وقتیکه کسی به شما میگوید زیباترین دریاچه جهان را دیده است، اسم کدام دریاچهها به ذهنتان خطور میکند؟ اگر با شنیدن نام دریاچه، به یاد برکهی کوچکی که خارج از شهر محل سکونتتان قرار دارد میافتید، پس احتمالا شما مشهورترین دریاچههای موجود در جهان را نمیشناسید. با ما همراه باشید تا ۲۵ مورد از این دریاچههای زیبا را که در سراسر جهان از آمریکا گرفته تا فیلیپین پراکنده شدهاند، به شما معرفی کنیم.
دریاچه تیتیکاکا (Lake Titicaca)، مرز پرو و بولیوی

دریاچه تیتیکاکا، دریاچه عمیق و وسیعی است که در مرز بین کشورهای بولیوی و پرو قرار گرفته و یکی از برجستهترین جاذبههای گردشگری در آمریکای جنوبی به شمار میرود. قلههای سفیدپوش آندس در کنار دریاچه، منظرهای سورئال به آن میبخشند. علاوه بر این، جزیرههای معلق مصنوعی در این دریاچه، باعث شهرت آن در نزد جهانیان شدهاند.
دریاچه مورین (Moraine Lake)، کانادا

دریاچه مورین واقع در درهی زیبای «ده قله» در پارک ملی بنف و در ارتفاع ۱,۸۸۳ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است. تصویر این دریاچهی خوشمنظره و مشهور کانادایی، روی اسکناسهای بیستدلاری کانادایی و در صفحه لاگین ویندوز ۱۰ نقش بسته است.
دریاچه پیناتوبو (Lake Pinatubo)، فیلیپین

این دریاچه که قدمت چندانی ندارد، در سال ۱۹۹۱ پس از فرونشینی آتشفشان پیناتوبو در فیلیپین، در دهانه این آتشفشان تشکیل شد.
دریاچه آنت (Lake Annette)، کانادا

دریاچه آنت یکی از زیباترین دریاچههای آلبرتا بوده و مکانی ایدهال برای پیکنیک، ماهیگیری، شنا کردن یا تماشای ستارگان است.
دریاچه لاگونا کلرادا (Laguna Colorada)، بولیوی

دریاچه کلرادا در جنوب غربی بولیوی قرار داشته و ۴,۲۰۰ متر بالاتر از سطح دریا است. رنگ قرمز روشن این دریاچه به دلیل وجود رسوبات و جلبکهای رنگدانهدار در زیر سطح آن است. از دیگر ویژگیهای این رودخانه عمق کم آن است (تقریبا ۵۰ سانتیمتر).
دریاچه لوئیس (Lake Louise)، کانادا
این دریاچه زیبا که دریاچه ماهیهای کوچک نیز نامیده میشود، در پارک ملی بنف قرار گرفته و سواحل آن مکان شگفتانگیزی برای پیادهروی، صخرهنوردی هستند.
دریاچه ایزابل (Lake Isabelle)، کلرادو

دریاچه ایزابل مقصد محبوب بسیاری از کوهنوردان است. این دریاچه در جوار قلههای ایندین در کلرادو قرار گرفته و چشمانداز بینظیری از قلههای ناواجو و آپاجه در معرض نمایش میگذارد.
دریاچه کریتر (Crater Lake)، ایالت ارگن، آمریکا

دریاچه کریتر با عمق تقریبا ۶۰۰ متر عمیقترین دریاچهی آمریکا است. این دریاچه زیبا، سالها پیش بهدنبال فوران آتشفشان مازاما (Mazama) به وجود آمد. دریاچه کریتر به دلیل آبهای زلال و چشمانداز بینظیرش از محبوبترین جاذبههای گردشگری ایالت ارگن محسوب میشود.
دریاچه بارکلی (Barclay Lake)، واشینگتن

این دریاچه جنگلی بین کوههای مرچنت (Merchant Peak) و بارینگ (Baring Mountain) قرار گرفته و توسط چندین مسیر کوهنوردی احاطه شده است؛ به همین دلیل مقصدی ایدهآل برای کوهنوردی و ماهیگیری و برپایی کمپ محسوب میشود.
غار رید فلوت، چین

این غار آهکی زیبا و رنگارنگ در استان گوانشی واقع در کشور چین قرار داشته و بیش از ۱۸۰ میلیون سال قدمت دارد. نورپردازی طبیعی این غار، زیبایی دریاچهی موجود در آن را دو چندان میکند.
دریاچه پلاستراس (Lake Plastiras)، یونان

این دریاچه مصنوعی واقع در یونان، حاوی حدودا ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب شیرین است و یکی از مرتفعترین دریاچههای اروپا محسوب میشود. این دریاچه درواقع یکی از محبوبترین جاذبههای توریستی کشور یونان است.
دریاچه میستیک (Mystic Lake)، مونتانا

دریاچه میستیک بزرگترین دریاچه موجود در کوهستان بیرتوث (Beartooth ) در ایالت مونتانا واقع در کشور آمریکا است. برخی از شناختهشدهترین مسیرهای کوهنوردی جهان در اطراف آن قرار دارند و مناظری بسیار چشمنواز را در معرض نمایش میگذارند.
دریاچه یمدروک (Yamdrok Lake)، تبت

دریاچه یمدروک واقع در تبت، ۷۲ کیلومتر طول داشته و دورتادور آن توسط کوههایی که در ماههای سرد سال برفپوش میشوند، احاطه شده است. نیروگاه برقآبی یمدروک که بزرگترین نیروگاه تبت است، در سال ۱۹۹۶ در مسیر این رودخانه احداث شد.
دریاچه مالاوی (Lake Malawi)، تانزانیا (مالاوی و موزامبیک)

دریاچه مالاوی، دومین دریاچهی عمیق قاره آفریقا بوده و بین سه کشور مالاوی، موزامبیک و تانزانیا قرار گرفته است. تعداد گونههای ماهی که در این دریاچه زندگی میکنند، بیش از هر دریاچهی آب شیرین دیگر در جهان است. از جملهی این ماهیها میتوان به ۱۰۰۰ گونه ماهی سیچلاید اشاره کرد که به خاطر ظاهر زیبا و رنگارنگشان در بین صاحبان آکواریوم بسیار محبوب هستند.
دریاچه مونو لیک (Mono Lake)، کالیفرنیا

مونو لیک دریاچهای نمکی و کمعمق است که در ایالت کالیفرنیا قرار گرفته است و یک دریاچه باستانی محسوب میشود. به گفته زمینشناسان این دریاچه ۷۶۰,۰۰۰ سال پیش به وجود آمده است.
دریاچه امرالد (Emerald Lake)، کانادا

هنگامیکه مشغول چیدن برنامه سفرتان هستید، حواستان باشد که بین ماههای نوامبر تا ژوئن به دریاچه زمرد سفر نکنید؛ مگر اینکه بخواهید روی دریاچهی پوشیده از یخ اسکیت کنید! در ماههای تابستان، سنگآهک موجود در کف دریاچه باعث میشود آبهای آن به رنگ فیروزهای زیبایی دربیایند.
دریاچه هورس شو (Horseshoe Lake)، کانادا

دریاچه هورس شو، یکی دیگر از دریاچههای زیبای کشور کانادا است که توسط چندین صخره احاطه شده است؛ بنابراین شیرجه زدن از روی صخره ها به داخل دریاچه یکی از فعالیتهای تفریحی محبوب گردشگران در این منطقه است.
دریاچه میرور (Mirror Lake)، کالیفرنیا

این دریاچه کوچک، در پارک ملی یوسمیتی بین دو صخره معروف این پارک، Half Dome و North Dome قرار گرفته و چشماندازی واقعا شگفتانگیز دارد.
دریاچه Solbjornvannet، نروژ

دریاچه Solbjornvannet یکی از ۴۵۰,۰۰۰ دریاچهی آب شیرین در نروژ است. اگر قصد دارید به نروژ سفر کنید، حتما بازدید از این دریاچهی یخی بسیار زیبا را در برنامه سفرتان بگنجانید.
دریاچه پیتو (Peyto Lake)، کانادا
دریاچه پیتو، دریاچهای یخی و بسیار زیبا در رشتهکوههای راکی واقع در کانادا است که دارای منظرهای چشمنواز است.
دریاچه ریفلزی (Riffelsee)، سوئیس

انعکاس تصویر کوههای Matterhorn در دریاچه ریفلزی برای بینندگان منظرهی بینظیری ایجاد کرده است. برای رفتن به این دریاچه شگفتانگیز، می توانید سوار راهآهن کوه Gornergratbahn بشوید.
دریاچه شئوسار (Sheosar Lake)، پاکستان

دریاچه شئوسار به احتمال زیاد زیباترین دریاچه پاکستان است که در فصلهای بهار و تابستان توسط طبیعتی زیبا احاطه میشود. اگر زمانی گذرتان به پاکستان افتاد، مطمئن شوید از این دریاچه زیبا که یکی از زیباترین مکانهای جهان است، دیدن کنید!
The Dead Sea، اردن

از آنجاییکه این دریاچه به دلیل نمک بالای آن فاقد هرگونه حیات گیاهی و جانوری است، آن را The Dead Sea یا دریای مردگان نامیدهاند. دریای مردگان درواقع عمیقترین دریاچه نمکی جهان محسوب میشود. غلظت نمک این دریاچه ۸ برابر بیش از اقیانوس است؛ بنابراین این میزان بالای نمک غرق شدن در آب آن را غیرممکن میکند.
دریاچه اسپاتد (Spotted)، کانادا
ظاهر غیرمعمول و منحصربهفرد دریاچه اسپاتد که در Osoyoos، بریتیش کلمبیا قرار گرفته است، به دلیل غلظت بسیار بالای مواد معدنی در آن است.
دریاچه پلیتویس (Plitvice Lakes)، کرواسی

دریاچه پلیتویس واقع در کرواسی، درواقع ۱۶ دریاچه کوچکِ مجزا است که توسط سدهایی طبیعی پوشیده از خزه و جلبک از هم جدا شدهاند.
برای نخستین بار، موشک فالکون ۹ اسپیس ایکس که حمل کپسول محموله را به ایستگاه فضایی بینالمللی برعهده داشت، در مسیر بازگشت موفق به فرود روی زمین نشد.
اسپیسایکس برای نخستین بار از زمان آغاز بازیابی ناوگان فالکون ۹، در فرود یکی از موشکهایش که قرار بود روی خشکی فرود بیاید، ناکام ماند. موشک فالکون ۹ اسپیسایکس در بعدازظهر پنجشنبه، تنها هفت دقیقه پس از پرتاب از فلوریدا، آمادهی فرود در جایگاه بتنی فرود در نزدیکی محل پرتاب در کِیپ کاناورال بود؛ اما فیلم ثبتشده از بوستر، خارج شدن ناگهانی آن را از کنترل نشان داد و اندکی بعد گزارشگران اسپیسایکس تایید کردند که پرتابگر بهجای محل پیشبینیشده در اقیانوس اطلس فرود آمده است.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس اعلام کرد که مقصر این ناکامی، یکی از گرید فینها (نوعی سطح کنترل پرواز) فالکون ۹ بوده است؛ قطعهای که برای هدایت بوستر به محل درنظرگرفتهشدهی فرود از آن استفاده میشود. با این حال، به گفتهی ماسک، از آنجایی که پرتابگر صدمه ندیده است و هنوز از درون آب اطلاعات را مخابره میکند، احتمال دارد که اسپیسایکس بتواند موفق به بازیابی آن شود. وی اشاره کرد که موشک مورد بحث میتواند برای برخی از «ماموریتهای داخلی اسپیسایکس» و احتمالا پرتاب پیشروی یکی از ماهوارههای اینترنتی استارلینک شرکت مورد استفاده قرار گیرد.
حادثهی روز پنجشنبه، نوار موفقیت اسپیسایکس را در زمینهی به زمین نشاندن موشکها به پایان رساند. این شرکت برای بازیابی موشکهای فالکون ۹ خود پس از پرتاب، دو انتخاب پیشرو دارد؛ بدین صورت که پرتابگرها میتوانند روی یک کشتی بدون سرنشین و شناور در اقیانوس فرود بیایند یا به زمین نشستن آنها روی یکی از جایگاههای بتنی فرود اسپیسایکس واقع در نزدیکی محل پرتاب انجام شود. اسپیسایکس از زمان تلاش برای بازیابی موشکهای خود، اقدام به انجام ۱۲ فرود یا به عبارت دیگر «بازگشت به محل پرتاب» کرده است که تا به این لحظه، تمام آنها موفقیتآمیز بودهاند. اما این رکورد بینظیر اکنون از دست رفته است.
اسپیسایکس در فرود موشکها روی کشتیهای بدون سرنشین موفقیت نسبتا کمتری داشته است؛ اما با وجود این، بهندرت فرودها ناموفق بودهاند. آخرین باری که این شرکت در تلاش برای بازیابی یک بوستر فالکون ۹ با شکست مواجه شد، بیش از دو سال پیش در تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۱۶ بود. در جریان این تلاش، سوخت بوستر در مسیر رسیدن به کشتی بدون سرنشینی که در اقیانوس اطلس شناور بود، به اتمام رسید. در فوریهی امسال نیز اسپیسایکس در فرود هستهی مرکزی موشک فالکون هوی، مدل بزرگتر موشک فالکون ۹ که از سه بوستر متصل به یکدیگر تشکیل شده است، ناکام ماند. دو هستهی بیرونی موشک پس از پرتاب، بهصورت همزمان و با موفقیت در نزدیکی جایگاههای فرود به زمین نشستند؛ اما هستهی میانی به دلیل اتمام مایع احتراق به مشکل برخورد و نتوانست موتورهای خود را در حین نزول مجددا روشن کند. در نتیجه، بهجای کشتی بدون سرنشین در اقیانوس اطلس فرود آمد.

با این حال، این عملیاتهای فرود موشک، صرفا اهداف ثانویهی هر ماموریت محسوب میشوند و هدف از انجام آنها، صرفهجویی در ساخت بوسترهای جدید برای هر پرواز واحد است. هدف اصلی در واقع رساندن هر آنچه فالکون ۹ پرتاب میکند، به مدار است و به همین دلیل، با وجود فرود اشتباه روز پنجشنبه، ماموریت موشک به هدف خود دست پیدا کرد. فالکون ۹ وظیفهی ارسال یکی از کپسولهای محمولهی دراگون را برعهده داشت که حاوی غذا و تجهیزات برای خدمهی ایستگاه فضایی بینالمللی بود. پس از پرتاب، دراگون با موفقیت در مدار قرار گرفت و پنلهای خورشیدیاش را برای دریافت انرژی بهکار انداخت و شنبه صبح نیز به ایستگاه فضایی بینالمللی رسید.
پس از فرود ناموفق، از آنجایی که مشخص نبود بوستر برای فرود به کجا میرود، برخی از افراد دچار نگرانی شدند. خوشبختانه، بنابر اعلام دفتر مدیریت بحران شهرستان بروارد در فلوریدا، بوستر بدون ایجاد هیچ مخاطرهای در اقیانوس و درست در کنار محل در نظرگرفتهشده فرود آمد.
در حقیقت، فالکون ۹ پس از آنکه در آب فرود آمد، وارد مرحلهای به نام «ایمنسازی» شد؛ بدین معنی که پیشرانه را از مخزنهایش تخلیه کرد. این اقدام به گفتهی کونینگزمن، نائب رئیس واحد تضمین ماموریت در اسپیسایکس، موجب شد تا افراد بتوانند بدون هیچ خطری به بوستر نزدیک شوند. وی همچنین گفت فالکون ۹ صاحب یک ویژگی ایمنی است که در صورت اختلال در عملکرد مورد نظر موشک، از رفتن آن به سمت خشکی جلوگیری میکند. به گفتهی کونینگزمن، حتی اگر موشک باز هم به سمت خشکی برود، بهصورت آگاهانه از ساختمانها دوری خواهد کرد. وی در جریان کنفرانسی خبری پس از پرتاب گفت:
من از نقطهنظر امنیت عمومی میگویم، پرتابگر بهخوبی از هر چیز دوری کرد؛ جایی که میتوانست کوچکترین خطر را برای جمعیت یا اموال عمومی ایجاد کند. در نتیجه، امنیت عمومی در اینجا بهخوبی محافظت شد و ما هر چقدر در این فرود ناموفق یا فرود در آب به جای خشکی ناامید شدیم، این حادثه به همان میزان نشان داد که سیستم بهطور کلی میداند که چگونه خود را از خرابیهای بهخصوص بازیابی کند.
یک هفته پس از بازداشت مدیر مالی هواوی، جزئیات بیشتری از دلیل این دستگیری منتشر شده است.
منگ وانژو (Meng Wanzhou)، مدیر مالی شرکت چینی هواوی، در ونکوور کانادا بازداشت شد و ظاهرا قرار است به مقامهای آمریکایی تحویل داده شود. هواوی که اخیرا توانسته اپل را پشتسر بگذارد و پس از سامسونگ در جایگاه دوم بزرگترین تولیدکنندگان گوشی تلفنهمراه در جهان قرار گیرد، یکی از تأمینکنندگان بزرگ تجهیزات مخابراتی و ارائهدهندهی خدمات در چین است.

بازداشت خانم منگ بهویژه در وضعیت فعلی، با بازخورد مناسب برخی از حوزههای کسبوکار همراه نبوده است. این بازداشت درست زمانی رخ داد که اندکی قبل، تنشهای برآمده از جنگ اقتصادی چین و آمریکا با حصول توافقی موقتی کاسته شده بود؛ جنگی که در آن، دو طرف با وضع تعرفههای سنگین بر سر روند واردات کالاها از طرف مقابل میلیاردها دلار هزینه کردند. چنین بازداشتی احتمالا این توافق نهچندان محکم را خدشهدار خواهد کرد. بعد از علنیشدن خبر دستگیری، بازارهای سهام هم افت محسوسی را تجربه کردند.
در اینجا ملاحظاتی دربارهی این اتفاق وجود دارد:
- منگ وانژو در اصل دختر بنیانگذار شرکت است و جانشین رئیس هیئتمدیره نیز محسوب میشود.
- دستگیری او در آذر اتفاق افتاده؛ اما به درخواست خودش تا چند روز علنی نشده است. منگ اکنون درخواستی مبنی بر ممنوعشدن نشر جزئیات بازداشت خود داده که دادگاه نیز با آن موافقت کرده است. هواوی رسما اعلام کرده که هیچ اطلاعی از تخلف خانم منگ نداشته است.
- اتهامات اصلی منگ همچنان نامعلوماند؛ اما طبق گزارش نیویورکتایمز، مقامهای وزارتخانههای بازرگانی و خزانهداری ایالات متحدهی آمریکا، هواوی را بهدلیل مظنونبودن به نقض تحریمهای اعمالشده علیه ایران و کرهشمالی احضار کردهاند. اتهامات را دادگاه منطقهی شرقی نیویورک قرائت کردهاند و جالب اینجاست نشریهی والاستریت در آوریل، گزارشی دربارهی آغاز بررسیهای وزارت دادگستری آمریکا دربارهی احتمال نقض تحریمهای وضعشده علیه ایران بهوسیله هواوی منتشر کرده بود.
- چین هم از این بازداشت ابراز نارضایتی کرده است. طبق اعلام BBC، سخنگوی وزارت خارجه چین به خبرنگاران گفته دستگیری بدون تفهیم اتهام، نقض حقوق بشر است و چین به این نقض حقوق اشراف دارد. وی همچنین از مقامهای کانادایی و آمریکایی خواسته مشروح اتهامات منگ را ارائه و مقدمات آزادی منگ را مهیا کند.
- دستگیری منگ همزمان با تحرکاتی روی میدهد که طی آن، محدودیتهایی در بهرهگیری از فناوریها و تجهیزات هواوی در ایالات متحدهی آمریکا وضع شد. در دی سال گذشته، مقامهای CIA و NSA و FBI و نیز آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در گزارش به یکی از کمیتههای سنا، گوشیهای هوشمند تولیدشدهی هواوی و ZTE را تهدیدی امنیتی اعلام کردند. متعاقب آن در اردیبهشت امسال نیز پنتاگون بهدلیل نگرانی از خطر جاسوسی دولت چین ازطریق این فناوریها، دستور توقف فروش این محصولات را بهواسطهی فروشگاههای متعلق به پایگاههای نظامی آمریکا صادر کرد.
تصمیم مایکروسافت برای بازسازی مرورگر اج برپایهی کرومیوم ممکن است جایگاه گوگل را در بازار مرورگرها محکمتر و رقابت را برای فایرفاکس دشوارتر کند.
کریس بیرد، مدیرعامل موزیلا، از تصمیم مایکروسافت مبنی بر تغییر و تحول مرورگر اج با استفاده از پروژهی متنبازکرومیوم ناراضی است. کرومیوم اساس مرورگر کروم محسوب میشود. روز گذشته، او در وبلاگ موزیلا نوشت:
با پذیرش کرومیوم، مایکروسافت کنترل بهمراتب بیشتر زندگی اینترنتی را بهدست گوگل میسپارد.
بیرد در یادداشتش تغییر رویهی مایکروسافت را محکوم میکند. بااینحال وی اذعان میکند تصمیم ردموندیها از دیدگاه تجاری احتمالا منطقی بهنظر میرسد. درعینحال، مدیرعامل موزیلا کاربران کروم را ترغیب میکند بهجای این مرورگر، فایرفاکس موزیلا را امتحان کنند. بیرد درادامه افزود:
تصمیم مایکروسافت پیشرفت را برای فایرفاکس دشوارتر خواهد کرد؟ احتمال دارد. قدرتمندسازی بیشتر گوگل از دیدگاههای بسیار خطرناک است.
مدیرعامل موزیلا با یادآوری انحصار مایکروسافت در بازار مرورگرها در اوایل دههی ۲۰۰۰ و پیش از ظهور فایرفاکس مدعی میشود تاریخ احتمالا در آستانهی تکرار خود است. بااینحال، اینبار گوگل کنترل این بازار را دردست خواهد داشت. براساس اظهارات کریس بیرد، اگر محصولی همچون کرومیوم سهم بازار را بهاندازهی کافی دراختیار داشته باشد، توسعهدهندگان وب و کسبوکارها راحتتر میتوانند این نگرانی را کنار بگذارند که خدمات و وبسایتهایشان با هر مرورگر دیگری به غیر از کرومیوم سازگار است یا خیر.

البته، این وضعیت ممکن است برای موزیلا کشنده باشد که به نرمافزار متنباز اختصاصیاش بهنام «کوانتوم گکو» افتخار میکند. بیرد میگوید:
کگو همان نرمافزاری است که بهعنوان بخشی از بهروزرسانی سال ۲۰۱۷، به مرورگر متمرکز بر حریم شخصی فایرفاکس کمک کرد دوبرابر سریعتر شود. استفادهی شما از فایرفاکس به توسعهدهندگان و کسبوکارها کمک میکند اندیشهی خود را از کروم فراتر ببرند و این مسئله به فایرفاکس و موزیلا کمک میکند زندگی کلی را در اینترنت بهبود بخشند و گزینههای امنیتی و رقابت بیشتر را فراهم کنند.
گوگل کروم با اختلاف محبوبترین مرورگر اینترنتی دنیا محسوب میشود. به گزارش وبسایت Statista، این مرورگر بیش از ۶۷درصد از سهم بازار جهانی مرورگرها را دراختیار دارد و در جایگاه دوم، فایرفاکس با سهم کمتر از ۱۱درصدی در تعقیب آن است. مایکروسافت اج نیز فقط با ۴.۲۴درصد پشتسر اینترنت اکسپلورر با ۶.۹۷درصد و سافاری با ۵.۱۳درصد قرار دارد.
بهگفتهی مایکروسافت، مرورگر ارتقایافتهی اج علاوه بر ویندوز ۱۰، دردسترس مک و ویندوز ۷ و ویندوز ۸ نیز قرار خواهد گرفت. ردموندیها وعده میدهند تغییرات انجامشده در بطن مرورگر اج در یک سال آینده، سازگاری بهتر وب را برای مشتریان این شرکت و انسجام بیشتر وب را برای تمام توسعهدهندگان وب فراهم خواهد کرد.
سیسکو ازجمله پیشگامان عرصهی شبکه است که تکنولوژیهای گرانقیمتی دارد و همراهشدن آن با چاشنی تحریمها، یادگیری فناوریهای آن را سخت کرده است.
سیسکو ازجمله شرکتهای بزرگ فعال در حوزهی فناوری است که استانداردها و تکنولوژیهای آن در حوزهی شبکهحرفهای زیادی برای گفتن دارد. سیسکو با توسعهی سختافزارهای بسیار کارآمد درکنار توسعهی پلتفرم نرمافزاری اختصاصیاش، جزو مطمئنترین انتخابها بین ادمینهای شبکه در سراسر جهان است؛ بهطوریکه در سالهای اخیر، مشتریان کوچکوبزرگ از تجهیزات این شرکت در گسترهای وسیع استفاده میکنند.
باتوجهبه همهگیربودن استفاده از تکنولوژیهای سیسکو در تجهیزات شبکه، دورههایی نیز برای تربیت متخصصان شبکه وجود دارد. این متخصصان با شرکت در کلاسهایی که بهصورت استاندارد در سراسر جهان برگزار میشود، تمام سناریوهای ممکن بهمنظور اجرا در پلتفرم سیسکو را آموزش میبینند و حتی با استفاده از تجهیزات موجود آنها را پیاده میکنند.
فراهمنشدن شرایط شرکت در کلاسهای فیزیکی بهدلایل مختلف، همچون گرانبودن یا دردسترسنبودن، ازجمله مشکلاتی است که افراد علاقهمند را از یادگیری یا اجرای سناریوهای مختلف بازمیدارد. البته در سالهای گذشته، سرویسهایی در خارج از کشور امکان ایجاد محیطهای شبیهسازیشده برای اجرای سناریوهای سیسکو را فراهم کردهاند. باوجوداین، نوسان نرخ دلار در سال جاری باعث شده دسترسی به این محیطهای شبیهسازی نیز به سهولت گذشته نباشد؛ چراکه شروع تعرفههای سرویسهای خارجی صد دلار است. ازاینرو، استفاده از چنین سرویسهایی در داخل کشور بسیار گران تمام میشود.
پاژلب (Pazhlab) سرویسی ایرانی است که با هدف ایجاد محیط شبیهسازی برای سناریوهای سیسکو اجرا شده است. افراد علاقهمندان به تکنولوژیهای سیسکو که در پی کسب تجربهی عملی در اجرای سناریوهای مختلف هستند یا دوست دارند سناریوهای جدیدی پیاده و سپس آنها را در محیط واقعی اجرا کنند، ازجمله افرادی هستند که پاژلب میتواند به آنها سرویس دهد.
باتوجهبه اینکه دردسترسبودن همهی دستگاههای سیسکو برای اجرای تکنولوژیهای مختلف بسیار گران و عملا ناممکن است، استفاده از پاژلب برای اجرای تمام تکنولوژیهای سیسکو امری بسیار منطقی و درعینحال ارزانقیمت است.
پاژلب علاوهبر اینکه فضایی برای شبیهسازی سناریوهای سیسکو دراختیار کاربران قرار میدهد، سرویسهای دیگری نیز دارد که ازجملهی آنها باید به امکان بهرهگیری از راهنما و استاد درحین اجرای سناریو اشاره کرد.
بهطور حتم بزرگترین مزیت سرویس پاژلب را باید در قابلیت دسترسی ریموت به آن خواند. با استفاده از پاژلب کاربران میتوانند از هر جای ایران برای اجرای سناریوهای خود به این سرویس بهصورت ریموت دسترسی داشته باشند.
پاژلب خدمات خود را در قالب پنج لابراتور مختلف ارائه میکند. این لابراتورها عبارتاند از:
- Collaboration
- Security
- Routing & Switching
- Service Provider
- Datacenter
هریک از این لابراتورها مشتمل بر زمینههای متعددی است که میتوان در هریک سناریوهای مختلفی با تجهیزات مشخص اجرا کرد.
تاکنون سرمایههای زیادی جذب بازار رمزارزها شده؛ اما هنوز برخی سرمایهگذاران بزرگ منتظر فراهمشدن زمینههای لازم برای ورود به بازار هستند.
امسال، ارزش بیتکوین بیش از ۷۵درصد کاهش یافت و دقیقا به همان زمانی بازگشت که هنوز انفجار قیمت رخ نداده بود و بهاندازه امروز هم شناختهشده نبود. باوجوداین، قیمت تنها وجه این رمزارز نیست که تغییر کرده است. سرمایهگذاران خُردی که در پی رشد عجیب و خیرهکنندهی آذر سال گذشته وارد بازار شدند، اکنون بهسرعت درحالترک بازار هستند. در سوی مقابل، شرکتهای فعال در حوزهی رمزارزها که کارشان مبادلات بیتکوین بوده و نیز نخستین خریداران این ارز دیجیتال، مشغول خریدوفروش و فعالیت در بازار هستند.
حال در وضعیتی که سرمایهگذاران بزرگ از تجار خصوصی گرفته تا صندوقهای سرمایهگذاری، سطح فعالیت خود را افزایش میدهند، سایر صاحبان سرمایههای کلان و بازیگران بزرگ بازارهای مالی همچنان برای ورود به این عرصه اقدامی نکردهاند؛ حتی با وجود اینکه زیرساختها و زمینهی حضورشان فراهم است.
بااطمینان میتوان گفت بازار رمزارزها، شکل پرنوسان و پرتغییری دارد و این مهم همواره در تحلیلها از وضعیت این صنعت یا در اظهارات فعالان بازار تبیین میشود. این امر مؤید آن است که بیتکوین میتواند انتخاب طیف وسیعی از سرمایهگذاران باشد؛ از اینکه دارایی پرخطری برای سرمایهگذاری خُرد باشد تا اینکه برای بخشهای بزرگتر در قالب سهام یا اوراق قرضه عرضه شود.
آنچه از روز آغازین تاکنون دربارهی رمزارزها رخ داده، بیشک پیروزی بزرگ و آیندهساز و تضمینی است برای آینده این ارزها که روزی کارکرد خود در دنیای واقعی را داشته باشند. این کارکرد همان ایفای نقش بهعنوان ابزارهای پرداخت و تبادل مالی است.
حجم مبادلات ماهانه رمزارزها در صرافیهای بزرگ در آبان امسال به ۲۳۵.۸میلیارد دلار رسید. طبق دادههای منتشرشده از وبسایت CryptoCompare، از شهریور سال قبل که آغازگاه رشد پرهیجان بیتکوین بود تا آبان امسال، درحقیقت این عدد معادل رشد سهبرابری است؛ ولی اکنون از آن نقطهی بیشینه، مجددا ۵۰درصد کاهش یافته است.
در همین بازهی زمانی، حجم مبادلات در صرافیهای آمریکایی Coinbase و Poloniex بهترتیب ۲۲ و ۷۴درصد کاهش یافته است. این صرافیها مبادلات خُرد هم انجام میدادند و درحقیقت با مؤسسهی گلدمنساکس ذینفع واحد هستند. این میزان برای صرافی ژاپنی BitFlyer هم معادل ۴۷درصد در ماه گذشته بوده است.
طبق گفتههای برخی فعالان بازار، با از میدان بهدررفتن سرمایهگذاران خُرد و هیجانزده عمده تبادلات بازار معطوف به صرافیهای معتمد سرمایهگذاران بزرگ نظیر Bitfinex شده است. هر نوسانی که این روزها دیده میشود، تنها به فعالیت استارتاپهای زیرپوشش هلدینگهای بزرگ، ماینرها، تجار خصوصی، صندوقهای سرمایهگذاری و خانوادههای متمول و افراد ثروتمند محدود است.
حجم تبادلات Bitfinex در آبان ۳۸درصد افزایش یافته که به اعتقاد خودِ صرافی، ناشی از فعالیت سرمایهگذاران بزرگ و خطرپذیر است که از فروردین امسال، کارشان را در این صرافی آغاز کردهاند.

چارلی هایتر (Charlie Hayter)، از مدیران پایگاه CryptoCompare میگوید:
قدرتگرفتن دوباره صرافیهای بزرگ را شاهد هستید که با عقبنشینی سرمایهگذاران خُرد و صرافیهای کوچک باردیگر درحالافزایش سهمشان از بازار هستند.
تغییر اصلی اینجاست که اکنون شرکتهای ماینینگ بیشتر بهدنبال ایجاد کاربرد برای رمزارزها هستند. برای نمونه، در این مقطع بهدنبال پرداخت صورتحساب برق مصرفی خود ازطریق صرافیهایی هستند که بزرگان بازار با آنها کار میکنند. تازهواردها هم با نظارهکردن و تقلید برخی اقدامات آنها در مقیاس کوچکتر، بهدنبال این هستند که عوایدی داشته باشند.
در پاسخ به نظرخواهی انجامشده از این صرافیها دربارهی نمودارها و دادههای آماری تهیهشده از دورهی عملکردی آنها، Coinbase معتقد بود روند مبادلات در این صرافی با رشد همراه بوده است. Poloniex نیز انعکاس تغییرات بازار در سطوح گستردهتری را خاطرنشان و BitFlyer هم از دادن نظر خودداری کرد.
شایان ذکر است CryptoCompare عملکرد اکثر این صرافیهای برجسته را مدام رصد میکند و گزارشهای کاملی از آنها ارائه میدهد. همچنین، بهمحض اینکه صرافی جدیدی به عملکردی درخورتوجه برسد، آن را نیز بهزمرهی واحدهای زیرنظرش میافزاید.

شخصیتهای حقوقی
در بازار رمزارزها، ارزیابی و سنجش دقیق به دو دلیل کار بسیار دشواری است: ۱. دادهها ساختار متمرکزی ندارند؛ ۲. ساختار فنی بازار بهگونهای است که برخی فعالیتها در بازار، بدون درز هیچ اطلاعاتی انجام میشود؛ مثل بازار فرابورس. میتوان گفت ۵۰درصد بازار چنین وضعیتی دارد. بههمینترتیب، احراز هویت سرمایهگذاران هم با مشکلاتی روبهرو است.
بنابراین، شخصیتهای حقوقی و سازمانهایی نظیر شرکتهای مدیریت سبد دارایی و صندوقهای بازنشستگی و بانکهای سرمایهگذاری که بالقوهی ورود و سرمایهگذاری در بازار هستند، تا زمانی وارد آن نخواهند شد که چنین ملاحظاتی تعیین تکلیف نشود و بازار ساختار مناسب بهزعم خودشان را نداشته باشد.
اغلب به همان میزان که دغدغهی مشکلات امنیتی در صرافیها وجود دارد یا اینکه نارضایتی از فقدان ارزش اسمی برای این داراییها احساس میشود، به همان میزان نگرانی دربارهی نبود شفافیت در فرایند قانونگذاری برای رمزارزها وجود دارد.
علیرغم اینکه برای خریدوفروش و نگهداری ارزهای دیجیتال در بستر امن و مطمئن تلاشهای فراوانی شده، این دغدغهها همچنان برای مؤسسات سرمایهگذاری نظیر Fidelity و برخی از حکومتهای کوچک نظیر جبلالطارق و مالت وجود دارد. حتی بهدنبال سازوکاری هستند که در آن شرکتهای حوزهی رمزارز ممیزی شوند و پروانهی فعالیت بگیرند.
هرچه قوانینی که برای رمزارزها وضع میشود بیشتر به شفافیت منجر شود، بدیهی است مشروعیت کسبوکارهای این حوزه بیشتر و متعاقبا واسطههای نامعتبر حذف میشود و نگرانی سرمایهگذاران حقوقی هم کاهش مییابد.
اریک ویلخنوف پلانته (Eric Wilgenhof Plante)، مدیر تطبیق در صرافی BeQuant که بالغ بر ششصد مشتری حقوقی دارد، دربارهی این مسئله چنین میگوید:
برخی از مدیران بانکها و مؤسسات مالیاعتباری خواهان ورود مجموعهشان به این بازار هستند؛ اما نمیدانند چگونه این موضوع را برای مدیران ارشد طرح کنند و تأیید آنان را بگیرند.
یکی از موانع مهم موجود در این زمینه، نبودن مصداق عینی و جامع از بلاکچین است که همهی فرایندهای پرداختی در آن، حتی صورتحسابها، با رمزارزی مثل بیتکوین پرداخت میشود. یقینا فناوری رمزارزها همهی بخشها از مالی و حسابداری گرفته تا املاک را متحول خواهد کرد.
مقالههاي مرتبط:
ماریکه فلامنت (Marieke Flament)، مدیربازاریابی شرکتCircle، در جایی گفته است:
تمرکز روی بیتکوین باعث میشود پیشرفت سایر رستههای رمزارز مغفول بماند. آنقدر توجه همگان به بیتکوین معطوف شده که سایر توسعهها بهکلی نادیده گرفته شده است.
فلامنت همچنین به ارز دیجیتال تولیدشدهی استارتاپ خودشان اشاره کرده و ضمن اعلام اینکه ارزش آن در هر مقطع برابر یک دلار است، آن را راهکار خوبی برای رفع نیازهای شخصیتهای حقوقی فعال در حوزهی رمزارز میداند.
بااینحال با وجود این همه کار و تلاش استارتاپها، شرکتها، توسعهدهندگان و صرافیها، سرمایهگذاران اصلی و بزرگ بازارهای مالی دنیا هنوز کنار ایستادهاند و وارد این بازار نمیشوند.
دنی مسترز، رئیس هیئتمدیرهی شرکت مدیریت داراییهای دیجیتال CoinShares میگوید:
Fidelity برای پیوستن به بازار رمزارزها تصمیمهای جدی دارد؛ اما عملا هیچ فعالیتی انجام نشده است.
از دیدگاه شما بانکها و موسسههای ایرانی برای ورود به عرصهی رمزارزها، علاوهبر مشکلات مطرحشده، با چه موانع احتمالی دیگری مواجهاند؟
استفاده از محصولات تراریخته مخالفان و موافقان زیادی دارد. ژنوم محصولات دستکاریشدهی ژنتیکی با روش مهندسی ژنتیک اصلاح مییابد.
یکی از تهدیدهای خاموش مهم در بخش کشاورزی و تأمین امنیت غذایی در ایران و جهان، مسئلهی تغییر اقلیم است. آمارهای رسمی نشان میدهد تغییرات اقلیمی میتوانند تا سال ۲۰۵۰ باعث کاهش ۲۳درصدی در تولید محصولات اصلی کشاورزی ازجمله ذرت، گندم، برنج و سویا شوند. مقدار پروتئین و روی و آهن موجود در محصولات کشاورزی اصلی براثر تغییرات اقلیمی به میزان درخورتوجهی کاهش خواهد یافت. علاوهبراین، نبود امنیت غذایی مشکل مهمی در سطح جهان است. محصولات تراریخته محصولاتی هستند که با تکنیکهای دقیق مهندسی ژنتیک (Genetic Engineering) برای رفع نیاز بشر با محصولات مفید تولید میشوند و میتوانند در بخشهای مختلف مانند پزشکی، دارویی، صنعتی و کشاورزی استفاده شوند.
برای مثال در بخش دارویی، میتوان به تولید داروی نوترکیب هورمون انسولین و هورمون رشد و فاکتور ۸ انعقادخون اشاره کرد و همچنین در بخش کشاورزی، میتوان به تولید گیاهان مقاوم به خشکی و شوری و مقاوم به آفات و تولید واکسنهای خوراکی و تولید دام با شیر بیشتر اشاره کرد. داستان محصولات تراریخته یاتراژنیک (Transgenic Products) یکی از مباحث جنجالبرانگیز جهانی است. محصولات دستکاریشدهی ژنتیکی یا همان تراریختهی انسان محصولاتی هستند که از انتقال یک یا چند ژن بین دو نوع موجود زندهی مختلف بهوجود میآید و تولید این دسته از محصولات تابهامروز مشکلات مختلفی در کشورهای مختلف جهان میان استادان و صاحبنظران حوزهی زیستفناوری در دو طیف مخالفان و موافقان این محصولات ایجاد کرده است.
طرفداران این محصولات بدون درنظرگرفتن نتایج برخی از آزمایشها که عوارض مختلفی برای برخی از محصولات دستکاریشدهی ژنتیکی نشان میدهد، منتقدان را به فرار از تکنولوژی متهم و منتقدان نیز بر عوارض و خطرهای محصولات تراریخته بر سلامت انسان و محیطزیست تأکید میکنند. سازمانهای مهم مختلفی مانند سازمان بهداشت جهانی (WHO)، سازمان خواروبار جهانی (FAO)، ادارهی ایمنی غذایی اتحادیهی اروپا (EFSA)، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، سازمان حفاظت محیطزیست آمریکا (EPA)، انجمن سلطنتی پزشکی انگلستان، آکادمی ملی علوم آمریکا و استانداردهای غذایی استرالیا و نیوزلند و در کشور ایران نیز وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیطزیست و سازمان غذا و دارو سلامت محصولات تراریختهی موجود در بازار را تأیید کردهاند. براساس گزارش سالیانهی سرویس بینالمللی دستیابی و استفاده از بیوتکنولوژی کشاورزی (ISAAA) که در سال ۲۰۱۷ انتشار یافت، فقط در سال ۲۰۱۶، چهار کشور اروپایی شامل اسپانیا، پرتغال، جمهوری چک و اسلواکی تقریبا ۱۳۶هزار هکتار را به کشت محصولات تراریخته اختصاص دادند.
علاوهبراین، کشور لهستان نیز در سال ۲۰۱۱ میزان سههزار هکتار از زمینهای کشور خود را زیر کشت محصولات تراریخته قرار داد. افزایش کاربرد محصولات تراریخته در کشاورزی، جنگلداری، آبزیپروری و… موضوعی است که این روزها بسیاری را نگران کرده است. دکتر عیسی کلانتری، ریاست وقت سازمان حفاظت از محیطزیست، بهتازگی و در حاشیهی جلسهی هیئتدولت عنوان کردند بررسیهای علمی سرطانزابودن مواد تراریخته را ثابت نمیکند. این سخنان بهمذاق جمع زیادی از محیطزیستیها خوش نیامده است. اما واقعیت تراریختهها چیست؟ واقعا این محصولات بیماریزا هستند؟ محصولات تراریخته دخالت در طبیعت محسوب میشود و عوارض جبرانناپذیری دارند؟
در محصولات تراریخته یا اصلاحشدهی ژنتیکی کاری که دانشمندان در این زمینه انجام میدهند، این است که ژنهایی از یک گونهی متفاوت را که اصطلاحا به آن «منبع» میگویند، به کد ژنتیکی فرآوردههای جدید اضافه میکنند و برای انجام این کار نیز از فناوریهای ترکیب DNA بهره میگیرند.
این جابهجایی ژن نهتنها بین گونهها، بلکه حتی در بخش ردهبندی یا تاکسونومیک هم انجام شده است. برای نمونه، ژن نوعی باکتری که سمّ مهلکی برای حشرهای خاص تولید میکند، به گونهای از محصولات کشاورزی مثل ذرت تزریق میشود تا آن محصول این توانایی را داشته باشد که از خود دربرابر حشرهی مذکور بهعنوان آفت محافظت کند. واقعیت این است هماکنون سطح عظیمی از کشتزارها بهویژه در ایالات متحدهی آمریکا، آرژانتین، چین و کانادا به زیر کشت فرآوردههای تراریخته خصوصا سویا، ذرت، پنبه و گیاه روغنی کانولا رفتهاند. کار روی حیوانات اصلاحشدهی ژنتیکی نیز همچنان درحالتوسعه است و دراینمیان، ماهی آزاد و خوکها ظرفیت بالقوهی اقتصادی خود را نشان دادهاند.
مخالفان و موافقان تراریخته

براساس گزارش جهانی بحران غذا که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، در سال ۲۰۱۶، ۱۰۸میلیون نفر در ۴۸ کشور دچار نبود امنیت غذایی شدید بودند یا درمعرض خطر نبود امنیت غذایی قرار داشتند. تقریبا ۶۰درصد جمعیت گرسنهی جهان در نوزده کشوری زندگی میکنند که با بحرانهای تغییرات اقلیمی مواجه هستند. جانداران دستکاریشدهی ژنتیکی (Genetically Modified Organism) یا جانداران مهندسیشدهی ژنتیکی (Genetically Engineered Organism) موجوداتی هستند که ساختار ژنتیکیشان بهوسیلهی روشهای مهندسی ژنتیک تغییر پیدا کرده است. محصولات تراریخته به سه دسته تقسیم میشوند: انسان و گیاه، جانور. میلیونها نفر در سومالی، جنوب سودان، یمن و شمالشرق نیجریه به گرسنگی شدید مبتلا هستند و خطر شدید قحطی این مردم را تهدید میکند؛ تاجاییکه پیشازاین دبیرکل سازمان غذا و کشاورزی دراینباره گفته است:
برای ریشهکنی گرسنگی تعهد سیاسی اساسی ضروری است؛ ولی بهتنهایی کافی نیست. تنها درصورتی قادر خواهیم بود گرسنگی را شکست دهیم که کشورها به تعهدات خود، بهویژه در سطوح ملی و محلی عمل کنند. قطعا عامل پایاندادن به این بحرانها صلح است؛ اما نمیتوانیم برای تحقق صلح فقط صبر کنیم. بسیار مهم است که مطمئن شویم مردم گرسنه شرایط لازم برای تولید غذای خود را دارند.
درکنار این آمارها، این نکته نیز مهم است که جمعیت جهان در سال ۲۰۱۷ به ۷.۶میلیارد نفر رسیده است و طبق گزارش سازمانملل متحد در سال ۲۰۱۷، پیشبینی میشود این تعداد در سال ۲۰۳۰ به ۸.۶میلیارد نفر و در سال ۲۰۵۰ به ۹.۸میلیارد نفر و در سال ۲۱۰۰ به ۱۱میلیارد نفر برسد. سالانه تقریبا ۸۳میلیون نفر به جمعیت جهان اضافه میشود و تولید غذا برای تأمین نیاز جمعیت جهان باید ۷۰درصد افزایش یابد.
بحثهای متعددی درزمینهی تلاشها برای افزایش مقدار تولید محصولات کشاورزی مطرح است که رابطهی مستقیمی با امنیت غذا در دنیا دارد. دراینباره متخصصان زیستفناوری با اصلاح ژنتیک و اصلاحنژاد گیاهان سعی در افزایش مقدار محصولات کشاورزی دارند. در ایران، محصولاتی که با مهندسی ژنتیک قرار است با سازوکار علمی و نظارتشده تولید شوند، محلی از شایعهها و حاشیههای غیرعلمی و نادرست شده است.
قرن بیستویکم را قرن مهندسی ژنتیک میخوانند. گفته میشود در این قرن پیشرفتهای علم ژنتیک بهجایی میرسد که میتواند ابعاد مختلفی از زندگی انسان در زمین را بهبود بخشد و همزمان باعث حفاظت بیشتر از منابع طبیعی شود. ایران هم در رشتههای ژنتیک انسانی و ژنتیک گیاهی پیشرفتهایی کرده است. همزمان نگاههای غیرعلمی و غیرمستند به این فناوری باعث ایجاد موانعی در مسیر پیشرفت این فناوری نوپا شده و کاهش سرمایهگذاری در مهندسی ژنتیک گیاهی را در بین پژوهشگران جوان در پی داشته است. در حوزهی ژنتیک گیاهی، بیشتر پیشرفتهای مهندسی ژنتیک مربوطبه فناوری تولید گیاهان تراریخته میشود. متخصصان مهندسی ژنتیک دل پُری از فضای غیرعلمی موجود دربارهی مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته دارند.

چهرههای برجستهی مهندسی ژنتیک بر این باورند ترویج اطلاعات نادرست باعث شده بسیاری از افراد ناآشنا به علم ژنتیک به منتقدان آن تبدیل شوند. همزمان مافیای واردات را که بهطور عمده مربوطبه سویا و ذرت و کلزا است، مانع تولید این محصولات در ایران میدانند. بزرگترین شرکتهای بیوتکنولوژی کشاورزی دنیا که به پنج غول شهرت دارند عبارتاند از: مونسانتو (آمریکا)، سینگنتا (سوییس)، بایر (آلمان)، باسف (آلمان) و دوپون (آمریکا). یکی از انتقادهای مخالفان، انحصار این محصولات است که بهمحض شروع کاشت بذر تراریخته، وابستگی دائمی به تولیدکننده برای بذر و سم ایجاد میکند. دکتر مختار جلالیجواران، استاد گروه ژنتیک گیاهی دانشگاه تربیتمدرس و عضو شورای ملی ایمنی زیستی، از سیاهنمایی عدهای علیه محصولات تراریخته بهدلیل جایگاهی که دارند و برخی منافعی که دنبال میکنند، گفت:
در وضعیت کنونی، به محصولاتی نیاز داریم که با صرف آب کمتر و مقاومت درمقابل آفات زمینهساز افزایش مقدار تولید محصولات کشاورزی شوند. یکی از قوتهای محصولات تراریخته مقاومت آنها درمقابل آفات و همچنین نیاز به آب کمتر است.
بهگفتهی او هرکسی باید به وظایف خودش عمل کند و وارد حوزهی تخصصی دیگران نشود. بحث تراریخته بحثی کاملا علمی است و شاهد این هستیم که افراد غیرمتخصص و غیرمرتبط درحالمخالفت با این فناوری هستند. باید بپذیریم تراریخته نوعی فناوری است و دربارهی آن متخصصان آن باید به مردم توضیح دهند و همچنین، نهادهای مسئول این اطمینان را به مردم بدهند که محصولات تراریخته با ارزیابیهای دقیق و علمی وارد چرخهی مصرف میشود. متأسفانه خیلیها بهدلیل جایگاه و منافعشان، علیه تراریخته حرف میزنند. در اینجا این سؤال را باید مطرح کرد: اگر محصولات تراریخته بد است، چرا وارد میشود و اگر خوب است، چرا در داخل تولید نمیشود؟ برخلاف شایعههای بیاساسی که در شبکههای اجتماعی رواج یافته است، اروپا از بزرگترین واردکنندههای محصولات تراریخته و ایالات متحدهی آمریکا نیز بزرگترین تولیدکنندهی این محصولات است و بیشتر محصولات تراریخته تولیدشده را در داخل کشور مصرف میکند. سازمان بهداشت جهانی، تراریخته را اینگونه تعریف میکند:
تراریخته به گیاهان و جانوران یا موجودات میکروسکوپی گفته میشود که ترکیب ژنتیک آنها (DNA) طوری تغییر یافته است که در طبیعت از راه جفتگیری یا نوترکیبی طبیعی اتفاق نمیافتد.
این روزها همهچیز را میتوان ازنظر ژنتیک دستکاری کرد. از محصولات کشاورزی تا دام و طیور یا حتی انسان، ازنظر پزشکی از ژنهایی تشکیل شدهاند که میتوان آنها را در آزمایشگاه تغییر داد. این تغییرات با انگیزهی تولید محصول بیشتر یا نژادی بهتر صورت میگیرد. هر فرآوردهی کشاورزی یا موجود زندهای بهطور طبیعی نقصهایی دارد و درمقایسهبا بعضی بیماریها و مشکلات ضعیفتر است. دانشمندان علم ژنتیک با برداشتن این ژنهای معیوب آنها را با ژنهای مقاوم جایگزین میکنند. درنتیجه، در محیط کوچکتر و با صرف انرژی و مواد کمتر میتوان محصول بیشتری را بهدست آورد.
البته بهدلیل همین تغییر ژنها، بعضی خصوصیتها نیز بهصورت ناخواسته به این فرآوردهها اضافه میشود که همین موضوع موردبحث بسیاری از کارشناسان و البته مصرفکنندهها است. استفاده از محصولات تراریخته برای بدن ضرر دارد و میتواند باعث بیماریهایی مثل سرطان شود؟
واقعیت این است که دراینباره چیزی نمیدانیم و چون با محصول جدید بیستساله طرف هستیم، نمیتوان با قطعیت دربارهاش نظر دارد. درواقع، شواهدی دردست نیست که خوردن این محصولات به سلامت انسان لطمه میزند. این بزرگترین استدلال موافقان است؛ اما مخالفان این استدلال را کافی نمیدانند.

آنها میگویند باتوجهبه اینکه تقریبا بیست سال است این محصولات در سطح تجاری کاشته شدهاند، پژوهشها آنقدر طولانی نبوده است که تأثیر این محصولات در درازمدت بر سلامت انسان را روشن کند. برخی متخصصان این نگرانی را مطرح کردهاند که این محصولات ممکن است آلرژی و بیماریهای سیستم ایمنی ایجاد کنند. دکتر ناصر کرمی، از دانشگاه انتیانیو میگوید:
واردات محصولات تراریخته به کشور نروژ ممنوع است. استدلال آنها این است که محصولهای ناشناخته را اول مردم کشورهای دیگر مصرف کنند و زمانیکه تمام مشکلات و نواقص آن برطرف شد، محصول پاک و نهایی را خودمان مصرف میکنیم.
موافقان میگویند انتقال ژن از موجودی به موجود دیگر در طول تاریخ در طبیعت اتفاق افتاده و باعث تنوع گونههای زیستی و دوام آنها شده است. بااینحال، مخالفان میگویند آنچه نظم و تعادلی که طبیعت انجام داده با آنچه چند شرکت بزرگ در ابعادی بسیار بزرگ برای سوددهی انجام داده نمیتوان مقایسه کرد. غیرشفافبودن برنامههایی که در حوزهی تراریخته وجود دارد، یکی از دلایل مهمی است که برخی از فعالان محیطزیست را در گروه مخالفان محصولات GMO قرار داده است. بهگفتهی دکتر ناصر کرمی، بخش اصلی که دربارهی محصولات تراریخته تصمیم میگیرد، حاکمیتی است که فعالان محیطزیست در کشور نمیتوانند آن را بررسی کنند.
او میگوید بهعنوان کارشناس حوزهی جغرافیا نمیتواند در اینباره نظر دهد که محصولات تراریخته مفید هستند یا نه. باوجوداین، بهخوبی و براساس تجربههای گذشته میداند اگر هم مشکلی دراینباره وجود داشته باشد، فعالان این حوزه هیچ قدرتی برای شکایت یا مقابله با روندهای غلط ندارند.
با پدیدهی جدیدی در دنیا طرف هستیم که عوارض جانبی آن بر بشر و محیطزیست هنوز ناشناخته است و بخشهای نامفهوم زیادی دارد؛ بههمیندلیل باید گامبهگام جلو برویم.
مقالههای مرتبط:
موافقان تولید محصولات تراریخته کسانی هستند که میگویند باتوجهبه منابع محدود کرهی زمین و افزایش انفجاری نیازهای بشر و تولید محصول بیشتر، دیر یا زود به چنین محصولاتی نیاز خواهیم داشت.
آنها میگویند تولید محصول مقاوم به آفتها و مشکلات طبیعی، به تولید محصولات بیشتر در هر کشوری منجر خواهد شد و این بهمعنای قطع نیاز کشورها به واردات محصول و درنهایت، مستقلشدن آنها است.
کمبود غذا و جمعیت روبهرشد جهان

انسانها از آغاز شهرنشینی با استفاده از روشهایی مثل اصلاحنژاد انتخابی و دورگهگیری و سایر شیوههای انتخاب مصنوعی، به اصلاح ژنتیکی محصولات کشاورزی و حتی جانوران اهلی دست زدهاند. بههرحال اکثر گونههایی که روی آنها تحقیق شده، اعم از ویروسها، باکتریها، حشرات و صدفها، ظرفیت بالقوهی انتقال ژنتیکی را بهعنوان منبع داشتهاند؛ اما در گذشته، از آنها کمتر در برنامههای پرورشی استفاده شده است. هراس از این نوع اختلاطها میان گونههای غیرمرتبط، باعث شده که برخی دولتها نظارتهای خاصی روی پژوهشهای اینچنینی، مخصوصا کاربردهای تجاری آنها اعمال کنند. این نگرانی در بین برخی از مردم بهخصوص اروپاییها وجود دارد که محصولات کشاورزی اصلاحشده ازنظر ژنتیکی با سایر گونههای مرتبط تشکیل هیبرید یا گونههای دوررگه بدهند و این مسئله درنهایت، به تهاجم نسل جدیدی از علفهای هرز و حتی شیوع بیماریهای بدخیم منجر شود.
علاوهبراین، مصرف فرآوردههای تراریخته میتواند بهصورت بالقوه برای گونههای غیرکشاورزی، مثل حشرات و پرندگان زیانبار باشد که در داخل زمینهای کشاورزی یا اطراف آن زندگی میکنند. همچنین، برخی مردم میخواهند این اطمینان به آنها داده شود که خوردن غذاهای حاصل از فرآوردههای تراریخته برای سلامتی آنها مضر نیست و احیانا باعث واکنشهای حساسیتی (آلرژیک) نامتعارف نمیشود.
بهنظر میرسد با تبدیلشدن امنیت غذایی جهان به بحران، استفاده از محصولات غذایی اصلاحشدهی ژنتیکی باید در دستورکار قرار بگیرد. دربارهی زیستفناوری و استفاده از آن در تولید موادغذایی هیاهوی زیادی بهراه افتاده؛ اما این روش میتواند تا حد زیادی به بحران غذایی کره زمین پاسخ دهد.
نزدیک به یکمیلیارد نفر انسان غذای کافی برای خوردن ندارند، منابع آبی محدود است، هزینههای انرژی درحالافزایش است، تقریبا تمام زمینهای کشاورزی به زیر کشت رفتهاند و تغییرات آبوهوایی نیز میتواند آسیب زیادی به بعضی از بخشهای تولیدی محصولات غذایی بزند. بدینترتیب، تا سال ۲۰۳۰ نیاز داریم تولید محصولات کشاورزی را تا ۵۰درصد افزایش دهیم، اما چگونه؟ تأمین امنیت غذایی نیازمند راهحلهایی برای بسیاری از مشکلات متنوع است. در آمریکا و اروپا دانههای باکیفیتتر میزان تولید محصولات را تا ۱۰درصد یا بیشتر افزایش میدهد و علاوهبرآن، نیاز به آفتکشها نیز کمتر میشود. باوجوداین، دانههای باکیفیت فقط زمانی میتوانند به کشاورزان فقیر آفریقایی کمک کنند که آنها به منابع آبی کافی و کودها و علاوهبر آن جادههایی برای انتقال محصول برای فروش دسترسی داشته باشند.

استفاده از روشهای بهتر کشاورزی نیز میتواند بهعنوان بخشی از راهحل مدنظر قرار گیرد که به سرمایهگذاری در بخش فناوری و نیروی انسانی نیاز دارد. خوشبختانه بعد از ۲۵ سال، بهنظر میرسد سیاستمداران توجه جدیتری به روشهای نوین برای تأمین مایحتاج غذایی کردهاند. بهگفتهی پروفسور جاناتان جونز، همگان تلاش میکنند تأثیرات محیطی را بهحداقل برسانند؛ اما درعینحال، در میزان تولید محصولات غذایی نیز اختلالی وارد نشود. بهترین کاری که میتوانیم انجام دهیم این است که زمینهای کمتری را به زیر کشت ببریم و قسمت بیشتری را برای حیاتوحش کنار بگذاریم. درعینحال، باید غذای کافی نیز تولید شود که این بهمعنای افزایش بهرهوری تولید است. برای رسیدن به این هدف روشهای زیادی وجود دارد؛ مانند استفاده از روشهای نوین آبیاری، کودهای شیمیایی، روشهای جدید کشاورزی و انتخاب درست دانهها.
به اعتقاد جونز، میتوانیم تولید محصولات را با روشهای جدید پرورش و نگهداری از گیاهان و همچنین با اصلاح ژنتیکی افزایش دهیم؛ روشهایی که هر سال با روشهای ژنتیکی بهبود پیدا میکند. وی تولید گیاههای اصلاحنژادشده را در سال ۱۹۸۳ و در کارخانهای در کالیفرنیا در پروژهای به نام علوم ژنتیکی پیشرفته آغاز کرد. در اوایل دههی ۱۹۸۰، دربارهی اثرهای بالقوه و ناشناختهی استفاده از این روش دچار تردید بود؛ اما بعد از ۲۷ سال، جونز متوجه هیچ نکتهی هشداردهنده و نگرانکننده نبود.
او و گروه پژوهشیاش گیاهی را انتخاب کردند که بهطور معمول سیهزار ژن داشت. سپس، چند ژن دیگر به آن اضافه کردند و بدینترتیب، آن گیاه دربرابر حملهی حشرات و علفهای هرز و بیماریها مقاوم شد و بهطور کارآمدتری از منابع آبی استفاده کرد. این ژنها همچنین میتوانست میزان موادمغذی برای انسان را هم افزایش دهد و درمقایسهبا کودهای شیمیایی پاسخ بهتری داشته باشند و به تولید بیشتر محصول منجر شوند. البته، جاناتان جونز و گروهش میتوانستند همهی این فواید را در یک گیاه جمع کنند و نهایت استفاده را از روش اصلاح ژنتیکی ببرند.
مقالههای مرتبط:
نتایج استفاده از این روش افزایش تولید محصولات کشاورزیو کاهش استفاده از موادشیمیایی و کاهش اثرهای مخرب روی محیطزیست و زمینهای کشاورزی خواهد بود. در روش اصلاح ژنتیک تجاری، ممکن است صدها ژن جدید برای استفاده معرفی شده باشند که هرکدام در گیاهی خاص بهکار گرفته و آزمایش میشود.
برای استفاده از این روش با اهداف تجاری، باید ژنی پایدار و ساده و مناسب به گیاهان وارد شود و بدون آسیبرساندن به گیاهان بتواند بهطور مؤثر خصوصیات گیاه را بهطور مناسب تغییر دهد و این خصوصیات را بهصورت ارثی به نسلهای بعد نیز منتقل کند.
اصلاح ژنتیکی مؤثرترین فناوری در کشاورزی است که هماکنون استفاده از آن درحالافزایش است. ۴۰میلیون نفر کشاورز در بیش از ۱۳۵میلیون هکتار زمین کشاورزی درحال کشت محصولات اصلاحشدهی ژنتیکی هستند.
این رقم هر سال ۱۰درصد افزایش پیدا میکند و این روند نزدیک به یکدهه است که با همین سرعت ادامه دارد. با این روش، استفاده از انواع آفتکشها نزدیک به دویستهزار تن کاهش پیدا کرده است؛ چراکه گیاهان اصلاحشدهی ژنتیکی دربرابر حشرات مقاومت پیدا کردهاند. با این تعاریف، چه کسی میتواند بگوید که اصلاح ژنتیکی چیز بدی است؟ درحالحاضر، تعداد ماهیهای دریاها برای تأمین اسیدهای چرب امگا ۳ لازم برای همهی انسانها در رژیم غذاییشان کافی نیست؛ اما میتوانیم دانههای روغنی را طوری اصلاح کنیم که این مادهی غذایی را در زمینهای کشاورزی برایمان تولید کنند. افزونبراین، با محافظت از گیاهان دربرابر کرمهای ریشه، گیاهان میتوانند موادمغذی و آب بیشتری را از زمین جذب کنند که این، بهمعنای کاهش اتلاف محصولات کشاورزی است.

برخی نگران آن هستند که غذاهای اصلاحشدهی ژنتیکی ممکن است برای سلامت انسان مضر باشند؛ اما تاکنون هیچ اطلاعاتی ارائه نشده که از این نظریه دفاع کند. در کشور آمریکا که بسیاری از غذاهای فرآوریشده شامل ترکیباتی از محصولات اصلاحشده ژنتیکی هستند، هنوز هیچکس دچار مشکلات ناشی از اصلاح ژنتیکی نشده است. برخی تصور میکنند اصلاح ژنتیکی برای محیط مضر است؛ اما ایدهآلگرایی در کشاورزی مشکلی را حل نمیکند. مردم به راهحلهایی نیاز دارند که کمترین اثر بد را برای آنها بههمراه داشته باشد. بههرحال، بیشینهسازی تولید و بهرهوری زمینهای کشاورزی بسیار بهتر از زیرکشتبردن زمینهای بیشتر است تا بتوان محصول بیشتری تولید کرد.
برخی میگویند اصلاح ژنتیکی خطرهای زیادی دارد؛ اما نمیتوانند بگویند این خطرها واقعا چه هستند. برخی میگویند اصلاح ژنتیکی باعث قطع درختان جنگلی در برزیل شده؛ اما درصورتیکه محصولات کشاورزی کمتر تولید شوند، نیاز به قطع درختان برای تأمین نیازهای اروپا و چین بیشازاین افزایش پیدا خواهد کرد.
بههرحال، به روشهای جدید و فناوریهای بهروزی نیاز داریم تا بتوانیم نیاز روزافزون انسان را پاسخ دهیم و استفاده از اصلاح ژنتیکی نیز یکی از این روشها خواهد بود. رئیس آزمایشگاه مرجع سلامت سازمان غذا و دارو اوایل امسال اعلام کرده بود محصولات تراریخته با مجوز وزارت بهداشت و با برچسب به کشور وارد و بررسیهای لازم دربارهی آنها انجام میشود. باوجوداین، وقتی ۹۰درصد سویا و روغن خوراکی و ذرت وارداتی به کشور تراریخته است، تکلیف روغنهای ایرانی موجود در بازار چیست؟
وقتی وزیر بهداشت رسما اعلام میکند آزمایشگاههای سازمان غذا و دارو به سیستمهای بهروز تشخیص محصولات تراریخته مجهز نیست، چه باید کرد؟ واردنشدن جدی وزارت بهداشت به داستان محصولات تراریخته در ایران، انتقادات گستردهای در پی داشته است. این انتقادات وقتی افزایش یافت که وزیر بهداشت اعلام کرد محصولات تراریخته را نفی یا حمایت نمیکنیم. دکتر هاشمی گفته بود دربارهی تراریختهها حتما با افرادی که مخالف هستند، همراهیم و با موافقان این محصولات نیز بهصورت مشروط همراه میشویم. برایناساس، نه وزارت بهداشت و نه وزارت جهاد و کشاورزی و نه دولت، بهطور عام این محصولات را نفی یا حمایت نمیکنند. در مواردی که استفاده از این محصولات مفید است، اجازه ورودشان را میدهند؛ اما در موارد مضر آنها را منع میکنند.
تولید غذاهای خوشمزهتر

دانشمندان با توالییابی ژنوم (Genome Sequencing) میوهها امیدوارند بهزودی راز طعم بینظیر آنها را اشکار کنند و با دستکاری ژنتیکی دیگر موادغذایی، آنها را خوشمزهتر از قبل کنند. دانشمندان کد ژنتیکی بعضی از خوراکیهای دلخواه ما را رمزگشایی کردند و درتلاشاند غذاها را بسیار خوشمزهتر از قبل کنند. آنان با کشف ترکیبات شیمیایی که طعم و بو و موادمغذی غذاها را تشکیل میدهند، امیدوارند نسل جدیدی از میوههای فوقالعاده خوشمزه را تولید کنند که طعم بینظیری بههمراه دارند. در یکی از این تحقیقات، دانشمندان نقشهی کامل ژنتیکی توتفرنگیهای وحشی را رمزگشایی کردند تا بتوانند میوههای خوشمزهتری تولید کنند که علاوهبر طعم بهتر، دربرابر عوامل بیماریزا نیز مقاومت بیشتری داشته باشند. در مرحلهی دوم، آنها کد دیانای درختهای کاکائویی را شناسایی و استخراج کردند که باکیفیتترین شکلاتهای جهان از آنها تهیه میشود.
مقالههای مرتبط:
استخراج توالی ژنوم توتفرنگی وحشی بسیار مهم است؛ چراکه این میوه ارتباط زیادی با غذاهای مهمی دارد که هرروز مصرف میکنیم. کشاورزان قرنها از روشهایی مانندهیبریداسیون و ترکیب نژادی برای بهبود طعم و ارزش غذایی محصولات خود استفاده میکنند و ژنوم این محصولات بسیار پیچیده شده است.
باوجوداین، ژنوم توتفرنگی وحشی نسبتا سادهتر و کوچکتر است و بدینترتیب دانشمدان میتوانند کامل آن را رمزگشایی و ژنهای مؤثر را شناسایی کنند.
مطالعات بعدی دانشمندان هم نشان داد درخت کریولو نزدیک به ۲۹هزار ژن دارد؛ درختی که بهترین شکلات جهان از محصول آن تهیه میشود. دانشمندان هجده مؤسسه ژنهای مسئول تولید آنتیاکسیدانها، رنگدانهها، بوها و طعمها را بههمراه صدها ژن دیگر شناسایی کردند که دربرابر بیماریها مقاومت ایجاد میکردند. دانشمندان امیدوارند با اصلاح این ژنها، شکلاتهای باکیفیتتر و خوشمزهتر و حتی سالمتری درمقایسهبا قبل تولید کنند.
تولید محصولات غذایی بیشتر و قویتر و با ماندگاری بیشتر
متخصصان پیشبینی میکنند تا سال ۲۰۵۰، دومیلیارد نفر دیگر در زمین ساکن خواهند بود و درنتیجه، جمعیت زمین به ۹.۷میلیارد نفر خواهد رسید. هماکنون، سیستمهای تولید غذا بهسختی از عهدهی تأمین نیازهای امروز برمیآیند و بیش از ۱۰درصد مردم جهان گرسنه هستند. بدینترتیب، وضعیت تأمین غذا در آینده وخیمتر خواهد شد. بهعقیدهی دانشمندان، راهحل این مشکل در استفاده از فناوری و اصلاح ژن کریسپر است. دانشمندان با استفاده از این روش،میتوانند محصولاتی تولید کنند که درمقابل تغییرات اقلیمی انعطافپذیرترند و بازدهی بهتری دارند. گروهی از پژوهشگران دانشگاه پردو آمریکا (Purdue University) و آکادمی علوم چین (CAS) اخیرا در پژوهش جدیدی، امکان استفاده از کریسپر را نشان دادهاند. آنها با ایجاد جهش در سیزده ژن نوعی برنج با بازدهی ۲۵ تا ۳۱درصد تولید کردهاند.
این محصول بدون کمک کریسپر برای رسیدن به این هدف، به آزمونوخطا با میلیونها گیاه نیاز خواهد داشت. پژوهشگران در ساخت این برنج از کریسپر استفاده کردند تا ژنهای ناخواستهای را ازبین ببرند که نقش دوگانهای برعهده دارند و تحمل فشار محیطی را افزایش میدهند و همچنین رشد را سرکوب میکنند. بنابراین، اگرچه این محصول بازدهی بهتری دارد، مقاومت آن دربرابر فشار محیطی کمتر است. در آزمایشهای انجامشده، پژوهشگران دستاوردهای درخورتوجهی در تولید دانهها داشتند. بهگفتهی جیانکانگ ژو (Jian-Kang Zhu)، گیاهشناس دانشگاه پردو و سرپرست این پژوهش، نکتهی مهم دربارهی فناوری کریسپر قابلیت کاربرد سریع آن در مشکلات مربوطبه کشاورزی است. ژو و همکارانش با هدف افزایش تولید محصول، همین روش را در تولید رشتههای برنج بهکار بردند و درنظر دارند از آن برای تولید محصولات دیگر هم استفاده کنند.
محصولات کشاورزی معمولا دربرابر تغییر آبوهوایی و چهبسا بلایای طبیعی ازبین میروند. با استفاده از فناوری مهندسی ژنتیک میتوان این ضعف را ازبین برد. قطعا با افزایش جمعیت، میزان غذاها نیز باید افزایش پیدا کند. پژوهشگران حوزهی مهندسی ژنتیک تلاش میکنند میزان بقای بشر را با این هدف بیشتر سازند.
با درنظرگرفتن ضعفهای مناطق مختلف میتوان با دستکاری ژنتیکی میزان تلفات محصولات گیاهی را کمتر کرد. فرض کنیم محصولی دربرابر بلایا و عوامل محیطی مقاومت بیشتری از خود نشان میدهد. مسلما طول عمر این محصول پس از برداشت نیز میتواند بیشتر از محصولات عادی باشد. بههمیندلیل، معمولا انبارکردن محصولات تراریخته دردسر کمتری از این نظر بهدنبال دارد.
حفاظت از محیط زیست یا نابودی؟

موافقان محصولات تراریخته میگویند سمومی که برای محصولات تراریخته استفاده میشود، بهتدریج در خاک تجزیه و به موادی مثل دیاکسیدکربن و فسفر تبدیل میشود. مخالفان میگویند این سموم باعث آلودگی خاک و آب میشود و برخلاف آنچه گفتهشده تجزیه نمیشود. موافقان میگویند انتقال ژن از موجودی به موجود دیگر در طول تاریخ در طبیعت اتفاق افتاده و باعث تنوع گونههای زیستی و دوام آنها شده است. مخالفان میگویند آنچه نظم و تعادل ظریف طبیعت انجام داده، نمیتوان با آنچه مقایسه کرد که چند شرکت عظیم در ابعادی بسیار بزرگ برای سود انجام میدهند.
مقالههای مرتبط:
بهدلیل استفاده بیشتر از سموم و نیز بهدلیل تولید سم پروتئینی در بخشهای سبز گیاهان تراریختهی مقاوم به آفت، تغییرات ژنتیکی باعث آسیب به برخی موجودات، مانند آفات و حشرات در اکوسیستم میشود و از تنوع زیستی آنها میکاهد که برای محیطزیست مخرب است.
علاوهبراین، اگر گیاه دستکاریشدهی آلوده به یک ژن خارجی در مزرعه کشت شود، این آلودگی ازطریق گردهافشانیدر محیطزیست پخش میشود و ارقام بومی و سایر ذخایر ژنتیکی را هم آلوده خواهد کرد و تنوع زیستی را درمعرض نابودی قرار خواهد داد.
مقاوم دربرابر حشرات و علفکشها
بعضی از موادغذایی بهگونهای تغییر پیدا میکنند که دربرابر آفات و حشرات مقاومت بیشتری نشان بدهند. دانشگاه کالیفرنیا واقع در ایالت سندیهگو گزارش جالبی ارائه کرده است. پژوهشگران با دستکاری ژنتیکی حشرات مشخصی توانستند میل آنها به محصولات زراعی را کم کنند. بههمیندلیل، آفتکشهای شیمیایی کمتری برای دفع این آفات استفاده میشود و بهدنبال آن، آلودگی محیطی کمتر ایجاد خواهد شد. همچنین، میتوان استراتژی مناسبی درنظرگرفت؛ یعنی ژنتیک گیاهان را بهگونهای تغییر دهیم که با ترشح بوی بد، حشرات را دفع کنند. مگس مینور حشرهای است که روی برگهای گوجهفرنگی تخمگذاری میکند. تخمهای این حشره به بافت برگ وارد و به کرم تبدیل میشوند که درنهایت، باعث ازبینرفتن برگها و خشکشدن بوتهی گوجه میشود. در مراحل بعد، این مگس وارد گوجه میشود و میوه گوجهفرنگی را کاملا فاسد میکند. این درحالی است که گوجههای آفتزده ظاهر سالمی دارند. به گزارش سازمان غذا و کشاورزی سازمانملل متحد، دومیلیون تن آفتکش در سال ۲۰۱۵ مصرف شده است.
آفتکشها بیشتر با هدف مبارزه با حشرات تولید و مصرف شدهاند. سموم آفتکش در چند دهه، زندگی موجودات غیرهدف، مانند ماهیها و سایر آبزیان و موجودات زندهای را بهخطر انداختهاند که از این آبزیان تغذیه میکنند. اثرهای زیانبار سموم پژوهشگران را واداشته تا بهدنبال روشی جایگزین و سالم برای دفع آفات در کشاورزی باشند. یکی از روشهای کنترل آفات، استفاده از پروتئین بهدستآمده از نوعی باکتری خاکزی است. باسیلوس تورینجنسیس (Bacillus Thuringiensis) پروتئینهای کریستالی مقاوم به آفت تولید میکند. بیش از پنجاه سال است که این پروتئینها در کشاورزی ارگانیک برای مبارزه با آفات استفاده میشوند. پروتئینهای BT انواع مختفی دارند که به گیاه برای مقاومشدن دربرابر حشرات مختلف کمک میکنند.
مهندسی ژنتیک جایگزینی مناسب برای روش استفاده خارجی از این پروتئینها است. به کمک مهندسی ژنتیک، گیاهان قادر خواهند بود پروتئین های کرای (Cry proteins) را تولید کنند و نیازی به محلولپاشی این آفتکشهای ارگانیک نخواهد بود. این مگس از کشورهای همسایه وارد کشور ایران شده و دربرابر اکثر سموم مقاوم است.
برای مبارزه با این آفت، سمپاشی به فاصله هشت روز یکبار انجام میشود که خطرهای فراوانی برای کشاورزان و مصرفکنندهها و محیطزیست در پی دارد. نتایج این پژوهش نشان میدهد گوجهفرنگی تراریخته میتواند استفاده از سموم حشرهکش را برای کنترل آفت مینور به میزان درخورتوجهی کاهش دهد. افزونبراین، خسارت این حشره روی محصول گوجهفرنگی بین ۵۰ تا ۱۰۰درصد گزارش شده و ظرفیت تولیدمثلیِ بالا، آن را به حشرهای خطرناک تبدیل کرده است. بهنظر میرسد مهندسی ژنتیک، تنها راه مؤثر مقابله با این آفت باشد.
مهندسی ژنتیک
مهندسی ژنتیک فرایند دستکاری در ژنوم ارگانیسم است تا توالی خاصی تکثیر و بیان شود. این تغییر ممکن است در سطح یک جفت باز (A-T یا G-C) حذف کامل یک ناحیه از DNA و افزودن نسخهی دیگری از یک ژن باشد. مهندسی ژنتیک درک ما را از عملکرد و سازمانبندی ژنها افزایش داده است. با استفاده از تکنیک DNA نوترکیب، باکتریهایی تولید شدهاند که توانایی سنتز انسولین انسانی، هورمون رشد انسانی، اینترفرون آلفا، واکسن هپاتیت B و سایر مواد سودمند ازلحاظ پزشکی را دارند. مهندسی ژنتیک کاربردهای مفیدی در تحقیقات علمی و کشاورزی و تکنولوژی دارد. در گیاهان، مهندسی ژنتیک برای افزایش ارزش غذایی گیاهان، بهبود چرخه نیتروژن، مقاومت آنها دربرابر آفات، نیز افزایش میزان رشد محصولاتی مثل گوجهفرنگی، سیبزمینی و برنج استفاده میشود. در سال ۱۹۹۴، نخستین موادغذایی تولیدشده با مهندسی ژنتیک برای مصرف عموم موجود شدند.

بیماریهای ژنتیکی نیز میتوانند ازطریق مهندسی ژنتیک و با جایگزینکردن ژنهای معیوب با ژنهای سالم درمان شوند. یکی از کاربردهای مهندسی ژنتیک در جانوران، تولید گوسفندانی است که شیرشان حاوی پروتئین درمانی خاصی برای درمان فیبروز سیستیک و کرمهایی است که به دانشمندان در درک بیماری آلزایمر کمک میکنند. کرمC.elegans فقط درحدود ۳۰۰ سلول در کل سیستم عصبیاش دارد. این ویژگی از آن مدلی ساده برای مطالعهی بیماری آلزایمر ساخته است. این کرم همچنین تقریبا شفاف است؛ بههمیندلیل، با لیبلدارکردن سلولهای عصبی آن با پروتئین فلورسنت سبز (GFP)، مشاهدهی موقعیت و فعالیت ساختارها و پروتئینهای فراوانی زیر میکروسکوپ ممکن میشود. محتوای ژنتیکی C.elegans میتواند بهمنظور تولید پروتئینهایی بهآسانی دستکاری شود که دانشمندان میخواهند مطالعه کنند. برای توضیح نحوهی کار مهندسی ژنتیک، مثالی از انسولین را بررسی میکنیم که با پروتئينی به تنظیم قندخون کمک میکند.
مقالههای مرتبط:
بهصورت نرمال انسولین در پانکراس تولید میشود؛ اما در افراد مبتلا به دیابت نوع یک، در تولید انسولین اختلال وجود دارد. بنابراین، این افراد برای تنظیم قندخون بدنشان به تزریق انسولین نیاز دارند. مهندسی ژنتیک انسولینی را با استفاده ازمخمر و باکتری E.coli تولید کرده که بسیار شبیه به انسولین انسانی است. تولید انسولین با این روش در سال ۱۹۸۲ برای انسان مجاز اعلام شد. نسل بعدی مهندسی ژنتیک که در قرن بیستویکم ظهور کرده، برمبنای ویرایش ژن (Gene Editing) است.
ویرایش ژن از تکنولوژی CRISPR-Cas9 بهره میبرد و امکان تعیین توالی ژنتیکی ارگانیسم را با ایجاد تغییرات ویژه در DNA آن فراهم میکند. ویرایش ژن کاربردهای فراوانی دارد؛ ازجمله ایجاد تغییر ژنتیکی در محصولات کشاورزی و دامها و حیوانات آزمایشگاهی مانند موشها.
اصلاح خطاهای ژنتیکی مرتبطبا بیماریها بهعنوان روش درمانی بالقوه در ژندرمانی مطرح است. بااینحال، نگرانیهای عمدهای دربارهی این دستاوردها ایجاد شده است؛ ازجمله اینکه ممکن است این دستکاریها باعث ظهور ویژگیهای ناخواسته و خطرناکی در میکروارگانیسمهای تغییر یافته شوند؛ مانند مقاومت به آنتیبیوتیکها و تولید توکسینها و بیماریزایی. همچنین، استفاده از تکنیک ویرایش ژن در انسانها پرسشهای اخلاقی بسیاری را خصوصا دربارهی استفادهی احتمالی از آن برای تغییر ویژگیهایی همچون هوش و زیبایی بهوجود آورده است.
پاسخ سازمان بهداشت جهانی به سؤالات متداول دربارهی تراریختهها

۱. ارگانیسمهای اصلاحشدهی ژنتیکی (GMO) و تراریختهها چه هستند؟ ارگانیسمهای اصلاحشدهی ژنتیکی اعم از گیاهان و حیوانات و حتی میکروارگانیسمها به ارگانیسمهایی گفته میشود که ساختار ژنتیکی آنها بهنحوی تغییر کرده که امکان نوترکیبی طبیعی آنها وجود ندارد و اینکه ازطریق زادآوری طبیعی هم بهوجود نمیآیند. فناوریای که از آن برای انجام این کار استفاده میشود نیز با عنوان بیوتکنولوژی مدرن یا فناوری ژنتیکی شناخته شده و البته گاهی نیز به آن فناوری «نوترکیبی» گفته میشود. در این روش، ژنهای افراد خاص انتخابی این اجازه را پیدا میکنند که از ارگانیسمی به ارگانیسم دیگر منتقل شوند و این اتفاق حتی میتواند بین گونههای غیرمرتبط رخ دهد. به موادغذاییای که ازاینطریق تولید میشوند، «محصولات تراریخته» گفته میشود.
۲. چرا تراریختهها تولید میشوند؟ درحقیقت این محصولات، محصولات بازاری و بهعبارتی پرورشیافته هستند که مزایای آنها هم شامل تولیدکننده و هم مصرفکننده میشود. این به آن معناست که فرضا این محصولات قیمت ارزانتری دارند و درمقابل این قیمت ارزانتر مزایای بیشتری نظیر ماندگاری بیشتر یا ارزش غذایی بیشتر یا هر دو برای آنها تصور میشود. درواقع، این روشی است که منافع مستقیم آن عموما به صنایع غذایی برمیگردد. مقاومت دربرابر آفات و... نیز ازجمله مهمترین مواردی است که بهعنوان منافع به آنها اشاره میشود.
۳. ارزیابیهای لازم در این زمینه ازنظر ایمنی و سلامت صورت گرفته است؟ معمولا مصرفکنندگان بر این باور هستند که غذاهای سنّتی ازنظر سلامت ایمنتر هستند؛ درحالیکه دستکاری در ژنها میتواند برخی ویژگیهای محصولات را بهشکل مثبت یا حتی منفی تغییر دهد. درمقابل مقامهای دولتی بر انجام ارزیابیهای لازم در این زمینه تأکید دارند. نظامهای خاصی هم برای انجام این ارزیابیها وجود دارد که ازطریق آنها میتوان تأثیر این محصولات را نهتنها بر سلامت انسانها، بلکه بر محیطزیست ارزیابی کرد. نکتهی جالب اینجا است که معمولا ارزیابیهای مشابهی برای غذاهای سنّتی تابهامروز پیشنهاد و حتی انجام نشده است. سازمان بهداشت جهانی درنظر دارد به مقامهای ملی در این زمینه کمک کند تا بتوانند ارزیابیهای ریسک لازم را انجام دهند و درعینحال، رویکردهای مناسبی هم برای انجام این ارزیابیها به آنها پیشنهاد میشود. درنهایت، این مقامهای ملیکشوری هستند که تصمیم میگیرند باید از این محصولات استفاده شود یا خیر.
۴. ارزیابی ایمنی این محصولات چگونه انجام میشود؟ ارزیابی ایمنی محصولات تراریخته معمولا بر چند مورد متمرکز است: ۱. تأثیرات مستقیم بر سلامت (سمّیبودن)؛ ۲. ظرفیت ایجاد و تحریک واکنشهای آلرژیک (حساسیتزایی)؛ ۳. ترکیبات خاصی که تصور میشود میتوانند خواص سمّی یا مغذی داشته باشند؛ ۴. پایداری ژنهایی که جایگزین میشوند؛ ۵. تأثیرات غذایی بههمراه اصلاحات ژنتیکی؛ ۶. هر اثر ناخواسته که میتواند در اثر این جایگزینی ژن بهوجود آید.
۵. نگرانیهای عمده ازنظر سلامت انسانی چیست؟ مباحث تئوری طیف وسیعی از دیدگاهها را شامل میشوند؛ اما در مجموع سه مبحث عمده بحثبرانگیز در این زمینه وجود دارد: ۱. واکنشهای آلرژیک (حساسیتزایی)؛ ۲. انتقال ژن؛ ۳. دگرآمیزی.
عکاسی تفریح و مهارتی جذاب و شاید گرانقیمت این روزها باشد؛ اما عکاسان چیرهدست لزوما از دوربینهای قویتری استفاده نمیکنند.
عکاسی برای کسانی که آن را جدی میگیرند، مشکلات و مشقات فراوانی دارد. جدیگرفتن عکاسی بهمعنای انتخاب آن بهعنوان شغل اصلی نیست؛ بلکه بدین معناست که عکاس مداوم تمام تلاش خود را بهکار گیرد و وقت و توجه کافی برای کارش صرف کند تا به نتیجهی مطلوب دست یابد. یکی از مشکلات اصلی هر عکاس، پیشرفت مداوم در کار است. عکاس ممکن است با مسائل دیگری نظیر مشتریان بداخلاق یا محیط کاری نامناسب نیز مواجه شود.

همواره نیرویی درونی عکاسان را وادار میکند عکسهای بهتری ثبت کنند. درواقع، آنان همیشه به این ندای درونی فکر میکنند که چگونه میتوانند پیشرفت محسوسی در این حرفه داشته باشند. متأسفانه تعداد بسیار زیادی از عکاسان به این انگیزهی درونی با ارتقای کیفیت دوربین جواب میدهند. قطعا گاهی نیاز میشود لنز یا حتی دوربین جدیدی تهیه کنید تا بتوانید کیفیت کارتان را بهبود ببخشید؛ اما در اکثر مواقع، وقتی افراد انتظار عکس بهتری دارند، این توقع با تغییر دوربین عکاسی به حقیقت تبدیل نمیشود.
درادامه به چهار نکتهی مهم اشاره میکنیم تا بدون عوضکردن دوربین عکاسیتان بتوانید تغییرات محسوسی در کیفیت عکسهای ثبتشده مشاهده کنید.
۱. با دوربینتان بیشتر انس بگیرید
مقالههای مرتبط:
از تمام قابلیتها و قدرت دوربینتان استفاده میکنید؟ از همهی ترفندها و زوایای پیداوپنهان دوربینتان اطلاع دارید؟ عکاسان مبتدی معمولا اطلاعات بسیار کمی از دوربینشان دارند و فقط به دانستن نکات ابتدایی و مدهای خاص آن بسنده میکنند؛ اما این قابلیتها را عمیق بررسی نمیکنند. قطعا دوربین شما نکات بسیار جالبی دارد که هنوز کشفشان نکردهاید.
باید زمان زیادی با دوربینتان گذرانده باشید تا همهچیز مربوطبه آن را متوجه شوید. هربار که قابلیت جدیدی در دوربین خود پیدا کنید، مانند آن است که دوربین جدیدی خریده باشید.
۲. از دوربینتان راضی باشید
با هر دوربینی میتوانید عکسهای بسیار خوب ثبت کنید. عکاسانی وجود دارند که با دوربینهای ۱۲مگاپیکسلی که عمرشان به پانزده سال میرسد، پرترههای خارقالعاده ثبت میکنند یا عکاسانی هستند که با دوربین گوشی تلفنهمراهشان از منظرهها عکاسی میکنند و گهگاه تصاویر شگفتانگیزی بهجای میگذارند.

اگر دقیقا نمیدانید دوربین فعلی شما چه قابلیتها و تواناییهایی دارد، در وبسایتها و فرومهای عکاسی دربارهاش جستوجو کنید. حتما عکسهایی پیدا خواهید کرد که با دوربینی شبیه دوربین شما ثبت شدهاند. از آنها ایده و انگیزه بگیرید. همچنین بدانید تقریبا هرچه بهدنبال ثبتش هستید، با دوربین فعلیتان ممکن است.
۳. با اصول کار آشنا شوید
عکس بهیادماندنی با تمام شایستگیهایش، تماما یا حداقل تا حد بسیاری محصول کار عکاس است و دوربین نقش خیلی مهمی ایفا نمیکند. اگر چنین نبود، امروزه عکسهای شگفتانگیزی را شاهد نبودیم که در زمان ثبتشان، خبری از پیشرفتهای تکنولوژیکی فعلی نبود.
پیشرفت در عکاسی کار راحتی نیست؛ اما حتما با تمرین و ممارست ممکن میشود. مهارتهایی را تمرین کنید که قبلا فراگرفتهاید. برای رفع ضعفهایتان تمرین کنید و مهارت جدید یاد بگیرید و آنها را بهکار ببندید.
با اصول عکاسی، مانند نوردهی و کامپوزیشن و روایت داستان در عکاسی آشنا شوید و تمرین کنید و از آنها را بهره گیرید. هرچه تمرین و ممارست کنید و مهارتهایتان را تقویت کنید، کمتر به خرید دوربین جدید فکر میکنید.
۴. آنچه میخواهید برای خود تجسم کنید
حال که با تمام تواناییها و قابلیتهای دوربینتان آشنا شدهاید و اصول عکاسی را نیز فراگرفتهاید، سعی کنید دربارهی عکسهایی فکر کنید که میخواهید بگیرید و آنها را پیش خودتان مجسم کنید. البته تنها به تجسم عکس بسنده نکنید؛ بلکه تمام ویژگیهای آن از جمله نور، کامپوزیشن، زمان عکاسی، آبوهوا و ... را تجسم کنید.

واقعیت همیشه کامل با تصور شما سازگاری نخواهد داشت؛ اما تجسم عکس کمک شایانی به ثبت تصویری بهتر میکند. نکتهی مهم در عکاسی آن است که تفکر و دید خلاقی پیدا کنید و دوربین شما فقط افزونهی جزئی برای ثبت تصویر شود.
نتیجهگیری
دوربین مهم است؛ اما تاجاییکه شما به آن اجازهی مهمبودن دهید. اگر به رکود خلاقیت مبتلا شده باشید، بدترین راه برای رفع این احساس خرید دوربینی جدید است. همهچیز به خود عکس و ایدهی آن و مهارت و خلاقیتتان بستگی دارید. اگر اینها را حل کنید، دوربین مسئلهی مهمی نخواهد بود!
پلتفرمهای آنلاین برای آزادکارها فرصت بینظیری برای کار با میلیونها نفری است که لزوما شبیه ما نیستند.
آسان است تحتتأثیر لفاظیهای منفی دربارهی اقتصاد گیگ قرار بگیرید. اغلب، کارکنان تقاضامحور (On Demand) بهوسیلهی رسانهها صرفا بهعنوان راهکار کاهش هزینه برای کسبوکارها انگاشته میشوند؛ بهنحویکه صحبتی از تجربه و تخصص حرفهای افراد پشت صحنه بهمیان نمیآید.
باوجوداین، بهشکل دیگری میتوان به قضیه نگاه کرد: پلتفرمهای آنلاین فضای منحصربهفردی هستند که بهترین استعدادهای جهان میتوانند هم برای تبادل ایدهها و بهاشتراکگذاری بازخورد با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و هم به افراد و سازمانهایی متصل شوند که فعالانه بهدنبال مهارتهای خاص آنها هستند. آنها بدون توجه به مکان و جنسیت و سن یا پیشزمینه، زمین بازی واقعا همواری ایجاد میکنند.
وقتی موانع جغرافیایی و پیشزمینهی اجتماعی را حذف میکنید (آنچه سیلیکونولی دموکراتیزه شدن مینامد)، درنهایت فرصتهای خلاق بیشمار خواهد بود. صنایع بهطور خستگیناپذیری دربارهی افزایش تنوع و گستردگی گفتوگو میکنند. تکامل تدریجی کار پلتفرم را بهعنوان گامی برای عادلانهترشدن کار باید جشن بگیریم و آن را فرصتی بینظیر برای کار با میلیونها نفری ببینیم که لزوما شبیه ما نیستند.

تنوع ایدهها موجب ارزشافزایی میشود
اگر عمیقتر به مزایای این نیروی کار جهانی نوظهور نگاه نکنیم، به اعتبار و تصور عمومی از افرادی لطمه زدهایم که در سراسر جهان از پلتفرمهای آنلاین برای حرفهی خود استفاده میکنند. کارکردن منعطف هرگز تا این حد دردسترس نبوده و فرصت ارزشمندی برای افرادی مانند والدین خانهدار و بازنشستگان و افراد خلاقی است که دریافتهاند بهترین بازدهیشان درحالحرکت بُروز میکند. ارزش بیشتر قائلشدن برای انعطافپذیری درمقایسهبا مزایای سنّتیتر نباید بهعنوان گزینهی کمترمعتبر نادیده گرفته شود. بهعنوان یک جامعه باید افراد را به کار به روشی تشویق کنیم که برای آنها مناسب است.
مقالههای مرتبط:
علاوهبراین، شواهد فراوانی وجود دارد که شبکهی استعدادهای توزیعشده در سطح جهانی میتواند بهطور درخورتوجهی خروجی سازمان و مجموعه مهارتهای موجود در آن را بهبود بخشد. تحقیقات McKinsey نشان میدهد کسبوکارهای متنوع از نظر نژادی، ۳۵درصد بهرهورتر و ۹درصد سودآورتر هستند. بااینحال همانطورکه هر صاحب کسبوکاری میداند، دستیابی به تنوع همیشه آسان نیست. اقتصاد پلتفرم راهحلی در شبکهای جهانی از مهارتها و دیدگاههای بینالمللی ارائه میدهد.
دسترسی به بهترین افراد و پروژهها
فریلنسرها از زمان شکلگیریشان، همانند خونی در رگهای صنایع خلاق بودهاند؛ بهطوریکه مفهوم بهرهبرداری از استعدادهای تقاضامحور در زمینههایی مانند طراحی، موسیقی، فیلم یا نویسندگی پدیدهی جدیدی نیست. آنچه پلتفرمهای آنلاین موفق به انجام آن شدهاند، فراهمکردن و دراختیار قراردادن این مدل برای سایر حوزهها و آسانترکردن یافتن کار دلخواه فریلنسرها و دسترسی آسانتر کارفرماها به استعدادهای موجود است.

درحالیکه اقتصاد پلتفرم، موج جهانی جدیدی از تنوع خلاقیتها ایجاد کرده، هنوز راه زیادی مانده تا افراد بیشتری به درک این ایده برسند که بهترین فرد برای کار همیشه در منطقهی زمانی یا جغرافیایی آنها وجود ندارد.
نکتهی مهمی که در بسیاری از دیدگاهها دربارهی Gig Economy مغفول مانده، این است که شرکتها تلاش چشمگیری برای جذب و پرورش و حفظ افراد ماهر انجام میدهند. گذشته از اینها، بهترین استعدادها همیشه گزینههایی برای کار دارند و کارکردن در اقتصاد پلتفرم فقط یکی از آنها است.
خطر نادیدهگرفتن استعدادهای بینالمللی
استعداد خلاق کالایی تقاضامحور است و واقعا در همهجا وجود دارد. هیچ کارگر ماهری نباید بهواسطهی مکانی که متولد شده یا زندگی میکند، از بازار کار محروم شود. پلتفرمها و بسترهای نرمافزاری مرزهای موجود در صنایع مختلف را شکستهاند و درنهایت، آنجا را به مکانی بهمراتب عادلانهتر برای کارکردن تبدیل کردهاند.
بهعنوان جامعهای جهانی، باید این اتفاق مهم را جشن بگیریم: کسبوکارها تا قبلازاین هرگز به چنین عمق و گسترهای از استعدادهای خلاق دسترسی نداشتهاند. نادیدهگرفتن مزایای این تنوع صرفا بهدلیل گیرکردن در روایتها و مفروضهای کلیشهای و اتلاف ظرفیتهای آن برای جامعهای است که به متنوعسازی خلاقیتها نیاز مبرم دارد.
پیشرانهی دیزل دومین پیشرانهی معمول در صنعت خودروسازی محسوب میشود. در این مقاله، به تاریخچه، معرفی، اجزا و نحوهی عملکرد این پیشرانه میپردازیم.
در دنیای خودروهای امروزی، پیشرانههای بنزینی و دیزلی جایگاه ویژهای دارند و هریک سهم درخورتوجهی از صنعت خودروسازی را دراختیار دارند. یکی از سؤالات اصلی و البته داغ صنعت خودروسازی این است که تفاوت اصلی این دو پیشرانه چیست و هریک چه مزایا و معایبی دارند؟ برای پاسخگویی به این پرسشها ابتدا به تاریخچهی ابداع پیشرانههای مذکور باید نگاهی بیندازیم.
تاریخچه
پیش از ابداع پیشرانهی دیزلی، مهندس آلمانی، نیکولاس آگوست اتو، در سال ۱۸۷۶ پیشرانهی درونسوز بنزینی را ابداع کرد. این پیشرانهی چهارزمانه براساس چرخهی اتو ابداع شده بود که امروزه نیز اساس عملکرد اکثر پیشرانههای درونسوز است. نمونههای اولیهی پیشرانهی درونسوز، درست مشابه موتورهای بخار بازدهی کمی داشتند؛ بهطوریکه فقط حدود ۱۰درصد از انرژی سوخت صرف بهحرکتدرآوردن وسیلهی نقلیه میشد و بقیهی انرژی بهصورت گرمای بیاستفاده هدر میرفت.

در سال ۱۸۷۸، رودولف دیزل، مهندس و مخترع آلمانی، به دبیرستان پلیتکنیک آلمان راه یافت که مشابه کالج مهندسی در سایر نقاط دنیا بود. با ورود او به این مدرسه، دیزل با بازده بسیار اندک موتورهای بخار و پیشرانههای بنزینی آشنا شد. این اطلاعات برای دیزل آزاردهنده بود و درنهایت، او را برآن داشت تا به فکر اختراع پیشرانهای نوین با بازده بیشتر بیفتد. او با صرف زمان زیاد، درنهایت در سال ۱۸۹۲ موفق به ابداع پیشرانهای احتراقی شد که در آن بهجای سوخت بنزین، از گازوئیل استفاده میشد. پیشرانهی ابداعی دیزل بازده بیشتری داشت و درمقایسهبا پیشرانههای دیگر قدرت بیشتری تولید میکرد. بااینحال، بهدلیل استفاده از سوخت گازوئیل در آن، آلودگیاش بیشتر بود و باتوجهبه طراحی و فشار کاری زیاد، سروصدای گوشخراشی تولید میکرد.

این مشکلات باعث شد رفتهرفته پیشرانهی دیزلی بهعنوان قوای محرک خودروهای سنگین و کشتیهای بزرگ و اتوبوسهای شهری شناخته شود. باوجوداین امروزه باتوجهبه پیشرفتهای حاصل، معضلات قبلی پیشرانههای دیزلی برطرف شده و حالا استفاده از آنها در برخی از لوکسترین خودروهای تولیدی شرکتهای بزرگ نظیر مرسدس بنز را شاهد هستیم.
نحوهی عملکرد
پیشرانههای بنزینی و دیزلی ازلحاظ تئوری عملکرد بسیار مشابهی دارند. هر دو از پیشرانههای درونسوز هستند کهانرژی شیمیایی سوخت را به انرژی مکانیکی تبدیل میکنند. انرژی ناشی از احتراق، پیستونها را در مسیری خطی درون سیلندرها جابهجا میکند. انتهای پیستونها به میللنگ متصل است و حرکت رفتوبرگشتی آنها سبب ایجاد حرکت چرخشی در میللنگ میشود. درنهایت، حرکت دَوَرانی میللنگ ازطریق مکانیزمهای دیگر به چرخهای خودرو انتقال مییابد.

در هر دو پیشرانه، انرژی شیمیایی سوخت ازطریق انفجارهای کوچک و کنترلشده در محفظهی سیلندر آزاد میشود؛ اما تفاوت اساسی دو پیشرانه نحوهی ایجاد احتراق در محفظهی سیلندر است. بهطور خلاصه، در پیشرانهی بنزینی سوخت و هوا در محفظهی سیلندر مخلوط و بهوسیلهی پیستون متراکم میشوند و درنهایت در بالاترین نقطه از مسیر حرکت پیستون، بهواسطهی جرقهی شمع احتراق ایجاد میشود. بااینحال در پیشرانهی دیزلی، ابتدا هوا متراکم میشود. سپس، سوخت درون محفظهی سیلندر تزریق و بهدلیل دمای زیاد هوای فشردهشده، مخلوط سوخت و هوا خودبهخود شعلهور میشود.

نسبت تراکم در پیشرانههای بنزینی بهطور معمول ۹ به ۱ است؛ اما این نسبت در پیشرانههای دیزلی به ۲۰ به ۱ میرسد. این نسبتها بیانگر نسبت حجم محفظهی احتراق در بزرگترین گنجایش به کوچکترین گنجایش است. این اعداد نشان میدهد در پیشرانههای دیزلی هوا تا حد زیادی متراکم میشود و فشار آن افزایش مییابد و درنتیجه، دمای هوا تا اندازهای افزایش مییابد که بتواند سبب اشتعال خودبهخودی گازوئیل شود. تفاوت دیگر پیشرانههای دیزلی و بنزینی در میزان مکش هوا به داخل سیلندر است. در پیشرانهی بنزینی در هر بار مکش باتوجهبه وضعیت دریچهی گاز، حجم متفاوتی هوا وارد سیلندر میشود؛ اما در پیشرانهی دیزلی همواره حجم هوای ورودی ثابت است و تنها ازطریق دریچهای بازوبستهشونده کنترل میشود.
اجزای پیشرانه
در پیشرانهی دیزلی بیشترِ اجزا با پیشرانههای بنزینی مشترک است و بهطور دقیق عملکردی مشابه پیشرانههای بنزینی دارند. بااینحال باتوجهبه شرایط کاری متفاوت پیشرانههای دیزلی و فشارهای بسیار بیشتر، اجزای این نوع پیشرانهها طوری طراحی و ساخته میشوند که بتوانند این وضعیت را تاب بیاورند. برای نمونه، دیوارههای بلوک سیلندر پیشرانهی دیزلی بسیار ضخیمتر از نمونهی بنزینی است و برای تقویت آن از شبکههای مشبک بیشتری استفاده شده است. اگرچه تقویت دیوارهها و اجزا میتواند سبب افزایش وزن پیشرانههای دیزلی شود، مزیت این امر کاهش سروصدای پیشرانه است؛ چراکه این دیوارههای ضخیم مانع از خروج بخش زیادی از صدای پیشرانه میشوند. علاوهبر آنچه ذکر شد، میللنگ، میل بادامک، یاتاقانها و سایر اجزای پیشرانههای دیزلی نیز درمقایسهبا پیشرانههای بنزینی توان تحمل شرایط کاری سختتر را دارند.
سیستم تزریق سوخت
در هر پیشرانهی درونسوز برای کارکرد مناسب و روان، سوخت و هوا باید بهطور مناسب با یکدیگر مخلوط شوند. اختلاط مناسب سوخت و هوا باتوجهبه ورود غیرهمزمان به محفظهی سیلندر، امری مشکلساز است. برای حل این مشکل مهندسان تاکنون دو سیستم تزریق مستقیم و تزریق غیرمستقیم سوخت را معرفی کردهاند.
سیستم تزریق غیرمستقیم سوخت

بهدلیل آنکه گازوئیل پس از تراکم هوا به محفظهی سیلندر تزریق میشود، باید بهنحوی آشفتگی جریان گازوئیل افزایش یابد تا اختلاط سوخت و هوا به بهترین شکل انجام شود. سادهترین راه افزایش آشفتگی در گازوئیل استفاده از روش تزریق غیرمستقیم است. در این روش، گازوئیل ابتدا به محفظهای کوچک و گِردی وارد میشود که در اصطلاح محفظهی پیشاحتراق نام دارد. شکل این محفظه بهگونهای طراحی شده که سبب آشفتگی جریان گازوئیل میشود تا بتواند به بهترین شکل با هوا مخلوط شود. باتوجهبه اینکه محفظهی پیشاحتراق درون سیلندر تعبیه شده، این سیستم میتواند فرایند احتراق را دچار مشکل کند و درنهایت، اثر منفی روی بازدهی پیشرانه بگذارد.
سیستم تزریق مستقیم سوخت

در سیستم تزریق مستقیم سوخت، گازوئیل بهطور مستقیم به محفظهی سیلندر تزریق میشود؛ اما برای اطمینان از اختلاط مناسب سوخت و هوا، مهندسان باید تاج پیستون را طوری طراحی کنند که بتواند آشفتگی جریان گازوئیل را تضمین کند.
کنترل سرعت و خاموشکردن خودرو
همانطورکه قبلا بیان شد، در پیشرانههای دیزلی میزان هوای ورودی به محفظهی احتراق همواره ثابت است. بههمیندلیل، برای کنترل سرعت خودرو پدال گاز به واحد کنترلکنندهی جریان سوخت متصل است که باتوجهبه میزان فشار بر پدال گاز جریان سوخت را کموزیاد میکند. در پیشرانههای بنزینی برای خاموشکردن خودرو با چرخاندن سوئیچ خودرو، جریان الکتریکی به شمعها برای جرقهزنی قطع میشود و درنتیجه، خودرو خاموش میشود. در پیشرانههای دیزلی دیگر خبری از شمع نیست و برای خاموشکردن خودرو باید بهنحوی جریان سوخت به محفظهی احتراق متوقف شود. ازاینرو، سوئیچ خودرو به شیری سلنوییدی متصل است که با چرخاندن آن جریان سوخت متوقف میشود.
روشنکردن خودرو

در پیشرانههای دیزلی برای روشنکردن خودرو، موتور الکتریکی هوا را درون محفظهی سیلندر متراکم میکند تا با ورود سوخت عمل احتراق انجام شود. مشکل اینجاست که در شرایط آبوهوایی سرد، دمای هوا بهقدری کم است که تراکم آن نمیتواند دمای لازم برای اشتعال خودبهخود گازوئیل را فراهم کند. برای حل این مشکل مهندسان درون محفظهی سیلندر از المنتهای الکتریکی استفاده میکنند که سبب گرمشدن هوای سرد میشوند. اکنون این سیستم درحال منسوخشدن است و نسلهای جدید پیشرانههای دیزلی به واحدهای کنترلی هوشمندی مجهز شدهاند که دادهها را از حسگرهای تعبیهشده دریافت میکنند و باتوجهبه دادهها، بخشهای مختلف خودرو را کنترل میکنند. در این زمینه واحد مرکزی پس از تشخیص هوای سرد، زمان تزریق سوخت به داخل سیلندر را در لحظهی استارت بهتأخیر میاندازد تا هوا کمی بیش از حالت نرمال متراکم شود و درنتیجه، دمای آن بهحد مناسب اشتعال خودبهخودی برسد.

همچنین در فصول سرد سال، بهدلیل گرانرَوی زیاد گازوئیل و توانایی این سوخت برای جذب آب، احتمال یخزدن آن در خطوط سوخترسانی خودرو افزایش مییابد. بههمیندلیل است که شاید شاهد بودهاید افرادی با استفاده از حرارت درحال گرمکردن بخشهایی از خودرو خود هستند. برای حل این مشکل مکملهایی به گازوئیل افزوده میشود که دمای انجاد را تا منفی ۱۲ الی ۱۵ درجهی سانتیگراد کاهش میدهد.
سوخت گازوئیل
سوخت استفادهشده در خودروهای دیزلی با بنزین تفاوتهای زیادی دارد. اگرچه هر دو از نفت بهدست میآیند، گازوئیل درمقایسهبا بنزین خواص فیزیکی متفاوتی دارد و سوخت سنگینتری محسوب میشود. همچنین، گازوئیل روغنیتر است و خاصیت فرّار کمتری دارد و بویش کاملا با بنزین متفاوت است. تعداد اتمهای کربن در این سوخت بیشتر از بنزین است و معمولا با فرمول شیمیایی C14H30 شناخته میشود. برای تولید گازوئیل فرایند پالایش کمتری درمقایسهبا بنزین طی میشود و درنتیجه، سوخت ارزانتری است. هر لیتر گازوئیل درمقایسهبا بنزین انرژی بیشتری تولید میکند؛ بههمیندلیل، خودروهای دیزلی با ظرفیت باک و شرایط یکسان، برد حرکتی بیشتری دارند. امروزه، اکثر وسایل حملونقل عمومی و تبادل کالاها از سوخت گازوئیل استفاده میکنند و همهی امور به نحوی به گازوئیل وابسته است.

درکنار مزایای بیشمار گازوئیل، این سوخت فسیلی مانند سایر سوختها مشکلات زیستمحیطی ایجاد میکند. این سوخت درمقایسهبا بنزین مقادیر بسیار کمتری مونواکسیدکربن و دیاکسیدکربن و سایر گازهای گلخانهای تولید میکند؛ اما با احتراقش مقادیر زیادی ترکیبات نیتروژن و دوده وارد جوّ میشود که نتیجهی آن بارش بارانهای اسیدی و مهآلودگی و بیماریهای تنفسی است. بااینحال، با پیشرفت علم و استفاده از سیستمهای نوین تزریق سوخت درکنار استفاده از فیلترها و کاتالیزورهای پیشرفته، آلودگی خودروهای دیزلی تا ۹۰درصد کاهش یافته است. همچنین، امروزه با پیشرفتهای حاصل درزمینهی پالایش نفت کیفیت گازوئیل بهشدت افزایش یافته و در این سوخت، دیگر از عناصر خطرناک خبری نیست. افزونبراین، مهندسان تلاش میکنند سوختهای گیاهی را جایگزین گازوئیل کنند که البته پاکتر از نمونهی فسیلی است.
.: Weblog Themes By Pichak :.


ورود کاربران
خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید