مصرفی فعال با مدت زمان باقی‌مانده (در حالتی که حجم مصرفی هم به‌پایان نرسیده است) روی سیم‌کارت اعتباری مشترک، اگر آن بسته برای سیم‌کارت‌های دائمی نیز قابل‌ارائه باشد، پس از تبدیل بسته‌ها، به شماره‌ی دائمی متقاضی منتقل می‌شود.

نکته‌ی مهم: اعتبار هدیه‌ی انواع شارژ اعم از شارژ فوق‌العاده، جوانان و بانوان و همچنین سرویس چتر اضطراری، جمعه‌های رؤیایی و بسته‌های ترکیبی دلخواه به شماره‌ی تلفن‌همراه دائمی منتقل نخواهد شد.

یکی از شرایط لحاظ‌شده برای استفاده از این سرویس (تبدیل شماره‌های اعتباری به دائمی)، این است که حداقل ۶ ماه از زمان فعال‌سازی شماره‌تلفن همراه باید سپری شده باشد. همچنین، در نظر داشته باشید پس از تبدیل سیم‌کارت به دائمی، حداقل ۶ ماه نمی‌توانید شماره‌تلفن دائمی خود را به‌ شخصی دیگر منتقل کنید.

پس از تبدیل شماره‌ی تلفن‌همراه اعتباری به دائمی، امکان تبدیل مجدد به‌هیچ‌وجه وجود نخواهد داشت و پس از آن تمامی مفاد قرارداد اشتراک تلفن‌های همراه دائمی دارای تضمین پرداخت بر روابط مابین شرکت ارتباطات سیار ایران و مشترکان حاکم خواهد بود. امکان مشاهده یا پرداخت صورت‌حساب یا فعال‌سازی سرویس‌های مختلف از درگاه‌هایی مانند #۱۰* و #۱* و سامانه‌ی ۹۹۹۰، ۲۴ ساعت پس از تبدیل ممکن می‌شود.

در نظر داشته باشید مشترکان دارای سیم‌کارت‌های دیتا و درسا و انارستان، سازمانی، گردشگری، زائر، حقوقی، همگانی و روستایی امکان تغییر به دائمی را ندارند.

۱۲۴ سال پیش، واکلاف لوریان و واکلاف کلمنت شرکت اشکودا را تأسیس کردند که اولین محصول آن دوچرخه‌ای موتوردار بود. حالا اشکودا باردیگر به اصل خود بازگشته و دوچرخه‌ای الکتریکی به‌نام کلمنت را رونمایی کرده است. این موتورسیکلت برقی به‌طور رسمی در نمایشگاه خودرو ژنو امسال رونمایی خواهد شد؛ ولی در‌حال‌حاضر در نمایشگاه یوروبایک (Eurobike) معرفی شده است.

داستان تأسیس اشکودا نیز بسیار جالب است. کلمنت که با موتورسیکلت آلمانی خود مشکل داشت، خرابی‌های موتورسیکلت خود را با سازنده‌ی آلمانی آن در میان گذاشت؛ اما سازنده‌ی آلمانی به‌جای پاسخ به درخواست وی، نامه‌ای توهین‌آمیز برایش فرستاد، همین باعث شد کلمنت تصمیم بگیرد شرکت خود را تأسیس کند. کلمنت از موتور برقی جاسازی‌شده درون چرخ به قدرت چهار کیلووات استفاده و انرژی این دو موتور برقی را نیز دو باتری لیتیوم‌یون ۱,۲۵۰ وات‌ساعتی تأمین می‌کند. 

موتور برقی می‌تواند این دوچرخه را به حداکثر سرعت ۴۵ کیلومتر‌بر‌ساعت برساند. باتری‌ها نیز با هربار شارژ ۶۲ کیلومتر مسافت را می‌پیمایند. بیشتر بخش‌های کلمنت از آلومینیوم ساخته شده‌ است؛ به همین دلیل، وزن آن فقط ۲۵ کیلوگرم است. باتری‌ها را برای شارژکردن می‌توان جدا و در خانه به شارژر متصل کرد. اگر به ظاهر کلمنت دقت کنید، متوجه خواهید شد کمی با سایر دوچرخه‌های برقی متفاوت است. در کلمنت کابل یا سیم‌کشی و حتی دسته یا جکی نیز دیده نمی‌شود. برای سرعت‌گرفتن کلمنت، تنها باید پدال‌ مسطح را به جلو زاویه داد و برای توقف نیز باید آن‌ها را به‌سمت عقب چرخاند. از این نظر، کلمنت به هاوربرد شباهت دارد. 

