انجمن شفافیت بلاک چین آمار خود را در مورد بزرگترین صرافیهای ارز دیجیتال بهروزرسانی کرد. در فهرست جدید، باز هم صرافی Binance در رتبهی اول از لحاظ حجم تبادلات و تعداد کاربران روزانه قرار دارد. این صرافی در هر ۲۴ ساعت، حجم تبادلی با ارزش یک میلیارد دلار ثبت میکند.
آمار کاربران روزانهی صرافی بایننس، بیش از ۱۶۰ هزار نفر گزارش میشود. این صرافی، بهراحتی رقیب اصلی خود یعنی OKEx را در معیارهای متعدد از جمله تعداد کاربران فعال، حجم تبادل، حجم تبادل موبایل، بازدیدکنندههای وبسایت و حجم استفاده از API، پشت سر گذاشته است. در مقابل، صرافی OKEx حجم تبادل روزانهی ۷۰۰ میلیون دلاری و ۳۰ هزار کاربر فعال دارد.
در دو سال اخیر، با افزایش تمایل به توکنهای رمزنگاریشده یا ICO، بحثهای متعددی در مورد شفافیت عملکرد صرافیهای ارز دیجیتال و نحوهی کسب درآمد آنها مطرح شد. یکی از بحثها، عدم شفافیت در هزینهی ثبت توکن یا ارز دیجیتال در صرافی و دیگری، حجم بالایی بود که برای توکنهایی با ارزش بازار پایین لحاظ میشد.
بایننس برای شفافیت هرچه بیشتر در این زمینه، از ماه گذشتهی میلادی روشی جالب توجه را در پیش گرفت. آنها از این به بعد، تمامی هزینههای کارمزدی دریافتشده بهخاطر ثبت توکن در صرافی خود را به سازمانهای غیرانتفاعی میبخشند. این حرکت Binance، پتانسیلهای بالای شفافیت و تأثیرگذاری ارزهای رمزنگاریشده و اکوسیستم آنها برای پرداخت کمکهزینه به سازمانهای غیرانتفاعی و حرکتهای مردمی را نشان میدهد.

در مقابل حرکتهای مثبت بایننس، برنامههای بحثبرانگیز در صرافیهای دیگر هنوز ادامه دارد. طبق گزارش انجمن شفافیت بلاکچین، بسیاری از این صرافیها، به بنیانگذاران ارزهای دیجیتال مختلف پیشنهادهایی ارائه میکنند تا حجم تبادل سکههای با ارزش بازار پایین را افزایش دهند. با این کار، در وبسایتهای نشاندهندهی ارزش بازار مانند CoinMarketCap، همهمهی خبری پیرامون این سکهها افزایش خواهد یافت. لازم به ذکر است پیشنهادات صرافیها به بنیانگذاران ارزها نیز عمدتا وسوسهانگیز گزارش میشود.
تیم تحقیقاتی انجمن شفافسازی در مورد نتایج تحقیقات خود نوشت:
ما در تحقیقات خود صرافیهایی پیدا کردیم که بنیانگذاران سکههای با ارزش بازار پایین را هدف خود قرار داده بودند. آنها به این ارزها پیشنهاد اضافه کردن توکن میدادند تا حجم تبادلها بهصورت نمایی در وبسایت CoinMarketCap افزایش پیدا کند. در نتیجه، کاربران صرافیهای دیگر (با حجم پایین ولی واقعی) به این صرافی جدید جذب میشدند.
صرافیهای متخلف برای افزایش حجم تبادلها، هزینههای بالایی نیز برای کارمزد خود طلب میکردند. این هزینهها از ۵ تا ۶۰ بیتکوین متغیر بود.
بههرحال در نتیجهی اقدامات موسسههایی همچون بایننس و صرافی کرهای Gopax در قانونیتر کردن تجارت ارزهای دیجیتال، احتمال کاهش این قبیل فعالیتهای مجرمانه وجود دارد. گزارش اخیر نشان داد که بسیاری از صرافیهای برتر ارز دیجیتال، از همین روشهای تقلبی برای افزایش حجم تبادلهای خود استفاده میکنند. بسیاری از آنها ۸۰ تا ۹۰ درصد از ترافیک خود را از سایت CoinMarketCap دریافت میکنند.
در ادامهی گزارش، اشارهای به افزایش صرافیهای کشور کرهی جنوبی نیز میشود. در دو سال گذشته، صرافیهای بایننس، OKEx و Huobi جایگاه خود را تا حدی بهعنوان برترینهای جهان تثبیت کردهاند. در این مدت، دوصرافی کرهای Bithumb و Upbit نیز به جمع ۱۰ صرافی برتر راه یافتهاند. دلیل افزایش محبوبیت این صرافیها نیز تمایل بیشتر کرهایها برای خرید بیتکوین با ارز رایج کشور یعنی وون بوده است.
علاوه بر افزایش تمایل مردم کرهی جنوبی، قوانین این کشور نیز باعث رشد صرافیهای آنها شد. مدیر کمیسیون خدمات مالی این کشور اخیرا اعلام کرد که بانکها اجازهی تبادل پول با صرافیهای ارز دیجیتال را دارند.
لینداز گدز از پایگاه BBC در گزارش خود به یکی از موارد عجیب پیرامون درمان افسردگی با بیدار نگه داشتن فرد در بیمارستان پرداخته است. در این مقاله به گزارش او و شرح حال ارائهشده در آن در مورد وضعیت بیمار مورد بررسی و نتایج درمانی نهایی خواهیم پرداخت.
اولین نشانه از اینکه چیزی در حال تغییر است، در دستهای آنجلینا دیده میشود. در حالی که او با پرستار به زبان ایتالیایی حرف میزند، دستانش را به حرکت در میآورد و انگشتانش را در هوا میچرخاند. با گذشت دقایقی آنجلینا پرانرژیتر میشود و من میتوانم نوعی احساس شور و زندگی را در صدایش تشخیص دهم، چیزی که مطمئن هستم قبل از آن در او دیده نمیشد. خطوط پیشانی او کمی صاف شده است و چین و چروک اطراف لب و پوست تیره اطراف چشم او حاکی از حالات روانی او دارد، حداقل تا حدی که من و مترجم میتوانیم دریابیم.
آنجلینا درست زمانی به زندگی برمیگردد که بدن من در حال خاموش شدن است. ساعت ۲ صبح است و ما در آشپزخانهی پرنور در مرکز رواندرمانی میلانس نشستهایم و در حال خوردن اسپاگتی هستیم. یک درد خفیف پشت چشمانم احساس میکنم و مدام برای چند لحظه خوابم میبرد اما آنجلینا تا ۱۷ ساعت آینده به خواب نخواهد رفت، بنابراین من خودم را باید برای یک شبنشینی طولانی آماده کنم. در همان لحظهای که من در عزم آنجلینا برای بیدار ماندن شک کردم او عینک خود را برداشت و مستقیم به من نگاه کرد و با انگشتان اشاره و شست خود پوست چروک و تیره اطراف چشمان خود را کشید و با چشمان از حدقه بیرونزده به من گفت: «Occi aperti» یعنی چشمها باز.

امشب دومین شبی است که آنجلینا عمدا خود را از خواب محروم میکند. برای شخصی که از اختلال دوقطبی رنج میبرد و دو سال گذشته را در افسردگی شدید و فلجکننده به سر برده است، شاید بیخوابی آخرین چیزی بهنظر برسد که برای سلامتی روانی او مفید باشد، اما آنجلینا و پزشکان معالج او امیدوارند که محرومیت از خواب علاج درد وی باشد.فرانچسکو بندتی که ریاست مرکز رواندرمانی و روانشناسی بالینی در بیمارستان سان رافائل در میلان را بر عهده دارد، به مدت دو دهه است که در حال انجام آزمایش و پژوهش روی روشی به نام بیدار درمانی است. در نتیجهی فعالیتهای این پژوهشگر اکنون دانشمندان در ایالات متحده، بریتانیا و کشورهای اروپایی به این روش درمانی علاقهمند شدهاند و هر کدام از آنها آزمایشها و پژوهشهای بالینی مختص خود را پیگیری میکنند. بیدار درمانی به همراه قرار گرفتن در معرض نور شدیدو مصرف لیتیوم روشی برای بهبود بیماران مبتلا به افسردگی بهخصوص بیمارانی است که به دیگر داروها و روشهای درمانی رایج برای افسردگی پاسخ نمیدهند. درواقع بیدار درمانی در زمرهی روشهای کرونوتراپی قرار میگیرد، روشهایی که در آن پزشکان سعی میکنند از طریق به فعالیت انداختن ساعت بیولوژیکی بدن، فرد بیمار را معالجه کنند.
بندتی در این مورد میگوید:
محرومیت از خواب در افراد سالم و مبتلا به افسردگی، تاثیر متضادی بر سلامتی دارد. اگر شما دارای سلامت روان باشید، کمخوابی و بیخوابی اثر بدی بر سلامتی و روحیه شما دارد؛ اما اگر افسرده باشید، بیخوابی میتواند باعث بهبود سریع در روحیه و تواناییهای ذهنی شما شود.
اما بندتی یک نکته را به حرفهایش اضافه میکند؛ اگر فرد افسرده دوباره به خواب برود و به اندازهی تمام ساعتهایی که بیدار مانده بود بخوابد، به احتمال ۹۵ درصد وضعیت روحی او دوباره رو به وخامت میگذارد.
اثر ضدافسردگی بیخوابی برای اولین بار در مقالهای در سال ۱۹۵۹ در آلمان گزارش شده بود. این مقالهی تحقیقی باعث جلب توجه یک پژوهشگر جوان به نام بورخراد فلاگ در تابینگن آلمان شد. وی در رسالهی دکترا و مطالعات بعدی خود در دههی ۱۹۷۰ میلادی به این موضوع کمتر شناختهشده پرداخت. فلاگ با بیدار نگه داشتن سیستماتیک بیماران خود در طول شب به این نتیجه رسید که بیخوابی حتی به مدت یک شب باعث از بین رفتن افسردگی بهمدت طولانی در بیماران میشود.

فرانچسکو بندتی در اوایل دههی ۹۰ میلادی و زمانی که یک روانپزشک جوان بود، به ایدهی بیدار درمانی علاقهمند شد. در آن زمان از معرفی داروی پروزاک تنها چند سال گذشته بود و انقلابی در بهبود بیماری افسردگی ایجاد کرده بود. اما تاثیر این داروها بر بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی بهندرت مورد مطالعه قرار گرفته بود. آزمایشهای سنگینی که بندتی انجام داد، این موضوع را برای او روشن کرد که داروهای ضدافسردگی تا حد زیادی بر بیماران مبتلا به افسردگی دوقطبی بیتاثیر هستند.
بیماران بندتی به روش درمانی جدید نیاز داشتند، اما استاد راهنمای اوانریکو اسمرالدی ایدهی جالبی در آستین خود داشت. اسمرالدی که قبلا مقالات متعددی در مورد بیدار درمانی خوانده بود، تصمیم گرفت این روش را روی بیماران خود امتحان کند. بندتی در این مورد میگوید:
نتایج مثبت بود. ما فهمیدیم که این روش جواب میدهد. بیمارانی که این چنین گذشتهی وحشتناکی داشتند و به داروهای ضدافسردگی جواب نمیدادند، به سرعت معالجه شدند. وظیفهی من پیدا کردن روشی برای طولانی کردن اثر استفاده از این روش بود تا افراد دوباره به دوران افسردگی برنگردند.
از این رو بندتی و همکارانش برای مطالعهی بیشتر روی روش بیدار درمانی به خواندن مقالات علمی پیرامون این موضوع روی آوردند. یک سری از مقالات آمریکایی پیشنهاد کرده بودند که مصرف لیتیوم باعث طولانی شدن تاثیر مثبت بیدار درمانی بر بیماران افسرده میشود، بنابراین بندتی و همکارانش به پژوهش دربارهی این موضوع پرداختند. آنها دریافتند که ۶۵ درصد از افرادی که بهمدت سه ماه لیتیوم مصرف کرده بودند سریعتر به بیداردرمانی پاسخ دادند و تاثیر آن نیز طولانیتر بوده است، اما این میزان برای بیمارانی که لیتیوم مصرف نکردند تنها ۱۰ درصد بود.
از آنجایی که حتی یک چرت کوتاه در شب میتواند تاثیر بیدار درمانی را از بین ببرد، بندتی و همکاران او به جستجوی روشی برای بیدار نگه داشتن بیماران برآمدند و در نهایت از روشهای درمانی پزشکی نظامی الهام گرفتند، جایی که از محیط پرنور برای بیدار و آماده نگه داشتن خلبانان استفاده میشود. این موضوع نیز باعث طولانیتر شدن تاثیر بیدار درمانی بر بیماران به همان میزان مصرف لیتیوم شد.

بندتی در این مورد میگوید:
ما تصمیم گرفتیم که این پکیج کامل را در اختیار بیماران بگذاریم، نتایج مطالعهی ما شگفتانگیز بود.
در اواخر دههی ۹۰ بندتی و همکارانش بهطور مستمر در حال مداوای بیماران افسرده بهخصوص افراد دارای اختلال دوقطبی با استفاده از سه روش کرونوتراپی بودند: محرومیت از خواب، لیتیوم و نور. محرومیت از خواب هر دو شب یک بار به مدت یک هفته اعمال میشد و قرار گرفتن در نور شدید به مدت ۳۰ دقیقه هر صبح تا ۲ هفته بیشتر ادامه مییافت. آنها از همین پروتکل تا همین امروز نیز استفاده میکنند. بندتی اضافه میکند:
ما به این موضوع بهعنوان محروم کردن بیماران از خواب نگاه نمیکنیم؛ بلکه بهعنوان روشی برای اصلاح یا بزرگ کردن چرخهی خواب و بیداری از ۲۴ ساعت به ۴۸ ساعت نگاه میکنیم. افراد هر دو شب یک بار به خواب میروند اما هر بار که به رختخواب میروند آزاد هستند تا هر چقدر که دوست دارند بخوابند.
بیمارستان سن رافائل از سال ۱۹۹۶ روش درمانی کرونوتروپی سهگانه را معرفی کرد. از آن زمان تا کنون نزدیک به هزار بیمار افسرده مبتلا به اختلال دوقطبی که بسیاری از آنها به داروهای ضدافسردگی پاسخگو نبودند در این بیمارستان تحت مداوا قرار گرفتند. نتایج نشانگر موفقیت پزشکان این بیمارستان است: طبق آخرین آمار، ۷۰ درصد افراد افسرده و دارای اختلال دوقطبی در هفتهی اول به روش کرونوتراپی سهگانه پاسخ مثبت دادند و در ۵۵ درصد از آنها آثار بهبودی تا یک ماه بعد از درمان مشاهده میشد.
۳۰ سال پیش بود که روانپزشکان برای اولین بار تشخیص دادند آنجلینا دارای اختلال دوقطبی است. این تشخیص بعد از یک دوران پراسترس در زندگی آنجلینا روی داد؛ همسر او دچار مشکلات شدید در محل کار خود شده بود و آنها نگران این بودند که پول کافی برای گذراندن زندگی و بزرگ کردن بچههای خود نخواهند داشت. آنجلینا به افسردگی شدید دچار شد و این افسردگی نزدیک به سه سال طول کشید.
او انبوهی از داروها را مصرف میکرد: داروهای ضدافسردگی، داروهای تثبیتکنندهی روحیه، داروهای ضداسترس و داروهای خوابآور. آنجلینا از مصرف این حجم از دارو ناراحت بود چون باعث میشد اینطور بهنظر بیاید که به بیماری بسیار سختی مبتلا است، با این حال او بیماری افسردگی خود را رسمیت میشناسد و برای درمان آن با پزشکان همکاری میکند.

