هر روز یک حدیث از معصومین (ع) با مضامین دینی و اخلاقی در بخش قرآن و عترت منتشر میشود.

قال امیر المؤمنین علیه السلام:
عَلَامَةُ الْإِیمَانِ أَنْ تُؤْثِرَ الصِّدْقَ حَیْثُ یَضُرُّکَ عَلَى الْکَذِبِ حَیْثُ یَنْفَعُکَ وَ أَنْ لَا یَکُونَ فِی حَدِیثِکَ فَضْلٌ عَنْ عِلْمِکَ وَ أَنْ تَتَّقِیَ اللَّهَ فِی حَدِیثِ غَیْرِک
نشانهٔ ایمان آن است که راست گفتن را ـ در آنجا که به زیان تو است ـ ، بر دروغ گفتن ـ که به سود تو است ـ ، ترجیح دهی. و آنچه میگویى زیاده بر دانستهات نباشد. و در سخن گفتن دربارهٔ دیگران از خدا پروا داشته باشى.
سوم شعبان روز بسيار مباركى است، شيخ طوسى در كتاب «مصباح» فرموده است: در اين روز حضرت حسين بن على عليه السّلام متولّد شد، و در چنين روزى توقيع [دست نوشت] شريف به سوى قاسم بن علاء همدانى وكيل حضرت امام حصن عسگرى عليه السّلام بيرون آمد كه: مولايمان امام حسين عليه السّلام در روز پنجشنبه سوم شعبان متولّد شد،
گروهی از فیزیکدانان مدل ریاضی از یک ماشین زمان نظری را ارائه دادهاند. این مدل از ماشین زمان در واقع جعبه یا محفظهای است که میتواند در راستای زمان به سمت جلو یا عقب حرکت کند.
به گفتهی فیزیکدانان، ترفند کلیدی آنها در این مدل به این صورت است: استفاده از انحنای فضا-زمان در جهان هستی بهمنظور خمیده ساختن زمان در قالب یک دایره برای مسافران فرضی که در این محفظه نشستهاند. این دایره به مسافران اجازه خواهد داد تا بتوانند بهسوی آینده و گذشته جهش کنند. بن تیپت، فیزیکدان نظری و ریاضیدان از دانشگاه بریتیش کلمبیا در کانادا، در این باره میگوید:
مردم اغلب در مورد سفر در زمان بهصورت یک پدیدهی تخیلی یا داستانی فکر میکنند. ما میخواهیم چنین فکر کنیم که سفر در زمان ممکن نیست؛ زیرا ما آن را در دنیای واقعی نمیتوانیم انجام دهیم. اما از نقطهنظر ریاضی، این امر کاملا ممکن است.
تیپت، همراه با دیوید سانگ، متخصص فیزیک نجومی در دانشگاه مریلند، از نظریهی نسبیت عام اینشتین استفاده کردهاند تا در نهایت به یک مدل ریاضی از پدیدهای برسند که به گفتهی خودشان با عنوان یک دامنهی رتروگراد (پسرو) گذرپذیر در فضا زمان شناخته میشود. این عبارت در انگلیسی بهصورت «Traversable Acausal Retrograde Domain in Space-time» بیان میشود و مخفف آن، تاردیس یا (TARDIS) است.

اما بهتر است قبل از ادامهی این مقاله و پیش از وارد شدن به مقولهی دیوانهوار و هیجانانگیز سفر در زمان، این نکته را روشن کنیم که پژوهشگران بههیچعنوان ادعا نکردهاند به نقشههای ساخت یک ماشین زمان از نوع ماشین زمان «دکتر هو» دست یافتهاند و ماشین موردنظرشان قرار است فردا ساخته شود!
در واقع پژوهشگران اشاره میکنند موادی که ما برای ساخت چنین ماشین زمانی نیاز داریم، بهقدری عجیب و ناشناخته هستند ما حتی آنها را هنوز کشف نکردهایم. در ادامهی گزارش به توضیح بیشتر در مورد این مواد میپردازیم.
در مرحلهی اول، اجازه بدهید در مورد آنچه تیپت و تسانگ واقعا مطرح کردهاند، صحبت کنیم. شالودهی اصلی مدل آنها بر این ایده استوار است که بهجای نگاه کردن به جهان در سه بعد فضایی به همراه بعد چهارم (زمان) و جدا ساختن زمان از آن سه بعد، باید سعی کنیم آن چهار بعد را بهطور همزمان تصور کنیم.
نگرش فوق به ما اجازه میدهد بتوانیم امکان وجود یک پیوستار فضا-زمان را در نظر بگیریم؛ پیوستاری که در آن، جهات مختلف در فضا و زمان همگی درون بافت منحنی جهان هستی به هم متصل هستند.
نظریهی نسبیت انیشتین، اثرات گرانشی جهان را به یک انحنای فضا-زمانی مرتبط میکند. گفتنی است انحنای فضا-زمان، پدیدهای است که تصور میشود در پس مدارهای بیضوی سیارات و ستارهها نهفته باشد.
اگر فضا-زمان تخت یا غیر خمیده بودند، سیارات میبایست در خطوط مستقیم حرکت میکردند؛ اما بر پایهی نسبیت، هندسهی فضا-زمان در مجاورت اشیایی با جرمهای بالا دچار خمیدگی میشود و همین خمیدگی باعث میشود سیارهها مسیر خود را منحرف کنند و بهجای طی کردن مسیر مستقیم، به دور ستارهی خود گردش کنند.
تیپت و تسانگ چنین استدلال میکنند که تنها فضای فیزیکی نیست که قابلیت پیچ و تاب برداشتن دارد؛ بلکه زمان هم میتواند در صورت نزدیک بودن به اشیایی با جرمهای بالا دچار انحنا شود. تیپت دراینباره میگوید:
مسیر زمان در سطح فضا-زمان نیز از خود انحنا نشان میدهد. شواهدی وجود دارند که نشان میدهند با نزدیکتر شدن به یک سیاهچاله، زمان کندتر بهپیش میرود.
مدل ماشین زمان من، از فضا-زمان انحنایافته برای خمیده کردن زمان به درون یک دایره و نه یک خط مستقیم، برای مسافران آن ماشین استفاده میکند.
فیزیکدانان بهمنظور کنترل این دستگاه نظری، پیشنهاد ایجاد نوعی «حباب» از هندسهی فضا-زمان ارائه دادهاند؛ حبابی که عبوردهندهی تمامی پدیدههای داخل خود از میان فضا و زمان در امتداد یک مسیر دایرهای بزرگ است.
اگر این حباب بتواند به سرعتهایی بیشتر از سرعت نور برسد که به گفتهی پژوهشگران، از نظر ریاضی ممکن است؛ رسیدن به چنین سرعتهایی میتواند به حباب اجازهی حرکت بهسوی عقب در راستای زمان بدهد. محققان در مقالهی خود چنین توضیح میدهند:
این یک محفظه است که در زمان و در امتداد یک مسیر دایرهای در فضازمان، بهسوی جلو یا عقب سفر میکند. ناظران بیرونی خواهند توانست مسافران درون محفظه را در حال گذار بهسوی عقب در زمان ببینند؛ درحالیکه تخممرغهای شکسته در حال پیوستن به هم هستند و شکر اضافهشده به قهوه، در حال خارج شدن از آن خواهد بود.
شما میتوانید ایدهی اولیه را در تصویر زیر با یک مسافر در داخل حباب یا ماشین زمان A و همچنین یک ناظر خارجی که در کنار آن (شخص B) ایستاده است، ببینید. جهت زمان با فلش سیاه و سفید نشان داده شده است. این جهت در شرایط عادی (دست کم در جهان ما) همیشه روبهجلو است.

هر دو فرد A و B زمان را به نحو چشمگیری متفاوت با یکدیگر تجربه خواهند کرد. محققان توضیح میدهند:
درون حباب، فرد A خواهد دید که رویدادهای فرد B در فواصل زمانی معینی دستخوش تکامل پیوسته میشوند و سپس برعکس. در خارج از حباب، ناظر B دو نسخه از A را خواهد دید که هر دو از یک محل پدیدار میشوند. عقربههای ساعتِ یکی از آنها در جهت معمول و دیگری بهصورت پادساعتگرد گردش خواهند کرد.
به بیانی دیگر، ناظر خارجی میتواند دو نسخه از اشیاء داخل ماشین زمان را ببیند: نسخهای که در راستای زمان به سمت جلو دستخوش دگرگونی میشود و نسخهی دیگری که بهسوی عقب بازمیگردد.
درحالیکه تیپت و تسانگ باور دارند یافتههایشان از نظر ریاضی کاملا مورد تأیید است؛ مشکل این است که ما در حال حاضر دارای مواد مورد نظر برای ساخت آنچه آنها پیشنهاد دادهاند، نیستیم. تیپت میگوید:
درحالیکه این امر از نظر ریاضی امکانپذیر است، اما هنوز ساخت یک ماشین فضا-زمان ممکن نیست؛ زیرا ما برای ساخت آن به موادی نیازمندیم که بتواند فضا-زمان را به حالتهای ناممکنی دچار خمیدگی کند و این مواد باید کشف شوند.
ایدهی این دو دانشمند، یادآور یک ماشین زمان نظری دیگر موسوم به Alcubierre drive است. ماشین فوق هم مستلزم داشتن یک پوسته از مادهای عجیب و کشفنشده بود تا بتواند مسافران خود را در امتداد زمان منتقل کند (البته بهطور فرضی).
البته میدانیم که هیچکدام از دو ایدهی فوق بدون تولید موادی با توانایی ایجاد خمیدگی در فضا-زمان در دنیای واقعی، کارایی چندانی نخواهند داشت؛ ولی به هر ترتیب، تیپت بر این باور است که ما هیچگاه از رؤیاپردازی و تفکر در مورد روشهای ممکن برای سفر در زمان دست نخواهیم کشید و ایدهی اخیر، تنها یک روش دیگر به روشهایی اضافه میکند که ما میتوانیم برای مواجهه با این بخش متحیرکننده از فیزیک برگزینیم. وی همچنین اشاره میکند که مطالعهی فضا-زمان هم شگفتانگیز و هم مسئلهبرانگیز است. او اشاره میکند که:
متخصصان در این زمینه از سال ۱۹۴۹، امکان وجود ماشین زمان را از دیدگاه ریاضی مورد بررسی قرار دادهاند و پژوهش من یک روش جدید برای آن ارائه میدهد.
دستاوردهای این پژوهش در مجلهی Classical and Quantum Gravity منتشر شده است.
رایانههای لپتاپ جدا از اینکه در مسافرتهای طولانی مدت و بین قارهای یا فقط از یک اتاق به اتاق دیگر خانه جابهجا شوند، بیشتر از رایانههای دسکتاپ که همیشه در جای خود ثابت هستند، در معرض آسیبهای مختلف قرار دارند. به همین دلیل سازندگان لپتاپ برای ساخت دستگاهی که بتواند در شرایط سخت دوام بیاورد، تمام تلاش خود را میکنند.
اما با وجود اقدامات سختگیرانهی سازندگان مختلف، لپتاپها اغلب حتی در داخل خانه به آسانی دچار فرسودگی میشوند. هر مشکلی که برای لپتاپ ایجاد شود، قطعا باعث صرف هزینهی اضافه و به هدر رفتن زمان خواهد شد؛ به علاوه، مجبور به تماس با بخش پشتیبانی فنی هم خواهید بود. خوشبختانه مشکلات لپتاپ در بیشتر موارد با تعمیرات ساده و سریعی قابل حل هستند. به منظور آگاهی از شایعترین مشکلات مربوط به لپتاپ از بخش پشتیبانی فنی رسمی شرکتهای آلینور، دل، لنوو و توشیبا اقدام به جمعآوری اطلاعات کردیم. زومیت را همراهی کنید تا سادهترین راهکارهای ممکن را برای مرتفع کردن مشکلات رایج لپتاپ، در اختیار شما قرار دهیم. این مقاله از دو بخش مجزا تشکیل شده است و بخش دوم آن در روزهای آینده منتشر خواهد شد.

۱- داغ شدن بیش از حد لپتاپ
علائم: کرش و هنگ کردن کامپیوتر
راهکار: تمیز کردن مسیرهای ورودی و خروجی هوا، قرار دادن مواد فیلتر کننده در دریچهی تهویه یا بهروزرسانی بایوس
داغ شدن بیش از حد لپتاپ میتواند باعث کاهش شدید عملکرد آن شود. اغلب در نتیجهی این کاهش عملکرد، مشکلاتی همچون کرش و هنگ کردن به سراغ کامپیوتر میآید. هر رایانهای هنگام پردازش داده، مقدار زیادی حرارت ایجاد میکند؛ اما لپتاپها به خاطر اندازهی کوچک و نبود تهویهی مناسب، بیشتر در معرض داغ شدن بیش از حد قرار دارند. گرد و غبار بیش از حد میتواند دریچههای هوای دستگاه را مسدود و لپتاپ را از وجود هوای سرد بهمنظور خنک کردن پردازندهی مرکزی (CPU) محروم کند. کاربران اغلب میتوانند مشکل داغ شدن بیش از حد دستگاه را بهوسیلهی تمیز کردن منافذ هوا با یک پارچه، پاککنندهی کیبورد یا یک برس نرم مرتفع کنند. به علاوه، کاربران حرفهای میتوانند از دستگاههای دمندهی هوا موسوم به Blower هم بهمنظور زدودن گرد و غبار بهره ببرند.

برای جلوگیری از تجمع بیشتر گرد و غبار میتوانید یک تکه پارچهی نازک روی مجرای نفوذ هوا قرار دهید. نباید این پارچه را روی خروجی هوایی قرار دهید که هوای گرم بهسرعت از آن خارج میشود. اگر این روش کارساز نبود، بهتر است به فکر بهروزرسانی بایوس سیستم باشید. بایوس وظیفهی کنترل بخش سختافزاری لپتاپ را بر عهده دارد. بیشتر سازندگان، فایلی در اختیار کاربران قرار میدهند که بهطور خودکار اقدام به ارتقاء بایوس لپتاپ میکند. این بهروزرسانیها اغلب بهمنظور مدیریت بهتر حرارت منتشر میشوند. قبل از شروع بهروزرسانی بایوس، از متصل بودن لپتاپ به برق اطمینان حاصل کنید.
۲- کاهش سرعت دیسک سخت
علائم: طولانی بودن زمان اجرای نرمافزار، کاهش سرعت انتقال اطلاعات
راهکار: یکپارچهسازی هارددیسک
بههمریخته بودن و پراکنده شدن اطلاعات در فضای دیسک سخت رایانه به دلیل نیازمندی به زمان بیشتر برای وارسی دادههای تکهتکه شده و بد سکتورهای موجود در آن، میتواند باعث ضعف عملکرد سیستم شود. همچنین وجود بد سکتور در بخشی از درایو، باعث ناتوانی در خواندن و نوشتن در آن بخش از فضای ذخیرهسازی دیسک سخت خواهد شد. اگرچه این مشکل بهسادگی قابل حل است؛ اما فرآیند یکپارچهسازی (Defragment)، بسته به وضعیت دیسک سخت کاربر و با استفاده از ابزار داخلی ویندوز 10 موسوم به Optimize Drives میتواند حتی چند ساعت طول بکشد. کاربران بهراحتی میتوانند با نوشتن عبارت «Defragment and optimize your drives» در کادر جستجوی کورتانا به این ابزار دسترسی داشته باشند. کاربران باید پس از اجرایی ابزار یادشده و انتخاب درایو مورد نظر، روی دکمهی Analyze کلیک کنند و در صورت نیاز به یکپارچه کردن دیسک سخت، دکمهی Optimize را بفشارند.

از دیگر ابزارهای یکپارچهساز میتوان به نرمافزار قدیمی Power Defragmenter 3.1 و نرمافزار فوقالعادهی Diskeeper 16 اشاره کرد. نرمافزار Diskeeper در ۴ نسخهی مختلف عرضه شده است و قیمت نسخههای Home، Pro، Server و Administrator آن به ترتیب ۳۹.۹۵ دلار، ۶۹.۹۵ دلار، ۳۹۹.۹۵ دلار و ۳۲۳.۰۴ دلار است. این ابزار ویژگیهای مضاعف و کاربردی مثل عملکرد کاملا خودکار، یکپارچه کردن لحظهای و فناوری InvisiTasking را در اختیار کاربران میگذارد. فناوری InvisiTasking، بدون مصرف منابع سیستمی، امکان اجرای نرمافزار در پسزمینهی سیستم عامل را فراهم میکند.
۳- ناتوانی باتری در حفظ شارژ
علائم: روشن ماندن کوتاهمدت لپتاپ بعد از قطع اتصال از برق شهری
راهکار: جایگزین کردن یک باتری جدید
پس از اتمام طول عمر باتریهای لیتیوم یون، توانایی نگهداری شارژ این باتریها هم از دست میرود. پس از گذشت چند سال، برخی از باتریها فقط به میزان نصف زمان شارژدهی ادعاشده بهوسیلهی شرکت قادر به حفظ شارژ خواهند بود. جایگزینی باتری لپتاپهایی که باتری آنها قابل تعویض است، بسیار ساده و با فشار یک دکمه در بخش پشتی یا پایین لپتاپ قابل انجام است.

متأسفانه بسیاری از خردهفروشان صدها دلار بابت یک باتری جدید از کاربر درخواست میکنند. وبسایتی مانند batteries.com در زمینهی فروش باتریهای اصلی و شامل تخفیف، تخصص دارد که میتوانید بهمنظور خرید یک باتری کاملا تازه برای لپتاپ خود از خدمات آن استفاده کنید. بهعنوان نمونه قیمت باتری لیتیوم یون لپتاپ Dell Latitudee D620 در وبسایت خود شرکت با قیمت ۱۳۹ دلاری به فروش میرسد؛ اما وبسایت batteries همین باتری را در یک مدت محدود و با قیمت ۸۳.۹۹ دلار به فروش میرساند. این شرکت حتی تمامی باتریهای خود را با ضمانت دوساله و ضمانت بازگشت پول ۴۵ روزه به مشتریان عرضه میکند.
۴- نیازمندی به حافظهی رم مضاعف
علائم: ضعف کارایی سیستم هنگام استفادهی همزمان از چندین نرمافزار، هنگ کردن متوالی سیستم، زمان بوت طولانی رایانه
راهکار: ارتقاء حافظهی رم، استفاده از یک حافظهی فلش یواسبی با حالت ReadyBoost فعال برای افزایش میزان حافظهی رم
اگر زمان بالا آمدن سیستم یا بهاصطلاح، زمان بوت لپتاپ شما بسیار طولانی است، میتوانید از ابزار مدیریت استارتآپ سیستم عامل ویندوز ۱۰ مایکروسافت بهره ببرید. برای این کار میتوانید پس از فشردن کلیدهای ترکیبی Alt+Ctrl+Delete و کلیک روی Task Manager، به سربرگ Startup مراجعه کنید. در این برگه میتوانید برنامههای اضافه که سرعت راهاندازی و بالا آمدن ویندوز ۱۰ را کند میکنند، با انتخاب و کلیک روی دکمهی Disable، غیر فعال کنید. بهمنظور کنترل بیشتر روی این بخش از سیستم عامل، میتوانید از نرمافزارهای جانبی همچون System Suite 15 Professional با قیمت ۵۹.۹۹ دلار، استفاده کنید. این نرمافزار ۶۰ ابزار قدرتمند دارد که یکی از آنها ابزار مدیریت و بهینهساز استارتآپ است.

اگر نیاز به خرید یک حافظهی رم جدید دارید، شرکتهای کینگستون و کروشال در وبسایتهای خود ابزاری برای تشخیص و تعیین محصول سازگار با لپتاپ مورد نظر کاربر، در اختیار مشتریان قرار دادهاند. علاوه بر شرکتهای یادشده، میتوانید از وبسایت 4allmemory استفاده کنید. کاربران ویندوز ۱۰ میتوانند با جستجوی عبارت «Memory» در منوی استارت، به ابزار Windows Memory Diagnostic دسترسی داشته باشند. پس از کلیک روی ابزار یادشده، پنجرهای شامل دو گزینه قابل مشاهده خواهد بود. با کلیک روی گزینهی Restart now and check for problems، سیستم از نو راهاندازی میشود و مموری دستگاه را بهمنظور کشف مشکلات احتمالی و توصیهی یک رم جایگزین بررسی میکند. گزینهی دوم، همین کار را در راهاندازی آیندهی سیستم انجام میدهد.
کاربران همچنین میتوانند قابلیت ReadyBoost ویندوز ۱۰ را در حافظهی فلش یواسبی شرکتهایی مثل کورسِیر، کینگستون، لکسار یا سَندیسک فعال کنند. با انجام این کار، زمان راهاندازی برخی از نرمافزارها با استفاده از فضای خالی حافظهی فلشی که سیستم از آن بهعنوان یک حافظهی کش موقت بهره میبرد، افزایش مییابد.
۵- نقص دیسک سخت
علائم: ایجاد صداهای بلندی شبیه به کلیک در زمان دسترسی رایانه به یک داده در دیسک سخت
راهکار: پشتیبانگیری آنلاین از دادهها و جایگزین کردن یک دیسک سخت جدید
بدیهی است که بهترین راه مقابله با از کار افتادن هارد دیسک، پشتیبانگیری از دادهها است. این روزها گزینههای نرمافزاری فراوانی برای این کار وجود دارد؛ اما استفاده از ابزارهایی مانند Norton Save & Restore 2.0 بسیار آسان است. در صورتی که خواستار پشتیبانگیری آنلاین از دادههای خود هستید، میتوانید از واندرایو مایکروسافت، گوگل درایو، دراپباکس، Mozy یا از خدمات مشابه دیگر بهره ببرید. Mozy بهطور خودکار از سیستم نسخهی پشتیبان تهیه میکند و تمامی تغییرات رایانه را بدون استفادهی زیاد از منابع سیستمی، در پسزمینهی سیستم عامل ردگیری میکند.
حتی در صورت استفاده از راهکارهای آنلاین یادشده، نقص هارد دیسک لپتاپ کاربر را به زانو درخواهد آورد. خوشبختانه، ابزارهای فراوانی در زمینهی آزمودن دیسک سخت و تشخیص مشکلات احتمالی در اختیار کاربران قرار دارد. شرکت هیتاچی در بخش پشتیبانی وبسایت رسمی خود، برخی از این ابزارها را ارائه داده است. در صورت ضروری بودن تعویض دیسک سخت، ابتدا تا جای ممکن از دادههای خود نسخهی پشتیبان تهیه کنید و سپس به هارد دیسک جدید جابهجا شوید. برای انجام این کار، میتوان به راهکارهای گامبهگام تعویض دیسک سخت ارائهشده در بخش پشتیبانی وبسایت بیشتر شرکتهای سازنده مراجعه کرد. برای مثال، شرکت لنوو ویدیویی از فرآیند تعویض و جایگزینی هارد دیسک در وبسایت خود منتشر کرده است که میتوانید با جستجوی عبارت «replacement movie» به آن دسترسی داشته باشید.

اگر خواستار حفظ دادهها در دیسک سخت قدیمی هستید و قصد جابهجایی بدون دردسر به یک هارد دیسک جدید دارید، ما مجموعهی Notebook Hard Drive Upgrade Kit ساخت شرکت Apricorn را پیشنهاد میکنیم. این مجموعه با ظرفیتهای ۴۰، ۸۰، ۱۰۰ و ۱۲۰ گیگابایتی در دسترس قرار دارد. با استفاده از این ابزار سهگانه، میتوانید طی سه مرحله دادههای خود را به دیسک سخت منتقل کنید و آن را ارتقاء دهید. مجموعهی یادشده شامل نرمافزار همسانسازی (Cloning) و پشتیبانگیری، کابل USB به SATA و کیت جایگذاری دیسک سخت است و امکان استفاده از یک هارد دیسک قدیمی سالم را برای پشتیبانگیری از سیستم فراهم میکند.
...
آیا راهکارهای یادشده برای رفع مشکلات لپتاپ شما مفید واقع شد؟ لطفا تجربیات خود را در بخش دیدگاه وبسایت به اشتراک بگذارید.

شاتلهای فضایی نخستین فضاپیماهای قابل استفاده مجدد جهان بودند که سبب کشته شدن چند فضانورد شدند.
شاتل فضایی که اولین بار در سال ۱۹۸۱ پرتاب شد، نخستین سفینه قابل استفاده مجدد جهان بود.
سه بخش اصلی آن مدارپیما، موشکهای تقویت کننده و مخزن بیرونی سوخت (تنها مخزن سوخت آن که بعد از هر مأموریت قابل استفاده نیست) است. کاشیهای ویژه مقاوم در برابر گرما مانع از سوختن مدارپیما به هنگام بازگشت به جو زمین میشوند. بازوی قابل کنترل از راه دور تعبیه شده در مخزن محموله مدارپیما، میتواند ماهوارهها را در فضا قرار دهد و همچون سکویی ثابت برای کار فضانوردان عمل کند.
پس از فضاپیماهای مرکوری، جمینی و آپولو (که ماه را فتح کرد)، آمریکاییها به دنبال سفینههای رفت و برگشتی رفتند و به این ترتیب شاتلهای فضایی متولد شدند.
شاتلها تا هفت مسافر و ۲۵ تن تجهیزات را در خود جای میدهند و زمان طولانیتری را در مدار زمین به سر میبرند. آنها همچنین به یک بازوی رباتیک مجهز هستند که به کمک آن میتوانند ماهوارهها را به دام انداخته، اقدامهای لازم را درباره تعمیرات یا انتقال آن صورت دهند.
تاکنون هفت شاتل به نامهای انترپرایز (Enterprise)، پث فایندر(Path Finder) ، کلمبیا (Columbia)، چلنجر (Challenger)، دیسکاوری (Discovery)، آتلانتیس (Atlantis) و اِندِور (Endeavour) ساخته شده که دو شاتل نخست، ناکامل و برای آزمایشها و بررسیها ساخته شدهاند.

انترپرایز
از میان پنج شاتل آخر چلنجر و کلمبیا دچار سانحه شدهاند و فقط سه شاتل دیسکاوری، آتلانتیس و اندیور تا سال ۲۰۱۰ مشغول کار بودند.

دیسکاوری
به دلیل دو سانحه که باعث کشته شدن ۱۴ فضانورد و از دست رفتن ۲۲ فضاپیمای شاتل شد، ناسا در سال ۲۰۱۰ میلادی شاتل را بازنشست کرد.
شاتلهای فضایی بسیار هزینهبر هستند، به طوری که فقط پرتاب آن ۵۰۰ میلیون دلار هزینه دربردارد و این، غیر از هزینههای نگهداری و تعمیرات آن است. همین هزینههای سنگین موجب شد تا روسیه از شاتل فضایی قدرتمند خود، "بوران" استفاده نکند.

اندور
"بوران" با قدرت حمل ۳۰ تن تجهیزات و استفاده از امکانات ناوبری پیشرفته، یک سر و گردن بالاتر از همتای آمریکایی خود است؛ ولی به دلیل هزینههای بسیار بالا، روسیه از آن استفاده نکرده است.

بوران
اجزای شاتل
مدارگرد شاتل
این قسمت که گاهی به تنهایی شاتل فضایی خوانده میشود، همان وسیله هواپیماشکلی است که به زمین بازمیگردد و فرود میآید.
تقویتکنندههای پیشران جامد پس از فاز اولیه پرتاب جدا شده و در دریا سقوط میکنند تا دوباره مورد استفاده قرار گیرند.
مخزن پیشران خارجی هم که معمولاً در تصاویر با رنگ نارنجی مشخص است، پس از فاز نهایی پرتاب از مدارگرد جدا شده و در جو متلاشی میشود. شاتل فضایی قادر است تا محموله ۲۴هزار و ۴۰۰ کیلوگرمی را تا مدار ۲۰۴ کیلومتری حمل کند. اگر محموله برای ایستگاه فضایی بینالمللی باشد که در ارتفاع حدود ۴۰۰ کیلومتری قرار دارد، این قابلیت حمل به ۱۲هزار و ۵۰۰ کیلوگرم کاهش مییابد. برای مدار انتقالی زمینثابت، قابلیت حمل محموله به ۳٬۸۱۰ کیلوگرم میرسد. این آمار برای شاتلهای بعد از سانحه چلنجر ارائه شده است. تا قبل از چلنجر، قابلیت حمل محموله حدود ۱۵ درصد بیشتر بود که بعد از آن در جهت افزایش ایمنی عملیاتها این قابلیت حمل کاهش یافت. البته مدارگردهای مختلف به لحاظ وزنی مقدار اندکی با هم متفاوتند که این مساله میتواند روی قابلیت حمل محموله مؤثر باشد. همچنین در طول بیش از دو دهه برنامه شاتل فضایی، وزن قسمتهایی از این وسیله مانند مخزن بیرونی نیز چند بار کم شدهاست که این مساله هم بر روی توانایی شاتل در حمل محموله مؤثر بودهاست.

آتلانتیس
در ادامه با جزئیات اجزای شاتل آشنا میشویم.
مدارگرد
وظیفه اصلی مدارگرد شاتل حمل فضانوردان و محمولهها به فضا و بازگرداندن آنها به زمین است. این بخش شاتل شبیه به یک هواپیما با دو بال دلتا و دمی عمودی است. مدارگرد به هنگام بازگشت به زمین درست مانند یک هواسُر عمل میکند و بدون هیچگونه نیروی پیشران بر روی باند فرود میآید.
مدارگرد از سه قسمت اصلی تشکیل شدهاست. در قسمت جلویی آن کابین کنترل و محل استقرار فضانوردان قرار دارد.
قسمت میانی مدارگرد با دارا بودن فضایی خالی با طول زیاد، بستری برای حمل محمولهها است.
در قسمت عقبی شاتل نیز سه موتور پیشران مایع قرار دارند که در هنگام پرتاب از مخزن سوخت خارجی تغذیه شده و بخشی از نیروی رانش مرحله اول و تمام نیروی مرحله دوم پرتاب را تأمین میکنند. هر یک از این موتورها، نیروی رانشی معادل ۱/۲ میلیون نیوتن در خلاء و ۶۷/۱ میلیون نیوتن را در سطح دریا تأمین میکنند. نسبت سوخت (هیدروژن مایع) به اکسیدکننده (اکسیژن مایع) در آنها 6 به 1 است. تمام مدارگردها دارای ابعاد کاملاً یکسانی هستند و تنها از نظر برخی ویژگیهای سامانهای با هم تفاوت دارند. مدلهای جدیدتر به لحاظ سازهای سبکتر شدهاند و بنابراین قابلیت حمل سامانه و محموله آنها افزایش پیدا کردهاست. همین تفاوتها باعث میشود تا به لحاظ قابلیت مأموریت نیز تفاوتهایی داشته باشند. هر مدارگرد برای حمل چهار تا هفت فضانورد (که دو نفر آنها حتماً خلبان هستند) طراحی شدهاست. گرچه مأموریت با هشت فضانورد نیز تجربه شدهاست.
مدارگردها قادر هستند در موارد اضطراری تا ۱۱ نفر را نیز با خود به زمین بازگردانند.
هر مدارگرد دارای سامانهای موسوم به سامانه مانور مداری است که برای مانورهای مداری آن در فضا طراحی شدهاست. این سامانه که در قسمت عقب (کنار دم) مدارگرد تعبیه شده، از دو موتور پیشران مایع هر یک با نیروی رانش ۲۶ هزار و ۷۰۰ نیوتن تشکیل شدهاست.
در کنار این سامانه مداری، سامانه کنترل عکسالعملی شامل ۲۴ پیشرانه ۳۸۷۰ نیوتنی و چهار موتور ورنیه نیز بکار گرفته شدهاست. علاوه بر همه اینها، ۱۴ پیشرانه فضایی و دو موتور ورنیه نیز در قسمت دماغه شاتل وجود دارند.
همه این پیشرانهها از پیشران مایع مونومتیل هیدرازین و تترا اکسید نیتروژن استفاده میکنند. سازه مدارگرد بیشتر از آلومینیوم ساخته شدهاست، اما سازههای پشتیبان موتورهای راکتی آن بیشتر از آلیاژ تیتانیوم است.
بازوی رباتی یا جایگذاری از راه دور نیز که پیشتر توضیح داده شد، یکی از سامانههای جانبی مهم مدارگرد است که در طول بستر بار آن قراردارد.
یکی از مهمترین و حساسترین بخشهای مدارگرد، کاشیهای عایق حرارتی هستند که در زیر بدنه، بال و دماغه شاتل بهصورت سرتاسری نصب میشوند تا در هنگام ورود مجدد مدارگرد به زمین جلوی نفوذ حرارت چندین هزار درجهای را به شاتل بگیرند. سانحه دوم شاتل فضایی به خاطر نقص به وجود آمده در همین عایقها بود.
طول دهانه بال مدارگرد ۷۹/۲۳ متر و طول بدنه آن ۲۴/۳۷ متر است. جنس سازه اصلی تشکیل دهنده مدارگرد عمدتاً از آلومینیوم است؛ اما سازه پشتیبان سامانه پیشرانش آن از آلیاژ تیتانیوم ساخته شدهاست.
تقویتکننده سوخت جامد
دو تقویتکننده پیشران جامد شاتل فضایی به رنگ سفید بوده و در طرفین مخزن خارجی نصب میشوند. این دو تقویتکننده نقش اصلی را در مرحله اول پرتاب شاتل فضایی بر عهده دارند. آنها پس از حدود ۲ دقیقه و در ارتفاع حدود ۴۵ هزار و ۷۰۰ متری (۱۵۰ هزار پایی) از سامانه جدا میشوند و به کمک چتر در اقیانوس سقوط میکنند و سپس به وسیله یدککشهای مخصوصی از آب گرفته شده و جهت بازیافت و استفاده مجدد مورد بهره قرار میگیرند.
پیشران این تقویتکننده از نوع جامد است.
هر تقویتکننده در راستای طولی از پنج قسمت مجزا تشکیل شده که در هنگام آمادهسازی برای پرتاب مونتاژ میشوند.
در بخش نوک آنها چند موتور راکتی کوچک در جهت معکوس تعبیه شده که در هنگام جدایش عمل میکنند. تقویتکنندهها با استفاده از سامانه نازل متحرک خود، در کنترل کل شاتل در مرحله اول پرتاب نیز نقش ایفا میکنند. علت اصلی بروز سانحه چلنجر، نقص در یکی از واشر عایق حلقهای (O-Ringg) عایق بخش انتهایی یکی از بوسترها بود. بعد از این حادثه، تغییرات زیادی به لحاظ مهندسی در سامانه تقویتکنندهها صورت پذیرفت.
مخزن پیشران خارجی
مخزن پیشران مایع خارجی، محفظهای است برای نگهداری هیدروژن و اکسیژن مایع که در موتورهای راکتی پیشران مایع نصب شده در پشت مدارگرد، تزریق میشوند. این مخزن عظیم در اولین شاتلها سفیدرنگ بود. اما بعد از این که مشخص شد این رنگ هیچ اثر مثبت مکانیکی بر روی مخزن ندارد، از رنگ زدن آن خودداری شد و بدین ترتیب، ۲۷۲ کیلوگرم از وزن آن کاسته شد. رنگ نارنجی این مخزن مربوط به رنگ پرایمر آن است.
پس از جدایش بوسترها در انتهای مرحله اول پرتاب و در ارتفاع ۴۵ کیلومتری، مدارگرد با استفاده از پیشران موجود در این مخزن، تا ارتفاع ۱۱۳ کیلومتری بالا میرود.
این مخزن حاوی ۵.۱ میلیون لیتر اکسیژن مایع و پنج میلیون لیتر هیدروژن مایع در هنگام پرتاب است. پوسته مخزن با ضخامت ۵.۲ سانتیمتر، پوششی از فومِ [پلیایزوسیانورات] دارد. جنس مخازن هیدروژن و اکسیژن آن از آلومینیوم ۲۰۹۰ و ۲۱۹۵ است که برای نگهداری مایعات کرایژنیک بسیار مناسب است.
مخازن اکسیژن و هیدروژن آن به گونهای طراحی شدهاست که جلوی تلاطم مایعات داخل آنها را میگیرند.
فاجعههای شاتل فضایی
فاجعه چلنجر
در ۲۸ ژانویه سال ۱۹۸۶ میلیونها بیننده تلویزیون در سراسر جهان با وحشت شاهد انفجار شاتل فضایی چلنجر در کمتر از ۲ دقیقه بعد از پرتابش بودند؛ این شاتل کاملاً منهدم شد و همه هفت فضانورد آن کشته شدند. یکی از آن فضانوردان به نام "کریستیا مکآلیف" اولین معلمی بود که به فضا سفر میکرد. بررسی درباره این فاجعه آشکار کرد که عایق میان ۲ بخش موشکهای تقویت کننده جدا شده، باعث نشت گاز و آتشگیری سفینه شده بود. پس از این رویداد برنامه فضایی شاتل به مدت سه سال متوقف شد تا ایمنی آن بهبود یابد.

فاجعه کلمبیا
در سال ۲۰۰۳ میلادی، شاتل کلمبیا هنگام بازگشت به زمین به خاطر آسیب دیدگی یکی از بالها منفجر شد و تمامی هفت فضانورد آن کشته شدند.

بازنشستگی
پس از ۲ سانحه مرگبار، ناسا فضاپیماهای شاتل را در سال ۲۰۱۰ بازنشست کرد. امروزه فضاپیماهای سایوز روسی تنها وسیله اعزام فضانوردان به فضا هستند.
هزینهای که ناسا برای استفاده از شاتلها پرداخت کرده است، غیر قابل تصور است و بیشترین هزینه به خاطر فضانوردانی است که جان خود را در سفر با شاتلها از دست دادند.

تولیدکنندگان ربات از ۷۰ کشور جهان به نمایشگاه صنعتی هانوفر ،بزرگترین نمایشگاه صنعتی جهان، آمدهاند.
به نقل از دویچهوله، در نمایشگاه صنعتی هانوفر به هر سو که مینگری ربات میبینی؛ در سالن بزرگ نمایشگاه رباتهای مختلف در حال انجام کارهای گوناگون هستند. یکی لیوانهای نوشیدنی را پر میکند، یکی پشمک درست میکند و یکی هم در حال درست کردن قهوه است. البته اینها تمامی واقعیت را در مورد رباتها نشان نمیدهد، ولی به هر حال نمایش هم بخشی از کار کسانی است که در نمایشگاهها شرکت میکنند.
بیش از ۶ هزار و 500 شرکت صنعتی از ۷۰ کشور جهان تولیدات خود را در نمایشگاه هانوفر امسال عرضه کردهاند و به دنبال جلب توجه بازدیدکنندگانی هستند میتوانند درباره آخرین نوآوریهای صنعتی اطلاعات به دست آورند.
این نوآوریها بیش از هر چیز در ارتباط با دیجیتالی شدن هستند. کارخانههای آینده در شبکهای با هم در پیوندند. ماشینها با هم مرتبط هستند و وقتی نیازمند تعمیراند یا حتی پیش از اینکه خراب شوند، هشدار میدهند تا بتوان قطعه یدکی ضروری را تهیه کرد.
"یوخن کوکلر" رئیس نمایشگاه هانوفر نیز در مصاحبه با دویچه وله گفت که هدف این نمایشگاه تنها این نیست که نشان دهد رباتها امروزه قادر به انجام چه کارهایی هستند، بلکه هدف آن است که کمی از ترس کسانی بکاهد که فکر میکنند رباتها با الکترونیک و عقل مصنوعیشان میخواهند موقعیتهای شغلی را از انسانها بگیرند.
وی افزود: «پیام این نمایشگاه این است که انسان در مرکز قرار گرفته و ما کارخانههای خالی از انسان نخواهیم داشت.»
به گفته کوکلر، بیش از هر چیز موضوع بر سر سیستمهای کمکی و دیجیتالی شدن است.
به گفته رئیس نمایشگاه هانوفر، پیام دوم این نمایشگاه این است که برخلاف گذشته رشتههای مکانیک، الکتروتکنیک و فنآوری اطلاعات میتوانند به هم پیوند بخورند: «ما در این نمایشگاه نمایندگان مایکروسافت، اس . آپ و اینتل را از عرصه فنآوری اطلاعات داریم که مایلند وارد کار صنعت بشوند.»
60 درصد شرکتهایی که تولیدات خود را در نمایشگاه هانوفر عرضه کردهاند از خارج آلمان آمدهاند. پس از آلمان، چین بیشترین تعداد شرکتکنندگان را دارد. از آمریکا نیز که سال پیش شریک آلمان در برگزاری نمایشگاه بود، ۱۵۰ شرکت در نمایشگاه شرکت کردهاند. شریک امسال آلمان در نمایشگاه لهستان است که از یک رشد اقتصادی قوی برخوردار است.
در ادامه به بررسی چند ربات منحصر بفرد از این نمایشگاه میپردازیم:
1- ربات اسباببازی
این ربات مجهز به دستهایی است که برای گرفتن قطعات کوچک، مثل قطعات Lego پیش بینی شده است. شرکت "شوینک" از جمله شرکتهایی نیست که در شاخه تولید ربات فعالیت دارند. اما این شرکت دستهایی برای رباتها میسازد. دستهایی با توان کار بسیار ظریف. از اینرو تکنیک این شرکت در سطح جهان بسیار محبوب است.

2- کلیک مجازی
کاربرد عینکهای دیجیتال در نمایشگاه صنعتی هانوفر به نمایش گذاشته شدهاند. به عنوان نمونه، توسط شرکت ماشینسازی ایتالیایی "کوما". این شرکت با همکاری غول دنیای دیجیتال، ماکروسافت، امکان هدایت خطوط تولید بدون تماس را ایجاد کرده است. کلیک کردن البته اینجا حالتی مجازی دارد.

3-آیپد صنعتی
موفقیت آیفون زمانی به دست آمد که نیاز به دسترسی به بروشور و دستورعمل دستگاهها از بین رفت. حال از همین ایده در صنایع هم استفاده میشود. مدیر نمایشگاه صنعتی هانوفر، یوخن کوکلر میگوید که بسیاری از عرضه کنندگان کالا و از جمله شرکت تولید ربات دانمارکی از راهحلهای دیجیتال بهره میگیرند.

4- اخطار ایمنی را در ساعت خود ببینید
کارخانهها معمولا پر از تابلوهای اخطار هستند. حال کار به آنجا رسیده است که ساعتهای هوشمند این وظیفه را برعهده گرفتهاند. مثل این مورد که ساعت هوشمند به صاحب خود یک اخطار ایمنی میدهد: "در این محوطه باید کفش ایمنی پوشید"!

5- پای مصنوعی اختاپوس
باید از طبیعت آموخت: شرکت فستو که متخصص اتوماتیزاسیون است، مدتهاست که آموختن از طبیعت را به محور کار خود بدل کرده است. تولید پهپاد با بالهایی مشابه بال پرندگان، یا تولید افزارهایی که همچون خرطوم فیل عمل میکنند. در نمایشگاه امسال صنعتی هانوفر مهندسان این شرکت ابزاری ساختهاند که همچون پای اختاپوس عمل میکند. صدراعظم آلمان عملکرد این افزار را شخصا روی دست خود تجربه میکند.

6- بلند کردن وسائل سنگین به کمک اسکلت خارجی
همه کسانی که در حرفه خود ناگزیر به بلند کردن دستگاههای سنگین هستند، میدانند که چنین عملی تا چه حد سخت و طاقت فرساست. این ربات که همچون اسکلتی ادامه دست آدمی است، میتواند انسان را در انجام چنین کارهایی یاری دهد. محققان دانشگاه ارتش آلمان چنین افزاری را به معرض نمایش قرار دادهاند. افزاری که میتواند در عرصههای گوناگون کارکرد داشته باشد.

7- جاسوس لولهها
آیا آببندی لولههای کارگذاری شده هنوز عمل میکند؟ چگونه میتوان نسبت به این موضوع مطمئن بود؟ شرکت آمریکایی جنرال الکتریک راه حلی برای این مشکل یافته است. این دستگاه، هم به داخل و هم به خارج لولههای متصل میشود و کار بررسی لوله را برعهده میگیرد. یک شرکت آلمانی از شهر کلن این فنآوری را ایجاد کرده و در اختیار شرکت جنرال الکتریک قرار داده است.


ناسا قصد دارد تا با استفاده از ابزاری جدید به جستجو در سطح تاریک ماه بپردازد.
به نقل از دیلی میل، بخش عمدهای از سطح ماه با سایههای دائمی پوشیده شده و مشاهده آن بسیار دشوار است که ناسا قصد دارد با استفاده از ابزاری که ShadowCam نام دارد، این مکانها را مورد بررسی قرار دهد.
آنها با استفاده از این دستگاه جدید به بررسی مواردی مانند وجود آب و توزیع و فراوانی آن خواهند پرداخت.

گفته میشود که ماه منبعی از مواد ارزشمندی است که میلیونها دلار ارزش دارد.
هدف ناسا از انجام این کار، افزایش درک ما از منابعی است که در این مناطق به دام افتادهاند.

ShadowCam که توسط محققان در دانشگاه ایالتی آریزونا توسعه یافته، بر روی مدارگرد (KPLO) به فضا ارسال خواهد شد.

جدیدترین راکتور همجوشی انگلستان در حال حاضر فعال بوده و این کشور را یک قدم بیشتر به سمت تولید برق از قدرت ستارهها نزدیک کرده است.
به نقل از دیلی میل، دمای قلب راکتور توکامک ST40 (Tokamak ST400) که یک ابر فوقالعاده داغ از گاز باردار الکتریکی یا پلاسما است، در سال آینده به 100 میلیون درجه سانتیگراد (حرارتی که برای انجام واکنش همجوشی لازم است) خواهد رسید.
واکنش همجوشی در قلب توکامک اتفاق میافتد. میدان مغناطیسی قوی این وسیله، پلاسمای دوتریوم و تریتیوم را که دو ایزوتوپ هیدروژن هستند، احاطه کرده است. در همین حال، پرتوهای ذرات، امواج رادیویی و مایکروویو، دمای پلاسما را به 100 تا 150 میلیون درجه سانتیگراد میرسانند. در طی واکنش، هستههای دوتریوم و تریتیوم ذوب میشوند و یک اتم هلیوم و یک نوترون تولید میکنند.
درجه حرارت پلاسما که 100 میلیون درجه سانتیگراد بوده و در محفظهای به شکل دونات قرار دارد، هفت برابر داغتر از هسته خورشید است.
این راکتور تا سال 2030 انرژی پاک را برای شبکه ملی بریتانیا فراهم خواهد کرد.
امروزه محققان با استفاده از روش همجوشی گرم توانستهاند به یک منبع انرژی پاک دست یابند، چرا که این روش هیچ نوع گاز گلخانهای را منتشر نکرده و تنها محصول زائد آن هلیوم است.
علیرغم آن که توسعه علم نجوم و کیهانشناسی منجر به توسعه سایر علوم میشود، ولی طرح رصدخانه ملی پس از 18 سال به دلیل مشخص نبودن بودجه و مدیریت زمینگیر شده است و در هیچ دانشگاهی در کشور پذیرش دانشجو در رشته نجوم نداریم، ضمن آنکه نجوم آماتوری ما نیز به دنبال سؤالات جدید برای کشف ناشناختههای آسمان نیست.
دکتر منصوری، استاد فیزیک دانشگاه صنعتی شریف و عضو هیات علمی پژوهشگاه دانشهای بنیادی با اشاره به برگزاری هفته جهانی نجوم در ایران و جهان، گفت: اخیرا انجمن نجوم در این زمینه وارد شده و این خبر خوشی است که تمام گروههای آماتوری و حرفهای نجومی در حوزه نجوم فعال شدند و سعی میکنند با هر ابزاری که در اختیار دارند، این علم را به میان مردم ببرند و آگاهی عمومی را نسبت به این علم شریف افزایش دهند.
وی با بیان اینکه این نکته درستی است که ایران در گذشته سابقه درخشانی در علم نجوم داشته است، وضع کنونی کشور در این حوزه را اسفناک توصیف کرد و ادامه داد: ما نه تنها در این حوزه عقب ماندیم، بلکه از کشورهای همجوار نیز عقب افتادیم و این امر به این بر میگردد که در 150 سال اخیر که با انواع تمدنهای جدید و علم جدید آشنا شدیم؛ هیچگاه آنطور که لازمه کشور است و انتظار از یک کشور با فرهنگی مثل ایران میرود، شعور و درک مدنی کافی نسبت به علم نجوم نداشتهایم.
دو نمونه تاریخی از برخورد با علم
منصوری به بیان نمونههای تاریخی رویکرد حاکمان نسبت به علم پرداخت و گفت: 50 سال بعد از مرگ «گالیله» اولین دوربین نجومی را به دربار شاه عباس آوردند. در آن زمان با وجود حضور دانشمندان بزرگی مانند «شیخ بهایی» و «ملاصدرا»، کسی به این دوربین توجه نمیکند و آن را «اسباب بازی» تلقی میکنند.
وی اضافه کرد: این برخورد نشان میدهد که در گذشتههای دور برای ما آمدن این دوربین به عنوان اتفاق مهم در علم قابل تصور نبود و آنقدر غرق در امورات خودمان بودیم، نمیتوانستیم درک کنیم که در جای دیگری خارج از ایران اتفاقاتی در علم در حال رخ دادن است.
این محقق علم فیزیک ادامه داد: یک مقدار جلوتر میآییم در زمان ناصرالدین شاه پدیده نجومی «گذر زهره» از سوی «محمودخان قمی» که نجوم مدرن را فرا گرفته بود، برای اولین بار از دربار رصد شد و قمی سعی کرد از این طریق ناصر الدین شاه را متقاعد کند که ایران باید رصدخانه سلطنتی داشته باشد.
وی ادامه داد: ناصر الدین شاه از محمودخان عصبی میشود و به وی میگوید که دست از این اسباب تفرج برداریم و اعلام میکند که «ما پول برای هوا نداریم». این گفته تایید رفتاری است که در دربار شاه عباس بروز داده میشود.
منصوری تاکید کرد: بزرگان ما نمیتوانستند تصور کنند که دنیا در حال تحول جدیدی است و این فشارهایی که به کشور وارد میشد، نمیتوانستند آن را به علم جدید ربط دهند.
عضو هیات علمی پژوهشگاه دانشهای بنیادی با اشاره به راهاندازی رصدخانه کوچک خورشیدی در دانشگاه تهران و بعد از آن راهاندازی رصدخانه دیگری در شیراز در قبل از انقلاب، خاطرنشان کرد: در ادامه این فعالیت علمی در سال 82 طرح رصدخانه ملی تصویب شد که این امر هرچند که یک گام به جلو است، ولی تصویب آن ناشی از اصرار بخشهای علمی کشور بوده است. ولی آنجا که دولت و تامین اعتبارات لازم مطرح میشود، مشاهده خواهد شد که در برابر یک پروژه عظیم کم میآوریم.
وی با بیان اینکه از آن زمان تا کنون 18 سال از اجرای طرح کلان ملی رصدخانه میگذرد، اظهار کرد: بعد از گذشت این سالها هنوز مدیریت، اعتبارات و وضعیت طرح رصدخانه ملی مشخص نیست و این نشان میدهد که ما یک مشکل «روان شناختی اجتماعی» داریم و درک ما از دنیای مدرن، ابتدایی است.
رصدخانه ملی پروژهای که زمینگیر شد
مجری سابق طرح رصدخانه ملی با تاکید بر اینکه دو مساله مهم برای «زمین گیر شدن» رصدخانه ملی مطرح است، یادآور شد: یکی از این مسائل بودجه است که دولت به موقع تامین نکرد و این در حالی است که حدود 2 تا 3 سال پیش این طرح در شرایطی بود که میتوانست ساخت قطعات آن را شروع کند.
منصوری با بیان اینکه این سخن به معنای آن است که طرح در مرحلهای بود که میتوانستیم وارد مرحله ساخت شویم، اضافه کرد: مساله دیگر مشکل مدیریتی است و این دو عامل دست به دست هم داد تا این طرح زمینگیر شود.
وی در عین حال با تاکید بر اینکه اگر وارد این طرح شویم با ظرافتهای بیشتری مواجه میشویم، افزود: طرحی که میتوانست و قرار بود یک تلسکوپ با کیفیت جهانی داشته باشد و منجمان جهانی نیز آماده همکاری بودند و منتظر بودند تا در کنار منجمان ایرانی از آن بهره برداری کنند، با تحولات ایجاد شده به پروژه جهان سومی تبدیل شد که کیفیت بسیار پایینی دارد و توجه به آن به تدریج کاهش یافت.
این استاد فیزیک دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه شاید بتوان علت آن را مربوط به عدم روان شناختی جمعی بدانیم، گفت: میطلبد که عزم جدی برای اجرای این طرح داشته باشیم؛ چراکه اجرای این طرح، اتفاقی است که از 20 سال قبل در کشورهایی چون چین و سایر کشورها رخ داده ولی ما متاسفانه در این زمینه بسیار عقب ماندیم و گاهی اوقات دلمان را به شایعات خوش کردیم.

اگر رصدخانه ملی تا 3 سال آینده به بهره برداری برسد
وی در خصوص اینکه اگر این رصدخانه ملی تا 3 سال آینده به بهره برداری برسد، چه میزان پاسخگوی نیازهای تحقیقات اختر و کیهان شناسی کشور است، توضیح داد: این موضوعی است که پاسخگوی علم به معنای جهانی آن است. چندان ربطی ندارد که تلسکوپ این رصدخانه 3 سال دیگر به بهره برداری برسد و یا 10 سال دیگر؛ بلکه بستگی به نوع ساخت آن دارد. این طور که این پروژه پیش میرود، حتی اگر یک سال دیگر به بهره برداری برسد که به نظر من غیر ممکن است، توجه جهانی را به خود جلب نخواهد کرد؛ چون تلسکوپی خواهد داشت که کیفیت نجومی لازم را ندارد.
به گفته این محقق، ابعاد تلسکوپ اهمیت زیادی دارد و زمان بهره برداری از آن چندان مهم نیست و ما در حال از دست دادن کیفیت تلسکوپ این رصدخانه هستیم.

اگر 5 سال قبل این رصدخانه به بهره برداری می رسید
از دکتر منصوری پرسیده شد که اگر این رصدخانه 5 سال زودتر به بهره برداری میرسید صحبت شما مصداق پیدا میکرد یا خیر، پاسخ داد: قطعا این طور نبود، نمونه آن آینه تلسکوپ است که 2 سال قبل به ایران آمد و کل مراحل صیقل دهی و تستهای آزمونی که بر روی آن انجام شد، موجب شده تا آینهای با کیفیت بالا تحویل بگیریم و همه مراحل طراحی تلسکوپ هم همین طور بوده است.
وی اضافه کرد: ولی الان اتفاقاتی که برای این رصد افتاده نگران کننده است؛ چرا که اگر هم این تلسکوپ ساخته شود، ابزاری خواهد بود که مورد توجه جهانیان نخواهد بود و نمیتواند با دقت لازمی که پیشبینی و طراحی شده بود، به سوالات علمی پاسخ دهد.

رصدخانههای آماتوری در ایران
عضو هیات علمی پژوهشگاه دانشهای بنیادی با اشاره به وجود تعدادی رصدخانههای آماتوری در کشور، وضعیت آنها را مطلوب توصیف کرد و گفت: ولی از سوی دیگر چند ده رصدخانهای که در کشور وجود دارد، برای جمعیت 80 میلیونی کافی نیست؛ ولی به نسبت کشورهای همجوار تعداد رصدخانههای آماتوری و منجمان خوب است، ولی در مقایسه با کشورهای صنعتی ما هنوز جا برای توسعه آن داریم.
منصوری ادامه داد: ولی اتفاقی که نیفتاده و باید در چند سال گذشته رخ میداده، این است که نجوم آماتوری تحول پیدا نکرده و امیدوارم بخش آماتوری به حدی به بلوغ برسد که کارهایی که تا 20 سال قبل انجام میشده را تکرار نکند.
وی ادامه داد: لازم است تا نجوم آماتوری با ابزارهای رصدی خود و طرح سوالات جدید، به سمت توسعه نجوم حرفهای حرکت کنند.
زیر ساختهای تحول نجوم آماتوری
وی به بیان زیر ساختهای لازم برای ایجاد تحول درنجوم آماتوری پرداخت و اظهار کرد: سوالات علم نجوم مشخص است و کسی که این سوالات را بداند، میتواند از دل این سوالات سوالی را استخراج کند که با تلسکوپهای موجود میتوان به آن پاسخ داد.
منصوری، درک این سوالات و یافتن فرصت و امکان برای رسیدن به پاسخ این سوالات را مهم دانست و ادامه داد: تاکنون با تلسکوپهای موجود اقدام به رصد ستارههای «دوتایی» و «متغیر» و «نورسنجی» شده است، ولی با تلسکوپهای مشابه در دنیا سیارات فراخورشیدی کشف شده است؛ چون سوالات جدیدی مطرح شده و در پی یافتن پاسخهای مناسب، منجر به این کشف شده است.
وی با بیان اینکه نجوم آماتوری ایران نیز باید به این جریان بپیوندد، خاطر نشان کرد: در حال حاضر شاهد نزدیک شدن سیارکها و یا خرده سنگها به زمین هستیم و نجوم آماتوری میتواند مدار آنها را پیدا کند.
منصوری با بیان اینکه رصد سیارکها و خرده سنگها به عنوان این یک پروژه جهانی مطرح شده است، یادآور شد: در صورتی که یکی از این خرده سنگها به زمین برخورد کنند، آسیبهایی به بشر وارد میشود؛ از این رو به ویژه سازمانهای فضایی علاقهمند هستند در این پروژه منجمان آماتور دنیا حتی از سطح دبیرستان به آن بپیوندند.
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه در حال حاضر در ایران چندین گروه نجوم آماتوری در این پروژه شرکت کردند، اجرای این پروژه را از جنس سوالاتی نجومی دانست و یکی از زمینههایی ذکر کرد که منجمان آماتوری میتوانند در آن مشارکت داشته باشند.
نابودی رصدخانههای دانشگاهی
وی با اشاره به آخرین وضعیت رصدخانه پرتو گاما دانشگاه صنعتی شریف گفت: این رصدخانه از سوی دانشکده فیزیک دانشگاه شریف فعال شده و چندین پروژه دکتری نیز در آن انجام شد و قرار است این رصدخانه توسعه یابد، ولی متاسفانه این امر با کندی پیش میرود.
به گفته استاد فیزیک دانشگاه شریف، این رصدخانه فعال است؛ ولی هنوز به عنوان رصدخانه مطرح نیست و تعطیل نشده است.
منصوری به وضعیت رصدخانه خورشیدی دانشگاه تهران اشاره کرد و ادامه داد: ادعاهایی شده که تلسکوپ این رصدخانه در انبار دانشگاه نگهداری میشود، ولی تعطیلی این رصدخانه آفتی برای جامعه علمی است؛ چراکه نسل پیش از ما یعنی دکتر «آلنوش طریان» با طرح ایدهای این رصدخانه را بنا نهادند و من یادم است زمانی که دانشجو بودم، اولین مقالهای که از این رصدخانه در کنفرانسی ارائه شد، محققان گفتند ایران در زمینه نجوم فعالیت خود را آغاز کرده است.
وی رخداد این اتفاق را وارد شدن ایران به سناریوی علمی جهان توصیف کرد و یادآور شد: زمانی است که تجهیزاتی برچیده، ولی به ازای آن رشدی حاصل میشود؛ ولی ما رشدی را نمیبینیم و نابودی را شاهدیم. این همان اشکالی است که در حوزه علمی داریم.
منصوری از توجه به ظواهری مانند انتشار مقالات در ISI و بیتوجهی نسبت به ماهیت آن که رشد فناوری است، انتقاد کرد.
زیر ساختهای تحقیقاتی نجومی
عضو هیات علمی پژوهشگاه دانشهای بنیادی با بررسی وضعیت تجهیزات نجومی در کشور گفت: بعد از پایان جنگ تحمیلی تجهیزات نجومی تا حدی گسترش یافت و یا ابزاری که موجود بود، به بهره برداری رسید؛ از این رو اگر وضعیت زیر ساختهای خود را با 40 سال قبل مقایسه کنیم وضعمان بهتر شده است ولی این کافی نیست و باید خود را با وضع جهانی نیز مقایسه کنیم.
وی اضافه کرد: با مقایسه خود با جهان مشاهده میکنیم مشکلات زیادی هم از لحاظ تحریمها و هم از لحاظ امکاناتی که نتوانستیم تهیه کنیم، داریم و مهمتر از آن این است که هنوز به فازی از رشد علمی نرسیدهایم که سوالی طرح کنیم و یا جامعه به حدی نرسیده که از ما سوالی بپرسد و ما بخواهیم به آن جواب دهیم و یا برای پاسخ دادن نیاز به تجهیزات داشته باشیم.
منصوری یادآور شد: تا زمانی که این امر اتفاق نیفتد، علم ما همانند کشتی میماند که در گرداب و توفان کج مژ میشود.
وی با بیان اینکه در حال حاضر در حوزه اخترشناسی و کیهان شناسی بسیار ضعیف هستیم و تعداد کمی استاد و دانشجو داریم که قابل مقایسه با سایر کشورها نیست، ادامه داد: از سوی دیگر در ایران تجهیزات کافی در این حوزهها نداریم و این تعداد کم برای انجام واحدهای عملی باید به سایر کشورها بروند.
منصوری اظهار کرد: هیچ دانشگاهی در کشور رشته نجوم ندارد؛ ولی برخی از دانشگاهها در مقطع دکتری در زمینه نجوم نظری که مرتبط با اختر فیزیک است، دانشجو جذب میکنند. ضمن آنکه در پژوهشگاه دانشهای بنیادی نیز در سالهای اخیر سعی شده تعداد اندکی دانشجوی نجوم رصدی پذیرش شود که تعداد آن بسیار کم است و جمع آنها به تعداد انگشتهای یک دست میرسد.
وی با تاکید بر اینکه از این جهت رشته نجوم یکی از عقب افتادهترین رشتهها در ایران است، در خصوص راهاندازی این رشته در دانشگاهها گفت: اگر این رشته را نداشته باشیم، در سایر علوم عقب میمانیم و باید سوال را این طور مطرح کرد که چرا «دولت به این رشته بیتوجه است»؟ و «چرا برنامهریزی برای رشد این علم نداریم»؟
به گفته این محقق نجومی، افرادی که در این رشته فارغالتحصیل میشوند، به صورت پراکنده در دانشگاهها جذب میشوند که این روش منجر به رشد علم نخواهد شد.
منصوری با اشاره به هدفگذاری کشور برای کسب رتبه اول در منطقه، تاکید کرد: عدهای در سالهای قبل اعلام کردند که قبل از رسیدن به 1404 به رتبه اول علم در منطقه رسیدهایم، ولی اینها فقط «مقاله شماری» است و مقاله شماری علم نمیشود و این اشتباه عظیمی است که داریم و این را میتوانیم بگوییم که هنوز بلوغ کامل برای درک علم نداریم.

محققان در موسسه فناوری ماساچوست موفق به توسعه یک ربات شدند که میتواند در عرض 14 ساعت یک خانه بسازد.
به نقل از دیلی میل، این ربات مستقل میتواند در کمتر از یک روز ساختار کلی یک ساختمان را بنا کند.

این ربات دارای یک بازوی رباتیک است که با دقت بسیاری حرکت کرده و نیروی خود را از پنلهای خورشیدی تامین میکند.

بازوهای رباتیک فومهای عایق را بر روی زمین پاشیده و آن را با سیمان پر میکند.
این ربات توانایی تکمیل یک ساختمان با فضایی به قطر 15 متر و ارتفاعی در حدود 4 متر را در کمتر از 14 ساعت دارد.

این سیستم همچنین توانایی ساخت اشکال پیچیده را نیز دارد.

ساختمانهایی که با این روش ساخته میشوند بسیار سریعتر و مقرون به صرفه تر از ساختمانهایی هستند که ساخت آنها با روش سنتی انجام میشود.


.: Weblog Themes By Pichak :.