سیستم ترمز در جلو از نوع هیدرولیکی مجهز به ABS و در عقب نیز سیستم ترمز با قابلیت بازیابی انرژی ترمز استفاده شده است. از‌آنجا‌که کلمنت دوچرخه‌ای قرن بیست‌و‌یکمی است، روی بدنه‌ی جایگاه قرارگیری تلفن همراه هوشمند نیز قرار دارد. امکان دیدن میزان شارژ باتری‌ها با استفاده از برنامه‌ی اشکودا در تلفن‌همراه نیز فراهم است و درصورت بروز حادثه، این برنامه می‌تواند به‌طور خودکار اورژانس را خبر کند. کلمنت به نورپردازی و چراغ‌های راهنمای LED مجهز شده است که روی پدال‌ها قرار دارند.

اشکودا هنوز اعلام نکرده است آیا این دوچرخه‌ی برقی به تولید انبوه می‌رسد یا نه.

تلفن‌های غیر‌هوشمند پاناسونیک در سال ۲۰۱۹ برای افرادی مانند سالمندان و کودکان که می‌خواهند گوشی‌هایشان پیچیدگی کمتری داشته‌ باشد، گزینه‌ی ایده‌آلی به‌نظر می‌رسد. جالب‌ترین ویژگی در این گوشی‌ها، سیستم هشدار درد (Distress-Alert) است که می‌تواند جان فرد را نجات دهد.

گوشی غیر‌هوشمند چیست؟

اشخاص بالای ۳۰ سال این گوشی‌ها را که در سه‌ نوع مختلف فروخته می‌شد، حتما به‌یاد می‌آورند. تلفن‌های معمولی با نام رایج Candy bar و تاشو و نوعی دیگری از تاشو با نام پوسته‌صدفی (Clam Shell) که تفاوت آن در لولای بیرون‌زده‌اش بود. این دست از تلفن‌ها با گوشی‌های هوشمند در چندین مورد تفاوت اساسی دارند. عمر باتری گوشی‌های ساده برخلاف گوشی هوشمند که تنها چند ساعت شاژردهی دارند، به هفته‌ها می‌رسد. ارزان و دم‌دست هستند. حریم خصوصی افراد در گوشی‌های غیر‌هوشمند درمعرض خطر نیست و از همه‌ مهم‌تر برای کودکان و سالمندان گزینه‌ی ایده‌آلی هستند.

گوشی‌های ساده‌ای که پاناسونیک در سال ۲۰۱۹ قصد دارد عرضه‌ کند، چهار مدل است: مدل پوسته‌صدفی TU456، مدل تاشو پوسته‌صدفی TU466 (تفاوت آن با مدل قبلی در مجهزبودن به تراشه‌ی GPS و پایه‌ی نگه‌دارنده هنگام شارژ است)، مدل معمولی TU110 و مدل TU150، برادر بزرگ‌تر مدل TU110.

مدل‌های TU456 و TU466

مدل‌های TU456 و TU466 پاناسونیک گوشی‌های تقریبا غیر‌هوشمندی از نوع تاشو پوسته‌صدفی هستند و تمامی نیازهای فرد کهن‌سال را رفع می‌کنند. فشردن کلیدهای فیزیکی TU456 باعث ایجاد صدای کلیک رضایت‌بخشی می‌شود که واردکردن شماره در این گوشی را تجربه‌ای وابسته‌ به لمس و فشار جلوه می‌دهد. نمایشگر LCD در این گوشی بزرگ است و روشنایی زیادی دارد و دربرابر نور مستقیم آفتاب نیز خوانا است و حروف را با فرمت بزرگ نشان می‌دهد. این گوشی مناسب افرادی است که دچار اختلال بینایی هستند.

همانند سایر گوشی‌‌های معرفی‌شده در این مطلب، ویزگی برجسته‌ی این گوشی کلیدی برای تماس‌های اضطراری است که در پنل پشتی دستگاه جا خوش کرده. هنگام فشار و نگه‌داشتن آن، سیستم هشداردهنده‌ی درد مبتنی‌بر پیام کوتاه فعال می‌شود. این سیستم به‌سرعت تماس‌هایی را با پنچ مخاطب از پیش تعریف‌شده برقرار می‌کند. این پنج مخاطب ممکن است از اعضای خانواده یا از دوستان صاحب گوشی باشند. اگر اولین مخاطب پاسخ‌ نداد، دستگاه‌های TU456 و TU466 به‌صورت چرخشی تا زمانی‌که یکی از پنج مخاطب ذکر‌شده تلفن خود را پاسخ دهد، تماس برقرار می‌کند. در‌صورتی‌که هیچ‌یک از مخاطبان پاسخ‌گو نباشد، دستگاه پیامکی را به‌صورت خودکار به این افراد ارسال می‌کند. محتویات پیامک در TU466 حاوی مختصات GPS است؛ گوشی TU456 فاقد GPS و از این گزینه بی‌بهره نیست.

همراه‌ با شارژدهی دوهفته‌ای، قابلیت‌های پیامکی، ساختار زمخت و مکانیزم تاشو پوسته‌صدفی گوشی که از صفحه‌‌نمایش محافظت و از هرگونه صدمه‌ای به بدنه جلوگیری می‌کند، این دو گوشی هنگام بسته‌شدن، نشانگرهای وضعیتی برای باتری و تماس و پیامک دارند.

مدل‌های معمولی TU110 و TU150

مدل‌های TU110 و TU150 ساده‌ترین تلفن‌های پاناسونیک هستند. هر دو آن‌ها سبک و بادوام‌اند و دقیقا همانند فیچرفون‌ها، عمر باتری بسیار زیادی دارند. همانند گوشی‌های تاشو ذکرشده، این گوشی‌ها قابلیت‌های نیمه‌هوشمندی مانند ارسال و دریافت ایمیل را ندارند و منحصرا برای استقامت و سهولت در استفاده طراحی شده‌اند.

همان‌گونه که از شماره‌ی درج‌شده روی مدل‌های این دو دستگاه پیدا است، مدل TU110 باریک‌تر بوده و مناسب برای استفاده‌ی کودکان است. درمقابل، مدل TU150 با صفحه‌‌کلید عریض خود و با فرمت بزرگ حروف، برای سالمندان و کسانی گزینه‌ی ایده‌آلی هستند که در بینایی خود دچار مشکل هستند. همانند مدل‌های تاشو، این دو گوشی معمولی نیز کلیدی برای تماس اضطراری دارند. در‌حالی‌که پاناسونیک به‌وضوح دکمه‌ی اضطراری را برای استفاده‌ی افراد مسن تعبیه کرده، برای کاربران جوان‌تر نیز ابزار کاربردی محسوب می‌شود. به‌ همین ترتیب، سری TU مناسب تمامی افرادی است که احتمال دارد به کمک‌ احتیاج داشته‌ باشند و به‌دنبال تلفن‌هایی مطمئن هستند.

این چهار مدل گوشی در بسیاری از کشورهای اروپای‌غربی ازجمله روسیه و احتمالا بریتانیا فروخته خواهند‌ شد. قیمت TU456 ،TU150 ،TU110 و TU466 به‌ترتیب تقریبا ۴۰، ۵۰، ۷۰ و ۸۰ دلار خواهد بود.

نوکیا ۹ پیورویو اوایل سال جاری با دوربینی پنج‌گانه و چیدمان دایره‌ای روانه‌ی بازار شد. نوکیا قصد داشت مرز‌های عکاسی با گوشی‌های هوشمند را با مفهوم جدیدی موسوم‌ به عکس‌برداری محاسباتی فراتر ببرد و به‌نوعی استاندارد جدیدی وضع کند. 

اگرچه فنلاندی‌ها چنین رؤیایی را در سر می‌پروراندند، نتیجه‌ی به‌دست‌آمده موضوعی خلاف تصورات را نشان می‌دهد. طبق آزمونی که DxOMark از عملکرد دوربین Nokia 9 PureView گرفته، به‌غیر از تصاویر بوکه، این گوشی در سایر بخش‌ها عملکردی ناامیدکننده از خود نشان می‌دهد. طبق امتیازی که DxOMark به پرچم‌دار پنج‌دوربینه فنلاندی‌ها داده است، نوکیا ۹ پیورویو با کسب نمره‌ی ۸۵ هم‌رده با آیفون ۷ قرار می‌گیرد که از زمان عرضه‌ی آن به بازار حدود سه‌ سال می‌گذرد.

برای ثبت تصاویر در حالت ثابت، از ترکیبی از پنج دوربین به‌علاوه‌‌ی اطلاعات عمق تصویر حسگر ToF استفاده می‌شود. همین موضوع باعث می‌شود با تصاویر بوکه و زوم خودکار بسیار عالی‌ روبه‌رو باشیم. درواقع، تنها وجه مثبت دوربین نوکیا ۹ پیورویو نیز به همین دو شاخصه‌ خلاصه می‌شود. با‌این‌حال، راهکار نوکیا برای ترکیب تصاویر ثبت‌شده با پنج لنزِ دستگاه چندان عملیاتی نبوده است و تفاوت چندانی را ازلحاظ ارتقای کیفیت عکس‌ها شاهد نیستیم. درواقع، گوگل با پیاده‌سازی این راهکار روی گوشی پیکسل 3a که تنها یک لنز دوربین دارد، به‌مراتب نتیجه‌ی بهتری گرفته است.

عملکرد ناامیدکننده‌ی نوکیا ۹ پیورویو، تنها به عکس‌ها خلاصه نمی‌شود و نتیجه‌ی فیلم‌برداری با این دستگاه نیز چندان چنگی به دل نمی‌زند. لرزش‌گیر دوربین به‌خوبی از پسِ وظیفه‌اش برمی‌آید؛ اما در باقی موارد، شاهد عملکردی کمتر از انتظارات هستیم. موضوع عجیب‌ درباره‌ی فیلم‌برداری این دستگاه، استفاده از تنها یک لنز است؛ این یعنی درحالی‌که فرصت برای بهره‌گیری از لنز‌های متعدد دوربین برای افزایش کیفیت و جزئیات فیلم‌برداری فراهم بوده است، فنلاندی‌ها در حرکتی غیرمنتظره تنها به یک لنز بسنده کرده‌اند تا پرچم‌دارشان هیچ مزیتی در مقایسه با دستگاه‌های تک‌دوربینی بازار نداشته باشد. موارد اشاره‌شده همگی دست‌به‌دست یکدیگر دادند تا Nokia 9 PureView‌ ازحیث فیلم‌برداری با کسب امتیاز ۸۰ پایین‌تر از نوکیا ۸ سیروکو قرار بگیرد که پیش‌تر موفق شده بود نمره‌ی ۸۲ را در این بخش کسب کند.

اگر به مطالعه‌ی کامل بررسی DxOMark از عملکرد دوربین نوکیا ۹ پیورویو علاقه‌مند هستید، می‌توانید ازطریق این لینک آن را مطالعه‌ کنید. 

رویداد‌های اپل ازجمله رویداد‌های مهم‌ فناوری سال شمرده می‌شود. نحوه‌ی ارائه‌ی خاص محصولات و نمایش جذاب آن‌ها نه‌تنها علاقه‌مندان به دنیای فناوری، بلکه مشتریان عادی را نیز که فقط از محصولات این شرکت استفاده می‌کنند، به تماشای رویداد‌های اپل وا‌می‌دارد. به‌ همین‌ دلیل، اهالی کوپرتینو در سال‌های پیشین، همواره سعی کردند با گسترش پخش زنده مراسم‌های خود، امکان تماشا‌ی آن را برای افراد بیشتری میسر کنند.

امسال نیز از این قاعده مستثنی نیست و اپل قصد دارد برای نخستین‌بار رویداد ۱۹ شهریور را از یوتیوب پخش زنده کند؛ رویدادی که در آن آیفون‌های جدید موسوم به آیفون‌های ۱۱ رونمایی خواهد شد. با توجه‌ به‌ اینکه یوتیوب از محبوبیت زیادی بین کاربران برخوردار است، انتظار می‌رود امسال افراد بیشتری نظاره‌گر مراسم کوپرتینونشین‌ها باشند.

سال گذشته، اپل رویداد معرفی آیفون XS را ازطریق صفحه‌ی توییتر خود پخش زنده کرد؛ با‌این‌حال، مشخص نیست آیا امسال شاهد تکرار آن برای آیفون‌های جدید خواهیم بود یا خیر. 

افزون‌بر راه‌های اشاره‌شده، کاربران می‌توانند ازطریق اپلیکیشن اختصاصی رویداد‌های اپل در tvOS یا وب‌سایت رسمی این شرکت نیز رویداد پیش‌ رو را تماشا کنند. اگر علاقه دارید این مراسم را به‌صورت زنده از یوتیوب تماشا کنید، می‌توانید ازطریق این لینک در زمان مقرر به صف تماشاگران بپیوندید. ناگفته نماند به‌ مانند همیشه، زومیت نیز این مراسم را به‌‌طور زنده پوشش خواهد داد.

ما چگونه رنگ‌ها را نام می‌بریم و طبقه‌بندی می‌کنیم؟ دانشمندان درباره‌ی چگونگی انجام این فرایند در مغز اطمینان ندارند؛ اما مطالعه‌ی موردی جدیدی روی بیمار دچار سکته نشان می‌دهد فرایند طبیعی نام‌گذاری و طبقه‌بندی رنگ‌ها آن‌طورکه قبلا تصور می‌شد، به‌هم پیوسته نیست.

بیمار که او را RDS می‌خوانیم، دچار سکته‌ای شد که درنتیجه‌ی آن، سمت چپ مغزش آسیب دید. یکی از پیامدهای این اتفاق، آن بود که وی دیگر نمی‌توانست برچسب‌ رنگ‌هایی مانند قرمز و آبی و سبز را به رنگ‌های مرتبط بچسباند. البته، در آزمایش‌های پژوهشگران RDS هنوز می‌توانست سایه‌های متفاوت هر رنگ را باهم تطابق دهد و اختلاف بین رنگ‌ها را تشخیص دهد؛ حتی اگر نمی‌توانست نام آن‌ها را بگوید. پائولو بارتولومئو، نویسنده‌ی این مقاله می‌گوید:

در مطالعه‌ی خود، با آزمایش بیماری که پس از سکته نمی‌توانست نام رنگ‌ها را بگوید، فرصت منحصربه‌فردی برای پرداختن به نقش زبان در طبقه‌بندی رنگ‌ها داشتیم. ما رنگ‌ها را به‌صورت پیوسته درک می‌کنیم و هیچ مرز دقیقی بین مثلا رنگ‌های قرمز و آبی وجود ندارد. با‌این‌حال، ازنظر مفهومی رنگ‌ها را در طبقه‌بندی‌های مرتبط با نام رنگ‌ها گروه‌بندی می‌کنیم.

این ایده که نام رنگ به طبقه‌بندی آن کمک می‌کند، موضوعی است که به‌طور گسترده در مقالات علمی ذکر شده است و پژوهش‌های مختلفی نیز از آن حمایت می‌کنند. بر این‌ اساس، نوعی ورودی بالا به پایین وجود دارد؛ یعنی اطلاعاتی از سیستم زبانی مغز به قشر بینایی می‌رسد؛ درنتیجه، می‌توانیم سایه‌های متفاوت و زیرگروه‌های مختلف قرمز را به‌عنوان رنگ قرمز بشناسیم؛ حتی اگر هر رنگ فقط نقطه‌ای روی طیف پیوسته‌ای از سایه‌ها است.

تصور می‌شود سیستم زبانی مغز در سمت چپ مغز قرار گرفته باشد و این بخش درباره‌ی RDS غیرفعال شده است؛ بنابراین، شاید نام‌گذاری رنگ‌ها و طبقه‌بندی آن‌ها اصلا ارتباط نزدیکی باهم نداشته باشند. شاید طبقه‌بندی‌کردن رنگ‌ها مهارتی است که کل مغز در آن نقش دارد. البته RDS هنوز توانایی نام‌بردن برخی از رنگ‌ها مانند سفید و سیاه و خاکستری را دارد. براین‌اساس، احتمالا فرایند شناسایی رنگ‌های گروه خاکستری با فرایند تشخیص دیگر رنگ‌ها متفاوت است. کاتازینا شوداکزیویکا، دیگر پژوهشگر مطالعه می‌گوید:

از این موضوع تعجب کردیم که او برخلاف رنگ‌هایی مانند قرمز و آبی و سبز می‌توانست نام رنگ‌های سیاه و سفید و خاکستری را بگوید.

البته این مطالعه‌ی موردی مربوط به یک بیمار است؛ اما چنین مطالعاتی می‌تواند به دانشمندان علوم اعصاب کمک کند آگاهی‌شان افزایش یابد. کاربرد این بینش فراتر از رنگ‌ها است و می‌تواند ازنظر دیگر ارتباطات بین زبان و ادراک بینایی مهم باشد. ما هنوز در حال یادگیری درباره‌ی توانایی شگفت‌آور مغز برای درک اطلاعاتی هستیم که از چشم‌ها می‌آید. مطالعات پیشین به این موضوع پرداخته‌اند که چگونه سیستم‌های پردازش بینایی معز می‌توانند با آسیب سازگار شوند و نیز صدای فیلم‌های بی‌صدا را تصور کنند. اکنون RDS و استعداد او در طبقه‌بندی رنگ‌ها می‌تواند به پژوهشگران کمک کند تا متوجه شوند چگونه رنگ‌ها را تشخیص می‌دهیم و آن‌ها را نام می‌بریم. پژوهشگران در مطالعه‌ی خود نتیجه‌گیری کردند:

شواهد موجود از این دیدگاه حمایت می‌کند که در مغز انسان بالغ طبقه‌بندی رنگ‌ها مستقل از نام‌گذاری آن‌ها است.

نتایج این پژوهش در مجله‌ی Cell Reports منتشر شده است.