اگر من او را سه روز پیش میدیدم به احتمال زیاد او را نمیشناختم. او نمیخواست از جای خود برخیزد و کاری انجام دهد، او موهای خود را نمیشست و آرایش نمیکرد و بوی بسیار بدی میداد و البته در مورد آیندهی خود بسیار بدبین بود. با این حال بعد از یک شب بیخوابی او احساس تازگی و پرانرژی بودن میکند؛ اما تاثیر این بیخوابی بعد از یک شب استراحت تا حد زیادی از بین رفته بود. با این حال امروز صبح آنجلینا باانگیزه بود و تصمیم گرفت قبل از ملاقات با من، به آرایشگاه برود. من از موهای او تعریف میکنم، او هم دستی به موهای موجدار و طلایی خود میکشد و از من بابت توجه به آن تشکر میکند.
راس ساعت ۳ صبح به اتاق پرنور میرویم. وارد شدن به این اتاق درست مانند این است که به وسط روز منتقل شده باشید؛ نور آفتابی بسیار روشنی که از مهتابیهای سقف اتاق روی پنج صندلی نرم تکیهدادهشده به دیوار میتابد. محیط این اتاق با سقف آبی رنگش یک نوع شبیهسازی از یک ظهر آفتابی با آسمان آبی رنگ است، اما در هر صورت تاثیر وقتگذرانی در این اتاق چشمگیر است. شما میتوانید ساعتها در صندلی راحتی اتاق لم بدهید و چشمان خود را ببندید و احساس کنید که در ساحل هستید؛ تنها چیزی که جای خالی آن احساس میشود، گرمی نور است.
مقالههای مرتبط:
وقتی من ۷ ساعت پیش با آنجلینا، با کمک یک مترجم گفتگو میکردم حالت چهرهی او خشک بود و زمانی که پاسخ میداد هیچ حرکتی در صورتش ایجاد نمیشد. اما حالا در ساعت ۳:۲۰ صبح همهچیز تغییر کرده است. او لبخند میزند و حتی شروع به صحبت کردن با من به زبان انگلیسی کرده است، در صورتی که قبلا گفته بود اصلا انگلیسی بلد نیست. نزدیک طلوع آفتاب آنجلینا با من درمورد تاریخ خانوادهی خود صحبت میکند و میگوید که قصد دارد دوباره، نوشتن درمورد تاریخ خانوادهی خود را از سر بگیرد و حتی مرا به خانهی خود در سیسیل دعوت کرد تا چند روزی را آنجا سپری کنم.
چطور ممکن است انجام کاری ساده مانند بیدار ماندن باعث بهبود سریع بیماران افسرده شود و چنین تغییری در خلقوخوی آنها ایجاد کند؟ کشف مکانیزم اثر این روش کار سادهای نیست. ما هنوز بهطور کامل طبیعت افسردگی یا عملکرد مکانیزم خواب را کشف نکردهایم. هر کدام از آنها چند ناحیهی مختلف از مغز را درگیر میکنند. اما اخیرا مطالعات جدید نتایج جالب و روشنگری را ارائه دادهاند.
فعالیت مغزی افراد سالم در طول روز و شب با فعالیت مغزی افراد افسرده هنگام خواب و بیداری تفاوت دارد. در طول روز سیگنالهای تشویق به بیداری از سوی سیستم سیرکاردین یا ساعت بیولوژيکی ۲۴ ساعته بدن به سلولها فرستاده میشود و اینگونه تصور میشود که این سیگنالها باعث میشود ما در طول روز در مقابل خوابیدن مقاومت کنیم. این سیگنالها در طول شب با سیگنالهای مشوق خواب جایگزین میشوند. سلولهای مغزی ما نیز در یک چرخه کار میکنند، بهنحوی که در طول روز و هنگام بیداری در مقابل سیگنالها و محرکها بسیار تحریکپذیر هستند؛ اما هنگام خواب این تحریکپذریری کاهش پیدا میکند. اما در افراد مبتلا به افسردگی و اختلال دوقطبی بهنظر میرسد این نوسانات کم شده یا بهطور کامل از بین میرود.

همچنین افسردگی با تغییر در ریتم ترشح هورمونها و تغییر دمای بدن نیز ارتباط دارد. هرچه بیماری شدیدتر باشد، میزان تغییر و آشفتگی در این ریتم نیز بیشتر خواهد بود. همانند سینگالهای مشوق خواب و بیداری، این ریتمها نیز توسط سیستم سیرکادین کنترل میشود. این سیستم نیز به نوبهی خود تحت کنترل پروتئینهای برهمکنشگر قرار دارد، پروتئینهایی که از ترکیب ژنهایی با نام ژنهای ساعتی ساخته شدهاند. همین ژنها باعث به کار افتادن ساعت بدن میشوند و ریتمهای طبیعی بدن را تنظیم میکنند. این ژنها باعث شروع به کار صدها فرآیند عصبی در مغز میشوند و قادرند هر کدام از این فرآیندها را به اصطلاح شروع کنند یا پایان دهند. ساعت بیولوژیکی در تکتک سلولهای بدن از جمله سلولهای مغز حضور دارد و با یک ناحیه از هیپوتالاموس مغز به نام هسته سوپرکیازماتیک که به نور واکنش نشان میدهد در ارتباط است.
استین استینگریمسون، روانپزشک بیمارستان آموزشی در گوتنبرگ سوئد میگوید:
وقتی فردی افسردگی شدید داشته باشد، بهنظر میرسد ریتم سیرکاردین آنها بدون نوسان و درواقع کاملا مسطح و بدون پستی بلندی باشد. آنها معمولا سطح بالای ملاتونین در عصر و در ساعات پیش از شب را تجربه نمیکنند و سطح هورمون کورتیزول آنها بهجای افت کردن هنگام شب، همواره بالاست.
استینگریمسون اکنون در حال رهبری یک پژوهش روی بیداردرمانی در سوئد است.
درمان افسردگی درواقع با طبیعی کردن این چرخهها صورت میگیرد. بندتی میگوید:
من فکر میکنم افسردگی یکی از تبعات کم شدن نوسانات طبیعی ریتم سیرکادین و هموتاسیزتی یا همایستایی در مغز است. وقتی ما بیماران را از خواب محروم میکنیم، درواقع این فرآیند چرخهای را احیا میکنیم.
اما این احیای چرخه چگونه روی میدهد؟ یکی از احتمالات این است که افراد به فشار خواب بیشتری نیاز دارند تا سیستم سیرکادین آنها دوباره به کار بیافتد. تصور میشود که فشار خواب یا نیاز به خوابیدن بهدلیل ترشح تدریجی آدنوزین در مغز باشد. این ماده به تدریج در طول روز ترشح میشود و در گیرندهی آدنوزین در نورونها متصل شده و در آنجا انباشت میشود و بهتدریج باعث بروز احساس خوابآلودگی در انسان میشود. داروهایی که این گیرندهها را هدف قرار میدهند تاثیر مشابهی دارند، ممکن است داروها این گیرندهها را بلاک کنند، مانند داروهای کافئیندار و باعث شوند تا ما احساس بیداری بیشتری کنیم.
برای تحقیق درمورد اینکه آیا این فرآیند باعث ایجاد تاثیر ضدافسردگی بیخوابی طولانیمدت میشود، پژوهشگران دانشگاه توفتس در ماساچوست ایالات متحده آزمایشی روی موشهای آزمایشگاهی انجام دادند. این موشهای آزمایشگاهی دارای علائمی شبیه به افسردگی بودند. پژوهشگران دوز بالایی از مواد شیمیایی که گیرندههای آدنوزین را تحریک میکنند، به موشها تزریق کردند تا تاثیر بیخوابی را در آنها شبیهسازی کند. بعد از گذشت ۱۲ ساعت موشها فعالتر شدند. میزان فعالیت موشها از طریق میزان تلاش آنها برای فرار کردن هنگامی که در آب انداخته میشوند یا از دم خود آویزان میشوند، سنجیده میشود.

ما همچنین میدانیم که محرومیت از خواب تاثیرات دیگری نیز روی مغز میگذارد. بیخوابی باعث تغییر تعادل در انتقالدهندههای عصبی در نواحی از مغز میشود که روی تنظیم خلقوخو تاثیر دارند و از این طریق باعث طبیعی شدن فعالیت نواحی مغزی مرتبط با پردازش احساست میشود و روابط بین آنها را تقویت میکند.
همانطور که بندتی و همکارانش دریافتهاند، اگر بیدار درمانی باعث راهاندازی مجدد ریتم سیرکادین بدن شود، مصرف لیتیوم و نوردرمانی باعث پایدار شدن تاثیرات آن میشود. لیتیوم سالهاست که بهعنوان یک داروی ثابتکنندهی روحیه مصرف میشود، بدون اینکه کسی دقیقا از نحوهی عملکرد آن خبر داشته باشد؛ با این حال ما میدانیم که لیتیوم بیان ژنهای پروتئین Per2 را بیشتر میکند، پروتئینی که مسئول فعالیت ساعت زیستی در سلولها است.
مقالههای مرتبط:
در تحقیقات همچنین مشخص شده است که نور روشن باعث اصلاحریتمهای هستهی سوپرکیازمتیک در مغز میشود و در نتیجه فعالیت مراکز پردازش احساسات در مغزبهطور مستقیم تقویت میشود. درواقع انجمن روانپزشکی آمریکا تاکید میکند که قرار گرفتن در معرض نور به اندازهی مصرف داروهای ضدافسردگی در معالجهی افسردگیهای غیرفصلی موثر است.
با وجود نتایج خیرهکنندهی روش بیداردرمانی در درمان افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، این روش هنوز در بسیاری از کشورها مورد اقبال قرار نگرفته است. دیوید وئاله، مشاور بنیان Maudsley NHS در لندن، در این ارتباط میگوید:
البته ممکن است درمورد گسترش استفاده از این روش منفینگر باشید، چون نمیتوانید حق انحصاری این روش را در کشورها ثبت کنید.
گفتنی است بنیاد Maudsley NHS در زمینهی روانپزشکی فعالیت دارد و سه بیمارستان در لندن را مدیریت میکند.
مسلما بندتی تا کنون هیچگونه حمایتی از سوی شرکتهای داروسازی به منظور پیشبرد پژوهشهای کرونوتراپی دریافت نکرده است. برعکس، تا همین اواخر تحقیقات او وابسته به بودجههای دولتی بوده است که طبق معمول بسیار محدود هستند. پژوهشهای او در حال حاضر توسط اتحادیهی اروپا حمایت مالی میشود. اگر این پژوهشگر برجسته مانند دیگران به انجام پژوهش برای شرکتهای بزرگ داروسازی برای تولید داروهای جدید تن میداد، احتمالا اکنون مجبور نبود در یک آپارتمان دوخوابه زندگی کند و با یک هوندا سیویک ساخت سال ۱۹۹۸ رانندگی کند.

تمایل به توسعهی روشهای درمانی دارویی باعث شده است دیگر روشهای درمانی از جمله کرونوتراپی در سایه قرار گیرند. تولید دارو برای شرکتهای داروسازی منفعت اقتصادی دارد اما روشهایی مانند بیدار درمانی شامل حق ثبت نمیشوند و سودی نصیب شرکتها نمیشود. وئاله در این مورد میگوید:
بسیاری از مردم حتی در مورد این روشها چیزی نشنیدهاند.
از طرف دیگر، پیدا کردن پلاسیبو برای شبیهسازی اثر بیخوابی یا قرار گرفتن در معرض نور شدید بسیار سخت است. گفتنی است پلاسیبو یک مادهی شبه دارو است که هیچگونه تاثیر درمانی ندارد و تنها در پژوهشهای دارویی استفاده میشود؛ در نتیجه شخص تحت آزمایش متوجه نمیشود که آیا داروی واقعی مصرف میکند یا یک قرص بیخاصیت و به این صورت تاثیر روانی افراد تحت آزمایش در پژوهشهای دارویی حذف میشود.
نبود پلاسیبو برای بیداردرمانی به این معنی است که پژوهش در ابعاد گسترده و انتخاب افراد بهصورت تصادفی ممکن نیست. بههمین علت شک و تردیدهای فراوانی نسبت به موثر بودن روش کرونوتراپی وجود دارد. جان گدس، پروفسور اپیدمولوژی روانپزشکی در دانشگاه آکسفورد میگوید:
با اینکه علاقهی زیادی وجود دارد؛ اما فکر نمیکنم در حال حاضر از روشهای کرونوتراپی بهصورت منظم در معالجهی افسردگی استفاده شود. شواهد موثر بودن این روشها باید قویتر و قانعکنندهتر باشند، همچنین دشواریهایی نیز در زمینهی عملی کردن این روشها از جمله محرومیت از خواب وجود دارد.
حتی با وجود این شرایط، علاقهی محافل علمی به فرآیندهای بنیادین کرونوتراپی در حال گسترش است. گدس در این مورد معتقد است:
در حال حاضر افزایش درک ما از بیولوژی خواب و سیستم سیرکادین باعث شده است اهداف امیدبخشی برای انجام پژوهشها و توسعهی روشهای درمانی غیردارویی بهوجود آید.
در بریتانیا، ایالات متحده، دانمارک و سوئد، روانپزشکان در حال توسعهی روشهای کرونوتراپی برای درمان افسردگی عمومی هستند. وئاله میگوید:
تحقیقاتی که تا کنون در این مورد انجام شدهاند بسیار محدود و در ابعاد کوچک بودهاند.
وئاله هماکنون مشغول بررسی عملی بودن انجام یک مطالعهی روی بیدار درمانی در بیمارستان Maudsley است. او ادامه میدهد:
ما باید ثابت کنیم که این روش عملی است و اینکه مردم میتوانند به آن اعتماد کنند.

پژوهشها تاکنون نتایج گوناگون و گاهی متضاد به دست دادهاند.کلاس مارتینی که مشغول تحقیق روی روشهای غیردارویی برای درمان افسردگی در دانشگاه کوپنهاگ دانمارک است، دو پژوهش در مورد تاثیرات محرومیت از خواب به همراه قرار گرفتن در معرض نور شدید صبحگاهی بر افسردگی منتشر کرده است. در پژوهش اول داروی ضدافسردگی دولوکستین به ۷۵ بیمار به همراه کرونوتراپی یا ورزش روزانه تجویز شده است. بعد از هفتهی اول علائم افسردگی در ۴۱ درصد از افرادی که تحت کرونوتراپی قرار گرفته بودند به نصف کاهش پیدا کرده بود، این میزان برای گروه دیگر که ورزش روزانه برای آنها تجویز شده بود تنها ۱۳ درصد بود. پس از گذشت ۲۹ هفته، ۶۲ درصد از بیماران تحت بیداردرمانی هیچگونه علائم افسردگی نداشتند؛ این میزان در گروه دیگر۳۸ درصد بوده است.
در پژوهش دوم، بیماران مبتلا به افسردگی شدید و بستری در بیمارستان که به داروهای ضدافسردگی پاسخ نداده بودند هدف مطالعه قرار گرفتند. مارتینی به این دسته از بیماران همان پکیج کرونوتراپی پیشین به اضافهی برخی داروها و روشهای رواندرمانی معمول را ارائه داد. بعد از گذشت یک هفته گروهی که تحت بیداردرمانی بودند بسیار بیشتر از افرد دیگر گروه بهبود یافتند، البته در هفتههای بعدی وضعیت گروه دیگر نیز به همان اندازه بهتر شد.
هیچکس تا کنون بهطور مستقیم روش بیدار درمانی را با داروهای ضدافسردگی مقایسه نکرده است، این موضوع درمورد نوردرمانی ولیتیمدرمانی نیز صدق میکند. اما اگر این روشها حتی در بهبودی درصد کمی از بیماران نیز موثر باشد بسیاری از مردم و روانپزشکان به سمت روشهای درمان افسردگی غیردارویی جذب خواهند شد.
جاناتان استوارت پروفسور کلینیک روانپزشکی در دانشگاه کلمبیا در نیویورک که در حال حاضر مشغول پیشبرد پژوهشی درمورد بیدار درمانی در موسسهی روانپزشکی ایالت نیویورک است، در این مورد میگوید:
من برای کسب درآمد بهتر است دارو تجویز کنم، اما استفاده از روشهای غیردارویی برای معالجه بیماران برای من جذاب است.
بر خلاف بندتی، استوارت بیماران را تنها به مدت یک شب بیدار نگه میدارد، او میگوید:
من فهمیدم که خیلی از افراد مایل نیستند سه شب در بیمارستان سپری کنند، همچنین این موضوع نیازمند منابع مالی و مراقبتهای زیادی است.
اما او بهگفتهی خودش از روشی به نام دورهی خواب جلوکشیدهشدهاستفاده میکند؛ یعنی زمانی که بیماران یک شب از خوابیدن محروم میشوند، شب بعدی که قرار است بخوابند بسیار زودتر به تختخواب میروند و درواقع بهصورت سیستماتیک زمان خواب در روز بعدی به جلو کشیده میشود. تا کنون استوارت به درمان ۲۰ بیمار با این روش پرداخته است که ۱۲ نفر از آنها به درمان پاسخ دادهاند و بسیاری از آنها در هفتهی اول بهبود یافتهاند.

این روش ممکن است بهعنوان روشی پیشگیرانه نیز استفاده شود. مطالعات اخیر پیشنهاد میکند نوجوانانی که والدینشان آنها را مجبور میکنند زودتر به خواب بروند، در مقایسه با دیگران ریسک ابتلا به افسردگی و فکر کردن به خودکشی پایینتری دارند. همانند بیداردرمانی و بیخوابی، مکانیسم اثر زود رفتن به خواب نیز کاملا مشخص نشده است؛ اما پژوهشگران فکر میکنند رابطهی نزدیکی بین خواب و چرخهی زمانی روز و شب وجود دارد.
اما روش دورهی خواب جلوکشیدهشده تا کنون بهصورت گسترده مطالعه نشده است و استوارت هم میپذیرد که این روش در همهی بیماران موثر نیست:
برای کسانی که این روش در آنها جواب میدهد، یک معجزه اتفاق میافتد؛ چون بسیار سریع بهبود مییابند. اما همانطور که پروزاک حال همهی افرادی که آن را مصرف میکنند بهتر نمیکند، این روش هم روی همه بیماران موثر نیست. مشکل من این است که اصلا نمیتوانم از پیش بگویم که این روش در چه کسانی موثر خواهد بود.
امکان ابتلا به افسردگی در همهی افراد وجود دارد؛ اما شواهد فزایندهای وجود دارد که نشان میدهد برخی ترکیبات ژنی میتواند عملکرد سیستم سیرکادین را مختل کرده و یک شخص را در مقابل افسردگی آسیبپذیرتر کند. تا کنون برخی تغییرات در ژنهای ساعتی که در افزایش خطر بروز اختلالات روحی موثر هستند، شناسایی شده است.
استرس نیز میتواند وضعیت را وخیمتر کند؛ واکنش بدن ما به استرس به ترشح هورمون کورتیزول بستگی دارد. ترشح این هورمون تحت کنترل شدید سیستم سیرکادین است، اما خود هورمون کوتیزول نیز بهطور مستقیم بر عمکلرد ساعت سیرکادین بدن تاثیر میگذارد. بنابراین اگر شما ساعت بیولوژیکی ضعیفی داشته باشید، کمی استرس اضافی میتواند سیستم روحی شما را از پرتگاه به پایین پرتاب کند.
درواقع شما میتوانید علائم افسردگی را در موشها از طریق وارد کردن استرس به آنها و درواقع قرار دادن آنها در معرض محرکهایی مانند شوکهای الکتریکی ایجاد کنید. موشهای آزمایشگاهی نمیتوانند از دست محرکها فرار کنند و پس از مدتی تلاش درمانده میشوند؛ از این رو به کل این فرآیند درماندگی یادگرفته میگویند. موشها سعی میکنند از این وضعیت پراسترس فرار کنند؛ اما پس از مدتی و وقتی که در تلاشهای خود ناکام میشوند، دست از تلاش برمیدارند و رفتارهای افسردهگونه نشان میدهند.
وقتی دیوید ولش، روانپزشک دانشگاه کالیفرنیا در سندیاگو مغزهای موشی که رفتارهای افسردهگونه از خود نشان میداد را بررسی کرد و دریافت که ریتم سیستم سیرکادین در دو قسمت مهم از نواحی مرتبط با سیستم پاداش مغز مختل شده است؛ نواحی که در بروز افسردگی نقش بسیار مهمی دارند.
مقالههای مرتبط:
اما ولش نشان داد که سیستم سیرکادین مختلشده نیز به نوبهی خود میتواند باعث بروز علائم افسردگی شود. وقتی او یکی از ژنهای ساعتی مهم در سیستم سیرکادین یک موش را حذف کرد، علائم افسردگی در آن موش نیز پدیدار شد.
بنابراین اگر ریتمهای سیرکادین مختلشده، یکی از دلایل افسردگی باشد، علاوهبر درمان افسردگی چه کاری برای پیشگیری از آن میتوان انجام داد؟ آیا ممکن است بهجای محروم کردن بیماران افسرده از خواب با هدف تخفیف علائم افسردگی با قویتر کردن سیستم سیرکادین مغز، انعطافپذیری روانی افراد را بیشتر کرد و آنان را در مقابل افسردگی مقاومتر کرد؟
مارتینی اینطور فکر میکند. او در حال حاضر مشغول مطالعه روی این موضوع است که آیا تجویز یک برنامهی روزانهی منظم به بیمارانی که تازه از بیمارستان روانی مرخص شدهاند، میتواند باعث جلوگیری از بازگشت بیماری افسردگی در آنها بشود یا خیر. مارتینی میگوید:
مشکل معمولا همینجا شروع میشود. وقتی آنها مرخص میشوند، افسردگی آنها با شدت بیشتر برمیگردد.
پیتر یک مرد ۴۵ ساله و یک بهورز است که از دوران نوجوانی خود درگیر افسردگی شده است. او مانند آنجلینا و بسیاری از افراد افسرده پس از تجربهی یک دورهی پُر استرس و تغییر شدید در شرایط زندگی به افسردگی مبتلا شده است. خواهر پیتر او را بزرگ کرده بود؛ اما وقتی که پتیر تنها ۱۳ سال سن داشت خواهرش از خانه فرار کرد و او را با یک مادر بیخیال و پدری که او هم از افسردگی شدید رنج میبرد تنها گذاشت. بعد از مدتی پدر پیتر در اثر سرطان فوت میکند. این حادثه برای پیتر یک شوک شدید بود، چون پدر خانواده تا یک هفته قبل از مرگ، بیماریاش را از همه پنهان کرده بود.
بیماری پیتر باعث شده تاکنون او ۶ بار در بیمارستان بستری شود که آخرین بار در آوریل سال گذشته بوده است. او میگوید:
یک جورهایی بستری شدن در بیمارستان برای من مایهی تسکین است.
با این حال پیتر از اینکه در بیمارستان بستری شود، احساس گناه میکند؛ چون دو پسر هفت و ۹ سالهی خود را ناراحت میکند. او میگوید:
پسر کوچکترم وقتی که من در بیمارستان هستم، هر شب گریه میکند چون من در خانه نیستم تا او را قبل از خواب بغل کنم.
وقتی مارتینی موضوع پژوهش جدید خود و نیاز او به بیماران داوطلب را با پیتر در جریان گذاشت، پیتر با نهایت آمادگی با شرکت در این پژوهش موافقت کرد. ایدهی اصلی این پژوهش با نام روش درمانی تقویت سیرکادین این است که ریتم سیرکادین افراد بیمار از طریق اجرای یک برنامهی منظم برای فعالیتهایی مانند خوابیدن، بیدار شدن، تغذیه و ورزش تقویت شود. همچنین در این روش بیماران باید ساعات بیشتری را بیرون از خانه بگذرانند و خود را در معرض نور خورشید قرار دهند.
بعد از ترک بیمارستان در ماه مه، پیتر بهمدت ۴ هفته یک وسیله با خود داشت که فعالیتها و ساعات خواب او را ثبت میکرد. همچنین پیتر باید بهصورت روزانه به یک سری سوالات درمورد حالت روحی خود جواب میداد. اگر پیتر به برنامهی روزانه عمل نمیکرد، پزشک با او تماس میگرفت و دلیل آن را از پیتر میپرسید.
وقتی من با پیتر ملاقات کردم، با او درمورد هالهی دور چشمش شوخی کردم. مشخص بود که پیتر برنامهی خود را بسیار جدی گرفته بود و هر روز چند ساعت حمام آفتاب میگرفت و با توجه به اینکه ظاهرا از عینک آفتابی استفاده میکرد، دور چشم او بر خلاف دیگر قستهای صورتش برنزه نشده بود. او میخندد و میگوید:
بله من ساعتهای زیادی را در بیرون از خانه و اکثرا در پارک سپری میکنم. اگر هوا خوب باشد با بچهها به ساحل میرویم یا پیادهروی میکنیم. من سعی میکنم نور زیادی دریافت کنم تا حالم بهتر شود.
این تنها تغییراتی نیست که پیتر در زندگی خود ایجاد کرده است. او هر روز ساعت ۶ از خواب بیدار میشود و به همسرش در حاضر کردن و فرستادن بچهها به مدرسه کمک میکند و حتی اگر گرسنه نباشد سعی میکند کمی صبحانه بخورد. پیتر در طول روز سعی میکند چرت نزند و حداکثر ساعت ۱۰ شب به تختخواب برود. اگر پیتر نیمهشب از خواب بیدار شود، سعی میکند تمرین ذهنآگاهی کند؛ تکنیکی که در بیمارستان یاد گرفته است و با این تکنیک سعی میکند روی زمان حال تمرکز کند و ذهنش را از موارد دیگر خالی کند.
مارتینی دادههای بهدستآمده از وسیلهی متصل به پیتر را در رایانهی خود مشاهده میکند. دادهها تایید میکنند که ساعات خواب پیتر جلو کشیده شده و در نتیجه کیفیت خواب او بهبود یافته و نتایج آن در حالت روحی بهتر او در طول روز مشخص شده است. وضعیت روحی پیتر هنگام مرخصی از بیمارستان حدود ۶ از ۱۰ بود اما بعد از دو هفته، این رقم به ۸ یا نه رسید و اکنون بعد از گذشت چندین هفته از عمل به برنامه عدد ۱۰ بهطور مکرر در پرسشنامهی روانی او دیده میشود. در ابتدای ماه ژوئن پیتر سر کار خود برگشت و هماکنون ۳۵ ساعت در هفته کار میکند. او میگوید:
داشتن یک برنامهی روزانهی منظم بسیار به من کمک کرد.

تا به حال ۲۰ بیمار، داوطلب حضور در پژوهش مارتینی شدهاند؛ اما هدف او درمان ۱۲۰ بیمار است. مارتینی میخواهد دریابد که آیا دیگر افراد افسرده نیز مانند پیتر به روش درمانی تقویت سیرکادین پاسخ مثبت میدهند یا خیر و درواقع آیا بعد از مرخصی از بیمارستان حالت روانی آنها پایدار میماند یا خیر. اما هماکنون شواهد محکمی وجود دارد که نشان میدهد داشتن یک برنامه برای خواب به سلامت روان کمک میکند.
طبق مطالعهای که بیمارستان روانی لنسنت در سال ۲۰۱۷ انجام داد، و درواقع تا به امروز بزرگترین تحقیقی است که در مورد سلامت روانی افراد انتخابشده بهصورت تصادفی انجام شده، مشخص شد که افراد بیخواب یا کمخوابی که به مدت ۱۰ هفته از روش درمانی رفتاری برای درمان بیخوابی استفاده کردند، کمتر تجربههای توهمآلود و پارانویا داشتهاند. همچنین در این افراد نشانهای بهبود در علائم افسردگی و پریشانی مشاهده شد، دفعات تکرار کابوسهای شبانه کاهش پیدا کرد و احتمال بروز یک دورهی افسردگی یا اختلال پریشانی در هنگام انجام تحقیق در بیماران کمتر شد.
مقالههای مرتبط:
خواب خوب، برنامهی منظم روزانه ونور آفتاب: این یک فرمول ساده برای سلامت روان است که هزینهای ندارد. اما تصور کنید که این فرمول تعداد وقوع بیماری افسردگی در جمعیت یک کشور را کاهش دهد یا به بهبود سریعتر بیماران کمک کند. در این صورت نهتنها کیفیت زندگی افراد بیشماری بهبود مییابد، بلکه هزینهی سیستم بهداشتی نیز کاهش مییابد.
یک هفته بعد از مصاحبه با آنجلینا، با پزشک او تماس گرفتم تا از پیشرفت درمان آنجلینا خبر بگیرم. بندتی میگوید که علائم افسردگی بهطور کامل در آنجلینا بعد از سه دوره بیداردرمانی از بین رفته و او هماکنون به خانهی خود در سیسیل برگشته است. هفتهی بعد آنجلینا و همسرش، پنجاهمین سالگرد ازدواج خود را جشن خواهند گرفت. وقتی پرسیدم که آیا همسر آنجلینا متوجه بهبود علائم شده یا خیر؛ این جواب را دریافتم که او متوجه تغییرات ظاهری و زیباتر شدن آنجلینا شده است.
امید، چیزی است که آنجلینا نصف عمر خود را بدون آن گذرانده است. احتمالا بازگشت امید به زندگی آنجلینا و همسرش بزرگترین و طلاییترین هدیه سالگرد ازدواج آنان باشد.
حدود دو سال پیش، استودیو دایس و الکترونیک آرتز اثری را منتشر کردند که هنوز هم بسیاری از ما از تجربهاش خسته نشدهایم. بازی Battlefield 1 اولینهای بسیاری را برای سری خودش و برای بازیهای شوتر اول شخص به ارمغان آورد که به مراتب کار را برای نسخههای بعدی خود سختتر میکرد. حالا بیش از دو سال از بهترین تجربه ما از جنگ جهانی اول در قالب یک بازی ویدیویی گذشته است و الان به همان زمانی رسیدهایم که ببینیم آیا دایس میتواند حتی چیزی بهتر از بتلفیلد 1 را هم تحویل مخاطبانش بدهد یا نه. از هر سویی که بهبازی Battlefield V نگاه کنیم، علیرغم وجود راحتیهایی در به تصویر کشیدن جنگ جهانی دوم، قطعا تیم سازنده سختهای بیشتری را هم به دوش کشیده است. درست است که جنگ جهانی دوم هیجانانگیزتر، غنیتر و خونینتر از اولین برخورد ابرقدرتهای جهان بوده است، اما مشکل اینجا است که تاکنون اقتباسهای زیادی را از این جنگ تاریخی در مدیوم بازیهای ویدیویی شاهد بودهایم و آثار قوی و باشکوه هم در این زمینه کم نبودهاند، اما خب سری بتلفیلد همواره به شیوه خاص خودش جنگها را به تصویر میکشد و شاید همین امر هم باعث شود که پرداختن به جنگ جهانی دوم سختتر از دوره زمانی نسخه قبلی به نظر برسد. برای اینکه بدانیم تا چه اندازه استودیو دایس در پیاده کردن دقیق ایدههایش موفق شده، چند روز بیشتر باقی نمانده است، اما فعلا بهتر است نگاهی دوباره به تمامی ویژگیهای بازی بتلفیلد وی بیندازیم و انتظارات خود از بازی را همتراز با چیزی قرار دهیم که سازندگان وعدهاش را دادهاند.

با بازی بتلفیلد 1 بود که برای نخستین بار شاهد داستانها، کاراکترها و روایتهایی متفاوت در قالب بخش War Stories بودیم که ایده جالبی به نظر میرسید، اما در گام اول خود نتوانست آنطور که باید داستانهای غنی و جذابی را به تصویر بکشد. با این حال، در بتلفیلد وی هم این فرمول برای دومین بار به کار گرفته خواهد شد، اما این بار دایس وعده داده است که با داستانهای عمیقتر و درگیرکنندهتری روبرو هستیم و قرار نیست بخش تکنفره بازی به مانند یک حالت آموزشی برای قسمت چندنفره آن تلقی شود. تعداد داستانها در وار استوریز این بار کمتر از نسخه قبلی است و با ۵ روایت متفاوت از جنگ جهانی دوم همراه خواهیم شد که به گفته اریک هولمز، طراح ارشد این بخش، قرار است شاهد داستانهایی ناگفته و کاملا متفاوت باشیم که تاکنون در هیچ اثری مرتبط با جنگ جهانی دوم، نظیرش را ندیدهایم. در ادامه به ترتیب هر کدام از آنها را با توضیحات مختصری که دایس در موردشان ارائه کرده است، ذکر میکنیم.
Prolouge: این بخش بیشتر جنبهای آموزشی دارد که استفاده از سلاحها و وسایل نقلیه مختلف را به بازیکن یاد میدهد و در کنار این، او را با جنبههای مختلف جنگ جهانی دوم و تجربهای که در وار استوریز انتظارش را میکشد، آشنا خواهد کرد.
Nordlys: در این قسمت شما در نقش دختری نروژی قرار خواهید گرفت که در برای آزادی کشورش از دست اشغالگران و در عین حال نابودی سلاحی مرموز و خطرناک تلاش میکند، اما شاید مهمترین هدف او نجات جان مادرش از میان نیروهای اشغالگر است که بار احساسی این بخش را مراتب بیشتر میکند. به گفته هولمز، بازیکنان رفته رفته بیشتر با تاروپود کاراکتر اصلی این قسمت ارتباط برقرار خواهند کرد. گیمپلی Nordlys به گونهای طراحی شده است که شما را بیشتر به استفاده از المانهای مخفیکاری و ویژگیهای کلاس Recon تشویق میکند، اما با این حال بازیکنان قادر هستند به هر طریقی که دوست دارند دشمنان خود را از پای دربیاورند. محیطهای برفی و کوهستانی نروژ ضمن برخورداری از چشماندازهایی فوقالعاده در بازی، مراحلی با محوریت اسکی و فرار از دست دشمنان را هم برای بازیکنان فراهم میکند که تنوع بالایی را به گیمپلی Nordlys میبخشد.
Tirailleur: این قسمت از بازی در مورد سربازانی سنگالی است که توسط نیروهای فرانسوی استخدام میشوند تا برای آزادی کشوری بجنگند که حتی یک لحظه هم در آن حضور نداشتهاند. داستان Tirailleur در قالب فلشبکهایی از خاطرات یکی از سربازان سنگالی روایت میشود و گیمپلی آن نیز بیشتر بر پایه کلاس ساپورت خواهد بود.
Under No Flag: چهارمین قسمت از وار استوریز، داستان گروهی ویژه از نیروهای بریتانیا است که بدون رهبری خاصی، به مصاف دشمن میروند. این قسمت، روایتگر نیروهایی با نام SBS است که فقط افراد خاصی از سوی ارتش بریتانیا در آن عضویت دارند. کسانی که نیازی به شنیدن دستورات نداشته باشند، روی پای خود بایستند و برای آزادی و آرامش خود بجنگند. بازیکنان در Under no flag هدایت کاراکتری به نام بیلی بریجر را در اختیار میگیرند که زندگی خود را در زندانی در لندن سپری میکرد، اما با شروع جنگ تصمیم گرفته میشود تا بریجر به عنوان یکی از اعضای SBS راهی میدان نبرد شود. گیمپلی این قسمت از بازی با تمرکز روی سلاحها و ویژگیهای کلاس اسالت پایهریزی شده است.
The Last Tiger: آخرین قسمت از وار استوریز، میتواند به متفاوتترین و احتمالا جذابترین بخش حالت تکنفره بازی تبدیل شود و آن هم به لطف داستان متفاوتش است که کمتر جایی مشابهاش را دیدهایم. در این قسمت، شما در نقش فرماندهی آلمانی قرار خواهید گرفت که در آخرین روزهای جنگی به سر میبرد که کشورش نقش بازنده را ایفا میکند. با اینکه جزئیات زیادی از این قسمت منتشر نشده است، اما گیمپلی بازی با محوریت یک تانک تایگر وان از نیروی آلمان نازی خواهد بود و با توجه به پسزمینه داستانی، میتوان انتظار سکانسهایی هیجانانگیز و تلخ را در این قسمت داشت. البته باید اشاره کنم که این قسمت از بخش داستانی در زمان عرضه در دسترس نیست و از ماه دسامبر (حدود دو هفته پس از عرضه بازی) در اختیار بازیکنان قرار خواهد گرفت.
با عبور از بخش داستانی Battlefield V نوبت آن است که سراغ حالت چندنفره و تخصص اصلی سری بتلفیلد برویم که باز هم پیشرفتهای محسوسی داشته است و این بار بزرگتر و گستردهتر از قبل ظاهر خواهد شد. اول از همه باید به حالت Grand Operations اشاره کنیم که در واقع نسخه تکاملیافته حالت آپریشنز محسوب میشود. در گرند آپریشنز بازیکنان در نقشههای متنوع و وسیعی به مبارزه میپردازند و این مبارزات به مدت سه روز در داخل بازی ادامه پیدا میکند که هر روز نمایانگر یک راند کامل است. وقتی بازیکنان در قالب این بخش وارد مبارزات چندنفره میشوند، حالتهای آنلاین مختلفی را در مبارزات خود تجربه خواهند که از جمله آنها میتوان به Airborne اشاره کرد که در نسخه بتای بازی هم در دسترس قرار گرفت. نکته جدید دیگر در مورد گرند آپریشنز این است که عملکرد تیمها در شرایط آنها برای راند بعدی تاثیرگذار خواهد بود. اگر تیم شما خوب بازی کند و در روز اول برنده شود، با آغاز روز دوم، تیم حریف در شرایط سختتر و با مهمات و تعداد Spawn های کمتری وارد مبارزه میشود که به مراتب دست بالاتر را در اختیار شما قرار خواهد داد. اگر دو تیم با پایان روز اول و دوم حالتی برابر داشته باشند و روز سوم نیز به مساوی میان دو طرف ختم شود، بازی وارد روز چهارم خواهد شد که در آن هیچ نیروی کمکی زمینی و هوایی در کار نخواهد بود و بازیکنان باید تا آخرین نفرشان در قالب حالت Final Stand در برابر یکدیگر بجنگند تا بالاخره برنده نبرد مشخص شود. حالت Grand Operations در ابتدا قرار بود جزو بخشهای پس از عرضه بازی باشد، اما بعدا الکترونیک آرتز تایید کرد که اولین مرحله از این حالت فقط به فاصله چند روز پس از عرضه بازی در دسترس خواهد بود و نیازی نیست که بازیکنان زمان زیادی را برای آن منتظر بمانند.
جدا از بخش گرند آپریشنز، بازی Battlefield 5 دارای هشت حالت چندنفره خواهد بود که در کنار حالتهای پرطرفدار همیشگی، چند حالت جدید هم به چشم میخورد و در ادامه به ترتیب هر یک از آنها را بیشتر توضیح میدهیم.
Airborne: در این بخش، بازیکنان مهاجم از طریق هواپیما و به کمک چترنجات وارد نقشه مبارزه میشوند و وظیفه دارند تا برخی از تجهیزات تیم مقابل را از بین ببرند یا اینکه با بهدست آوردن مناطق تحت سلطه نیروهای دشمن، آنها را عقب برانند. این حالت به عنوان بخشی از گرند آپریشنز در بتای عمومی بازی هم در دسترس قرار گرفته بود.
Breakthrough: در این حالت نقشه به مناطق مختلفی تقسیم میشود که تیم مهاجم باید در صدد تصاحب این بخشها باشد و در مقابل تیم مدافع وظیفه خنثی کردن حملات دشمن و عقب راندن نیروهای حریف را دارد. هر چقدر که گروه حملهکننده مناطق بیشتری را فتح کند، بخشهای جدیدی در نقشه برای تصاحب ایجاد خواهد شد و تیم مدافع نیز عقبنشینی خواهد کرد.
Conquest: یکی از قدیمیترین حالتهای آنلاین سری بتلفیلد که در آن ۶۴ بازیکن در نقشهای بزرگ و با تمامی تجهیزات ممکن، برای تصاحب نقاطی مشخص شده روی نقشه تلاش میکنند و در نهایت تیمی که زودتر امتیازش تمام شود و به صفر برسد، بازنده بازی خواهد بود.
Domination: این حالت با تمرکز بیشتر روی درگیریهای نفر به نفر در محیطهای کوچکتر طراحی شده است که در آن خبری از وسایل نقلیه و تجهیزاتی از این دست نیست و بازیکنان در یک گیمپلی سریع و پربرخورد باید با یکدیگر درگیر شوند.
Final Stand: در این حالت از بازی که در واقع روز چهارم گرند آپریشنز نیز در قالب همین مد برگزار میشود، بازیکنان یک خشاب بیشتر در اختیار ندارند و گلوله اضافهای در کار نخواهد بود. همچنین هر کسی که در بازی کشته شود تا پایان راند دیپلوی نمیشود و در نتیجه هر تیمی که تمامی افراد خود را از دست بدهد، بازنده بازی لقب میگیرد. البته در این حالت، امکان گرفتن خشاب از اعضای کلاس ساپورت یا زنده شدن بعضی از همتیمیها توسط کلاس مدیک در دسترس خواهد بود، اما به طور کلی امکان مجددی برای دیپلوی شدن وجود ندارد.

Frontlines: در حالت فرانتلاینز یک مسیر در نقشه تعیین شده است که دو انتهای آن به مقر اصلی دو تیم حریف ختم میشود. در این مسیر تعدادی مکان مشخص وجود دارد که در هر زمان، یکی از نقاط فعال است و بازیکنان دو تیم باید برای تصاحب آن تلاش کنند تا به ترتیب نقاط بعدی فعال شوند و در نتیجه به مقر اصلی تیم حریف دستیابند و آن را به تصرف خود دربیاورند.
Team Deatshmatch: یکی از حالتهای محبوب و پرطرفدار سری که در آن بازیکنان باید فقط به فکر کشتن نیروهای حریف باشند و هر تیمی که تعداد Kill بیشتری داشته باشد، بالطبع امتیاز بالاتری هم خواهد داشت و برنده بازی خواهد بود.
Combined Arms: حالت کوآپ و ۴ نفره جدیدی که در آن بازیکنان باید طی مراحلی مشخص در نقشههای متنوع، ماموریتهایی را با همکاری یکدیگر انجام دهند و در برابر هوش مصنوعی بازی ایستادگی کنند. به گفته سازندگان ماموریتهای این بخش اصلا آسان نیستند و اگر بازیکنان قادر به انجامش نباشند، باید به سرعت راهی برای فرار و زنده خارج شدن از نبرد پیدا کنند. این حالت در واقع پُلی میان بخش داستانی و چندنفره بازی خواهد بود.
در نهایت، باید به حالت بتل رویال بازی با نام Firestorm هم اشاره کنیم که از ماه مارس (اواسط اسفند) در اختیار بازیکنان قرار خواهد گرفت و استودیو کرایتریون گیمز که پیشتر در ساخت سریهای Burnout و Need For Speed نقش داشته است، وظیفه توسعه این بخش را برعهده گرفته است. حالت بتل رویال Battlefield V از ۶۴ بازیکن پشتیبانی میکند که به ۴ تیم مختلف تقسیم میشوند و در نقشهای مبارزه میکنند که یک حلقه انفجاری آتشین آنها را محاصره کرده است و رفته رفته نقشه بازی را دربرمیگیرد و در این بین بازیکنان تیمهای مختلف باید برای شکست دادن یکدیگر و زنده ماندن به عنوان آخرین گروه در این نقشه تلاش کنند. در فایراستورم، امکان استفاده از وسایل نقلیه نیز فراهم خواهد بود و در کنار این، تعدادی لوکیشن مخصوص برای تصاحب کردن توسط هرکدام از ۴ تیم در نقشه وجود خواهد داشت که تصرف کردن آنها میتواند در تجهیزات و مهماتی که در اختیار تیم شما قرار میگیرد، تاثیرگذار باشد.

بازی Battlefield V در زمان عرضه شامل ۸ نقشه مختلف است که هر کدام بخشهایی از ۴ منطقه متفاوت را به تصویر میکشند. کشورهای فرانسه، هلند و نروژ، به همراه منطقه شمالی قاره آفریقا، هر کدام صاحب دو نقشه متفاوت در بازی هستند. استودیو دایس سعی کرده است تا با اعمال آبوهوای پویا به نقشههای بخش چندنفره خود بازیکنان را با چالشهای بیشتری روبرو کند و از طرفی هم با به تصویر کشیدن دقیق جزئیات مناطق جنگی، حس و حالی واقعی را به بازیکنان ارائه کند. برای مثال به گفته تیم سازنده، پُلی که در نقشه Twisted Steel قرار دارد، بزرگترین سازهای است که تاکنون در یک نسخه از سری بتلفیلد ساخته شده است. در کنار این، نقشههای روتردام در کشور هلند که به ترتیب قبل و بعد از حمله آلمانیها به این شهر را به تصویر میکشند، تلاش شده تا دقیقا به همان شکلی در سال ۱۹۴۰ قرار داشته است، بازسازی شود. علاوه بر این ۸ نقشه، در آینده مپهای بیشتری هم برای بازی منتشر میشود که یکی از آنها Panzerstorm نام دارد و با محوریت مبارزه به وسیله تانک، بازیکنان در آن وارد نبرد خواهند شد.
با اشاره به همه بخشهای مهم بازی، حالا نوبت آن است که نگاهی به کلاسهای مختلف بتلفیلد 5 و امکانات جذابی که برای شخصیسازی آنها اضافه شده است، اشاره کنیم. بازی مطابق معمول دارای ۴ کلاس اسالت، مدیک، ساپورت و ریکان خواهد بود که در کنار اینها، دو کلاس تانکر و پایلوت هم وجود دارند که به صورت عادی قابل انتخاب نیستند و برای دیپلوی شدن در قالب این کلاسها باید حتما با یک تانک یا هواپیما وارد میدان نبرد شوید. کلاسهای ساپورت و ریکان تغییرات زیادی در نوع سلاحهایشان ایجاد نشده است، اما دو کلاس مدیک و اسالت، از نظر نوع اسلحه دچار تغییراتی شدهاند. پیش از این و در Battlefield 1 سلاحهای دسته Rifle در اختیار تیم مدیک قرار داشت و تیم اسالت نیز مسلسلهای مخصوص به خود را در دست میگرفت، اما در این نسخه، مسلسلهای سبک به دسته مدیک اختصاص داده شده است و در مقابل نیز تیم اسالت سلاحهای رایفل را در اختیار دارد. در کنار این، ویژگیهای جدیدی هم به هر کلاس اضافه شده است که در گذشته نظیر آن را شاهد نبودیم.
در Battlefield V کلاسهای مختلف دارای دو نوع Combat Role هستند که بازیکنان با توجه به نحوه بازی خود میتوانند از آن استفاده کنند. کامبت رولها به نوعی نشان میدهند که تخصص شما در کلاسی که انتخاب کردهاید، بیشتر در چه زمینهای است. برای مثال کلاس ساپورت دارای دو کامبترول Engineer و Machine Gunner است که هر کدام امکانات جدیدی در اختیار شما قرار میدهند. اگر شما Engineer را انتخاب کنید، سرعتتان در تعمیر وسایل نقلیه یا بازسازی سنگرهای تخریب شده، بیشتر از هر بازیکن دیگر در هر کلاسی خواهد بود و حتی نسبت به یک ساپورت با کامبترول مختلف هم بهتر عمل خواهید کرد. در طرف مقابل، شخصی که حالت Machine Gunner را انتخاب میکند، توانایی بالایی در شناسایی دشمنان و شلیک به آنها به کمک سلاح اتوماتیک خود خواهد داشت. البته باید اشاره کنم که این کامبترولها نقشی در سلاحهای انتخابی شما ندارند. ضمنا، در آغاز بازی فقط یک کامبترول در اختیار بازیکن است و برای باز کردن گزینه بعدی، باید با کلاس موردنظر برای مدتی بازی کنید و امتیاز لازم را بهدست آورید.
دیگر ویژگیهایی که در مورد کلاسهای بازی به چشم میخورد، برخی امکانات جدیدی است که برای آنها قائل شده است. برای مثال کلاس اسالت میتواند مناطقی را که در اثر بمباران یا حمله نیروهای دشمن تخریب شدهاند، با سپرها و موارد مختلف بازسازی کند و امکان دفاع در برابر دشمنان را افزایش دهد. همچنین در این نسخه از بازی همه بازیکنان در هر کلاسی که باشند، میتوانند هماسکوادیهای خود را زنده کنند و نیازی نیست که برای این کار حتما مدیک باشید. امکان برداشتن خشاب و کمکهای اولیه که باعث افزایش سلامتی میشوند هم از امکانات جدید بازی در زمینه گیمپلی به حساب میآیند.

تغییر مهم دیگری که در زمینه سربازها و کاراکترهای شما اعمال شده است، امکانات گسترده شخصیسازی است که در نسخه بتای بازی هم به طور محدود در دسترس قرار گرفت. در Battlefield V علاوه بر اینکه شما قادر هستید سلاحهای خود را ارتقا دهید و با اضافه کردن آیتمهای مخصوص به آنها قدرت آنها را در زمینههای مختلف بالا ببرید، میتوانید از لحاظ ظاهری هم شخصیسازیهای زیادی روی کاراکتر و اسلحه خود داشته باشید. بازی دارای قسمتی به نام The Company است که در آن شما میتوانید ۴ سرباز برای ۴ کلاس مختلف انتخاب کنید و چهره، لباسها و سلاحهای هر کدام را بر اساس آیتمهای تزئیناتی و پولی که به مرور زمان در بازی بهدست میآورید، شخصیسازی کنید. بازی حتی به شکلی گستردهتر اجازه شخصیسازی وسایل نقلیه را به شما خواهد داد، اما این یکی از زمان عرضه در دسترس نخواهد بود. برای خرید آیتمهای درون بازی، سازندگان دو راه پیش روی شما میگذازند. اولی Company Coin و دومی Battlefield Currency که به ترتیب نمایانگر ارز داخل بازی و ارز دنیای واقعی هستند. Company Coin ها از طریق تجربه بازی و پیشرفت در آن بهدست میآید و شما قادر هستید از طریق آن هم آیتمهای تزئینی بخرید و هم اینکه آیتمهای ویژهای برای سلاحها یا وسایل نقلیه خود تهیه کنید. این در حالی است که پول واقعی که با نام Battlefield Currency شناخته میشود، فقط میتواند آیتمهای تزئینی و مواردی را برای شما به ارمغان بیاورد که تاثیری در گیمپلی بازی ندارند. البته به گفته دایس، فعلا استفاده از ارز واقعی در زمان انتشار در دسترس نخواهد بود و باید دید که سازندگان چه زمانی این امکان را به اثر خود میافزایند.
همانطور که کمپانی الکترونیک آرتز از همان اوایل معرفی بازی Battlefield V اشاره کرد، این بازی هیچ پرمیوم پس یا محتوای اضافی قابل خریدی نخواهد داشت و تمام محتویاتی که به بازی اضافه میشوند، بهصورت رایگان و برای دارندگان تمام نسخههای بازی منتشر خواهد شد. استودیو دایس این شیوه از ارائه محتوا را با نام Tides of War یاد میکند که تاکنون سه قسمت از این روند انتشار بستههای الحاقی مشخص شدهاند که جزئیات آن در تصویر زیر قابل مشاهده است. در اولین اپیزود از این دیالسیها، شاهد انتشار آخرین قسمت از بخش وار استوریز در کنار نقشه پانزراستورم و قابلیت شخصیسازی وسایل نقلیه خواهیم بود و در ادامه نیز طی قسمتهای دوم و سوم حالتهای بازی Combined Arms و Firestorm همراه با دو نقشه جدید به این اثر افزوده میشوند. محتویات این سه قسمت تا اواسط اسفند امسال عرضه خواهد شد و باید دید که برای پشتیبانیهای بعد از آن، استودیو دایس چه برنامهای در سر دارد.

در پایان، باید اشاره کنیم که بازی Battlefield V در تاریخ ۲۴ آبان بصورت رسمی برای پلتفرمهای پلی استیشن 4، ایکس باکس وان و کامپیوتر منتشر خواهد شد، اما پیسیبازانی که دارای اکانت Origin Access Premier هستند از ۱۸ آبان به این بازی دسترسی دارند و همچنین افرادی که اکانت اوریجین اکسس عادی یا EA Access دارند، میتوانند به مدت ۱۰ ساعت جدیدترین دستپخت استودیو دایس را تجربه کنند. تفاوت میان نسخههای مختلف بازی این بار فقط به آیتمهای درون آن خلاصه میشود و هیچ محتویات قابل بازی اضافهای از این طریق در دسترس قرار نخواهد گرفت.
روز گذشته، پیامها و خبرهای متعددی را در اینترنت با عنوان «روز مجردها» یا Single's Day مشاهده کردیم. این عید ساختگی که ریشهی تاریخی زیادی هم ندارد، بهانهی خوبی برای انواع و اقسام پستهای شبکههای اجتماعی و البته، خرید از فروشگاهها و خصوصا فروشگاههای آنلاین شد. اما این روز چرا ایجاد شده و چه کسانی بیشترین سود را از آن میبرند؟
Alibaba، یکی از غولهای تجارت الکترونیک، با استفاده از هیجان خبری ایجادشده در این روز و در سال گذشته، حجم فروش ۲۵ میلیارد دلاری را به نام خود ثبت کرد که رکورد روزهای بزرگی همچون بلک فرایدی و سایبرماندی را نیز شکست. درواقع حجم فروش این وبسایت از مجموع فروش آن دو روز بزرگ در آمریکا بیشتر بود.
روز مجردها بهنوعی ریشه در فرهنگ چینی دارد. این اصطلاح در زبان چینی بهمعنای شاخهی عریان ترجمه میشود. درواقع منظور، افراد مجردی در خانواده هستند که هیچ شاخهی جدیدی به درخت آن اضافه نمیکنند.
ریشههای اولیهی این اصطلاح، به نتیجهی سیاستهای کنترل جمعیت چین در سالهای ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۰ بر میگردد. در آن سال برای مقابله با افزایش شدید جمعیت، سیاست تکفرزندی برای خانوادهها اعمال شد. البته این سیاست خساراتی را به همراه داشت و اکنون، چینیها با بحران عدم تعادل در جنسیت روبرو هستند. پیشبینیها نشان میدهد تا سال ۲۰۲۰، تعداد مردان ۳۰ میلیون بیشتر از زنان در چین باشد. در نتیجهی همهی این عوامل، روزی به نام روز مجردها برابر با ۱۱ نوامبر (۲۰ آبان) نامگذاری شد.
البته نامگذاری این روز، ریشههای قانونی یا فرهنگی ندارد و تنها ساختهی دانشجویان یک دنشگاه محسوب میشود. درواقع، دانشجویان این دانشگاه تنها روزی را برای جشن گرفتن مردان مجرد در کنار دوستان مجرد دیگر خود مشخص کردند.

پس از چند سال از اجرای این جشن، در سال ۲۰۰۹، مدیرعامل علیبابا یعنی دنیل ژنگ، متوجه پتانسیلهای مالی این روز شد. او میخواست از این جشن ساختگی برای افزایش فروش آنلاین استفاده کند. از طرفی، چینیها در روزهای پایانی ماه سپتامبر (شهریور) و پیش از روز ملی چین، خریدهای خود را افزایش میدهند. زمان دیگر افزایش خریدها، دو ماه اول سال و پیش از فستیوال بهار است.
بههرحال علیبابا از این روز بهعنوان تاریخی در بین دو دورهی زمانی بزرگ خرید استفاده کرد. آنها مانورهای تبلیغاتی شدیدی روی این روز انجام دادند و در نهایت، فروشندگان آنلاین نیز به این حرکت ملحق شدند. از سال ۲۰۱۰، فروشهای ویژهی علیبابا در این روز انجام میشود و پس از گذشت چند سال، عید روز مجردها به بزرگترین روز فروش در جهان تبدیل شده است.
آمارهای اولیهی منتشرشده از این جشن در روز گذشته نشان میدهد که علیبابا در ۱۰ دقیقهی اول روز، رکورد فروشآمازون در مراسم معروف پرایم دی را شکست. این وبسایت در ۱۰ دقیقهی اول فروش ۴.۶۸ میلیارد دلاری را ثبت کرد که از رکورد پرسروصدای آمازون در مراسم پرایم ۲۰۱۸ بیشتر بود.
آمارهای کلی روز مجردها ۲۰۱۸ نیز منتشر شدهاند. طبق گزارشها، فروش ۲۴ ساعتهی این روز به ۳۰.۸ میلیارد دلار رسید که یک رکوردشکنی نسبت به سال ۲۰۱۷ محسوب میشود. در این مدت ۲۴ ساعته، بیش از یک میلیارد سفارش تحویل ثبت شدهاند. این اولین بار بود که تعداد سفارشها از یک میلیارد عبور میکرد. سال گذشته، ۸۱۲ میلیون سفارش ثبت شد.
در هفتهی گذشته، دو شرکت فعال در حوزهی فناوری سرانجام پس از مدتها انتظار گوشیهایی را با قابلیت تا کردن نمایشگر معرفی کردند. این دو گوشی تاشدنی تازه – طرح مفهومی بدون نام سامسونگ و رویال فلکسپای چینی – با دستگاههای قدیمی تاشو همچون گوشی کلاسیک موتورولا ریزر یا گوشیهای مجهز به لولا و دو نمایشگر نظیر دستگاه فراموششدهی زدتیای اکسون ام تفاوت دارند و در واقع از نمایشگرهایی بهره میبرند که همچون یک ورق کاغذ خم میشود. گوشیهای هوشمند تاشدنی از مدتها پیش در حال توسعه بودهاند و ویژگی اصلی آنها یعنی نمایشگر تاشدنی، صرفا حقهای تبلیغاتی برای جذب مصرفکنندگان محسوب نمیشود. این محصولات در حقیقت نخستین دستگاهها از جبههی بزرگ بعدی موبایل بهشمار میروند.
هرچند نمایشگر انعطافپذیر ممکن است از نظر برخی قابلیتی فوق مدرن و مربوط به آینده بهنظر برسد؛ اما این آینده از مدتها پیش از راه رسیده است. در واقع نمایشگرها از نزدیک به یک دههی پیش در آزمایشگاههای تحقیقاتی سرتاسر جهان خم شده و به انواع شکلهای گوناگون درآمدهاند. اما آنچه اکنون شاهد آن هستیم، تلاقی نبرد متوقفشدهی گوشیهای هوشمند و پیشرفتهای هوشمندانه در تمام دیگر اجزاء است که به این نمایشگرهای خمشدنی امکان میدهد تا در محصولی مصرفی بهکار گرفته شوند.
تغییر شکل یافته
پیش از آنکه به بررسی چگونگی خم شدن یک گوشی هوشمند و بخش فنی این امر بپردازیم، بهتر است دریابیم که چرا اصلا به چنین قابلیتی نیاز داریم. سامسونگ روز چهارشنبه در کنفرانس سالانهی توسعهدهندگان خود بهروشنی پاسخ این سوال را داد. جاستین دنیسون، نائب رئیس ارشد بخش بازاریابی موبایل سامسونگ هنگام معرفی دستگاه تاشدنی جدید این شرکت در مراسم یادشده گفت:
هنگامی که [این دستگاه] باز شود، تبلتی است که تجربهی یک نمایشگر بزرگ را فراهم میکند. هنگامی که بسته شود، گوشی همراهی است که بهخوبی درون جیب شما جا میشود.
این دوگانگی صرفا قابلیتی بالقوه سودمند برای استفادهی هنگام رفتوآمد روزانه نیست. در دنیایی که چرخههای بهروزرسانی تا حد زیادی مبتنی بر اندازه است و شرکتها هر ساله به سمت ساخت دستگاههای بزرگتر حرکت میکنند، سامسونگ و باقی رقبای این شرکت دیگر قادر به خلق نوآوریهای تازه نیستند. کریس هریسون، استادیار دانشکدهی علوم رایانه در دانشگاه کارنگی ملون میگوید:
ما در زمینهی ایدههای جالب توجه برای گوشیهای هوشمند به انتهای خط رسیدهایم؛ در نتیجه اکنون نبرد بر سر اندازهی نمایشگر در جریان است. تقریبا تنها راه برای بهدست آوردن نمایشگر بیشتر، حرکت به سمت پشت نمایشگر یا ساخت نوعی دستگاه تاشدنی است.

لنوو Folio، یکی از طرحهای مفهومی از گوشی تاشدنی
موارد استفاده از گوشیهایی که خم میشوند، جالب توجه هستند. بهعنوان مثال، شما برای چک کردن توییتر در مسیر رفتن به مترو، گوشی هوشمند خود را در حالت تک نمایشگره حفظ میکنید و سپس به محض آنکه وارد قطار شدید، برای خواندن اخبار وبسایتها آن را به اندازهی تبلت درمیآورید. در نتیجه، با وجود کاربردهای سودمندی که میتوان برای دستگاههای تاشدنی برشمرد، بسیاری ممکن است به این فکر بیفتند که چرا مدتها پس از معرفی طرحهای مفهومی مختلف از سوی سامسونگ و دیگر شرکتها، عرضهی یک چنین دستگاهی تا این حد به تعویق افتاده است.
دلیل این امر، پیچیدهتر از آن است که احتمالا تصور میکنید. بله، نمایشگر بیشتر نیازمند قدرت بیشتر باتری است و هزینهی یک گوشی هوشمند با مواد جدیدی که به یک فرآیند ساخت منحصربهفرد نیاز دارد، بهراحتی فراتر از آن خواهد رفت که اغلب مصرفکنندگان در آن زمان یا اکنون احتمالا تمایل به پرداخت آن داشته باشند. در نتیجه، هرچند سامسونگ هفت سال پیش نمایشگرهای OLED به اصطلاح انعطافپذیر را معرفی کرد؛ اما OLED انعطافپذیر خود مسئلهی اصلی محسوب نمیشود. دشواری کار در حقیقت به هر آنچه در اطراف آن قرار دارد، مربوط میشود.
برهمین اساس باید موادی را که درون نمایشگر شفاف OLED یک گوشی هوشمند قرار میگیرند، درنظر گرفت. شرکتها باید پوستههای نازک از مواد آلی که الکتریسیته را به پیکسلها میرسانند، بین دو الکترود قرار دهند و آنها را خاموش و روشن کنند. از آنجایی که این مواد رسانا نیز باید شفاف باشند، شرکتها عمدتا مادهای به نام اکسید اينديم قلع (ITO) را ترجیح دادهاند.
رومن انگل هربرت، دانشمند مواد در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا میگوید:
مشکلی که در رابطه با اکسید اينديم قلع وجود دارد، ماهیت بلورین آن است. نمیتوان آن را بهخوبی خم کرد. بهمحض آنکه تحت فشار قرار گیرد و آن را به عقب یا جلو خم کنید، عملکرد خود را از دست میدهد. همکاران در تلاش بودهاند تا با راهحلهای مختلف با این مشکل کنار بیایند و از الکترودی استفاده کنند که قابل خم شدن باشد.
این راهحلها بهطرز غیرمنتظرهای ناکافی بودهاند. برخی گروهها بهمنظور ایجاد چیزی همچون یک تور یا ننو که در سرتاسر نمایشگر پراکنده شده باشد، از نانوسیمهای نقرهای استفاده کردهاند؛ اما انگل هربرت اشاره میکند که هرچه این سیمها بیشتر از روی یکدیگر عبور کنند، بهرهوری آنها بهعنوان الکترودها کاهش مییابد. در طرف دیگر، با بهکارگیری مادهای به نام اکسید گرافیت میتوان به نتیجهی مطلوب دست پیدا کرد؛ اما استفاده از آن هزینهی ساخت را بهشدت بالا میبرد.
این فقط یک جزء محسوب میشود. کلیف موریس، مدیرعامل C3 Nano، شرکتی که برای نمایشگرهای انعطافپذیر پوستهی شفاف رسانا میسازد، میگوید:
بدیهی است که در اختیار داشتن ظرفیت تولید OLED که در حال حاضر قدری پایین است، اهمیت دارد. اما مواد مجاور آن موجود نبودهاند.
از جمله مواد مجاور نمایشگر OLED میتوان به چسب اتصالی نوری اشاره کرد؛ مادهای که لایههای درون حسگر لمسی را به یکدیگر و سپس حسگر را به خود OLED و پوشش صفحه پیوند میدهد. این پوشش در اغلب گوشیهای هوشمند پرچمدار امروزی شیشهی مقاوم و بهطور قطع تانشدنی گوریلا گلاس است. تمام اینها بدین معنی است که نمیتوان به نمایشگر تاشدنی شفاف بهعنوان یک ساختهی واحد فکر کرد. به عبارت دیگر، چنین محصولی از لایهها و اجزاء فراوانی تشکیل شده است که باید در هماهنگی با یکدیگر تا شوند.
رویال فلکسپای
سامسونگ تاکنون علاوه بر جنبهی انعطافپذیر هستهی OLED، از ارائهی جزئیات دقیق دربارهی نوع موادی که استفاده میکند، خودداری کرده است. موریس احتمال میدهد که این شرکت از مادهای به نام Y-Octa که حسگر لمسی را بهصورت مستقیم درون نمایشگر جاسازی میکند، بهره میگیرد و در نتیجه با در اختیار داشتن لایههای کمتر، انعطافپذیری را بسیار آسانتر میکند.
موریس صرفنظر از شیوهای که سامسونگ برای خم کردن نمایشگرهایش استفاده کرده، بر این باور است که در حال حاضر شرکتهای بسیار بیشتری در حال آزمودن روشهای اختصاصی خود هستند. سال گذشته، یکی از تحلیلگران موسسهی BCC Research اشاره کرد که ارزش بازار جهانی نمایشگرهای انعطافپذیر OLED از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۷ بیش از دو برابر شده و اکنون از دو میلیارد دلار فراتر رفته است. برهمین اساس، انتظار میرود که بازار نمایشگر انعطافپذیر تا سال ۲۰۲۲ بهطور مشخص به چهار برابر رقم فعلی برسد.
به عبارت دیگر، موجی از گوشیهای هوشمند تازه در راه هستند. اما سوال اصلی این است که این دستگاهها چه زمانی از راه میرسند و آیا حضور آنها با موفقیت همراه خواهد بود یا خیر.
چه زمانی آنها را تا کنیم
آیا آن نگرانیهای قدیمی دربارهی گوشیهای تاشدنی همچون عمر باتری و هزینه را به یاد میآورید؟ این نگرانیها البته هنوز برطرف نشدهاند. در حقیقت، باید نگرانیهای بالقوهی تازهای را که در ذات فرم فکتور انعطافپذیر نهفته است، به آنها اضافه کنیم.
هریسون میگوید:
اگر شما بهطور مرتب چیزی را روی یک خط اتصال یکسان که با خم کردن به آن فشار وارد میشود، تا کنید، در نهایت آن فشارها منجر به نوعی خرابی خواهند شد. هیچ راهی برای دور زدن فیزیک وجود ندارد.
علاوه بر این، برای دور زدن این حقیقت ناخوشایند که نمایشگر تاشدنی روی گوشی هوشمند تاشدنی از حفاظت بسیار کمتری از آنچه قبلا کاربران به آن عادت داشتند، برخوردار خواهد بود، هیچ راهی دستکم در حال حاضر وجود ندارد. به جای شیشه - که بیش از تصور ما میتواند خم شوند، اما همچنان برای تا کردن ناکافی است – نمایشگر به اصطلاح اینفینیتی فلکس سامسونگ ناگزیر به کنار آمدن با پلیمر خواهد بود. غول کرهای میگوید که این ماده میتواند تا صدها هزار بار باز و بسته شدن دوام بیاورد. اما حتی با وجود صحت این ادعا در عمل، نباید از عدم بهرهگیری آن از دیگر اشکال انعطافپذیری غافلگیر شد.
موریس میگوید:
شما روی آن خط و خش خواهید انداخت؛ حتی اگر کلیدهای درون جیبتان روی آن خط نیندازند، بهدلیل وجود حالت بستهی آن، نمایشگری بدون شیشه را در هر مرتبهی استفاده در معرض خراش قرار میدهید. علاوه بر این، بسته به نوع مادهای که یک شرکت بهخصوص برای حل مشکل الکترود بهکار میگیرد، میتوان انتظار داشت که نمایشگر تاشدنی بهصورت بالقوه فاقد آن روشنایی مناسبی باشد که کاربران فعلی گوشیهای هوشمند با آن خو گرفتهاند.
همچنین این سوال وجود دارد که با گوشیهای تاشدنی دقیقا چه کاری میتوان انجام داد. به گفتهی سامسونگ، کاربران در نمایشگر تاشدنی این شرکت میتوانند همزمان تا سه اپلیکیشن را اجرا کنند؛ اما میزان سودمندی این قابلیت، به چگونگی پشتیبانی فعالانهی توسعهدهندگان از آن بستگی خواهد داشت. در واقع، بین حملونقل صرفا یک تبلت مخفی و تعامل با یک دستهبندی کاملا جدید از دستگاهها، تفاوت وجود دارد.
دیوید بورک، نائب رئیس مهندسی برای اندروید، هنگام اعلام پشتیبانی سیستمعامل گوگل از تجارب تاشدنی گفت:
شما احتمالا در حین حرکت، ویدئویی را روی نمایشگر تاشدهی کوچکتر پخش میکنید؛ اما هنگامی که مینشینید و خواستار تجربهای فراگیرتر میشوید، میتوانید بهسادگی دستگاه را باز کنید تا از نمایشگری هماندازهی تبلت بهره ببرید. همانطور که میتوانید دستگاه را باز کنید، اپلیکیشن بهصورت بیوقفه و بدون چشم برهمزدنی به نمایشگر بزرگتر منتقل میشود.

بهصورت غیرمنتظرهای احتمال میرود که پشتیبانی توسعهدهندگان در نهایت آسانترین بخش مسیر باشد. نهتنها سامسونگ و اندروید فرم فکتور جدید تاشدنی را ترویج میدهند (غول جستجو هماکنون پشتیبانی گستردهای را ارائه میدهد)؛ بلکه تاریخچهی چندپارگی اندروید نیز به یک نقطهی قوت تبدیل میشود.
هریسون میگوید:
من تصور میکنم که [موفقیت دستگاههای تاشدنی] به آن اندازهای که احتمالا تصور میکنیم، دشوار نیست. بهخصوص برای اندروید، در حال حاضر طیف بیشماری از دستگاهها ساخته شده است و توسعهدهندگان پیش از این ناگزیر به کار با تمام انواع اندازهها و اشکال شدهاند. توسعهدهندگان اپلیکیشن نسبت به تطبیق اپلیکیشنهایشان به نحو مناسب بهطور کامل آگاهی دارند.
کنار آمدن تمام عوامل یادشده با یکدیگر نیازمند گذشت زمان است. باید به یاد داشت که اکثر سازندگان گوشی هوشمند هنوز بر سر آن نوع بریدگی مورد ترجیح به توافق نرسیدهاند. اما اغلب آنها دست به ساخت دستگاههای تاشدنی خواهند زد و در نهایت یکی از آنها میتواند با دنیای خریداران گوشی هوشمند که مشتاق محصولی متفاوت هستند، ارتباط برقرار کند. در غیر این صورت، اگر دستگاههای تاشدنی رویهمرفته با ناکامی مواجه شوند، نمایشگرهای انعطافپذیر احتمالا به سرنوشتی بهمراتب غمانگیزتر دچار خواهند شد.
انگل هربرت میگوید:
در حال حاضر ما هنوز به گوشیهای هوشمند به چشم دستگاهی تقریبا ثابت نگاه میکنیم؛ به نحوی که امکان تغییر فرم فکتور آنها وجود ندارد. اما اکنون تصور کنید که در آیندهای دور نوعی گوشی هوشمند در اختیار داشته باشیم که به دور مچ دستمان بسته شود. من لزوما آینده را در نمایشگرهای انعطافپذیر نمیبینم؛ زیرا این نوع نمایشگر میتواند فرم فکتور را تغییر دهد، اندازهای کاربردی داشته باشد و همچنین در پیکربندیهای هندسی متفاوتی قرار گیرد.
ما هنوز با گوشیهای هوشمند دستبندمانند فاصلهی بسیار زیادی داریم؛ اما دستکم نمایشگر تاشدنی سامسونگ نخستین گام در مسیر رسیدن به آن نقطه محسوب میشود و فعلا باید دید که آیندهی آن به کجا ختم خواهد شد.
روز گذشته بایننس اعلام کرد که فعالیت شاخهی جدید این صرافی، فراتر از مبادلات سکهها و توکنهای دیجیتال باکیفیت خواهد بود. Binance research یک زیر پروژه تحقیقاتی است که اطلاعات عینی و عمیقی را در مورد توکنهای آتی ارائه میدهد (احتمالاً توکنهای فهرستشده در فضای بورس).
بخش تحقیقاتی بایننس، یک ستون جدید از اکوسیستم بایننس است که باهدف افزایش شفافیت و بهبود کیفیت اطلاعات موجود در فضای ارزهای رمزنگاریشده، روی تهیهی گزارشهای تحقیقاتی در سطوح سازمانی متمرکز میشود.
Binance Research تاکنون دو گزارش منتشر کرده که هر دو کاملاً مشروح و هدفمند هستند و البته به این نکته اشاره میکنند که نباید از این یادداشتها، برای اهداف سرمایهگذاری استفاده کرد. بااینحال کاملاً مشخص است که هدف آنها، ارائهی اطلاعات ۳۶۰ درجه در مورد فرصت سرمایهگذاری بالقوه است. از ماهیت اطلاعاتی گزارشها، چنین برمیآید که معاملهگران هنوز همرتبه بندی آیکوها (ICO) را چک میکنند و بررسی سرویسهای معتبری نظیر Hacked.com را مطالعه و ارزیابی میکنند.

LOOM و GoChain، اهداف اولیهی گزارشها
بخش تحقیقاتی بایننس، تاکنون دو گزارش آنلاین منتشر کرده که به بررسی LOOM و GoChain پرداختهاند. لوم، یکی از راهکارهای مقیاس بالای بلاکچین اتریوم است و گوچین، یک بلاکچین مستقل و سازگار با اتریوم محسوب میشد که باوجود پیشرفتهای اولیه، حالا اثرات شبکهای زیادی را به وجود آورده و مجبور شده واقعاً با اتریوم رقابتی جدی داشته باشد.
مقاله مرتبط:
این گزارشها، ایدههای پیچیده را به بخشهای کوچک و واضح تقسیم کرده و بهطور مشروح توضیح میدهد، اما بزرگترین مشکل آنها این است که به زبان انگلیسی ساده تألیف نشدهاند. برای درک کامل گزارشها، باید با برخی از محصولات و همچنین زبان مورداستفاده در گزارشها آشنایی داشته باشید. بهعنوانمثال، این بخش از گزارش LOOM، برای فردی که میخواهد روی اتریوم سرمایهگذاری کند، مفهوم و معنای زیادی ندارد:
LOOM برای انتقال داراییها در طول زنجیره، از رلههای مبتنی بر Plasma Cash استفاده میکند و به همین دلیل میتواند امنیت mainnet اتریوم را حفظ کند. این در حالی است که همزمان، از طریق Layer-2 DPoS، امکان افزایش سرعت و مقیاسپذیری زنجیرههای فرعی را نیز فراهم میآورد.
بااینحال گزارشها حاوی اطلاعاتی هستند که برای سرمایهگذاران، صرفنظر از صلاحیتهای فنی آنها، مهم است. بهعنوانمثال متوسط حجم مبادلات و تیمی که در پشت یک محصول قرار دارد، دو معیار مهم برای سرمایهگذاریهای با ریسک بالا (مثل آیکوها و سایر توکنها) به شمار میروند.
پروژهی تحقیقاتی بایننس از ارائهی خوبی برخوردار است و بهاحتمالزیاد نظر مثبت کاربران وفادار این صرافی دیجیتال را جلب میکند. بایننس، یکی از اولین صرافیهایی است که از طریق یک آیکوی شفاف (BNB) راهاندازی شد. صرافی Cobinhood نیز طبق مدل مشابهی کار خود را آغاز کرد. به نظر میرسد که هر دو صرافی، موفق شدهاند ارزشمندی مفهوم آیکو را ثابت کنند.
وقتی سرداری در گمنامی شهید بشود، سخن گفتن از او سخت خواهد بود و شاید بهترین کسانی که میتوانند در مورد او صحبت کنند، دوستان و همرزمان بسیار نزدیکش باشند.
سردار شهید حاج حسن تهرانیمقدم، یکی از همانهایی است که دوستانش، اولین ویژگی او را در "گمنامی" و "اخلاص" خلاصه می کنند و همین گمنامی است که موجب میشود تا برای شناخت بیشتر او سراغ یکی از نزدیکترینهایش برویم.
سردار امیرعلی حاجیزاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران که بیش از سه دهه از نزدیکترین دوستان سردار تهرانیمقدم بود، به برخی خاطرات و خصوصیات همرزم شهیدش می پردازد که امید است مقبول دوستداران راه شهدا بیفتد.

متن کامل این گفتگو را در ادامه خواهید خواند:
تنها خواص سپاه او را می شناختند
روحیه حسن اینطور بود که خودش می خواست گمنام باشد و همین، کار دوستانش را سخت می کرد. البته ما شهدای زیادی داشتیم که مردم آنها را می شناختند و دوستان و نزدیکان آنها، فقط قدری اطلاعات بیشتر از آنها می دادند اما حسن از اول دوست داشت گمنام باشد و این گمنامی هم به گونه ای بود که غیر از خواص سپاه، کسی او را نمی شناخت.
ما در سی سالی که با حسن بودیم، چیزهای زیادی از او یاد گرفتیم و اولین موضوع که برای ما از همان سالهای اول جنگ، مشهود بود اینست که هر کار او تنها برای رضای خدا بود و دیگران را هم به این کار توصیه می کرد.
اینکه می گویم "هر کاری" یعنی حتی ورزش کردن، غذاخوردن و دعا کردنش هم تنها برای رضای خدا بود و این را در عمل نشان می داد.
پایی که در کوهستان شکست
در همان روزگار و در سالهای پس از آن، یک برداشت مشترک بین ما و همه دوستان نزدیک حسن وجود داشت و آن اینکه وقتی به چهره اش نگاه می کردیم، مطمئن بودیم که به یک چهره بهشتی می نگریم.
انرژی که حسن برای کارش می گذاشت، در سال 59 و 60 تا همین اواخر در سال 90 هیچ فرقی نداشت، با همان انرژی و روحیه کار می کرد و زمانی که کار به مراحلی میرسید که باید وقت جدی می گذاشت، این کار را می کرد.
ویژگی های خاص او تنها منحصر به عرصه نظامی نبود، او علاوه بر اینکه که انسان مومنی بود که ادعیه فراوانی را حفظ داشت، یک ورزشکار حرفه ای هم بود و برای مثال در عرصه کوهنوردی اکثر قله های مرتفع ایران را فتح کرده بود و یا اینکه بارها مسیر تهران تا شمال را از مسیر کوهستان، با یک گروهی که خودش آن را رهبری می کرد، پیاده طی کرده بود.
اما در اوج کارهایش، حتی زمانی که در ارتفاعات کوهستان، یک متر برف زیر پایش بود، نماز اول وقت را ترک نکرد.
یک بار یکی از دوستان تعریف می کرد که حسن را در نزدیکای قله دماوند دیده بود درحالی که پایش شکسته و بدجوری ورم کرده بود. می گفت به حسن گفتم چرا با این وضع آمدی کوه؟ و حسن گفته بود می خوام روی این پایم را کم کنم! این طور خودش را تربیت کرده بود.
فرمانده ای که با نام کوچک صدایش می کردند
حسن در رعایت اخلاق سرآمد بود و این برخورد خوش با اطرافیان به گونه ای بود که هرکس با حسن آشنا می شد فکر می کرد بهترین و صمیمی ترین دوست اوست. اینقدر با دیگران صمیمی می شد که همه او را با نام کوچک صدا می کردند و این روحیه را از همان سالهای ابتدایی دفاع مقدس داشت.
باید توجه داشته باشیم که این رفتار خاکی و صمیمانه از طرف کسی بود که اگر بخواهیم به لحاظ موقعیت جایگاهی و فرماندهی، رده او را بدانیم باید بگویم حسن در سطح فرماندهان طراز اول جنگ مثل شهیدان خرازی، همت، باقری و کاظمی بود.
شاید ما بواسطه مسئولیتی که داریم، سرو کارمان با موضوعات مهم، ما را نسبت به برخی مسایل دیگر غافل کند اما حسن اینطور نبود.
سربازانش را با اسم کوچک صدا می کرد و من در مراسم تشییع او بسیاری از دوستان قدیمم را دیدم که بواسطه حسن آمده بودند.
یکی از این دوستان، راننده پایه یکی بود که در ایام دفاع مقدس، نیروی حسن بود و ما بعد از بیست و چهار سال او را می دیدم.
یکی دیگر می گفت من در مرز افغانستان بودم که خبر شهادت حسن را شنیدم و آمدم. بسیاری از این دوستان حتی از سپاه هم رفته بودند اما علاقه به حسن، آنها را در یک نقطه جمع کرده بود.
اگر به یقین رسیدی، عمل کن
اگر قرار بود برای یگان یا تیپی فرمانده ای انتخاب کند، وقتی به جمع بندی می رسید، حتی اگر طرفش یک جوان بیست ساله بود، به او میدان می داد و در واقع یکی از مهمترین دستاوردهایی که حسن از خود بجا گذاشت، همین پرورش مدیران و فرماندهان توانمند بود.
یکبار در اوج جنگ مشکلی برای سیستم آماده سازی موشکها بوجود آمد که دیگر نمی شد سوخت به آنها تزریق کرد.
هر کار کردیم نشد و در نهایت پیشنهادی دادیم که دارای ریسک بود. حسن ابتدا مخالفت کرد اما به او گفتیم این روش حتما جواب خواهد داد. او گفت من متقاعد نمیشم ولی اگر تو به این یقین رسیدی برو و انجام بده.
این یک تصمیم بسیار سخت بود و شاید اگر من جای او بودم چنین اجازه ای نمی دادم.
ما رفتیم این کار را کردیم و به شکر خدا جواب هم داد.
از سال 63 تا آخرین روز حیاتش کاری جز در عرصه موشکی نکرد.
در اولین روزهای جنگ که بکارگیری تسلیحات سبک برای ما یک فناوری محسوب می شد و همه به دنبال سلاح های سبکی مثل آر.پی.جی و تیربار و کلاش بودند، حسن به همراه شهید شفیع زاده در آبادان دنبال خمپاره بود.
وقتی در سال 60، ما بواسطه توپهای غنیمتی که از عراق گرفتیم، به اوج امکانات در آن روزها رسیدیم، دیگر حسن، خمپاره را کنار گذاشت و رفت به دنبال تاسیس توپخانه تا اینکه در سال 63، موضوع موشکی مطرح شد و از همان سال تا آخرین روز حیاتش هیچ کار دیگری جز کار موشکی نکرد.
صیاد همیشه می گفت مراقب حسن باشید
اخلاق و زبان حسن، حلال مشکلات و برطرف کننده موانع بود.
در همان سال 61 که مسئولیت توپخانه را به همراه شفیع زاده برعهده گرفت، بیشترین ارتباط و نزدیکی را با شهید بزرگوار صیاد شیرازی داشت به گونه ای که در طول سال های دفاع مقدس، هروقت صیاد شیرازی، بنده و دیگر دوستان را می دید می گفت مراقب حسن باشید.
شهید صیاد می گفت من حسن را خیلی دوست دارم چون تعصب او به نظام و تعصب ملی او، فراتر از تعصب سازمانی است.
در واقع حسن تنها به فکر سپاه و نیروهای مسلح نبود بلکه تمام نظام و بلکه اسلام را در نظر می گرفت و بارها هم به ما تاکید می کرد که اگر این تعصب را داشته باشید، تعصب سازمانی هم در درون آن هست.
اولین کاتیوشا را سال 63 ساختیم
وقتی توپهای عراقی را به غنیمت گرفتیم، به دلیل شرقی بودن این توپها و اینکه برادران ما در ارتش، آموزش توپهای آمریکایی را دیده بودند، ما چندان تخصص و آموزشی برای بکارگیری آنها نداشتیم اما یکی از کارهای بزرگ حسن در سال 61، تاسیس مرکز تحفیقات فنی توپخانه در خوزستان بود که 7 ماه بعد تبدیل به مرکز تعمیرات توپخانه شد و بعدها نیز آن را به تهران منتقل کردند.
بواسطه اقدامات او بود که در اواخر سال 62 و اوایل 63 امکان ساخت کاتیوشا را پیدا کردیم و اولین سامانه نیز با مدیریت خود او ساخته و به صنعت حدید وزارت سپاه که تحت مسئولیت سردار مصطفینجار بود تحویل گردید.
مسابقات فوتبال رزمندگان در کوران جنگ
در آن سالها تکیه اصلی ما بر نیروهای بسیج بود که این عزیزان در مقاطعی که عملیات نبود، به مرخصی می رفتند درحالی که می بایست یگانهای تخصصی را هم بر عهده همانها بگذاریم.
برای مثال، اوج کار توپخانه، در عملیات بود ولی با اتمام عملیات که بسیجی ها کاری نداشتند و به مرخصی می رفتند، کار توپخانه تمام نمیشد و باید پدافند خط را انجام می داد.
حسن برای حل این مشکل، مسابقات فوتبالی را ترتیب داد میان آتشبارها و گردانها و با این کار، عملا از پایان این عملیات تا شروع عملیات بعدی که محدوده زمانی پدافندی ما بود، همه بچهها را با اشتیاق و علاقه و نه با زور، حفظ میکرد و جالب این جا بود که بچههای دور و بر ایشان هم همه از این جنس بودند.
سه "حسن" در سال 90 بهم ملحق شدند
حالا که نام حسن شفیع زاده را بردیم، بد نیست به یکی دیگر از شهدای گمنام سپاه هم اشاره شود که شهید حسن قاضی بود.
این شهید قاضی، در حقیقت از گلهای سپاه و از شاگردان حسن بود که در عملیات خیبر در عین گمنامی به شهادت رسید و با شهادت شهید تهرانی مقدم، بالاخره این سه "حسن" (حسن شفیع زاده، حسن قاضی و حسن تهرانی مقدم) در سال 90 به هم ملحق شدند.
تصمیمی که خرازی فقط بخاطر حسن گرفت
از آنجایی که بنیان توپخانه سپاه براساس توپهای غنیمتی گذاشته شده بود، این توپها در یگانای مختلف پخش شده اما زمانی که تصمیم گرفتند یگان مستقل توپخانه ای تشکیل شود، حسن برای جمع آوری این سامانه که با موانع زیادی هم روبرو بود، زحمات زیادی کشید.
به هرحال جمع کردن اینها سخت بود چون خود یگانها میخواستند از آنها استفاده کنند اما تصمیم بر این بود تا توپخانه های با برد زیاد، در غالب گروههای توپخانه بکارگیری شوند.
به همین خاطر خیلیها موافقت نمیکردند اما بسیاری از یگانها، با اخلاق و نوع رفتاری که حسن داشت، متقاعد شده و توپها را منتقل کردند.
یادم هست وقتی برای گرفتن توپخانههای یکی از یگانها رفته بودیم، شهید خرازی میگفت فقط چون حسن گفته من قبول میکنم ولی میدانم نمیتوانید این توپها را به کار بگیرید و اینها غیرعملیاتی میشود که همان روز با ایشان توافق کردیم که نیروهایی برای کار این توپها منتقل بشود که یکی از این نیروها همین شهید حسن قاضی بود که به مجموعه منتقل و بعدها فرمانده گروه شد و در عملیات خیبر هم به شهادت رسید.
همان روزها، حسن عده ای را برای تشکیل دانشکده و مرکز آموزش توپخانه با کمک دیگر دوستان مانند شهید ذوالانوار جدا کرد در حالی که بخاطر کمبود نیرو، این کار، کار سختی بود اما حسن این مرکز را در اصفهان تشکیل داد.
فرماندهی که جانشین شد/جانشینی که فرمانده شد
هیچ وقت با دید کوتاه مدت به کارها نگاه نمی کرد. درحالیکه در آن زمان خیلیها تصور میکردند جنگ ۶ ماه دیگر تمام است و این عملیات، عملیات آخر خواهد بود، اما شهید تهرانی مقدم اینطور فکر نمیکرد و در عین حال که علاقه داشت این اتفاق بیفتد، ولی برنامهریزی درازمدت هم سرجایش بود.
اما یک نکته مهمی که باید به آن توجه کنیم، این است که در رفتار و خصوصیات فردی فرماندهان شهید و زنده، بحث جایگاه و فرماندهی و جانشینی اصلا مطرح نبود.
برای مثال در آبادان، شهید شفیع زاده، مسئولیت ادوات را برعهده داشت در حالی که حسن یک جوان تحت امر ایشان بود. بعد از مقطعی، شهید مقدم ارتقاء پیدا میکند و شفیعزاده مجروح میشود و میآید عقب و حسن مقدم میشود مسئول و شفیعزاده وقتی برمیگردد، حانشین حسن می شود درتوپخانه و به همین منوال کار ادامه پیدا میکند.
سردار مقدم تا سال ۶۳ مسئولیت توپخانه سپاه را به عهده داشت و وقتی وظیفه تشکیل یگان موشکی را به عهده گرفت، این دو از هم جدا شدند و شفیع زاده مسئول توپهانه شد.
ابداع، ناشی از نبوغ فرماندهان است و اینکه چطور از امکانات موجود، بهترین بهرهبرداری صورت بگیرد. در زمان فرماندهی شهید مقدم از امکانات، استفادههای مضاعفی چه در بخش کاهش آسیبپذیری و چه در افزایش توانمندیها شد درحالی که ما اصلا دروس کلاسیک ندیده بودیم.
در سال ۶۳، زمانی که سردار مقدم مسئولیت پادگانهای موشکی را عهدهدار شد، از همان ابتدا با همین روحیه، مثل بقیه کارها برخورد کرد.

دو موشکی که حسن اجازه شلیک آنها را نداد
در اوج جنگ که ما نیاز مبرمی به موشک داشتیم، اولین محموله موشکی اسکاد B، شامل 8 فروند موشک به دستمان رسید اما حسن 2 فروند از این 8 فروند را جدا کرد و برای مهندسی معکوس برد.
خب این مسئله برای ما جا نیفتاد که چرا الان که ما به این موشک ها نیاز داریم و مردم در نمازجمعه شعار "موشک جواب موشک" می دادند، او این کار را کرد اما در جلسه ای که خدمت آقا (که آن زمان رییس جمهور بودند) رفتیم، ایشان هم بر موضوع خودکفایی تاکید کرده و حتی به وزیر سپاه ایراد گرفتند که چرا ساخت این موشک ها را شروع نکردید. انجا بود که ما به حکمت آن تصمیم پی بردیم.
این تصمیم، تصمیم بسیار مهمی بود و با راه انداختن گروههای مختلف در وزارت سپاه، تا روز آخر راهبری آنها را خودش به عهده گرفت که نتیجه آن را امروز در بومی شدن صنعت موشکی در انواع بردها از 300 کیلومتر تا 2هزار کیلومتر می بینیم.
در اواخر سال ۱۳۶۳ یا اوایل ۶۴ بود که تعدادی از متخصصین وزارت سپاه آمدند در غرب کشور در حضور شهید مقدم راهبرد صنعت موشکی را از ایشان سؤال میکردند که ما چه مسیری را باید برویم و چه چیزی را مبنا قرار دهیم و یا از چه سوختی استفاده کنیم و چه بردی را هدفگزاری کنیم؟ من بارها و بارها از متخصصین صنعت پرسیدم و شنیدم که آن راهنمایی که سردار مقدم آن روز در سمت فرماندهی موشکی داد و مسیری که برایشان ترسیم کرد، خیلی راهگشا بوده است.
حسن برای اوقات فراغت بچه ها، آنها را به خط مقدم می فرستاد
سردار مقدم در کنار سازماندهی موشکی، همان هسته اولیه را طوری سازماندهی کردند تا در یک زمان کوتاه بتوانیم جوابگوی نیازهای جنگ باشیم. با توجه به اینکه نفرات بسیار کم بود طوری که گاهی نفرات تا ۳ شب نمیتوانستند بخوابند و محدودیتهای زیادی وجود داشت.
همه افرادی که در کار موشکی بودند چون به نوعی از یگانهای رزمی آمده بودند و بیشتر علاقه داشتند به جنگ بروند تا در یگانهای توپخانه بمانند، سردار مقدم اگر فرصتی ایجاد میشد و اوقات فراغتی بود، اجازه میداد آنها در غالب یگانهای رزمی به جبهه بروند و برگردند.
در آن زمان ما با تهاجمات هوایی رژیم بعث روبرو بودیم زیرا به دنبال هدف قرار دادن مجموعه موشکی ایران بودند و سردار مقدم با تاکتیکها و استتار و رعایت پدافند غیرعامل عمل میکرد و کوچکترین آسیبی در طول جنگ از سوی هواپیماهای دشمن ندیدیم و به هسته اصلی نیروها و امکانات آسیبی نرسید که ما حتی ۲ ساعت کارمان به عقب بیافتد.
فکری که حسن در اولین سفر به سوریه داشت
یکی از خصوصیاتی که من در این سی سال رفاقت از حسن دیدم، اراده قوی بود.
وقتی در موضوعی به نتیجه می رسید، بعد از توکل به خدا، با قدرت عمل می کرد و من ندیدم هیچگاه در مسئله ای موقف شود.
در مقطعی از جنگ ما تصمیم به ساخت سلاح گرفتیم ولی بعد از بررسی معلوم شد که به خاطر ضعف زیرساختها در کشور، توان ساخت توپ را نداریم چون حتی برای ساخت لوله توپ هم مشکل داشتیم و حسن گفت فعلا همین ساخت قطعات توپ کافیه و بلافاصله سوییچ کرد روی ساخت کاتیوشا.
در موضوع موشکی هم او به شدت دنبال این بود که ما به موشک نیاز داریم و باید از این مسیر سخت عبور کنیم.
یک بار برای من گفت اولین باری که او با تعدادی از مسئولین سیاسی و نظامی به سوریه رفته بودند، آنجا موشکهای فراگ و اسکاد B را آورده و در میدان عملیاتی به آنها نشان دادند.
حسن می گفت من فقط تو این فکر بودم که چطور می شود اینها را به دست آورد.
این تفکر حسن در زمانی بود که کشورهای دیگر هیچ چیزی به ما نمی دادند.
می گفت زمین محل جمع کردن ثواب است
خیلی سخت است که انسان بخواهد در مورد کسی اینطور با قطعیت صحبت کند مگر اینکه مدت زیادی را با او زندگی کرده باشد.
بنده حدود سی سال با حسن بودم و حتی یکبار ندیدم او برای نمازش وضو بگیرد چون دائم الوضو بود و می گفت نباید بدون وضو بر روی زمین خدا راه رفت. می گفت زمین جای جمع کرده ثواب است.
ثواب کارت را به حضرت زهرا(س) هدیه کن
یک مرتبه بنده برای انجام یک کار بزرگ و سختی انتخاب شدم که در فناوری آن هم مشکل داشتیم.
حسن من را دید و گفت می خواهی در این کار موفق باشی؟ گفتم بله. گفت برو بچه های گروهت را جمع کن، دستانتون رو بهم بدید و هم قسم بشید و بگویید خدایا ما برای رضای تو این کار را می کنیم و هرچه ثوب هم دارد خودمان نمی خواهیم، تمام ثواب آن برسد به حضرت زهرا(س) و همین طور هم شد. البته بچه های هم خالصانه به حرف او عمل کردند و این کار در کوتاهترین زمان ممکن که کسی هم فکرش را نمی کرد، انجام شد.
اینکه آقا به او لقب "دانشمند برجسته" دادند، تعارف نبود
اولین قرارداد موشکی را که با صنعت بست، به لحاظ عملیاتی به در ما نمی خورد و من و چند نفر دیگه از دوستان به او ایراد گرفتیم که این چه قراردادیه بستید؟ اما حسن گفت توان صنعت ما همین است و باید کار در کشور از یکجا شروع شود.
کم کم صنعت را رشد داد و روزهای آخر، وقتی برای تست پای سیستم می رفت تا آن را تحویل بگیرد، خودش می رفت و محل اصابت را بررسی می کرد با دقت موشک را بسنجد.
احساس او در سالهای اخیر این بود که در حوزه عملیات به جایی رسیدیم که بقیه می توانند راه را ادامه بدهند و خودش می رفت جایی که احساس نیاز می کرد.
در حوزه عملیات در دروانی که مسئول بود، تلاش های زیادی کرد تا امروز یگانهای ما به حدی باشند که اگر دشمن تعر ض کند، بی شمار یگان جواب او را خواهند داد ولی هنوز در برخی حوزه های فنی و پژوهشی و خودکفایی احساس نیاز می کرد و این که حضرت اقا به ایشان لقب "دانشمند برجسته" را دادند، این یک تعارف نبود.
بارها تا مرز اسارت و شهادت رفت
در ایام دفاع مقدس، روزها و شبهای زیادی را با حسن گذراندم و اینکه می گویم وقتی به چهره اش نگاه می کردی، صورت یک انسان بهشتی را می دیدی، اینطور نیست که بخواهم درباره اش غلو کنم.
زیر آتش دشمن نمی توان فیلم بازی کرد و انسان در اینگونه مواقع، همانی را به زبان می آورد که در دل دارد.
بارها شد که ما به همراه حسن به دلیل اینکه در تاریکی شب، خط خودی را گم کردیم، در آستانه اسارت قرار گرفتیم اما به او که نگاه می کردیم، با قلبی مطمئن به کارش ادامه می داد.
دوره آموزش دوساله موشکی را ظرف سه ماه تمام کرد
در سالهای جنگ، طبق توافقی که با یکی از کشورهای عربی کرده بودیم، قرار شد تا به ما موشک بدهند اما گرفتن آموزش از آن کشور ممکن نبود و قرار شد این آموزش در سوریه باشد.
وقتی اولین هسته موشکی برای دوره آموزش به سوریه رفتند، مدت زمان آموزش موشک های زمین به زمین، حدود دوسال است اما حسن و دوستانش بخاطر ضرورت جنگ، این دوره را شبانه روزی سه ماهه گذراندند ولی تازه بعد از این آموزش، کار موشکی ما آغاز می شد.
حسن، همان موقع تعدادی از بچه ها را فرستاد دانشگاه و برخی از دانشجویان با رشته های مرتبط را جذب کرد و اگر می شد این آموزش ها را از دیگر کشورها هم می گرفت و این گلوله برفی که حسن در سال 63 درست کرد، امروز تبدیل به بهمن شده.
اگر امروز ما از تنوع موشکی بالایی با سوخت جامد و مایع و با انواع هدایت و کنترل ها برخورداریم و یا اینکه از این پایه برای تولید موشکهای حامل ماهواره نیز استفاده می شود، اینها عمدتا مدیون فکر حسن مقدم بود.
مذاکره جالب پدر موشکی ایران با یک هیات خارجی
در یکی از سفرها، طرف مذاکره ما یک پروفسور خارجی بود اما در طول این مذاکرات به مشکل خوردیم به طوری که نه آنها حرف ما را قبول می کرد و نه ما حرف آنها را.
یک دفعه حسن یک پیشنهاد عجیب داد و گفت بهتر است یک مسابقه فوتبال بدهیم و هرکیس پیروز شد، به حرف او عمل کنیم.
این پیشنهاد اول برای طرف ما که پیرمردهای تحصیل کرده بودند، عجیب بود و فکر نمی کردند در چنین فضای تخصصی این پیشنهاد داده شود اما بعد قبول کردند.
البته اینها یک شوخی بود تا بواسطه آن فضای خشک مذاکرات تلطیف شده و بحث از بن بست خارج شود.
وقتی رفیتم دیدیم آنها یک تیم حرفه ای آوردند و ما به حسن گفتیم این چه پیشنهادی بود دادی؟
اما حسن گفت چاره ای نیست و باید غیرتی عمل کنیم تا آبرویمان نرود.
ما در آن بازی پیروز شدیم و حسن همیشه می گفت فلانی آن روز غیرتی بازی کرد و بهترین بازی عمرش بود. هرچند بنده اصلا نه بازی بلد بودم و نه علاقه ای داشتنم برای بازی کردن.
چند نفر "آدم" داری؟
یکی روز در قرارگاه کربلا بعد نماز مغرب در یک حسینیه حصیری، شهید بزرگوار حسن باقری به حسن گفت چند تا آدم داری؟ حسن جواب داد: حدود چهار پنج نفر!
ما تعجب کردیم و به او گفتیم تعدا بچه ها که بیش از اینهاست اما حسن گفت: وقتی می گویند "آدم" یعنی کسانی که بتوانند یک لشکر یا یگان را مدیریت کنند و منظورشان نفرات عادی نیست.
به حسن گفتم شما باید فرمانده نیرو شوی
بنده از همان سال 61 که با حسن آشنا شدم، نیروی او بودم و در موشکی هم جانشینش شدم.
وقتی هم که پیشنهاد فرماندهی نیرو به بنده داده شد، رفتم خدمت حسن و گفتم شما همیشه فرمانده ما بودی و اینجا هم حق اینست که شما فرمانده شوی.
اما او من را تشویق کرد تا مسئولیت را بپذیرم و این، همان روحیه حسن بود که به جایگاه و مقام برای خدمت توجه نداشت.
دوستان شهیدش از دوستان زنده اش بیشتر بود
روز حادثه سه دقیقه بعد از انفجار به ما خبر رسید و حدود ده دقیقه بعد فهمیدیم که حسن شهید شده اما در مسیر به خودمان تلقین می کردیم که شاید شهید نشده باشد اما دقایقی بعد به این یقین رسیدیم.
بنده الان هم باور نمی کنم حسن شهید شده باشد. او هنوز هم برای ما زنده است.
ما انتظار نداشتیم که حسن به این زودی ها شهید شود و فکر می کردیم حالا حالاها از خدمات او بهره مند می شویم.
این برای ما بسیار سخت است که بنشینیم و از او صحبت کنیم. راجع به کسی که دوستان شهیدش از دوستان زنده اش بیشتر بودند.
6 سال پیش در چنین روزی بر اثر انفجار در پادگان بیدگنه ملارد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سردار حسن طهرانی مقدم رئیس سازمان جهاد خودکفایی سپاه و جمعی از همکارانش به شهادت رسیدند.
اما آنچه در این حادثه رخ داده بود بسیار فراتر از شهادت یکی از فرماندهان سپاه بود. در این حادثه در واقع پدر موشکی جمهوری اسلامی ایران و کسی که توان موشکی ایران توسط او بنیانگذاری شده بود به شهادت رسیده بود.
بیشتر بخوانید
سردار طهرانی مقدم کار خود را از روزهای آغازین دفاع مقدس و با ایده تطبیق آتش خمپارهاندازهای سپاه شروع کرده بود و بعدها توانسته بود توپخانه سپاه را با توپهای غنیمتی عراقی بنیانگذاری کند. اما در سال 1363 که عراق در دور جدید جنگ شهرها با موشکهای اسکاد ساخت شوروی سابق شهرهای ایران را هدف قرار داد، مسئولان نظامی کشور به این فکر افتادند تا برای مقابله به مثل با این اقدام عراق بهسراغ تشکیل یگان موشکی بروند.
در آن زمان، با خرید تعدادی موشک اسکاد از کشور لیبی و با آموزشی که نیروهای ارتش سوریه به نیروهای ایرانی دادند، یگان موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهفرماندهی سردار حسن طهرانی مقدم تشکیل میشود. اما از همان ابتدای تشکیل این یگان، شهید طهرانی مقدم بهدنبال بومیسازی توان موشکی در کشور میرود و این کار را با مهندسی معکوس روی یکی از موشکهای خریداریشده از لیبی شروع میکند. تا اینکه بالاخره در اواسط دهه 70 شمسی زحمات شهید طهرانی مقدم و نیروهای فرماندهی موشکی سپاه بهبار مینشیند و اولین موشک ایرانی با نام شهاب تولید میشود.
پس از آن این روند سرعت شتابانی به خود میگیرد و ظرف چند سال بعد ایران به جایگاهی میرسد که توان طراحی و تولید انواع موشکهای بالستیک سوخت جامد و مایع با بردها و کاربردهای متفاوت را دارا میشود و رفته رفته تبدیل به قدرت اول موشکی منطقه و یکی از قدرتهای موشکی دنیا میشود.
با شهادت سردار طهرانی مقدم اما عدهای فکر میکردند ایران دیگر نتواند با قدرت سابق برنامه موشکی خود را ادامه دهد اما بهخلاف این تصور از آن زمان به بعد، برنامه ارتقاء توان موشکی کشورمان با قدرت بهپیش رفته و تقریباً هر سال یک موشک جدید رونمایی شده است.
علاوه بر آن، طی سالهای اخیر فرماندهی موشکی نیروی هوافضای سپاه با اجرای چند عملیات موشکی برونمرزی عیله مواضع تروریستهای داعش در سوریه، حزب دموکرات کردستان در شمال عراق و بر اساس آنچه اخیراً سردار حاجیزاده گفته است علیه مواضع گروهکهای تروریستی در جنوب شرق کشور، قدرت و دقت موشکهای ساخت کشورمان را بهنمایش گذاشته است.
بیشتر بخوانید
علاوه بر این، امروز کشورمان دارای طیف متنوعی از موشکهای بالستیک برای هدف قرار دادن اهداف دریایی و زمینی و ضد رادار است که میتواند به انواع تهدیدات پاسخ دهد. همچنین اخیراً سردار حاجیزاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه از افزایش برد موشکهای دریایی سپاه از 300 کیلومتر به 700 کیلومتر خبر داد، این یعنی پس از شهادت سردار طهرانی مقدم برد موشکهای بالستیک دریایی سپاه حدود 400 کیلومتر افزایش یافته است و روند توسعه قدرت موشکهای بالستیک دریایی نیز بدون توقف ادامه پیدا کرده است.
اینها همه نشان میدهد که صنعت موشکی ایران پس از شهادت حسن طهرانی مقدم و جمعی از نیروهایش، متوقف که نشده، بلکه پیشرفت چشمگیری هم داشته است.
بیشتر بخوانید
در ادامه به چند نسخه از موشکهایی اشاره میکنیم که پس از شهادت سردار طهرانی مقدم طراحی و تولید شدهاند:
- سال 93؛ موشکهای هرمز 1 و2

برد: 300 کیلومتر
سوخت: جامد
وزن: رسماً اعلام نشده است
وزن سر جنگی: رسماً اعلام نشده است
طول: رسماً اعلام نشده است
مأموریت: هرمز 1: ضدرادار/ هرمز 2: ضدکشتی
وضعیت: بالستیک تکمرحلهای با قابلیت سر جداشونده
- سال 94؛ نسل جدید فاتح

برد: 500 کیلومتر
سوخت: جامد مرکب
وزن: رسماً اعلام نشده است
وزن سر جنگی: رسماً اعلام نشده است
طول: رسماً اعلام نشده است
مأموریت: زمین به زمین ــ بالستیک
وضعیت: تکمرحلهای با قابلیت سر جداشونده
- سال 94: موشک عماد

برد: 1700 کیلومتر
سوخت: مایع
وزن: رسماً اعلام نشده است
وزن سر جنگی: نامشخص
طول: رسماً اعلام نشده است
مأموریت: زمین به زمین ــ بالستیک
وضعیت: تکمرحلهای با قابلیت سر جداشونده و هدایت پایانی مسیر
- سال 95؛ ذوالفقار از نیام بیرون آمد

برد: 700 کیلومتر
سوخت: جامد مرکب
وزن: رسماً اعلام نشده است
وزن سر جنگی: نامشخص
طول: رسماً اعلام نشده است
مأموریت: زمین به زمین ــ بالستیک
وضعیت: تکمرحلهای با قابلیت سر جداشونده
- سال 96؛ خرمشهر دومین بدون باله ایرانی

برد: 2000 کیلومتر
سوخت: مایع
وزن: رسماً اعلام نشده است
وزن سر جنگی: 1800 کیلوگرم
طول: رسماً اعلام نشده است
مأموریت: زمین به زمین ــ بالستیک
وضعیت: تکمرحلهای با قابلیت سر جداشونده
قابلیت: حمل چند کلاهک
- سال 96؛ فاتح مبین

برد: رسماً اعلام نشده است
سوخت: جامد
وزن: رسماً اعلام نشده است
وزن سر جنگی: رسماً اعلام نشده است
طول: رسماً اعلام نشده است
مأموریت: زمین به زمین ــ زمین به دریا
وضعیت: بالستیک تکمرحلهای با قابلیت سر جداشونده
- سال 97؛ نسل جدید موشک قیام

برد: 800 کیلومتر
سوخت: مایع
وزن: رسماً اعلام نشده است
وزن سر جنگی: 645 کیلوگرم
طول: رسماً اعلام نشده است
مأموریت: زمین به زمین ــ بالستیک
وضعیت: تکمرحلهای با قابلیت کلاهک هدایت شونده
- عملیاتهای موشکی
** عملیات اول: لیلة القدر
11 خرداد ماه سال 96 دو تیم تروریستی از گروهک داعش در یک عملیات هماهنگ به ساختمان مراجعات مردمی مجلس شورای اسلامی و حرم حضرت امام خمینی(ره) حمله کردند و موجب بهشهادت رسیدن تعدادی از هموطنانمان شدند. با ورود نیروهای امنیتی به غائله و حلقه محاصره تروریستها در ساختمان مجلس شورای اسلامی تنگتر شده و همه آنها در درگیری با نیروهای امنیتی کشته میشوند.
بیشتر بخوانید
11 روز بعد، در 28 خرداد ماه نیروی هوافضای سپاه پاسداران با 6 فروند موشک زمین به زمین ذوالفقار و دو فروند موشک بالستیک قیام مواضع تروریستهای داعش در استان دیرالزور سوریه را از فاصله 600کیلومتری مورد هدف قرار میدهد.

در این عملیات که تصاویر لحظه اصابت موشکها توسط پهپادهای سپاه بهصورت همزمان ارسال میشد، مراکز تجمع و پشتیبانی تروریستها در دیرالزور منهدم شده و جمعی از فرماندهان ارشد این گروه تروریستی بههلاکت رسیدند.
** عملیات دوم: موشکباران حزب دموکرات
حدود یک سال بعد در 30 تیرماه 97 تروریستهای وابسته به گروهک تجزیهطلب حزب دموکرات کردستان با حمله به یکی از پاسگاههای مرزی سپاه در روستای دری شهرستان مریوان موجب شهادت حدود 11 تن از نیروهای پاسدار و بسیجی مستقر در این پاسگاه مرزی میشوند.
بیشتر بخوانید
پس از این اقدام تروریستی، فرماندهان نظامی کشورمان وعده دادند که انتقام سختی از تروریستهای حزب دموکرات خواهند گرفت و درسی فراموشنشدنی به آنها خواهند داد.

18 شهریور ماه 97 سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در یک عملیات دقیق و با اشراف کامل اطلاعاتی با 7 فروند موشک بالستیک زمین به زمین فاتحB-110 از فاصله 220کیلومتری، مقر فرماندهی حزب دموکرات کردستان و مقر آموزشی این حزب را هدف قرار میدهد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، در این عملیات جلسه سران حزب دموکرات مورد اصابت موشکهای سپاه قرار گرفت که طی آن حدود 40 نفر از سران این حزب کشته و زخمی شدند.

از دیگر اهدافی که در این عملیات مورد اصابت موشکهای سپاه قرار گرفت، مقر آموزشی این گروهک تروریستی بود که با 4 فروند موشک فاتح-110 مورد هدف قرار گرفت.
بیشتر بخوانید
آنچه دومین عملیات موشکی سپاه را از عملیات پیشین متمایز میکرد، اشراف بالای اطلاعاتی سپاه در دستیابی به اطلاعات دقیق زمان و مکان جلسه سران حزب دموکرات و غافلگیری آنها بود.
** سومین عملیات: ضربت محرم
31 شهریورماه امسال تروریستهای وابسته به گروهک الاهوازیه و داعش با حمله به مراسم رژه نیروهای مسلح و تیراندازی به مردم و نیروهای رژهرونده، موجب شهادت و مجروحیت تعدادی از هموطنانمان شدند. در این عملیات هم با هوشیاری و آمادگی نیروهای امنیتی تمامی تروریستها بههلاکت رسیدند و چند روز بعد هم تعدادی از اعضای این شبکه تروریستی دستگیر شدند.
بیشتر بخوانید
اما کمتر کسی فکر میکرد بهفاصله کمتر از یک ماه از عملیات موشکی قبلی، سپاه این بار هم برای تنبیه تروریستها مواضع آنها را با موشکهای نقطهزن خود هدف قرار دهد.

شلیک موشکهای ذوالفقار
نسل جدید موشک قیام آماده شلیک
ساعت 2 بامداد روز 9 مهرماه و تنها چند روز پس از حادثه تروریستی اهواز، رزمندگان نیروی هوافضای سپاه در عملیات ضربت محرم با 6 فروند موشک زمین به زمین شامل 4 موشک ذوالفقار و 2 موشک نسل جدید قیام، مواضع عوامل اصلی جنایت اهواز در شرق فرات و در فاصله 570کیلومتری را مورد اصابت قرار دادند. همچنین پس از شلیک این موشکها، 7 فروند پهپاد نیروی هوافضای سپاه با پرواز از پایگاههای خود، مواضع و مراکز فرماندهی تروریستها را بمباران کردند.
بیشتر بخوانید
در نتیجه این عملیات حدود 40 نفر از سران تروریستها بههلاکت رسیدند. آنچه در این عملیات جالب توجه بود، علاوه بر آنکه سپاه از پهپادهای بمبافکن خود بهصورت عملیاتی استفاده کرد، رونمایی از نسل جدید موشکهای قیام بود.
موشک قیام که نمونه اولیه آن در سال 89 رونمایی شده بود، اولین موشک بدون باله ایرانی بود که بردی معادل 800 کیلومتر داشت. حالا پس از 8 سال، نسل جدیدتری از موشکهای قیام با نصب بالکهایی روی کلاهک موشک و همچنین بالکهای کوچکی در انتهای بدنه موشک، عملیاتی شد که دقت بالاتری در اصابت به اهداف داشت.

پرواز پهپادهای سپاه بهسمت اهداف در شرق فرات
چندی پیش اما سردار حاجیزاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه در جمع مسئولان سیاسی نیروهای مسلح به یکی از عملیاتهای موشکی سپاه اشاره میکند و میگوید: «در جنوب شرق کشور عوامل ضدانقلاب 14 نفر از نیروهای سپاه را بهشهادت رسانده بودند و نیروی زمینی سپاه محل اختفای سرکرده این گروهک را رصد کرده بود که دو خانه در فاصله 70کیلومتری از مرز ایران در یک روستا و کنار مسجد واقع شده بود. موشکهای ما برای برد 250 تا 300 کیلومتری ساخته شده بود؛ لذا بر اساس تعهدی که داده بودیم، برد موشک را تنظیم و فقط آن دو خانه را منهدم و نفرات آنجا را به درک واصل کردیم و هیچ خسارتی به روستا و مسجد آن وارد نشد».
روند ارتقاء توان موشکی جمهوری اسلامی ایران بهخوبی نشان میدهد، پس از شهادت سردار طهرانی مقدم ارتقای توان موشکی کشورمان بدون توقف در حال پیشرفت بوده و علاوه بر طراحی و تولد طیف متنوعی از موشکها، از آنها در صحنه عملیات نیز استفاده شده است.

یک برنامه جدید به تازگی برای گوشیهای هوشمند توسعه یافته که میتواند تعیین کند آیا کاربر در معرض حمله قلبی جدی قرار دارد یا خیر!؟
به گزارش ایسنا وبه نقل از گیزمگ، پژوهشگران سازمان " Intermountain Healthcare" با مطالعه بر روی این برنامه دریافتند که برنامه مذکور در شناسایی حمله قلبی دقتی همانند یک دستگاه الکتروکاردیوگراف دارد.
الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب به نمودار ثبتشده تغییرات پتانسیل الکتریکی ناشی از تحریک عضله قلب گفته میشود. دستگاه الکتروکاردیوگراف، این نمودار را بر روی نوار کاغذی خطکشیشدهای که ویژه این کار است، بهطور پیوسته ضبط میکند. اطلاعاتی که روی الکتروکاردیوگرام ضبط میشود نشاندهنده امواج الکتریکی محرک قلب است. این امواج نمایشگر مراحل مختلف تحریکات قلبی هستند. منحنی ای را که رسم میشود «الکتروکاردیوگرام» مینامند. پزشکان میتوانند از روی این منحنی به نحوه عمل قلب پی ببرند.
در حال حاضر این سیستم تنها میتواند یک نوع بسیار خاص و مرگبار حمله قلبی به نام "سکته قلبی" یا "انفارکتوس میوکارد " (STEMI) را شناسایی را کند.
سکته قلبی یا آنفارکتوس میوکارد، عبارت از انهدام و مرگ سلولی دائم و غیرقابل برگشت در بخشی از عضله قلب (میوکارد) است که به علت ازبینرفتن جریان خون و وقوع یک ایسکمی شدید (کمرسیدن خون) در آن قسمت از قلب روی میدهد. این توقف گردش خون ممکن است ناگهانی و بدون هیچ علائم قبلی نمایان شود یا پس از چند حمله آنژینی نمود یابد. عمدهترین دلیل سکته، بستهشدن رگهای تغذیهکننده قلب است.
"جی برنت موهلستین" (J. Brent Muhlestein) نویسنده ارشد این مطالعه گفت: اگر شخصی درد قفسه سینه شدیدی که تا به حال نداشته است را تجربه کند، ممکن است آن را جدی نگرفته و به اورژانس مراجعه نکند. اما افراد باید بدانند که این درد بسیار خطرناک است و باید سریعا به اورژانس مراجعه کنند. پزشکان هر چه زودتر شریان مسدود شده را باز کنند و بیمار سریعتر بهبود خواهد یافت.
برنامه مذکور" AliveCor" نام دارد و دقت آن نیز بسیار بالا است و برنامه مذکور بر روی ۲۰۴ بیمار مبتلا به درد قفسه سینه حاد آزمایش شده است. بیماری همه این افراد ابتدا یکبار توسط الکتروکاردیوگراف و سپس این برنامه مورد بررسی و آزمایش قرار گرفت. این مطالعه نشان داد که دقت سیستم مبتنی بر برنامه گوشی هوشمند تقریبا مشابه الکتروکاردیوم سنتی در تشخیص سکته وحمله قلبی بود.
موهلستین در انتها افزود: ما دریافتیم که این برنامه به طور موثری به ما در تشخیص حملات قلبی کمک میکند.
نتایج این مطالعه هفته گذشته در مراسم American Heart Association's 2018 Scientific Session در شیکاگو ارائه شده است.

سرطان پستان یک مشکل عمده برای بهداشت عمومی در سراسر جهان است. پژوهشگران ایرانی، در مطالعهای پژوهشی ارتباط یک ویروس خاص را با این بیماری مورد بررسی قرار دادهاند.
به گزارش ایسنا، بیشتر آمار مرگومیر بهواسطه سرطان در هر دو جنس زنان و مردان، مربوط به سرطان ریه است، ولی بعداز آن سرطان پستان در زنان با ۱۴ درصد قرار دارد. اگرچه سرطان پستان یکی از شایعترین تومورهای سرطانی است، بااینحال در زنان آسیایی نسبت به زنان کشورهای غربی کمتر رخ میدهد، هرچند روند شیوع آن رو به افزایش است. در کشور ما نیز، سرطان پستان شایعترین سرطان در بین زنان بهحساب میآید.
به اعتقاد محققین، علت سرطان پستان بهطور کامل شناخته نشده است. بااینحال اعتقاد بر این است که زمینه ژنتیکی و اثرات هورمونی، نقش مهمی در پیشرفت آن بازی میکنند. بر اساس اعلام آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان، حدود ۲۰ درصد از سرطانها با عفونت مرتبط هستند. همچنین از دیگر عوامل خطر برای ابتلا به سرطان پستان، میتوان به قومیت، تراکم بافت پستان، سبک زندگی، عدم باروری، یائسگی دیررس و قاعدگی زودرس اشاره کرد. با همه اینها، دانشمندان، برخی ویروسها نظیر ویروس اپشتین- بار (EBV)، ویروس تومور پستان موش (MMTV) و ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) را نیز بهعنوان عامل خطر برای سرطان پستان پیشنهاد دادهاند.
با توجه به این موضوع، محققین دانشگاهی در کشور ما، در مطالعهای پژوهشی سعی کردهاند رابطه بین ویروس اپشتین- بار و سرطان پستان را با استفاده از تکنیکهای مولکولی مورد بررسی قرار دهند.
بدین منظور، محققان فوق از دانشگاه لرستان، مقادیری از بافت سرطان پستان و همچنین بافت سالم آن را از زنان استان اصفهان جمعآوری کرده و پس از استخراج DNA، آنها را مورد ارزیابیهای مولکولی قرار دادند.
بر اساس نتایجی که از این مطالعه به دست آمد، حضور ژن مربوطه یعنی اپشتین- بار (EBV) در یک زیرمجموعه قابلتوجه از سرطان پستان زنان استان اصفهان تأیید شد و این موضوع، نشاندهنده ارتباط احتمالی بین آلودگی ویروسی و سرطان پستان در این زنان است.
بهعبارتدیگر، این نتایج، نشان از آن دارد که ممکن است ویروس EBV نقشی در پیشرفت و توسعه سرطان پستان داشته باشد. بر همین اساس با توجه به روشهای جدید در درمان بدخیمیهای مرتبط با EBV، امید میرود که پزشکان بتوانند درصد قابلتوجهی از تهاجم سرطان پستان را با داروهای ضدویروسی درمان کنند.
سیدحسامالدین حجازی، محقق دانشکده علوم دانشگاه لرستان و همکارانش که این پژوهش را انجام دادهاند، میگویند: «این یافتهها نشاندهنده آن است که احتمال دارد ویروس EBV در سرطانزایی نقش داشته باشد. اما قطعاً مطالعات بیشتری لازم است تا مکانیسم آن در فرآیند بیماریزایی مشخص شود. همچنین ممکن است اینگونه به نظر برسد که ویروسها میتوانند در پیشرفت تومورها نقش داشته یا اینکه در مواردی از سرطان پستان که گیرنده استروژن منفی هستند، عاملی برای این تومور باشند».
آنها اینچنین ادامه میدهند: «از طرفی افراد با ملیتهای متفاوت، آمارهای مختلفی را نشان میدهد که زمینه ژنتیکی افراد در مواجهه با این ویروس نیز میتواند از عوامل تأثیرگذار در نظر گرفته شود. بنابراین پیشنهاد میشود بهمنظور تأیید حضور ویروس در مراحل مختلف بیماریزایی و در انواع خاصی از تومورهای پستان و در ملیتهای مختلف با زمینههای ژنتیکی متفاوت، بررسیهای بیشتری صورت گیرد».
این یافتهها را فصلنامه «بیماریهای پستان ایران» منتشر کرده است. این نشریه، متعلق به مرکز تحقیقات سرطان پستان پژوهشکده معتمد جهاد دانشگاهی است.
.: Weblog Themes By Pichak :.


ورود کاربران
خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید