در هشتم رزمایش فدائیان حریم ولایت ده‌ها فروند از انواع هواپیماهای شکاری، شکاری بمب‌افکن، و ترابری با حضور در منطقه عومی اصفهان به‌مدت ۲ روز به انجام مرحله اصلی و فاز عملیاتی رزمایش پرداختند

ایلان ماسک، بنیان‌گذار و مدیرعامل اسپیس‌ایکس در صفحه‌ی توییتر خود اعلام کرد که ساخت نسخه‌ی پرواز آزمایشی فضاپیمای استعمارگر مریخ Starship به پایان رسیده است. این نسخه‌ی زیرمداری و پرواز کوتاه از استارشیپ، ظاهری شفاف و براق با سه باله‌ی برجسته دارد که راکت با اتکا به آن‌ها روی سکوی پرتاب قرار گرفته است. امروز صبح با انتشار تصویر استارشیپ در توییتر نوشت:

مونتاژ راکت پرواز آزمایشی استارشیپ به‌تازگی در سایت پرتاب تگزاس اسپیس‌ایکس پایان یافت. این تصویری واقعی است، نه رندرشده.

تصویری که ماسک به تازگی منتشر کرده است، به تصویر رندری که ابتدای هفته به اشتراک گذاشت، شباهت بسیار زیادی دارد. همچنین با توجه به تصویر فردی با لباس فضایی که در کنار استارشیپ ایستاده، می‌توان به اندازه‌ی غول‌پیکر این راکت پی برد.

به‌نظر می‌رسد اسپیس‌ایکس با اتمام ساخت نمونه‌ی اولیه‌ی استارشیپ می‌تواند نخستین پروازهای زیرمداری کوتاه را به‌زودی با آن انجام دهد. ماسک چند روز پیش اعلام کرد که اسپیس‌ایکس درصدد آغاز چنین پروازهایی است. به‌گفته‌ی مدیرعامل این شرکت، پروازهای کوتاه آزمایشی احتمالا ظرف مدت ۴ تا ۸ هفته‌ی آینده از سایت پرتاب تگزاس انجام خواهند شد.

ماسک در توییت دیگری افزود که این پروازها مشابه پروازهای کوتاه انجام‌شده با فضاپیمای آزمایشی گرس‌هاپر در سال ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ خواهند بود. پروازهای گرس‌هاپر که به حداکثر ارتفاع نزدیک به ۷۰۰ متر رسیدند، به اسپیس‌ایکس امکان دادند تا برای فرود و پرواز مجدد مراحل نخست راکتفالکون ۹ آماده شود.

با این حال، استارشیپ قصد دارد بسیار فراتر از فالکن ۹ برود. براساس پیش‌بینی اسپیس‌ایکس، استارشیپ که سوار بر راکتی غول‌پیکر به‌نام Super Heavy پرتاب خواهد شد، ۱۰۰ مسافر را به ماه و مریخ و دیگر مقاصد احتمالی در اعماق فضا خواهد برد.

استارشیپ و سوپر هوی فعالیت‌های مختلف دیگری را نیز انجام خواهند داد. اسپیس‌ایکس قصد دارد این دو وسیله در نهایت تمام پروازهای فضایی شرکت از پرتاب ماهواره‌ها تا آذوقه‌رسانی و خدمات‌رسانی به ایستگاه‌های فضایی مداری تا حمل افراد از نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر در سرتاسر جهان را برعهده بگیرند. اسپیس‌ایکس هم‌اکنون برای میلیاردری ژاپنی به نام یاساکو مایزاوا به‌عنوان نخستین مسافر استارشیپ یک صندلی رزرو کرده است.

راکت‌های فالکون ۹ و فالکون هوی اسپیس‌ایکس به رنگ سفید هستند؛ اما به گفته‌ی ماسک، استارشیپ رنگ‌آمیزی نخواهد شد و ظاهری براق با رنگ نقره‌ای متالیک خواهد داشت. همچنین، نسخه‌ی عملیاتی این راکت غول‌پیکر دارای پنجره و هفت موتور رپتور در مقایسه با سه موتور نسخه‌ی آزمایشی خواهد بود. ماسک در توییتی دیگر نوشت:

این [نسخه از استارشیپ] برای آزمایش‌های پرواز و فرود عمودی زیرمداری است. نسخه‌ی مداری کشیده‌تر، دارای پوسته‌های ضخیم‌تر (بدون چین‌خوردگی) و انحنای یکنواخت‌تر بخش دماغه خواهد بود.

علاوه بر این، مدیرعامل اسپیس‌ایکس در ادامه افزود که ساخت نسخه‌ی اولیه‌ی استارشیپ مداری در حوالی ماه ژوئن (خرداد یا تیر) به پایان خواهد رسید. به گفته‌ی ماسک، اگر کارزار آزمایش و توسعه به خوبی پیش برود، استارشیپ و سوپر هوی می‌توانند ماموریت‌های پرواز به مریخ را در میانه‌ی دهه‌ی ۲۰۲۰ آغاز کنند.

صرع یکی از بیماری‌های شایع در ایران بوده و دارای عوارض زیادی است. براساس نتایج یک مطالعه‌ی فراتحلیل میزان شیوع کلی صرع در ایران درحدود پنج درصد است. این میزان در مطالعاتی که در مرکز کشور انجام شده بود، شش درصد، در شمال کشور یک درصد و در شرق کشور چهار درصد بوده است. مهم‌ترین عوامل خطرساز بیماری صرع در ایران بیماری‌های جسمی، بیماری‌های روانی و وراثت هستند. این آمار نسبت به آمار کشورهای دیگر بالاتر است.

در کل جهان ۶۰ میلیون فرد مبتلا به صرع وجود دارد. تشنج‌های صرعی ممکن است با جراحات مغزی یا ژنتیک مرتبط باشند؛ اما برای ۷۰ درصد بیماران دارای صرع، علت آن ناشناخته است. ده درصد از افراد در زندگی خود تشنج را تجربه خواهند کرد. این بیماری همزمان با افزایش سن افراد به‌ویژه در زمانی‌که آن‌ها دچار سکته، تومورهای مغزی یا بیماری آلزایمر می‌شوند، افزایش می‌یابد.

مردان بیش از زنان دچار صرع می‌شوند. جراحت مغزی یا عفونت می‌تواند موجب بروز صرع در هر سنی شود. دلیل آغاز صرع برای افراد سنین مختلف متفاوت است. کودکان ممکن است با نقصی در ساختار مغزشان متولد شوند یا اینکه ممکن است دچار آسیب مغزی یا عفونتی شوند که موجب صرع می‌شود. آسیب‌های شدید سر شناخته‌شده‌ترین علت صرع در افراد جوان است. در افراد میان‌سال سکته‌ها، تومورها و جراحات از اصلی‌ترین علت‌ها هستند. در افراد دارای سن ۶۵ و بیشتر، سکته رایج‌ترین علت شناخته‌شده‌ی است و پس از آن بیماری‌های تخریب‌کننده‌ی عصبی نظیر آلزایمر قرار دارند. اغلب تشنج‌ها بالافاصله پس از اینکه فرد دچار جراحت در سر شدن آغاز نمی‌شوند بلکه طی چند ماه پس از آن ممکن است اتفاق بیفتند.

صرع چیست؟

صرع (epilepsy) یک اختلال مغزی است که با تشنج‌های مکرر مشخص می‌شود. تشنج معمولا به‌عنوان تغییر ناگهانی رفتار در اثر تغییر موقت در عملکرد الکتریکی مغز تعریف می‌شود. مغز در حالت طبیعی به‌طور مداوم ایمپالس‌های الکتریکی کوچکی در یک الگوی منظم تولید می‌کند. این ایمپالس‌ها در طول نورون‌ها حرکت می‌کنند و ازطریق ناقل‌های عصبی (نوروترانسمیتر) به کل بدن منتقل می‌شود. بقراط، فیلسوف یونانی نخستین فردی بود که فکر می‌کرد صرع در مغز آغاز می‌شود.

در صرع ریتم‌های الکتریکی مغز دچار نامتوازنی شده و منجر به بروز تشنج مکرر می‌شود. در بیماران دارای تشنج، الگوی الکتریکی نرمال به‌وسیله‌ی انفجارهای همزمان و ناگهانی انرژی الکتریکی که ممکن است به‌طور کوتاه روی هوشیاری، حرکات یا احساسات تاثیر بگذارد، دچار اختلال می‌شود. صرع معمولا پس از اینکه فردی دارای حداقل دو تشنج باشد که توسط علت شناخته شده‌ی پزشکی مانند ترک الکل یا کاهش شدید قند خون ایجاد نشده باشد، تشخیص داده می‌شود. اگر تشنج‌ها از یک منطقه‌ی خاص از مغز بیایند، علایم اولیه تشنج می‌تواند منعکس‌کننده‌ی عملکرد آن منطقه باشد. قسمت راست مغز، سمت چپ بدن را کنترل می‌کند و بخش سمت چپ مغز، سمت راست بدن را کنترل می‌کند. براین اساس اگر یک تشنج در قسمت راست مغز در منطقه‌ای که حرکت اندام‌ها را کنترل می‌کند، اتفاق بیفتد، تشنج‌ها ممکن است همراه‌با لرزش و تکان خوردن انگشت شست یا دست چپ باشد.

انواعی از صرع‌های مختلف وجود داد که دارای یک وجه مشترک هستند: گرایش به داشتن تشنجی که در مغز آغاز می‌شود. تمام تشنج‌ها ناشی از صرع نیستند. وضعیت‌های دیگری که ممکن است شبیه به صرع به‌نظر برسند عبارت‌اند از غش یا افت شدید قند خون در برخی از بیمارانی که برای دیابت تحت درمان قرار می‌گیرند. هر فردی ممکن است در شرایط خاصی دچار تشنج شود، اما بیشتر افراد در شرایط طبیعی دچار تشنج نمی‌شوند. تشنج گاهی با عناوین غش و حمله نیز مطرح می‌شود. تشنج زمانی اتفاق می‌افتد که در مسیر طبیعی عملکرد مغز اختلالی پیش می‌آید. در فاصله‌ی بین تشنج‌ها مغز به حالت طبیعی عمل می‌کند.

بیش از چهل نوع تشنج وجود دارد، بنابراین تشنج در افراد مختلف می‌تواند بسیار متغیر باشد. برای مثال فردی ممکن است برای چند ثانیه دچار بهت و بی‌حرکتی شود یا اینکه افرادی ممکن است روی زمین افتاده و دچار لرزش شوند. برخی از افراد حین تشنج هوشیار نیستند و به‌خاطر نمی‌آورند که چه چیزی برای آن‌ها اتفاق افتاده است. مفید است که از افرادی که او را دیده‌اند در توضیح علایم کمک گرفت تا به تشخیص او کمک کرد.

علل صرع

صرع‌های مختلف، علت‌های بسیار متفاوتی می‌توانند داشته باشند. این علل می‌توانند پیچیده بوده و گاهی شناسایی آن‌ها دشوار است. داشتن یک یا چند مورد از شرایط زیر می‌تواند موجب بروز این نوع تشنجات شود:

• استعداد ژنتیکی که از والدین به ارث می‌رسد
• استعداد ژنتیکی که حاصل تغییر جدیدی در ژن‌های یک فرد است
• تغییر ساختاری در مغز مانند عدم توسعه‌ی مناسب مغز یا جراحت ناشی از آسیب مغزی مانند عفونت‌هایی نظیر مننژیت، سکته یا ضربه.
• تغییرات ساختاری ناشی از مشکلات ژنتیکی نظیر توبروز اسکلروزیس یا نوروفیبروماتوز که روی مغز تأثیرگذار هستند

هم‌اکنون برخی از پژوهشگران بر این باورند که شانس ابتلا به صرع تا حدودی ژنتیکی است. هر فردی که تشنج در او آغاز می‌شود، همیشه دارای مقداری احتمال ژنتیکی برای بروز این بیماری است. دامنه‌ی این احتمال در بین افراد مختلف متغیر است. حتی اگر تشنج‌ها بعد از یک جراحت مغزی یا دیگر تغییرات ساختاری آغاز شود، این امر می‌تواند هم حاصل تغییر ساختاری و هم استعداد ژنتیکی فرد در ابتلا به صرع باشد. افراد زیادی ممکن است جراحت مغزی یکسانی را تجربه کنند ولی همه‌ی آن‌ها پس از آن دچار صرع نمی‌شوند.

عوامل خطرساز صرع

• تولد زودهنگام یا وزن تولد پایین
• بروز صدمه در زمان تولد (مانند فقدان اکسیژن)
• تشنج در ماه نخست زندگی
• ساختارهای غیرطبیعی مغز در هنگام تولد
• خونریزی داخل مغزی
• وجود عروق خونی غیرطبیعی در مغز
• جراحت جدید مغز یا کمبود اکسیژن در مغز
• تومورهای مغزی
• ساختار غیرطبیعی مغز در هنگام تولد
• عفونت‌های مغزی مانند مننژیت و انسفالیت
• سکته‌ی ناشی از انسداد سرخرگ‌ها
• فلج مغزی
• تشنج‌هایی که در فاصله‌ی کوتاهی پس از جراحت سر اتفاق می‌افتند
• سابقه‌ی خانوادگی صرع یا تشنج‌های مرتبط با تب
• بیماری آلزایمر
• تشنج‌های ناشی از تب طولانی
• مصرف مواد مخدر و الکل

آستانه‌ی تشنج

جزء احتمال ژنتیکی ابتلا به تشنج، آستانه‌ی تشنج نامیده می‌شود. این همان سطح فردی مقاومت به تشنج است. هرکدام از ما می‌تواند در شرایط خاصی دچار تشنج شود ولی برای بیشتر افراد مقاومت طبیعی دربرابر تشنج به اندازه‌ی کافی بالاست که از بروز تشنج در آن‌ها پیشگیری کند. آستانه‌ی تشنج ما بخشی از پشت‌صحنه‌ی ژنتیکی ما است که می‌تواند از والد به فرزند منتقل شود. بنابراین احتمال اینکه فردی دچار تشنج شود تا حدودی بستگی به اینکه آیا والد یا والدین او مبتلا به صرع بوده‌اند، دارد. اگر فردی دارای آستانه‌ی تشنج پایینی باشد به مفهوم این است که مقاومت او دربرابر تشنج کمتر است، بنابراین این فرد نسبت‌به افرادی که دارای آستانه‌ی مقاومت تشنج بالایی هستند، بدون دلیلی آشکاری و به‌طور ناگهانی دچار تشنج می‌شود.

عوامل زیر ممکن است خطر بروز تشنج را در افراد مستعد به تشنج افزایش دهد:

• استرس
• کمبود خواب یا خستگی
• مصرف غذای ناکافی
• مصرف الکل یا اعتیاد به مواد مخدر
• عدم مصرف داروهای ضدصرع تجویز شده

حقایقی درمورد صرع

• اکثر تشنج‌ها به‌طور ناگهانی و بدون هشدار اتفاق می‌افتند، زمان کوتاهی طول می‌کشند (چند ثانیه یا دقیقه) و خودشان متوقف می‌شوند
• تشنج‌ها می‌توانند در هر فردی متفاوت باشند
• فقط اطلاع از اینکه فردی مبتلا به صرع است، مشخص نمی‌کند که صرع او به چه صورتی است یا اینکه چه تشنجاتی دارد
• نامیدن تشنج‌ها به‌عنوان بزرگ یا کوچک دارای اطلاعاتی درمورد اینکه طی تشنج برای فرد چه اتفاقی خواهد افتاد، نیست.
• در تمام تشنج‌ها حرکات جنبشی و لرزشی دیده نمی‌شود. برخی از افراد طی یک تشنج فقط دچار حالت بهت و گیجی می‌شوند.
• برخی از افراد وقتی که بیدارند دچار تشنج می‌شوند که به آن تشنج بیداری گفته می‌شود. برخی از افراد هم حین خواب دچار تشنج می‌شوند که تشنج در حین خواب یا تشنج شبانه نامیده می‌شود. این عناوین نوع تشنج را مشخص نمی‌کنند و فقط اشاره به زمان اتفاق افتادن تشنج‌ها اشاره دارند.
• در جریان تشنج ممکن است جراحاتی به فرد وارد شود اما بیشتر افراد به خودشان آسیب نمی‌زنند و نیازی نیست که برای این موضوع به پزشک مراجعه کنند.

تصورات غلط درمورد صرع

تصور اشتباه: هر فردی که صرع داشته باشد، حتما دچار لرزش و تکان می‌شود.

هر تشنجی به‌معنای این نیست که لزوما فرد دچار لرزش نیز می‌شود و این طور نیست که همیشه طی تشنج فرد هوشیاری خود را از دست بدهد. طیف وسیعی از تشنج‌ها وجود دارند که دارای عوارض جانبی متفاوتی بوده و افراد مختلف را به شیوه‌های متفاوت تحت‌تاثیر قرار می‌دهند.

تصور اشتباه: نور فلاش موجب آغاز تشنج در تمام افراد مبتلا به صرع می‌شود.

تا سه درصد از افراد مبتلا به صرع توسط نورهای فلاش (نورهای قطع و وصل شونده) تحت‌تاثیر قرار می‌گیرند که صرع حساس به نور نامیده می‌شود. در بیشتر افراد مبتلا به صرع، این نورها آغازگر تشنج نیست. صرع حساس به نور بیشتر در میان کودکان و افراد جوان شایع است.

تصور اشتباه: باید یک فرد را حین تشنج لرزشی مهار کرد.

طی یک تشنج که با حرکات لرزشی همراه است، به هیچ عنوان نباید فرد را نگه داشت و چیزی در دهان او گذاشت.

تصور اشتباه: صرع نادر است.

صرع آن طور که مردم تصور می‌کنند، نادر نیست. حدود ۶۰ میلیون فرد مبتلا به صرع در جهان وجود دارد. هر فردی ممکن است دچار صرع شود. این بیماری در تمام سنین و در میان تمام نژادها و طبقات اجتماعی اتفاق می‌افتد.

تصور اشتباه: تنها عوارض جانبی صرع عبارت‌اند از خستگی و گیجی.

ابتلا به صرع می‌تواند از طرق مختلف روی فرد تأثیرگذار باشد. برای مثال برخی از افراد ممکن است دارای مشکلاتی در زمینه‌ی خواب یا حافظه باشند و برخی از افراد در زمینه‌ی سلامت روان دچار مشکل می‌شوند.

تصورات غلط تاریخی در مورد صرع هنوز وجود دارد و هنوز هم برخی از مردم اعتقاد دارند که صرع در اثر غلبه‌ی ارواح شیطانی ایجاد می‌شود.

تشخیص صرع

از آن جایی که فرد دچار صرع تا زمانی‌که دچار تشنج شود، هیچ علامت آشکاری ندارد، این امر می‌تواند تشخیص صرع را با مشکل مواجه کند. تشخیص معمولا پس از اینکه فردی بیش از یک تشنج صرعی را تجربه کرد، انجام می‌شود. تشخیص صرع ساده نیست. پزشکان اطلاعات بسیار مختلفی را جمع‌آوری می‌کنند تا علل تشنج را ارزیابی کنند. اگر فردی دارای دو یا تعداد بیشتری تشنج بود که در مغزش آغاز شده بود، ممکن است که مبتلا به صرع تشخیص داده شود. از آن‌جایی که یک آزمایش خاص وجود ندارد که بتواند صرع را تشخیص دهد، تشخیص همیشه آسان نیست. تشخیص صرع در فرد براساس این انجام می‌شود که قبل، در جریان و پس از تشنج برای فرد چه اتفاقی می‌افتد. برای مثال برخی از حالات غش ممکن است به‌نظر شبیه به تشنج‌های صرعی بیایند و ولی اغلب قبل از غش، فرد احساس سرما کرده و دچار تاری دید می‌شود. اما تشنج صرعی بسیار ناگهانی اتفاق می‌افتد و فرد دارای هشداری در زمینه‌ی وقوع یک تشنج نیست.

فردی که دچار تشنج می‌شد، ممکن است به‌خاطر نیاورد که چه چیزی اتفاق افتاده است. او بهتر است توضیحاتی در زمینه‌ی آن چه اتفاق افتاده است، از زبان فردی که او را دیده است، ثبت کند که بتواند به پزشک معالج خود نشان دهد. در این بخش برخی از سوالاتی که ممکن است به ثبت اطلاعات مهم در زمینه‌ی تشنجی که اتفاق افتاده است، کمک کند، آورده شده است.

قبل از تشنج

• آیا چیزی موجب آغاز تشنج شده است؟ برای مثال آیا فرد احساس خستگی، گرسنگی یا ناخوشی کرده است؟
• آیا فرد دارای هیچ علامت هشدار دهنده‌ای مبنی بر اینکه قرار است دچار تشنج شود، داشته است؟
• آیا خلق‌و‌خوی او تغییر کرد؟ برای مثال هیجان زده، مضطرب یا ساکت بود؟
• آیا فرد صداهای عجیب غریبی مانند گریه یا زمزمه کردن نامفهوم از خود درآورد؟
• آیا دچار هیچ حس غیرمعمولی مانند یک مزه یا بوی عجیب غریب و احساس خاصی در معده‌ی خود شده بود؟
• فرد قبل از تشنج کجا و در حال انجام چه کاری بوده است؟

در طول تشنج

• آیا فرد احاس تهی بودن داشته یا به جایی خیره بوده است؟
• آیا هشیاری او از بین رفت یا دچار گیجی شد؟
• آیا کاری غیرطبیعی نظیر من من کردن، بهت و ور رفتن با لباس‌ وجود داشته است؟
• آیا دچار تغییر رنگ مثلا رنگ پریدگی یا قرمز شدن شد؟
• آیا تنفس فرد دچار تغییر شد؟
• آیا دچار حس تکان خوردن و لرزشی در بخشی از بدن وجود داشته است؟
• آیا فرد افتاد یا اینکه احساس سفتی یا سستی کرد؟
• آیا فرد دچار بی اختیاری ادرار شد؟
• آیا زبان یا لب خود را گاز گرفت؟

پس از تشنج

• احساس فرد پس از تشنج به چه صورت بوده است؟ ایا او دچار حس خستگی شده یا احساس نیاز به خواب داشته است؟
• چه مدت طول کشیده تا او به حالت طبیعی برگردد؟

جدای از تشریح تشنج‌ها، موضوعات دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند درمورد علت تشنج‌ها کمک کنند. تاریخچه‌ی پزشکی بیمار و دیگر مشکلات سلامتی که او دارد، نیز بخشی از فرایند تشخیص محسوب می‌شود. گاهی اوقات علت صرع یک فرد ممکن است مشخص شود. بااین‌حال در بیشتر افراد علت آشکاری برای صرع دیده نمی‌شود.

آزمایش‌های تشخیص صرع

از آزمایش‌های خون، الکتروانسفالوگرافی (EEG) و اسکن مغز برای جمع‌آوری اطلاعاتی برای تشخیص استفاده می‌شود. این آزمایش‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند صرع را تأیید یا رد کنند.

آزمایش‌های عمومی: آزمایش‌هایی وجود دارند که می‌توانند کمک کنند تا احتمال وجود دیگر بیماری‌ها برطرف شود. این‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:

آزمایش‌های خون: معمولا یک نمونه‌ی خون از فرد بیمار گرفته می‌شود. این نمونه مورد استفاده قرار می‌گیرد تا وضعیت سلامت عمومی او مورد بررسی قرار گیرد و دیگر علل احتمالی تشنج نظیر پایین بودن سطح قند خون یا دیابت کنار گذاشته شود.

الکتروکاردیوگرام (ECG): از ECG برای ثبت فعالیت الکتریکی قلب استفاده می‌شود. این کار با چسباندن الکتروهایی روی بازوها، پاها و قفسه‌ی سینه انجام می‌شود. این الکترودها سیگنال‌های الکتریکی قلب را می‌گیرند. یک ECG می‌تواند احتمال بروز تشنج در اثر عملکرد مغز را مشخص کند.

تشنج‌های صرعی

تشنج‌های صرعی در اثر اختلال در فعالیت الکتریکی مغز ایجاد می‌شوند. انواع مختلفی از تشنج‌های صرعی وجود دارد اما همه‌ی آن‌ها در مغز آغاز می‌شوند. تشنج‌های دیگری هستند که ممکن است به‌نظر شبیه تشنج‌های صرعی بیایند ولی آن‌ها در مغز آغاز نمی‌شوند. برخی از تشنج‌ها در شرایطی نظیر افت قند خون یا تغییر در عملکرد قلب اتفاق می‌افتند. برخی از کودکان کم سن نیز در دمای بالا دچار تشنج ناشی از تب می‌شوند. این‌ها معادل تشنج صرعی نیستند.

تشنج‌ها چنان متغیر هستند که متخصصان صرع آن‌ها را به‌طور مکرر مجددا طبقه‌بندی می‌کنند. به‌طور معمول تشنج‌ها در یکی از دو گروه اصلی تشنج تقسیم می‌شوند: تشنج‌های فراگیر اولیه و تشنج‌های منطقه‌ای. تفاوت بین این‌ها در نحوه‌ی آغاز آن‌ها است. تشنج‌های عمومی اولیه با یک تخلیه‌ی الکتریکی وسیع که شامل دو طرف مغز به یکباره است، آغاز می‌شود. تشنج‌های منطقه‌ای با یک تخلیه‌ی الکتریکی در منطقه ی محدودی از مغز آغاز می‌شوند. صرعی که در آن تشنج‌ها از دو طرف مغز در یک زمان آغاز می‌شود، صرع فراگیر اولیه نامیده می‌شود.

همچنین تشنج‌ها براساس معیارهای زیر تقسیم‌بندی می‌شوند:

• منطقه‌ای از مغز که تشنج در آن آغاز می‌شود
• تاثیر تشنج روی هوشیاری فرد
• وجود یا عدم علایم حرکتی و لرزشی در حین تشنج

صرع پایدار (status epilepticus)

تشنج‌های یک فرد معمولا از نظر زمانی هر بار که اتفاق می‌افتند، دارای مدت زمان یکسانی بوده و خود‌به‌خود متوقف می‌شود. البته گاهی تشنج‌ها متوقف نمی‌شوند یا اینکه یک تشنج به‌دنبال تشنج دیگر و بدون بهبودی فرد در فاصله‌ی بین دو تشنج رخ می‌دهد. اگر چنین وضعیتی برای پنج دقیقه یا بیشتر طول بکشد به آن صرع پایدار گفته می‌شود. صرع پایدار شایع نیست اما می‌تواند درمورد هر نوعی از تشنج اتفاق افتد و فرد ممکن است نیاز به مراجعه به پزشک پیدا کند.

داشتن یادداشت‌های منظم از تشنج‌ها به فرد کمک می‌کند که بتواند آغازگرهای خود را بشناسد و حتی‌الامکان از آن‌ها اجتناب کند.

درمان‌های صرع

داروها: داروهای ضدصرع (AEDs) ازطریق کنترل فعالیت الکتریکی مغز که موجب تشنج می‌شود، کار می‌کنند. این داروها صرع را درمان نمی‌کنند و به‌منظور توقف تشنج هنگامی که در حال اتفاق افتادن است، استفاده نمی‌شوند. این داروها بهترین نتیجه را زمانی دارند که به‌طور منظم و تقریبا در زمان های مشابهی از روی مصرف شوند. تشنج در هفتاد درصد از افراد با مصرف این داروها به‌کلی تحت کنترل در می‌آید.

هدف از درمان، توقف تمام تشنج‌ها با مصرف حداقل مقدار و تعداد داروهای ضدصرع و حداقل اثرات جانبی است. معمولا درمان با استفاده از یک داروی ضدصرع و در کمترین مقدار آن آغاز می‌شود و به‌تدریج مقدار آن اضافه می‌شود تا زمانی‌که تشنج‌های بیمار تحت کنترل در بیایند. اگر تشنج‌های فرد توسط این دارو کنترل نشد، معمولا یک داروی ضدصرع دیگر (با اضافه کردن داروی جدید و کنارگذاری تدریجی داروی قدیمی) تجویز می‌شود. اگر تشنج بیمار تنها با استفاده از یک دارو کنترل نشود، ممکن است داروی دیگری نیز اضافه شود و بیمار لازم باشد هر روز دو نوع دارای ضدصرع مصرف کند. اکثر داروی ضدصرع دارای دو نام هستند، یکی نام عمومی و یکی نام تجاری که توسط شرکت سازنده تعیین می‌شود. برخی از داروهای ضدصرع بیش از یک نسخه‌ی عمومی دارند و هر نسخه ممکن است دارای نام مخصوص به خود باشد. برای برخی از ضدصرع‌ها نسخه‌های مختلف دارو ممکن است با هم اختلاف کمی داشته باشند و این می‌تواند روی کنترل تشنج تأثیرگذار باشد. هنگامی که مشخص شد یک داروی ضدصرع می‌تواند تشنج‌های بیمار را تحت کنترل در آورد و مناسب او است، توصیه می‌شود که بیمار همان نسخه از دارو را همیشه مصرف کند.

چه گزینه‌های درمانی دیگری برای صرع وجود دارد؟

اگرچه به‌طور کلی صرع قابل درمان نیست ولی در بیشتر افراد تشنج‌ها قابل کنترل است، بنابراین صرع دارای تاثیر کمی روی زندگی آن‌ها بوده یا اصلا تاثیری ندارد. بیشتر افراد دچار صرع از داروهای ضدصرع برای ممانعت از بروز تشنج استفاده می‌کنند. برای افرادی که تشنج آن‌ها توسط داروهای ضدصرع قابل کنترل نیست، گزینه‌های درمانی دیگری نیز وجود دارد.

رژیم غذایی کتوژنیک

رژیم غذایی کتوژنیک یک گزینه‌ی درمانی برای کودکان مبتلا به صرع است که تشنج آن‌ها توسط داروهای ضدصرع کنترل نمی‌شود. این رژیم غذایی ممکن است تعداد یا شدت تشنج‌ها را کم کند و اغلب دارای تاثیرات مثبتی بر رفتار است. این رژیم غذایی بسیار تخصصی است و باید تحت مراقبت، نظارت و هدایت متخصصان مربوطه انجام شود.

رژیم غذایی کتوژنیک یک رژیم غذایی دارای چربی بالا، کربوهیدرات پایین و پروتئین کنترل شده است که از دهه‌ی ۱۹۲۰ برای درمان صرع مورد استفاده قرار گرفته است. این رژیم غذایی یک درمان پزشکی است و اغلب تنها زمانی در نظر گرفته می‌شود که حداقل دو داروی مناسب استفاده شده باشد ولی نتیجه‌بخش نبوده باشد. رژیم غذایی کتوژنیک گزینه‌ی درمانی مناسبی برای کودکانی است که کنترل صرع آن‌ها دشوار است.

بدن معمولا از گلوکز حاصل از کربوهیدرات‌ها به‌عنوان منبع انرژی استفاده می‌کند. زمانی‌که بدن از چربی به‌عنوان منبع انرژی استفاده می‌کند، مواد شیمیایی به نام کتون در بدن تولید می‌شوند و بدن به‌جای گلوکز از کتون‌ها به‌عنوان منبع انرژی استفاده می‌کند. ماده‌ی شیمیایی دیگری به نامدکانوئیک اسید نیز با مصرف این رژیم غذایی در بدن تولید می‌شود. این مواد شیمیایی به کاهش تشنج در برخی از افراد کمک می‌کنند.

البته این رژیم غذایی ممکن است برای هر فردی نتیجه‌بخش نباشد، اما برای انواع مختلفی از تشنج‌ها و سندرم‌های صرع از جمله صرع میوکلونیک آستاتیک، سندرم دراوه، اسپاسم شیرخوارگی (سندرم غرب) و توبروز اسکلروزیس مناسب است.

فرم‌های مختلفی از رژیم‌های کتوژنیک وجود دارد. انواع غذاهایی که مصرف می‌شود و روشی که هر رژیم محاسبه می‌شود، کمی متفاوت است اما هرکدام از رژیم‌ها در کاهش تشنج در برخی از افراد مؤثر بوده‌اند.

درمورد این رژیم‌های غذایی بروز یبوست مسئله‌ای شایع است. علت آن تا حدودی مرتبط با این مسئله است که چربی‌ها نسبت‌به کربوهیدرات‌ها زمان بیشتری می‌برد تا تجزیه شود و نیز به‌علت عدم وجود فیبر که البته قابل درمان است. گرسنگی، استفراغ و فقدان انرژی نیز در آغاز این روش درمان معمول بوده اما این اثرات جانبی ممکن است با گذشت زمان کاهش یابند و با نظارت دقیق قابل اجتناب هستند. بسیاری از کودکان با مصرف این رژیم غذایی حس افزایش انرژی و هوشیاری بیشتری را تجربه می‌کنند.

تحریک عصب واگ

روش درمان تحریک عصب واگ (Vagus nerve stimulation یا VNS) درمانی برای صرع است که شامل کاشت یک محرک (ضربان‌ساز) زیر پوست ناحیه‌ی بالای قفسه‌ی سینه است. این دستگاه ازطریق زیر پوستی با یک سیم به عصب واگ در گردن وصل می‌شود. دستگاه محرک تحریک‌های الکتریکی ملایم و منظمی را به این عصب می‌فرستد تا فعالیت الکتریکی نامنظم مغز را که منجر به تشنج می‌شود، آرام کند. تحریک عصب واگ روشی از درمان برای افراد دارای صرع است که تشنج‌های آن‌ها توسط داروها تحت کنترل نمی‌آیند.

اعصاب واگ یک جفت عصب هستند که از مغز آغاز شده و در تمام بدن ادامه پیدا می‌کنند. آن‌ها پیام‌هایی را بینمغز و بدن مبادله می‌کنند. هدف درمان به روش تحریک عصب واگ، کاهش تعداد، مدت زمان و شدت تشنج‌ها است. در برخی از افراد تعداد تشنج‌های آن‌ها کم می‌شود، برای برخی این روش ممکن است تاحدودی موجب کاهش تشنج شود و در برخی هم اصلا تاثیری ندارد. این روش از درمان ممکن است از طول مدت یا شدت تشنج‌ها بکاهد اما این درمورد هر فردی مصداق ندارد. این روش ممکن است زمان مورد نیاز برای بازیابی فرد پس از یک تشنج را کم کند. بعید است که این روش بتوند به‌کلی موجب توقف تشنج‌ها شود. همچنین ممکن است دو سال طول بکشد تا زمانی‌که تاثیر آن روی تشنج‌های فرد دیده شود. این روش به‌همراه داروهای ضدصرع و نه به‌جای آن‌ها استفاده می‌شود. اگرچه اگر درمان تحریک عصب واگ نتیجه‌بخش باشد، ممکن است بتوان مقدار مصرف داروی فرد را به‌تدریج کم کرد.

دستگاه ضربان ساز چیست؟

دستگاه محرک چیزی شبیه یک ضربان‌ساز قلبی است. این دستگاه زیر پوست ناحیه‌ی بخش بالای قفسه‌ی سینه طی یک عمل کوچک تحت بیهوشی عمومی کاشته می‌شود. یک توده‌ی کوچک در محلی که دستگاه قرار داده می‌شود، حس می‌شود و یک زخم کوچک نیز در محل کاشت آن دیده می‌شود. یک سیم رابط، دستگاه محرک را به عصب واگ در سمت چپ گردن متصل می‌کند.

دستگاه محرک معمولا طی چهار هفته پس از کاشت فعال می‌شود. متخصص دستگاه را برنامه‌ریزی کرده و مقدار (شدت و طول) تحریک‌های الکتریکی را تنظیم می‌کند. مقدار تحریک از فردی به فرد دیگر متفاوت است اما معمولا از یک سطح کم آغاز شده و به‌آهستگی افزایش می‌یابد تا به سطح مناسب آن فرد برسد. دستگاه ضربان‌ساز یک باتری درون خود دارد که می‌تواند برای ده سال دوام بیاورد. زمانی‌که باتری ضعیف می‌شود، طی یک عمل جراحی مشابه همانی که اولین‌بار برای کاشت آن انجام می‌شود، دستگاه عوض می‌شود.

تحریک عصب واگ در جریان یک تشنج چه کاری می‌تواند انجام دهد؟

برخی از افراد قبل از تشنج هشدار کوچکی را حس می‌کنند. در این زمان آن‌ها می‌توانند یک آهنربای خاص را از روی دستگاه محرک عبور دهند تا تحریک قوی‌تری برای یک دوره‌ی زمانی کوتاه بوجود آید. این امر ممکن است بتواند از تبدیل تشنج کوچک به تشنج دیگر پیشگیری کند یا مدت زمان بروز آن را کاهش دهد. برای افرادی که قبل از بروز تشنج علامت هشدار‌دهنده‌ای ندارند، فرد دیگری می‌تواند هنگام بروز تشنج از آهن‌ربا استفاده کند.

اگرچه این روش از درمان می‌تواند موجب بروز عوارض جانبی شود اما این عوارض معمولا تنها طی زمانی‌که عصب در حال تحریک شدن است، بروز می‌کنند. عوارض جانبی ممکن است که برای هر فردی پیش نیایند، اما شامل ناراحتی در گلو، سرفه، دشواری بلع و خشن شدن صدا باشد. این عوارض جانبی ممکن است با گذشت زمان کاهش پیدا کنند و معمولا به‌معنای این نیست که لازم است دستگاه محرک خاموش شود. تحریک عصب واگ تاثیری روی داروهای ضدصرع نداشته و آن‌ها را تحت‌تاثیر قرار نمی‌دهد.

برخی از افراد احساس می‌کنند که تحریک عصب واگ موجب بهبود خلق‌و‌خو، حافظه یا هوشیاری آن‌ها می‌شود و ممکن است به کاهش افسردگی کمک کند یا دارای اثرات مثبتی روی کیفیت زندگی آن‌ها باشد. بااین‌حال روش درمان تحریک عصب واگ برای هر فردی تاثیر گذار نیست. اگر پس از دو سال هیچ پیشرفتی در زمینه‌ی تشنج‌ها در فرد مشاهده نشد، می‌توان دستگاه را خاموش کرد یا برداشت.

اگر فردی تحت این روش درمان باشد و نیاز به انجام MRI داشته باشد، باید افرادی که در کار اسکن مغز او مشارکت دارند، از این موضوع آگاه شده و تصمیم بگیرند که اسکن انجام شود یا خیر. میدان‌های مغناطیسی MRI می‌تواند منجر به گرم شدن بیش از حد سیم رابط شود که این امر می‌تواند موجب سوختگی پوست نزدیک الکترودها یا رابط شود که البته تاحدودی بستگی به دستگاه مورد استفاده برای اسکن نیز دارد. اشعه‌ی ایکس و سی‌تی‌اسکن روی این روش درمان تاثیری نداشته و از آن نیز متاثر نمی‌شوند. درواقع این موارد آنچنان امواجی تولید نمی‌کنند که بتواند موجب آسیب دیدن دستگاه محرک شود. اگرچه مراقبت‌های اضافی ممکن است نیاز باشد یا در هنگام اسکن لازم باشد که دستگاه محرک خاموش شده و پس از آن دوباره فعال شود.

جراحی صرع

جراحی صرع نوع دیگری از جراحی مغز است که برخی از افراد مبتلا به صرع برای کاهش یا توقف تشنج آن را انجام می‌دهند. انواع مختلفی از جراحی صرع وجود دارد. یکی از انواع این جراحی‌ها شامل حذف بخش خاصی از مغز است که تصور می‌شود موجب بروز تشنج‌ها می‌شود. نوع دیگر این جراحی جدا کردن بخش‌هایی از مغز که موجب بروز تشنج می‌شوند از سایر بخش‌های مغز است. برای برخی از افراد جراحی می‌تواند تعداد تشنج‌ها را کاهش داده یا متوقف کند. اگر داروهای ضدصرع نتوانند از بروز تشنج‌ها پیشگیری کند یا به‌طور معنی‌داری از تعداد تشنج‌هایی که یک فرد دارد، بکاهد، جراحی ممکن است به‌عنوان روش درمان دیگری درنظر گرفته شود. اگر فردی واجد شرایط جراحی در نظر گرفته شد، قبل از انجام جراحی لازم است چند آزمایش انجام دهد.

یکی از آزمایش‌هایی که گاهی برای تشخیص صرع استفاده می‌شود، انجام اسکن مغز است. فرد ممکن است یک اسکن MRI یا یک سی‌تی‌اسکن انجام دهد. اگرچه این دو روش از تکنولوژی‌های مختلفی استفاده می‌کنند ولی حاصل هر دو تصاویری از مغز است که ممکن است علت صرع فرد را نشان دهد. این علل می‌توانند شامل وجود جراحت در مغز، ناهنجاری‌های توسعه‌ی مغز (مشکلاتی در نحوه‌ی تشکیل مغز) یا آسیب به مغز در اثر ورود آسیبی به مغز یا پس از عفونتی نظیر مننژیت باشند.

اگر فردی برای انجام عمل جراحی صرع در نظر گرفته شد، لازم است قبل از عمل آزمایش‌هایی را انجام بدهد. این موارد می‌تواند شامل اسکن‌های MRI بیشتر، الکتروانسفالوگرافی (EEG) و دورسنجی ویدئویی باشد. اسکن‌های دیگری‌ نیز ممکن است با ردیابی یک ماده‌ی شیمیایی که به بدن تزریق می‌شود، انجام شود. این امر می‌تواند اطلاعات دقیقی درمورد اینکه تشنج‌ها در کجای مغز آغاز می‌شوند، فراهم کند. این آزمایش‌ها تأیید خواهند کرد که آیا:

• آیا جراح قادر است ضایعه‌ی صرعی را در مغز پیدا کرده و آن را از مغز خارج کند؟
• آیا بخش‌های دیگر مغز نیز ممکن است تحت‌تاثیر جراحی قرار گیرند؟
• آیا شانس توقف تشنج‌ها بوسیله‌ی جراحی قابل قبول است؟
• آیا بیمار دارای مشکلات سلامتی دیگری است که نتواند این نوع عمل جراعی را انجام دهد؟

نتایج آزمایش‌ها پیش از جراحی به بیمار و پزشک کمک می‌کند که تصمیم بگیرند که آیا جراحی گزینه‌ی مناسبی است یا خیر. برای بسیاری از افراد، جراحی گزینه‌ی مناسبی نیست.

خطرات احتمالی جراحی چیست؟

خطرات مرتبط با جراحی براساس نوع جراحی که فرد تجربه می‌کند، متغیر است. رایج‌ترین نوع جراحی صرع، حذف بخشی از لوب گیجگاهی مغز است. خطرات احتمالی ممکن همراه‌با این نوع عمل جراحی شامل مشکلاتی در زمینه‌ی حافظه، کاهش جزئی بینایی، افسردگی و دیگر مشلات مرتبط با خلق‌و‌خو است. این خطرات از فردی به فرد دیگر متغیر بوده و در برخی موارد نیز ممکن است، موقتی باشد. برای برخی از افراد حافظه و خلق‌و‌خوی آن‌ها پس از جراحی صرع بهبود می‌یابد.

بالافاصله پس از جراحی پزشکان بر بهبودی بیمار تظارت خواهند کرد. برای چند روز اول او ممکن است احساس خستگی کرده و نیاز به خواب داشته باشد، از آن جایی که از بین رفتن کامل تاثیر بیهوشی به زمان نیاز دارد. برخی از افرادی که جراحی مغز را انجام می‌دهند، طی هفته‌ی نخست جراحی دچار تشنج خواهند شد اما این به بدان معنا نیست که عمل جراحی موفقیت‌آمیز نبوده است. پس از جراحی تشنج‌هایی ممکن است به‌علت فشار مستقیمی که مغز طی جراحی تجربه کرده است اتفاق بیفتد، نه به‌خاطر سابقه‌ی صرع فرد بیمار. معمولا دوسال پس از جراحی زمان می‌برد تا کاملا مشخص شود که جراحی تا چه حد موفقیت‌آمیز بوده است.

در حدود هفتاد درصد از افرادی که تحت عمل جراحی لوب پیشانی قرار می‌گیرند، متوجه می‌شوند که جراحی موجب توقف تشنج‌ها آن‌ها شده است و آن‌ها دیگر دچار تشنج نمی‌شوند. درمورد بیست درصد از افراد تشنج‌ها کم می‌شود. درحدود پنجاه درصد از مردمی که تحت عمل جراحی لوب پیشانی قرار می‌گیرند تا ده سال پس از جراحی بدون تشنج هستند، اما بیشتر این افراد هنوز در مواقعی نیاز به مصرف داروهای ضدصرع خواهند داشت.

تحریک عمقی مغز

تحریک عمقی مغز (Deep brain stimulation) ممکن است برای افرادی که درمان صرع آن‌ها دشوار است و کسانی که نمی‌توانند جراحی صرع را برای جداکردن یا حذف بخشی از مغز که موجب تشنج می‌شود، انجام دهند، مفید باشد. این روش درمان شامل کاشت الکتروهایی در مناطق خاصی از مغز و سپس تحریک این مناطق با استفاده از ضربان‌های الکتریکی منظمی کوچک است. در حال‌حاضر شواهدی چندان قطعی درمورد اینکه روش تحریک عمقی مغز برای درمان صرع تا چه حد خوب است، وجود ندارد. شواهد نشان می‌دهد که جراحی تحریک عمقی مغز با خطراتی نظیر خون‌ریزی مغز، عفونت در محل کاشت الکترودها، افسردگی و مشکلات حافظه همراه است. این مشکلات ممکن است قابل درمان باشند.

هدف درمان تحریک عمقی مغز، کنترل فعالیت الکتریکی اضافی مغز با استفاده از ایمپالس‌های الکتریکی منظم برای کاهش فراوانی و شدت تشنج‌ها است. آزمایش‌ها نشان می‌دهند که برای برخی از افراد تعداد تشنج کاهش می‌یابد. برای دیگران، این روش درمان ممکن است باعث کاهش اندکی در تشنج‌ها شود و برای برخی هم هیچ اثری ندارد. همچنین ممکن است دو سال طول بکشد تا تاثیر این روش روی تشنج‌های یک فرد دیده شود. این روش درمان همراه‌با داروهای ضدصرع و نه به‌جای آن‌ها استفاده می‌شود. اگر درمان نتیجه‌بخش باشد ممکن است بتوان با گذشت زمان از میزان داروهای ضدصرع کاست.

این دستگاه چگونه کار می‌کند؟

یک دستگاه باتری‌دار که محرک عصبی نامیده می‌شود، ایمپالس‌های الکتریکی را به مغز منتقل می‌کند. ایمپالس‌های الکتریکی ازطریق رابط‌هایی به الکترودهایی که در هسته‌های قدامی تالاموس (ANT) قرار می‌گیرند، منتقل می‌شوند. هسته‌های قدامی تالاموس بخشی از مغز که درگیر انتشار تشنج ها هستند. جراحی برای تحریک عمقی مغز توسط یک متخصص جراحی اعصاب در حالت بیهوشی کامل انجام می‌شود. در جریان بخش اول جراحی دو الکترود درون مغز ازطریق حفره‌های کچکی که در جمجمه ایجاد می‌شود، کاشته می‌شود. پزشک از تکنیک‌های تصویربرداری مانند MRI برای موقعیت‌یابی در مغز و قرار دادن الکترودها در موقعیت مناسب استفاده می‌کند. الکترودها به سیم‌هایی وصل می‌شوند که از زیر پوست پشت گوش از گردن عبور کرده و به دستگاه محرک می‌رسد. در بخش دوم جراحی دستگاه محرک زیر پوست ناحیه‌ی بالای قفسه‌ی سینه کاشته می‌شود. این دستگاه شبیه ضربان‌ساز قلبی است و دارای یک باتری کوچک و تراشه‌ی کامپیوتری برای فرستادن ایمپالس‌ها به مغز است. بعد از جراحی دستگاه محرک توسط فرد متخصص با استفاه از یک کامپیوتر کوچک دستی تنظیم می‌شود. پیدا کردن نقطه‌ی درست تنظیم دستگاه ممکن است چندین ماه زمان ببرد و نقطه‌ی تنظیم برای هر فردی متفاوت است.

اثرات جانبی پس از این جراحی برای تحریک عمقی مغز شامل خواب رفتن اندام‌ها و سوزن سوزن شدن، مشکلات حافظه و افسردگی است که البته در برخی افراد دیده می‌شود. این موارد معمولا موقت بوده و طی زمان کاهش می‌یابند. البته این روش درمان ممکن است برای هر کسی مؤثر نباشد. اگر هیچ بهبودی در زمینه‌ی فراوانی تشنج‌ها پس از دو سال دیده نشد، پزشک ممکن است خاموش کردن دستگاه یا برداشت بخش باتری‌دار دستگاه را توصیه کند اما الکترودها احتمالا در جای خود باقی می‌مانند.

اگر فردی تحریک عمقی مغز را انجام داده باشد و نیاز به اسکن داشته باشد، باید افراد درگیر این کار از این موضوع مطلع شوند. میدان‌های مغناظیسی موجود در دستگاه MRI می‌تواند منجر به داغ شدن الکترودها و سوزاندن مناطق اطراف آن در مغز شود. خطرات بستگی به نوع دستگاه MRIی که استفاده می‌شود و نوع اسکنی که فرد باید انجام دهد، دارد. تحریک عمقی مغز تحت تاثیر اشعه‌ی ایکس قرار نمی‌گیرد. اگرچه اگر فردی تحت اشعه‌ قرار گیرد، بهتر است دستگاه موقتا خاموش شود.

استفاده از روغن شاهدانه برای درمان صرع

شاهدانه از صدها جزء مختلف ساخته شده است. دو مورد از ترکیبات شناخته‌ی شده‌ی آن عبارت‌اند از: CBD(کانابیدیول) و THC (تتراهیدروکانابینول). این ترکیبات به‌طور معمول در رزین گیاه شاه‌دانه یافت می‌شود. THC یک ترکیب روانگردان است که مسئول حس سرخوشی (نشئگی) در افرادی است که این دارو را مصرف می‌کنند. حداکثر حد مجاز THC در یک محصول، ۰/۲ درصد است. CBD یک روان‌گردان نیست و تصور می‌شود که علت بسیاری از مزایای پزشکی شاه‌دانه است. شاهدانه‌ی دارویی تنها باید در مورد کودکانی که دارای شرایط زیر هستند و با تجویز پزشک استفاده شود:

• داشتن صرعی که داروهای ضدصرع معمولی روی آن تاثیری ندارند
• عدم اثر بخشی رژیم‌های کتوژنیک یا عدم تونایی فرد در مصرف رژیم‌های کتوژنیک
• افرادی که کاندیدای جراحی صرع نیستند

البته مراکز پزشکی می‌گویند پزشکان نباید تا زمانی‌که نتایج مطمئنی از آزما‌یش‌های بالینی حاصل شود، برای تجویز محصولات مبتنی بر شاهدانه تحت فشار قرار گیرند. این محصولات قبل از تجویز در آزمایش‌ها بالینی باید تأیید شوند.

مدت کوتاهی پیش، آگاه شدیم که ریزر (Razer) پلتفرم گیمینگ خود را با دستیار صوتی آمازون، الکسا یکپارچه می‌کند. این همکاری می‌توانست نشانه‌ای باشد که آمازون در حال پایه‌ریزی راهبرد خود برای نفوذ بیشتر به دنیای بازی‌های رایانه‌ای است. براساس گزارش منتشر شده توسط وبسایت The Information، این مسئله صحت دارد و غول دنیای خرده‌فروشی اکنون سرویس استریم بازی اختصاصی توسعه می‌دهد. آمازون هم‌اکنون در حال مذاکره با ناشران بازی‌های رایانه‌ای است تا بازی‌های خود را به پلتفرم اختصاصی این شرکت بیاورند. شرکت تحت مدیریت جف بزوس در نظر دارد سال آینده از این پلتفرم رونمایی کند.

آمازون هم‌اکنون سرویس استریم رسانه‌ای خود را در اختیار دارد که شامل ویدئو، موسیقی، ذخیره‌سازی تصاویر و برخی موارد دیگر می‌شود. باتوجه‌به این مسئله، سرویس استریم بازی آمازون می‌تواند مکمل سرویس‌های کنونی این شرکت باشد. علاوه‌براین، ورود به حوزه‌ی استریم بازی‌های رایانه‌ای این شرکت را به رقابتی وارد می‌کنند که هم‌اکنون شرکت‌هایی مانند سونی (با سرویس PlayStation Now)، مایکروسافت، گوگل، انویدیا و Electronic Arts در آن حضور دارند.

هم‌اکنون نیز آمازون به‌گونه‌ای خدمات استریم بازی را در قالبی محدود ارائه می‌دهد. مشترکان سرویس آمازون پرایم می‌توانند به سرویس Twitch Prime دسترسی داشته‌باشند. این سرویس امکان استفاده‌ی ماهانه از بازی‌های مجانی را به کاربران می‌دهد؛ دریافت جوایز مختلف در بازی‌ها نیز از جمله مزایای این سرویس است. البته سرویس یادشده جدا از سرویس اصلی Twitch عرضه می‌شود. سرویس استریم بازی Twitch به‌نوعی شبکه‌ی اجتماعی تبدیل‌شده که کاربران در آن به‌تماشای بازی دیگران می‌نشینند و در رابطه با بازی‌ها اظهارنظر می‌کنند.

وقتی که آمازون در سال ۲۰۱۴ مالکیت Twitch را به‌دست آورد، بسیاری از خود می‌پرسیدند که آیا این مسئله منجر به ایجاد یک سرویس بزرگتر در زمینه‌ی بازی‌های رایانه‌ای خواهد شد یا خیر. در سال ۲۰۱۷ نیز آمازون شرکتی بریتانیایی به‌نام GameSparks را به‌تصاحب درآورد. این شرکت در زمینه‌ی خدمات بازی ابری فعالیت می‌کرد و تخصص آن‌ها در انجام امور مربوط‌به سرورهای گیمینگ بود.

خدمات ابری آمازون هم‌اکنون شامل زیرمجموعه‌هایی می‌شود که ناشران بازی‌ها را هدف قرار داده است و فناوری‌های GameSparks در همین قسمت مورد استفاده قرار می‌گیرند. سرویس‌های ابری ارائه‌شده توسط آمازون برای ناشران بازی‌ها شامل تحلیل اطلاعات، فناوری‌های بازی‌سازی، ارائه‌ی فضای سرور و دیگر خدمات سمت سرور می‌شود.

همین موارد نشان می‌دهند که جف‌ بزوس و همکارانش به‌سرعت در حال یکپارچه‌سازی فناوری‌های جدید با زیرساخت‌های فعلی خود هستند. با این اوصاف، غول دنیای خرده‌فروشی اکنون ابزارهای لازم را در اختیار دارد و می‌تواند از آن‌ها جهت ارائه‌ی سرویس اختصاصی گیمینگ به کاربران استفاده کند. هرچند آماده‌شدنِ آمازون برای ارائه‌ی سرویس گیمینگ به کاربران زمان زیادی برده؛ اما راهبرد این شرکت در این حوزه‌ی جدید در حال شکل‌گیری است.

نه‌تنها آمازون می‌خواهد وارد رقابت با پلتفرم‌های مبتنی بر کنسول‌های بازی شود؛ بلکه می‌خواهد با رقبایی که از رشد سرویس‌های استریم رسانه‌ای بهره می‌برند هم به رقابت بپردازد. به‌لطف ارتباط سریع‌تر، قابل اعتمادتر و ارزان‌تر با اینترنت، بسیاری از کاربران در زمینه‌هایی همچون موسیقی، تلویزیون و...، به‌جای استفاده از ابزارهای قدیمی به سراغ سرویس‌های استریم رسانه‌ای می‌روند.

آمازون هم‌اکنون نیز یکی از نقش‌آفرینان این عرصه است و سرویس استریم موسیقی و سرویس ویدئویی خود را ارائه می‌کند. Fire TV هم یکی دیگر از کارت‌های آمازون در این بازی به‌حساب می‌آید؛‌ اما با ارائه‌ی پلتفرم گیمینگ، مجموعه‌ی خدمات ارائه‌شده توسط این شرکت منسجم‌تر خواهد شد. از سوی دیگر، اضافه شدن پلتفرم گیمینگ به خدمات آمازون، می‌تواند توجه کاربرانی که شیفته‌ی بازی‌های رایانه‌ای هستند را هم به سوی این شرکت جلب کند.

آنچه تاکنون به آن اشاره شد تنها برگ‌های برنده‌ی آمازون نیستند. تا به امروز آمازون از فناوری هوش مصنوعی خود در زمینه‌ی بازی‌های رایانه‌ای استفاده‌ی چندانی نکرده است؛ اما با آمدن فرمان‌های صوتی الکسا به کنسول بازی ریزر شاهد تغییر در این زمینه هستیم. فراتر از این، می‌توان به ترکیب بازی‌ها با هوش‌مصنوعی اندیشید؛ چنین خلاقیتی، می‌تواند موجب متمایز شدن آمازون از دیگر نقش‌آفرینان این حوزه شود.

مقاله‌ی منتشر شده در وبسایت The Information حاوی برخی جزییات جذاب دیگر در رابطه با تلاش‌های آمازون برای ارائه‌ی سرویس استریم بازی است. برخی از این اطلاعات به چالش‌های پیش روی آمازون در این حوزه اشاره می‌کنند.

برای مثال، در این مقاله به تلاش‌های آمازون برای استخدامجیسون کیلار اشاره می‌شود. کیلار پیش از این یکی از مدیران Hulu بوده و پیش از فعالیت در Hulu هم سابقه‌ی حضور در آمازون را در کارنامه‌ی خود داشته است. غول دنیای خرده‌فروشی در نظر داشته تا از کیلار برای رهبری برنامه‌های خود در زمینه‌ی بازی‌های رایانه‌ای استفاده کند؛ اما در این مسیر با شکست روبه‌رو می‌شود و همین مسئله می‌تواند یکی از دلائل به‌تعویق افتادن برنامه‌های این شرکت در حوزه‌ی بازی‌های رایانه‌ای باشد.

یکی دیگر از مشکلات، متقاعدسازی ناشران بازی‌ها برای همکاری با آمازون است. بسیاری از تولیدکنندگانِ بازی‌ها بخش اعظم درآمد خود را از فروش بازی‌ برای کنسول‌ها و علی‌الخصوص از فروش بازی‌های اختصاصیِ کنسول‌های مختلف به‌دست می‌آورند؛ اما ارائه‌ی بازی‌ها در قالب سرویسی شبیه به نتفلیکس، که در آن کاربران صرفا هزینه‌ی اشتراک ماهیانه پرداخت می‌کنند، می‌تواند موجب کاهش سود بازی‌سازان شود.

در زمینه‌ی فیلم و موسیقی نیز اعتراضات مشابهی از سوی فعالان دنیای فیلم و موسیقی به‌گوش می‌رسید؛ چرا که با رشد سرویس‌های استریم رسانه‌ای، فروش فیزیکی فیلم و موسیقی با افت چشمگیری روبه‌رو شده‌ بود. در این حوزه، شرکت‌های فعال در زمینه‌ی موسیقی و استودیوهای فیلم‌سازی به‌تدریج به توافقاتی با صاحبان سرویس‌های استریم رسانه‌ای دست پیدا کردند و بازار به‌تدریج مسیر جدید خود را پیدا کرد؛ اما هنوز مشخص نیست که این تغییر رویه چه اثراتی بر دنیای بازی‌های رایانه‌ای خواهد داشت.

کداک (با نام کامل Eastern Kodak Company) یک شرکت آمریکایی فعال در حوزه‌ی عکاسی است. این شرکت قدیمی پایه‌های خود را در سرزمین عکاسی بنا کرد و زمانی بزرگ‌ترین برند آن حوزه بود. مرکز مدیریتی کداک در راچستر نیویورک قرار دارد و مرکز اجرایی آن، در نیوجرسی واقع شده است.

کداک، امروز بیشتر با شکست در دنیای عکاسی و عقب ماندن از انقلاب دیجیتال شناخته می‌شود. درحالی‌که شرکت آمریکایی با وجود رخدادهای پیشین، هنوز در بسیاری از حوزه‌های فناوری فعالیت دارد. مواردی همچون خدمات حرفه‌ای برای کسب‌وکارها، انواع خدمات چاپ و ارتباطات گرافیکی، امروز توسط کداک عرضه می‌شوند. بخش‌های اصلی کسب‌وکار کنونی کداک، چاپ، خدمانت Inkjet مخصوص مسب‌وکارها، پرینت سه‌بعدی و بسته‌بندی مایکرو، نرم‌افزار و راهکارهای سازمانی و بخش محصولات مصرف‌کننده‌ها و فیلم است. شاید شاخص‌ترین محصول کنونی کداک و بخش معروف آن را بتوان فیلم‌های عکاسی نامید.

لوگوی کداک تا سال ۲۰۰۶

برند قدیمی دنیای عکاسی در سال‌های پایانی قرن بیستم، تلاش‌های ناموفقی در پیوستن به موج دیجیتال داشت. آن‌ها با وجود تولید انواع دوربین‌های دیجیتال در آن سال‌ها، توانایی رقابت با دیگر بازیگران صنعت را نداشتند و حتی در سال ۲۰۱۲، اعلام ورشکستگی کردند. به‌هرحال، تولید دوربین‌های دیجیتال از برنامه‌های شرکت اصلی کداک خارج شد و دوربین‌های آن برند امروز توسط شرکت JK Imaging تولید می‌شود.

دفتر مدیریت کداک در راچستر نیویورک

تاریخچه‌ی تأسیس

داستان تولد برند کداک، به دهه‌های پایانی قرن بیستم و اختراعات بنیا‌ن‌گذار آن، جورج ایستمن باز می‌گردد. ایستمن یکی از اولین افرادی بود که صفحه‌های خشک پلاتینی را به‌عنوان راهکارهایی آسان و کاربردی به صنعت عکاسی معرفی کرد. تا پیش از آن، روش‌های خیس برای چاپ عکس‌ها رونق داشتند. او پس از اختراع و معرفی این روش جدید در سال ۱۸۷۸، در سال‌های بعد به بررسی راهکارهای تولید انبوه صفحات خشک پرداخت و با ساخت یک ماشین پوشش‌دهی امولسیون، تولید انبوه اختراع خود را شروع کرد.

جورج ایستمن، بنیان‌گذار کداک

نخستین فعالیت‌های جدی ایستمن برای تولید محصولات انقلابی‌اش در حیاط یک خانه‌ی اجاره‌ای در راچستر نیویورک انجام شد. شریک نخست او، یک دوست خانوادگی به‌نام هنری استرانگ بود که در سال ۱۸۸۱، شرکت Eastman Dry Plate را با هم تأسیس کردند. ایستمن که تا پیش از آن یک کارمند بانک بود، برای تمرکز کامل روی شرکت جدید، شغلش را رها کرد.

اولین محصول ایستمن،‌ صفحه‌ی خشک چاپ عکس

دو سال پس از تأسیس شرکت تولید صفحات خشک عکاسی، مرکز فعالیت آن به ساختمانی چهار طبقه در راچستر و خیابان ۳۴۳ نیویورک منتقل شد که امروز مرکز عملیات بین‌المللی کداک محسوب می‌شود. البته، ساختمان ۱۹ طبقه‌ی کنونی در محل ساختمان قدیمی ساخته شد. کمی پس از تأسیس و جابه‌جایی اولیه، فروش صفحات خشک سود بالایی را برای ایستمن و شریکش به‌همراه داشت که درنهایت به تأسیس شرکت بزرگ‌تری با ۱۴ سهام‌دار انجامید. نوآوری‌های بعدی شرکت ایستمن، کاغذ نگاتیو برای عکاسی و اختراع لوله‌ی مخصوص نگه‌داری آن‌ها بود.

فیلم‌های عکاسی، محصولی بود که نام ایستمن و شرکتش را بیش از هر مورد دیگر به شهرت رساند. آن‌ها نخستین فیلم عکاسی شفاف را به‌شکلی که امروز می‌شناسیم، در سال ۱۸۸۵ و با نام EASTMAN American Film معرفی کردند. به‌علاوه، نخستین دفتر عمده‌فروشی بین‌المللی شرکت نیز در همان سال در شهر لندن تأسیس شد.

اولین دفتر شرکت کداک در نیویورک

انتخاب دانشمندان محقق، یکی از اقدامات قابل‌توجه ایستمن در شرکتش بود که نام او را در این حوزه، در زمره‌ی اولین‌ها قرار می‌داد. ایستمن محقق نخست خود را برای بررسی تجاری‌سازی فیلم‌های انعطاف‌پذیر شفاف استخدام کرد.

معرفی برند Kodak و نخستین دوربین عکاسی آن در سال ۱۸۸۸ انجام شد. پس از تولد برند کداک، دوربین عکاسی آن‌ها با شعار «شما دکمه را فشار دهید، ما سایر کارها را انجام می‌دهیم»، به بازار عرضه شد. عکاسی فوری، به آن شکلی که امروز می‌شناسیم، در آن سال و با معرفی دوربین کداک، مشهور شد. یک سال بعد، نخستین نمونه‌ی تجاری فیلم‌های عکاسی که توسط ایستمن و محقق شیمی شرکتش تولید شده بود، به بازار عرضه شد. محصول شرکت کداک، این امکان را برای توماس ادیسون فراهم کرد که دوربین فیلم‌برداری را در سال ۱۸۹۱ اختراع کند.

اولین آزمایشگاه شیمی شرکت

نوآوری بعدی کداک در صنعت عکاسی، معرفی دوربین‌هایی با قابلیت جابه‌جایی فیلم دوربین در نور روز بود. در همان زمان، شرکت تصمیم گرفت تا فعالیت‌های تولید فیلم و کاغذ عکاسی خود را به مرکز جدید به‌نام Kodak Park در راچستر منتقل کند. به‌علاوه، نخستین مرکز تولیدی خارج از آمریکا نیز در هارو انگستان تأسیس شد.

گسترش فعالیت و حوزه‌های جدید کاری

سال‌های پایانی قرن نوزده میلادی، با نوآوری‌های متعددی در حوزه‌ی عکس‌برداری و فیلم‌برداری همراه بود. در سال ۱۸۹۵، دوربین مشهور کداک با نام Pocket KODAK معرفی شد که از فیلم‌های رول‌شده استفاده می‌کرد و دورانی تازه در عکس‌برداری به‌وجود آورد. در آن زمان، کشف تصویربرداری اشعه‌ی X، نقطه‌ی عطف قابل‌توجه دنیای تصویربرداری بود. یک سال پس از کشف بزرگ، ایستمن و شرکتش قراردادی مهم برای تأمین کاعذ و صفحه‌های چاپ تصویربرداری اشعه‌ی ایکس، امضا کردند. در همان زمان، ورود به صنعت فیلم‌سازی نیز به‌صورت جدی و با تولید فیلم‌های مخصوص فیلم‌برداری انجام شد.

تبلیغ دوربین جیبی کداک

علاوه‌بر نوآوری‌های فنی، اقدامات انقلابی کداک برای تحقیق و توسعه و نوآوری در داخل شرکت نیز با قدرت انجام می‌شد. سیستم پیشنهاددهی کداک در سال ۱۸۹۸ راه‌اندازی شد که به کارمندان پیشنهاددهنده‌ی ایده‌های جدید، جوایز نقدی اهدا می‌کرد.

کشورهای فرانسه و کانادا، مقاصد بعدی کداک بودند که دفاتر مستقل شرکت، در آن‌ها تأسیس شد. در همان سال‌ها، ایستمن به‌پاس قدردانی از عملکرد فوق‌العاده‌ی کارمندان، جوایز نقدی را از پس‌انداز و درآمد شخصی خود به آن‌ها اهدا کرد. از آخرین نوآوری‌های قرن نوزدهم کداک نیز می‌توان به روش تولید فیلم عکاسی با چرخ اشاره کرد که ساخت فیلم‌ها روی میزهای بسیار بزرگ را منسوخ کرد.

اولین آگهی تبلیغاتی Kodak

یکی از مشهورترین محصولات کداک در دنیای عکاسی، دوربین‌های برند BROWNIE بودند که با قیمت یک دلار و رول فیلم ۱۵ سنتی فروخته می‌شدند. با معرفی دوربین‌های براونی در سال ۱۹۰۰، عکاسی برای نخستین‌بار به هنر و فعالیتی در دسترس تمامی اقشار جامعه تبدیل شد.

تغییرات زیرساختی و مدیریتی کداک، مانند هر شرکت درحال‌توسعه‌ی دیگر در سال‌های ابتدایی قرن بیستم انجام شد. شعبه‌ی نیوجرسی در سال ۱۹۰۱ تأسیس شد و در پی آن، ایستمن به‌عنوان مدیر آن شعبه و شریکش هنرس استرانگ به‌عنوان مدیر واحد نیویورک مشغول به‌کار شدند. شعبه‌ی نیوجرسی به‌نوعی هلدینگی برای نظارت بر شعبه‌های مختلف کداک بود و امروز نیز، شرکت اصلی کداک محسوب می‌شود.

اولین نمونه‌ی دوربین عکاسی جعبه‌ای

محصول بعدی که نوآوری کداک را در دنیای عکاسی اثبات کرده و فرایند را برای عکاسان آماتور آسان‌تر کرد، KODAK Developing Machine بود که به‌نوعی امکان پردازش فیلم‌ها بدون نیاز به اتاق تاریک را برای مردم به‌همراه داشت. محصول بعدی، استانداردی شد که به‌مدت ۳۰ سال در دنیای عکاسی آماتور، طرفدار داشت. KODAK Non-Curling Film نام این محصول بود و شرکت آمریکایی را بیش‌ از پیش در ذهن علاقه‌مندان به عکاسی ماندگار کرد.

تولید فیلم‌های ایمن‌تر و مقاوم دربرابر اشتعال برای عکاسی، تأسیس مرکز تولید در استرالیا و گسترش فعالیت‌های تحقیق و توسعه، از اقدامات مهم کداک در دهه‌ی اول و دوم قرن بیستم بودند. بیمه‌ی مسئولیت و حوادث کارمندان و اعطای سهم از سود به آن‌ها، اقدامات مهم کداک در حوزه‌ی منابع انسانی بودند که امروز به استانداردهایی در صنعت تبدیل شده‌اند. در بخش تحقیق و توسعه، ایستمن با استخدام محقق بریتانیایی، دکتر سی ای کنث میس، یکی از اولین مراکز تحقیق صنعتی را در آمریکا تأسیس کرد.

فیلم‌های عکاسی رنگی Kodacolor

با شروع جنگ جهانی اول، کداک نیز از فرصت ایجاد شده برای عرضه‌ی محصولات کاربردی استفاده کرد و سود خوبی از آن‌ها به‌دست آورد. در قدم اول، دوربین‌های تصویربرداری هوایی تولید شدند و مهارت استفاده از آن‌ها تیز به نیروهای نظامی آمریکا آموزش داده شد. به‌علاوه، پوشش‌دهی استات سلولز روی بال‌های هواپیمای نیروی دریایی آمریکا و همچنین شیشه‌های نشکن برای ماسک‌های گاز، توسط کداک عرضه شد.

حضور در صنعت فیلم‌سازی، با معرفی محصولات جدید و کمک به علاقه‌مندان آماتور آن، با جدیت در دهه‌ی دوم قرن نوزده ادامه پیدا کرد. معرفی فیلم‌های ۱۶ میلی‌متری باکیفیت بر پایه‌ی استات سلولز، نخستین دوربین فیلم‌برداری با نام CINE-KODAK و پروژکتور KODASCOPE، قدم‌های بزرگ شرکت در آن زمان بودند. درنتیجه، با افزایش سریع محبوبیت فیلم‌های ۱۶ میلی‌متری، شبکه‌ای عظیم از لابراتوارهای کداک برای پردازش فیلم‌ها، در سرتاسر جهان تأسیس شد. در سال ۱۹۲۷، تعداد کارمندان کداک به بیش از ۲۰ هزار نفر در سرتاسر جهان رسید.

نمونه‌ی دوربین قدیمی کداک

کداک، در جریان انقلاب فیلم‌های رنگی در جهان نیز نقش قابل‌توجهی داشت. فیلم‌های ۱۶ میلی‌متری شرکت با نام KODACOLOR در سال ۱۹۲۸، فیلم‌برداری رنگی را به واقعیتی قابل اجرا برای علاقه‌مندان آماتور تبدیل کرد. با ورود فناوری صدا به سینما نیز، کداک از محصولی برای پیاده‌سازی بهتر آن پرده برداشت.

جورج ایستمن، در سال ۱۹۳۲ از دنیا رفت و محل زندگی او به دانشگاه راچستر اهدا شد. در همان سال، نخستین فیلم مخصوص فیلم‌برداری آماتور ۸ میلی‌متری نیز در آن سال معرفی شد. در سال ۱۹۴۹، خانه‌ی ایستمن به موزه‌ی بین‌المللی عکاسی تبدیل شد.

تجهیزات فیلم‌برداری Kodachrome

محصولات بعدی کداک در دنیای ضبط و پخش محتوای عکس و فیلم، در خلال دهه‌ی ۱۹۳۰ به بازار معرفی شدند. KODACHROME، نخستین فیلم رنگی موفق بود که با تمرکز بر بازار آماتورها معرفی شد. در ابتدا، این محصول به‌صورت ۱۶ میلی‌متری برای فیلم‌های سینمایی، ۳۵ میلی‌متری برای اسلاید و ۸ میلی‌متری برای فیلم‌برداری خانگی در دسترس بود. پس از معرفی فیلم مخصوص نیز، دوربین فیلم‌برداری خانگی با نام CINE-KODAK از راه رسید. یک سال بعد، اولین پروژکتور کداک، با قابلیت پخش فیلم صدادار ۱۶ میلی‌متری، با نام Sound KODASCOPE Special Projector در اختیار کاربران قرار گرفت.

پروژکتور نمایش اسلاید

نخستین پروژکتور اسلاید کداک، در سال ۱۹۳۷ و با نام KODASLIDE از راه رسید. نوآوری بعدی، دوربین کداک با کنترل اکسپوژر فتوالکتریک داخلی بود که به‌نام Super KODAK Six-20 عرضه شد. کداک در سال‌های بعد تجربه‌های متعددی را نیز در حوزه‌ی نمایش انجام داد. یکی از ماندگارترین و مشهورترین محصولات در این حوزه، نمایشگرهای غول‌آسای Kodak Colorama بودند که نخستین نمونه از آن‌ها در سال ۱۹۵۰ با ابعاد حدود ۵.۵ در ۱۸ متر، در Grand Central Station در نیویورک نصب شد. این صفحه‌نمایش بزرگ تا پایان فعالیت در سال ۱۹۸۹، در هر روز کاری میزبان ۶۵۰ هزار رهگذر و توریست بود و تا سال‌ها، صفحه‌ی اول روزنامه‌ها را به خود اختصاص می‌داد.

صفحه‌نمایش غول‌پیکر کداک

در نیمه‌ی دوم قرن بیستم، توسعه‌ی محصولات براونی با قدرت بیشتر ادامه پیدا کرد. دوربین فیلم‌برداری ۸ میلی‌متری، پروژکتور و دوربین Turret، محصولاتی بودند که تحت برند براونی تولید شدند. یکی از موفق‌ترین محصولات براونی در آن سال‌ها، Starmatic بود که درنهایت در ۷ مدل عرضه شد و بیش از ۱۰ میلیون عدد از آن در ۵ سال به فروش رفت. تا سال ۱۹۵۵، تعداد کارمندان کداک در سرتاسر جهان به ۷۴ هزار نفر رسیده بود.

اولین دوربین براونی کداک

اختراع دوربین دیجیتال و ورود به حوزه‌های جدید

شاید باور این حقیقت که کداک، نخستین دوربین دیجیتال، یا همان قاتل برند خود را اختراع کرده باشد، کمی دشوار به‌نظر برسد. شرکت آمریکایی در سال ۱۹۷۵، نمونه‌ی آزمایشی نخست دوربین دیجیتال را با رزولوشن ۰.۰۱ مگاپیکسل معرفی کرد. دیگر اختراع بزرگ کداک در آن سال‌ها که پیشرفت بزرگی در دنیای فناوری محسوب می‌شد، Kodak Ektaprint 100 بود که فناوری کپی را به سطح جدیدی رساند. بلافاصله پس از عرضه، تحسین بازار از کیفیت بالای محصول کداک و راحتی استفاده از آن، شروع شد.

اولین دوربین دیجیتال تاریخ در کنار فرزندان

کداک درکنار تولید تجهیزات عکس‌برداری و فیلم‌برداری، در صنایع دیگر نیز فعالیت خود را گسترش داد. یکی از زیرمجموعه‌های مهم که در صنایع دیگر فعال بود، زیرمجموعه‌ی صنایع شیمیایی نام داشت. این بخش کداک، علاوه‌بر تولید مواد و تجهیزات اولیه برای محصولات خود شرکت، در صنایع دیگر نیز محصولاتی را عرضه می‌کرد. به‌عنوان مثال، در سال ۱۹۷۸، پلی‌استر ترموپلاستیک را برای تولید شیشه‌های نوشیدنی به بازار معرفی کرد.

تجهیزات پزشکی، صنعت دیگری بود که کداک از سال‌های قدیم و با تولید و عرضه‌ی محصولات اختصاصی برای تشخیص بیماری‌ها در آن حضور داشت. پس از موفقیت‌های متعدد در بحث تصویربرداری پزشکی، در جشن ۱۰۰ سالگی شرکت، ورود به بازار تشخیص بیماری‌های پزشکی، با معرفی دستگاه آزمایش سرم خون به ‌نام ECTACHEM 400، رسانه‌ای شد.

نوآوری‌های کداک در عصر دیجیتال و سال‌های اوج‌گیری فناوری‌ها، به‌قدری زیاد و قابل‌توجه بود که در نگاه کلی، نمی‌توان شکست آن‌ها در صنعت و خارج شدن از رقابت را باور کرد. در سال ۱۹۸۴، ورود جدی‌تر شرکت به بازار ویدئو با معرفی Kodavision Series 2000 در بخش فیلم‌برداری ۸ میلی‌متری و KODAK Videotape Cassetes در بخش ۸ میلی‌متری، بتا و VHS انجام شد. حرکت مهم‌تر آن سال‌ها، حضور جدی‌تر در بازار کامپیوتر بود که با عرضه‌ی دیسک‌های فلاپی برای کامپیوترهای شخصی، اجرا شد.

ایستمن در کنار توماس ادیسون

صنعت نرم‌افزار و خدمات مرتبط با آن هم در سال‌های پایانی قرن بیستم شاهد حضور کداک بود. دو سیستم مدیریت تصویر با نام‌های KODAK EKTAPRINT Electronic System یا KEEPS و KODAK Information Management System یا KIMS در سال ۱۹۸۵ معرفی شدند.

چالش‌های رقابتی و شروع روند سقوط

باوجود تمام تلاش‌هایی که کداک برای حضوری جدی در موج دیجیتالی شدن انجام می‌داد، رقابت و چالش‌های متعدد توسعه، این شرکت را تهدید می‌کرد. بسیاری از شرکت‌های کوچک و بزرگ دنیای عکاسی، فیلم‌برداری و حتی کامپیوتر، کداک را هدف شکایت‌های متعدد ضد تراست قرار دادند. اتهام کداک در آن شکایت‌ها، انحصاری کردن تولیدات در صنعت عکاسی بود. 

اولین کارخانه‌ی کداک

علاوه‌بر تهدیدهای قانونی، برخی توسعه‌ها و ورود به حوزه‌های رقابتی سنگین، هزینه‌های فراوانی را برای برند کداک به‌همراه داشت. آن‌ها با معرفی Ektaprint 100 به‌صورت جدی به رقابت با غول‌های آن زمان صنعت یعنی زیراکس و IBM وارد شدند. رقابت بزرگ دیگر،‌ با معرفی دوربین چاپ سریع دربرابر شرکت قدیمی Polaroid Corporation انجام شد که درنهایت به شکست در آن بازار انجامید.

صنعت تولید کاغذ عکاسی، تا سال‌ها تحت سلطه‌ی کداک بود. در دهه‌های پایانی قرن بیستم، شرکت‌های متعدد آسیایی و آمریکایی با ورود به این بازار و عرضه‌ی محصولات ارزان‌تر، تهدیدی جدی برای آن‌ها ایجاد کردند. از رقبای جدی کداک در این صنعت می‌توان به فوجی فیلم و 3M اشاره کرد. به‌هرحال کداک نیز تلاش کرد تا با کاهش قیمت‌ها رقابت را به سوی خود بازگرداند که کاهش سود و علاقه‌مندی سهام‌داران را در پی داشت. در ادامه، در المیپک تابستانی ۱۹۸۴، فوجی فیلم توانست به سلطه‌ی کداک در عرضه‌ی فیلم رسمی مراسم پایان دهد که ضربه‌ی بزرگی به بدنه‌ی کداک زد.

تبلیغ دوربین تاشو کداک با قابلیت تعویض فیلم در روز

به‌هرحال باوجود تمام چالش‌ها در بخش عکاسی و کاهش فروش آن خصوصا در سال‌های پایانی دهه‌ی ۱۹۷۰، کداک در حوزه‌های دیگر همچون مواد شیمیایی، خدمات مخصوص تجاری و چاپ حرفه‌ای عکس، درآمد مناسبی داشت و شکست‌های دیگر را جبران کرد.

فرایندهای خرید و ادغام، در کداک هم مانند بسیاری از کسب‌وکارهای بزرگ صنعت در جریان بود. یکی از خریدهای مهم، در سال ۱۹۸۱ و با هدف ورود هرچه قوی‌تر به صنعت الکترونیک انجام شد. شرکت Atex که در آن زمان پیش‌گام بازار سیستم‌های الکترونیک ویرایش متن بود، در آن سال توسط کداک خریداری شد. مشکل اصلی کداک در این خرید و بسیاری موارد دیگر، سرعت پایین توسعه‌ی محصولات و فرایندها بود که درنهایت، به شکست Atex در حوزه‌ی مذکور انجامید.

دوربین چاپ سریع Instamatic

کداک از زمان تأسیس به شرکتی با پشتیبانی عالی از کارمندان مشهور بود. لقب آن‌ها به‌خاطر همین رفتار صحیح با کارمندان، Great Yellow Father بود. درواقع جورج ایستمن اعتقاد داشت پیشرفت و موفقیت یک شرکت لزوما به دستاوردهای فنی آن وابسته نیست، بلکه حسن نیت و وفاداری کارمندان، موجب پیروزی‌های بزرگ خواهد شد. درنتیجه‌ی همان سیاست‌ها، سوددهی شرکت همیشه بالاتر از میانگین بود، اخلاقیات در شرکت جریان داشت و کارمندان هیچ‌گاه نیازی به تشکیل اتحادیه یا اعتراض و انتقاد نداشتند.

در سال ۱۹۸۳، چالش‌ها به بخش نیروی انسانی کداک نیز وارد شد. آن‌ها مجبور شدند ۵ درصد از نیروی انسانی خود را به‌منظور کاهش هزینه‌ها، تعدیل کنند. درواقع، فشارهای رقابتی از طرف شرکت‌های ژاپنی و داخلی و همچنین چالش‌های بین‌المللی اقتصادی که موجب کاهش تقاضا برای محصولات می‌شد، همگی توجیهی بر کاهش تعداد نیروی انسانی شد.

دوربین بزرگ برند براونی

به‌هر‌حال در سال‌های اوج چالش و رقابت برای کداک، مدیران در پی بهبود تنوع محصولات و ورود به بازارهای جدید نیز بودند. آن‌ها صنعت الکترونیک و محتوای ویدئویی را اهداف اصلی خود می‌دانستند و درصدد تولید محصولاتی در آن حوزه‌ها بودند. منتهی محصولات کداک در آن سال‌ها یا کیفیت لازم را نداشتند یا با عرضه‌ی دیرهنگام، بازار را به‌نوعی به رقبا واگذار کرده بودند.

به‌هرحال تلاش‌ها برای ورود به بازارهای جدید ادامه داشت و حتی کداک، واحدی اختصاصی برای بخش الکترونیک تأسیس کرد. واحد جدید متشکل از زیرمجموعه‌ی شرکتی به‌نام Spin Physics، یک آزمایشگاه تحقیقاتی حالت جامد و مرکز تولیدی برای ساخت مدارهای مجتمع بود. البته، اکثر محصولات کداک در شاخه‌ی الکترونیک در سال‌های بعد، از همکاری یا خرید شرکت‌های دیگر تولید می‌شدند. به‌عنوان مثال نخستین محصول الکترونیکی آن‌ها که یک دوربین ویدئویی بود، با همکاری ماتسوشیتا الکترونیک، یک شرکت ژاپنی، انجام شد. چنین حرکتی، برای کداک که همیشه تمام جزییات محصولات را خودش آماده می‌کرد، یک عقب‌گرد بود.

تجهیزات حرفه‌ای کنونی کداک در صنعت چاپ

در سال‌های بعد، تغییرات ساختاری و تلاش برای حفظ موقعیت کنونی کداک، ادامه پیدا کرد. آن‌ها که در آستانه‌ی دهه‌ی ۱۹۹۰، چهار بخش عکاسی، اطلاعات، سلامت و شیمی داشتند، بخش‌های عکاسی و اطلاعات را در مجموعه‌ای به‌نام تصویربرداری ادغام کردند. از آن زمان، مسئولیت کاهش هزینه و بهینه‌سازی تولید و فروش، به‌صورت اختصاصی به مدیران هر زیرمجموعه، ابلاغ شد.

زیرمجموعه‌ی تصویربرداری کداک، روی کسب‌وکار اصلی شرکت تمرکز داشت و بزرگ‌ترین واحد عملیاتی محسوب می‌شد. با افزایش رقابت در این بازار و افزایش سرعت ارائه‌ی اختراع‌ها و نوآوری‌های متعدد در آن، کداک نیز بیش‌ازپیش به حفظ موقعیت خود پایبند می‌شد. صنعت تصویربرداری و چاپ عکس‌ها و ماشین‌آلات وابسته به آن همچون دستگاه‌های کپی، پرینترهای کامپیوتری و نرم‌افزار، حوزه‌ی تمرکز زیرمجموعه‌‌ی تصویربرداری بودند.

کداک برای حضور جدی‌تر در بازار دیجیتال، محصولات نوآورانه‌ی متعددی را نیز به بازار عرضه کرد. یکی از این محصولات، دوربین عکاسی بود که قابلیت ذخیره‌ی تصاویر روی CD را داشت. چنین نوآوری‌هایی به‌همراه محصولات دیگر، جایگاه کداک را به‌عنوان پیش‌گام جهانی در تصویربرداری الکترونیک، حفظ کرد.

ایستگاه‌های چاپ سریع عکس کداک

باوجود تمام تلاش‌ها، کداک در سال‌های پایانی قرن بیستم به‌نقل از یکی از کارشناسان اقتصادی آن سال‌ها، یکی از بروکراتیک‌ترین، کم‌بازده‌ترین، ایزوله‌ترین، کندترین و البته دوست‌داشتنی‌ترین شرکت‌های آمریکا بود. به‌هرحال، آن‌ها توانایی رقابت جدی با بازیگران دیگر را نداشتند و یکی از دلایل آن، ترس از ورود به دنیای دیجیتال و از دست دادن بازار فیلم‌های عکاسی بود. البته، صنایع دیگر آن‌ها نیز مانند محصولات شیمیایی و درمانی نیز با مدیریت ضعیف، تأثیر زیادی بر بازار نداشتند.

جورج فیشر، اولین مدیرعاملی بود که از بیرون از کداک، در سال ۱۹۹۳ از موتورولا به این شرکت پیوست. او پس از اصرار هیئت‌مدیره بر اخراج مدیرعامل پیشین، برای تغییر مسیر و بهبود فرایندها وارد کداک شد و در نخستین فرصت، تغییر تمرکز به حوزه‌ی تصویربرداری را شروع کرد. یکی از اقدامات مهم او، فروش تعداد زیادی از زیرمجموعه‌های غیرتصویربرداری شرکت بود که بدهی آن‌ها را به‌مقدار قابل‌توجهی کاهش داد.

مدیرعامل جدید کداک برخلاف مدیران قبلی اعتقاد داشت ورود به دنیای دیجیتال نه‌تنها تهدیدی برای آن‌ها نیست، بلکه فرصتی عالی برای افزایش سلطه بر بازار خواهد بود.

اوگوی کداک از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۶

استراتژی جدید و وضعیت کنونی برند کداک

اگرچه فیشر تصمیمی جدی برای تمرکز بر بازار دیجیتال داشت، باز هم سرعت تغییر در کداک پایین بود. درواقع مدیران هنوز تصور دنیایی بدون دوربین‌های سنتی و فیلم عکاسی را نداشتند. درمقابل، مصرف‌کننده‌ها به‌سرعت از محصولات رقبایی همچون سونی برای تصویربرداری دیجیتال استقبال می‌کردند.

به‌هرحال فیشر هم پس از مدتی کداک را ترک کرد و دنیل کارپ، به‌عنوان مدیرعامل جدید آن استخدام شد. او سرعت ورود به دنیای دیجیتال را افزایش داد و با معرفی خانواده‌ی دوربین‌های این صنعت با نام EasyShare، سعی در حضور جدی‌تر در بازار داشت. در آن زمان، مطالعات جدی روی رفتارها و نیازهای کاربران نیز انجام شد و محصولات متنوعی همچون پرینترهای عکس سریع و قابل حمل، به بازار عرضه شد. به‌هرحال استراتژی‌ها تاحدودی مثبت بود.
رقابت از سوی برندهای آسیایی و محصولات ارزان‌قیمت آن‌ها، هنوز هم چالشی بزرگ برای کداک بود. آن‌ها تا سال ۲۰۰۷ به رتبه‌ی چهارم بازار دوربین‌های دیجیتال در آمریکا سقوط کردند و تنها ۹.۶ درصد از بازار را در اختیار داشتند. تا سال ۲۰۱۰، این رتبه به هفتم رسید.

یکی از آخرین تلاش‌های کداک برای باقی‌ماندن در دنیای دوربین‌های دیجیتال

سقوط شدید کداک در بازار، مدیران را مجبور به جابه‌جایی‌های مهم‌تر و تغییر استراتژی کرد. مدیرعامل جدید آنتونیو پرز تصمیم گرفت تا برخلاف استراتژی همیشگی کداک مبنی بر انجام تمامی فعالیت‌ها در داخل شرکت، برخی از موارد را برون‌سپاری کند. او کارخانه‌های تولید فیلم را تعطیل کرد که در نتیجه‌ی آن، ۲۷ هزار نفر شغل خود را از دست دادند.

بازار هدف جدیدی که پرز برای کداک ترسیم کرده بود، تمرکز زیادی بر پرینترهای دیجیتال و دستگاه‌های خانگی داشت. پرینترهای رنگی با فناوری Inkjet، برگ برنده‌ی کداک در دهه‌ی ۲۰۱۰ تصور می‌شدند که البته، آن‌ها هم پس از مدتی با کاهش در فروش مواجه شده و شرکت را مجبور به خروج کردند. تا سال ۲۰۱۱، نقدینگی شرکت از ۱.۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۱، به ۹۵۷ میلیون دلار رسیده بود و کداک، ورشکستگی را بیش از همیشه در نزدیکی خود حس می‌کرد.

سرانجام در ۱۹ ژانویه‌ی سال ۲۰۱۲، برند قدیمی کداک به‌صورت رسمی و طبق فصل ۱۱ کد قانون اساسی ایالات متحده‌ی آمریکا، اعلام ورشکستگی کرد. این اعلام، به شرکت مهلت داد تا سال ۲۰۱۳، طرحی جدید برای بازگشت به فعالیت درآمدزا آماده کند. از آن زمان تمرکز اصلی کداک به‌جای عکاسی و تصویربرداری، در حوزه‌هایی همچون خدمات چاپ سازمانی، نرم‌افزار، پشتیبانی فنی، تولید فیلم‌های سینمایی و موارد مشابه است.

برند پیش‌گام دنیای عکاسی در سال‌های اخیر تلاش‌های زیادی داشت تا بار دیگر خود را به‌عنوان نام معتبر تصویربرداری بر سر زبان‌ها بیندازد. حتی تلاش‌هایی برای تولید گوشی‌های هوشمند متمرکز بر عکس‌برداری و تولید دوربین‌های حرفه‌ای اکشن هم انجام شد که به موفقیت آن‌چنانی نیانجامید.

در سال ۲۰۱۴، جف کلارک جایگزین آنتونیو پرز در پست مدیرعاملی شد و تا به امروز در این پست فعالیت می‌کند. تعداد کارمندان کداک در سرتاسر جهان، حدود ۵۸۰۰ نفر گزارش می‌شود که نسبت به دوران اوج آن‌ها، یک سقوط واقعی است. به‌علاوه، آمارهای درآمدی، سود شرکت را در حدود ۲ میلیون دلار نشان می‌دهد که برای برندی با این سابقه، چیزی نزدیک به فاجعه به‌حساب می‌آید.

پژوهشگران با فراگیر شدن فعالیت شبکه‌های اجتماعی تاثیر این فعالیت‌ها را روی سلامت جسمی و روانی افراد بررسی می‌کنند. در مطالعه‌ای که اخیرا منتشر شده است، این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است که کاربرانفیسبوک اطلاعاتی را که از مقایسات اجتماعی به‌دست می‌آورند، چگونه تفسیر می‌کنند و چگونه این فرایند با درک آن‌ها از سلامت جسمی مرتبط است. نتایج نشان می‌دهد که استفاده از فیسبوک و انجام مقایسات اجتماعی با آگاهی بیشتر درمورد ناراحتی‌های جسمی همراه است.

بریجت دیب نویسنده‌ی مقاله می‌گوید:

افراد بسیاری هستند که زمان زیادی را در فیسبوک می‌گذارنند و برای این افراد، انجام مقایسات اجتماعی بخش اجتناب‌ناپذیری از تجربه‌ی بودن در این شبکه‌ها است. این موضوع مهم است که ما درمورد چگونگی تاثیر این فعالیت روی خود آگاه شویم و بدانیم که این امر با فرض رابطه‌ی قوی بین بهزیستی، کیفیت زندگی و سلامت جسمی، چگونه می‌تواند موجب تغییر احساس ما نسبت‌به خودمان شود. مطالعه‌ی ما نخستین موردی است که روی ارتباط بین تفسیر اطلاعات حاصل از مقایسات اجتماعی در رسانه‌های اجتماعی و درک علایم جسمی تمرکز داشته است. مهمترین یافته‌ی ما این بود که شرکت‌کنندگانی که فیسبوک را بخش مهمی از زندگی خود می‌پندارند، علایم بیشتری را نیز در زمینه‌ی مقایسات اجتماعی و آگاهی از سلامت جسمی بدتر نشان می‌دهد. البته باید مطالعات بیشتری در این مورد انجام دهیم زیرا ما هنوز نمی‌دانیم که آیا مقایسات درحین استفاده از فیسبوک منجر به درک بیشتری از علایمی جسمی می‌شود یا اینکه افرادی که درحال تجربه‌ی این علایم جسمی هستند، خود را بیشتر در فیسبوک مورد مقایسه قرار دهند.

مقایسه‌ی اجتماعی فرایندی است که ما در آن به‌منظور ارزیابی خویشتن، خود را با دیگران مقایسه می‌کنیم. این کار چیزی است که تقریبا هر کسی وقتی احساس عدم اطمینان می‌کند، آن را انجام می‌دهد. مقایسه‌ی رو به‌بالا زمانی اتفاق می‌افتد که ما خودمان را با کسی مقایسه می‌کنیم که تصور می‌کنیم از ما بهتر است و مقایسه‌ی رو به پایین زمانی اتفاق می‌افتد که ما خود را با کسی که فکر می‌کنیم از ما بدتر است، مقایسه کنیم. مقایسه‌ی اجتماعی در رسانه‌های اجتماعی معمولا از نوع مقایسه‌ی رو به بالا است، زیرا اغلب مردم عکس‌های جذاب خود را در صفحات خویش قرار داده و در مورد خبرهای خوبشان می‌نویسند.

در حالی‌که ممکن است تصور کنیم مقایسه‌ی رو به بالا می‌تواند موجب تضعیف اعتماد به‌نفس فرد مقایسه‌کننده شود و مقایسه‌ی رو به‌پایین موجب تقویت آن شود، ولی این تاثیر ساده و مستقیم نیست. پژوهش‌های قبلی نشان داده‌اند که تجربه‌ی فرد بعد از انجام مقایسات اجتماعی، بیشتر از جهت مقایسات، به چگونگی تفسیر اطلاعات توسط فرد مقایسه‌کننده وابسته است. دکتر دیب ۱۶۵ کاربر فیسبوک را با میانگین سنی ۳۱/۴ سال مورد بررسی قرار داد. دو سوم آن‌ها را زنان تشکیل می‌دادند. این افراد از قومیت‌های مختلف ولی بیشتر آن‌ها اروپایی بودند. بیش از نیمی از اعضای گروه حداقل ۴۰۰ دوست فیسبوکی داشتند. شرکت‌کنندگان یک پرسشنامه‌ی الکترونیکی را برای اندازه‌گیری میزان استفاده از فیسبوک، مقایسات اجتماعی فیسبوک، عزت نفس، افسردگی، اضطراب، رضایت از زندگی و سلامت جسمی پر کردند.

میانگین نمره‌ی عزت نفس شرکت‌کنندگان بالاتر از حد متوسط بود. پس از انجام تصحیح برای متغیرهای جمعیتی و روانشناختی، مشخص شد که مقایسات رو به بالای مثبت ارتباط معنی‌داری با علایم جسمی داشتند. این بدان معناست افرادی که بعد از مقایسه با دوستان فیسبوکی که از آن‌ها بهتر هستند، دارای احساسات مثبتی هستند، آگاهی بیشتری را از مشکلات سلامتی گزارش می‌کنند. دیگر مقایسات ارتباط معنی‌داری با علایم جسمی نداشتند. افرادی که نقش برجسته‌تری را برای فیسبوک در زندگی خود قائل بودند، علایم جسمی بیشتری را درک می‌کردند. دکتر دیب توضیح می‌دهد که این مطالعه پاسخ این پرسش را نمی‌دهد که آیا مقایسات اجتماعی موجب تشدید علایم جسمی منفی می‌شوند یا اینکه افرادی که دارای مشکلات جسمی بیشتری هستند، بیشتر از فیسبوک استفاده می‌کنند. او گفت:

ما هنوز در حال یادگیری در مورد اثرات مثبت و منفی استفاده از رسانه‌های اجتماعی هستیم و رابطه‌ی علی و معلولی بین این موضوعات از زمینه‌های مناسب برای مطالعات آینده است.

چند روز قبل خبری منتشر شد که شرکت‌های مایکروسافت و Kroger در حال توسعه‌ی راهکار خرید هوشمندی هستند که به کاربران اجازه می‌دهد تا با استفاده از گوشی هوشمند خود بتوانند اقلامی که قصد خرید آن را دارند، اسکن بارکد کنند. 

ظاهرا استارتاپی به‌نام Caper Labs این ایده را یک گام جلوتر برده است. استارتاپ کیپر، سیستمی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری توسعه داده که وقتی کاربر اقلام مورد نیاز خود را درون سبد خرید فروشگاهی قرار می‌دهد، اقلام مورد نیاز در همان لحظه اسکن می‌شوند و به‌صورت مستقیم هزینه‌ی آن‌ها پرداخت می‌شود. مهندسان کیپر با طراحی سبد خرید هوشمندی مجهز به نمایشگر لمسی کوچک موفق به طراحی این فرایند شده‌اند. نمایشگر کوچک به کاربر کمک می‌کند بتواند اجناس حراجی یا اقلام تبلیغ‌شده را به‌راحتی پیدا کند و از آنجایی که نمایشگر نقشه‌ی راهروهای فروشگاه را به کاربر نشان می‌دهد، مشتریان به‌راحتی می‌توانند در فروشگاه مسیریابی کنند. 

هم‌اکنون، اسکنر طراحی‌شده برای سبد خرید هوشمند، عملکردی مشابه بارکدخوان‌های سنتی فروشگاهی دارد. البته استارتاپ Caper Labs در حال توسعه‌ی سیستم یکپارچه‌‌ای است که این فرایند خرید را بهینه‌سازی کند. سبد خرید هوشمند دارای حسگر وزن و سه دوربین تشخیص تصویر است که روی سبد قرار گرفته‌اند. همه‌ی اقلامی که کاربر در سبد خرید قرار می‌دهد، به‌سرعت و به‌صورت اتوماتیک اسکن می‌شوند و نگرانی از بابت جا ماندن یا فراموش شدن اسکن برخی اقلام وجود ندارد. هرچند براساس اعلام استارتاپ در صورت بروز هر مشکل یا نارضایتی در این موضوع، سریعا به آن رسیدگی خواهد کرد. 

سبد خرید هوشمند دارای مزایای خوبی هم برای فروشندگان و هم خریداران است. با استفاده از آن، فروشگاه‌ها نیاز به استخدام نیروی صندوق‌دار کمتری خواهند داشت و کاربران نیز بدون معطلی و منتظر ماندن در صف صندوق می‌توانند به‌راحتی در فروشگاه‌ها خرید کنند. علاوه‌بر این، نمایشگر روی سبد خرید نیز به مشتریان فروشگاه‌ها کمک می‌کند بتوانند اقلام حراج‌شده یا دارای تخفیف ویژه که فروشگاه آن‌ها را تبلیغ می‌کند، به‌راحتی پیدا کنند. سبد خرید Caper باتوجه به اقلامی که درونش گذاشته می‌شود، پیشنهادهایی را برای خرید در اختیار کاربران قرارمی‌دهد.تبلت داخلی که در سبد هوشمند قرار دارد، نقشه‌ی کامل فروشگاه را در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

هم‌اکنون دو فروشگاه خرده‌فروشی در نیویورک از سبد خرید هوشمند Caper استفاده می‌کنند. استارتاپ کیپر ادعا می‌کند که میزان فروش این دو فروشگاه از زمانی‌ که سبد خرید هوشمند را به سیستم فروش اضافه‌ کرده‌اند، بیشتر شده است. سبد کیپر به‌اندازه‌ی فروشگاه آمازون گو (Amazon Go)‌ پیشرفته و یکپارچه نیست؛ اما با حرکت در مسیر فناوری‌های نوین، توانسته است محصولی ساده و با پیچیدگی‌های کمتر توسعه دهد که نیاز به صدها دوربین و حسگر وزن ندارد و عملکرد خوبی از خود نشان می‌دهد. 

سال ۲۰۱۹ برای یاماها معنی خاصی دارد چون بیست سال از تولید YZF-R1، پرطرفدارترین سوپربایک این شرکت می‌گذرد. به همین مناسبت یاماها نسخه‌ای مخصوص بیستمین سالگرد را از YZF-R1 معرفی کرده است که علاوه بر بدنه‌ی فیبر کربنی سایر بخش‌های آن نیز ارتقاء پیدا کرده‌اند. این مدل مخصوص توسط اعضای تیم مسابقه‌ای یاماها به تولید خواهد رسید و تنها ۲۰ دستگاه از آن تولید خواهد شد.

باور این مساله که ۲۰ سال از معرفی اولین نسل R1 می‌گذرد کمی دشوار به‌نظر می‌رسد. در این سال‌ها R1 تبدیل به یک نماد برای سوپربایک‌ها شده است و حتی کسانی که خیلی اهل موتورسیکلت نیستن نیز نام این موتورسیکلت را شنیده‌اند؛ از این رو یاماها تصمیم گرفته برای بزرگداشت این نام مدلی تولید محدود و ویژه را در اختیار تعداد کمی از هواداران خوش شانس خود قرار دهد.

مدل بیستمین سالگرد YZF-R1 مشخصاتی نزدیک به مدل مسابقه‌ای یاماها دارد و و بدنه‌ی آن شامل باک بنزین، گلگیرها و ورودی‌های هوا نیز از فیبر کربن ساخته شده‌اند. از دیگر مشخصات این مدل باید به درب باک بنزین بدون کلید و صندلی مشابه با مدل‌های مسابقه‌ای اشاره کرد. جالب است که مجموعه‌ی نشان دهنده‌های این مدل دقیقا مشابه با مدلی هستند که یاماها در مسابقات استقامتی از آن استفاده می‌کند.

بخش‌های دیگری نظیر رادیاتور، فرمان و پدال تعویض دنده نیز همگی مانند موتورسیکلت‌های مسابقه‌ای مخصوص پیست هستند. حتی زنجیر و چرخ‌دنده‌های موتورسیکلت بیستمین سالگرد YZF-R1 نیز ویژه است و وزن کمی دارند.

در بخش سیستم تعلیق YZF-R1 از کمک فنرهای مسابقه‌ای ساخت Ohlins، ضربه‌گیر فرمان TTX36 و دوشاخه‌های FGRT219 مسابقه‌ای استفاده شده است. همچنین بخش «Yamaha Racing Experience» شرکت تنظیمات مخصوص مشتری را روی این موتورسیکلت پیاده می‌کند.

سیستم اگزوز نسخه‌‌ی بیستمین سالگرد YZF-R1 ساخت شرکت صاحب‌نام Akrapovic و به‌طور کامل از تیتانیوم ساخته شده است. برای متوقف کردن این نسخه‌ی ویژه‌ی R1 هم از سیستم ترمز ساخت برمبو با کالیپرهای مسابقه‌ای GP-4-RX، لنت‌های Z04، دیسک‌های ترمز ۳۲۰ میلیمتری T-Drive و سیلندر ترمزهای کورسا کورتا 19RCS استفاده می‌شود. سیستم ترمز و کلاچ این موتورسیکلت همگی قابلیت شخصی‌سازی و تنظیم دارند.

تایرهای مورد استفاده در نسخه‌ی ویژه‌ی YZF-R1 ساخت بریجستون و از مدل بدون آج V02 هستند. در بخش فنی این موتورسیکلت متاسفانه یاماها به چیزی اشاره نکرده است؛ اما گفته شده که شمع‌ها، واحد کنترل الکترونیکی موتور (ECU) و (CCU) و کابل‌های این مدل همگی از نوع مسابقه‌ای هستند، ضمن اینکه یاماها در صورت تمایل مشتریان این مدل، برایشان تست داینو را نیز انجام می‌دهد. همان‌طور که در ابتدا اشاره کردیم از این مدل تنها به تعداد ۲۰ دستگاه به تولید خواهد رسید و هر یک از آن‌ها با قیمت ۴۴ هزار و ۹۰۰ دلار به فروش می‌رسند.

کاوشگر اسیریس رکس در تاریخ ۱۹ دسامبر (۲۸ آذر) موفق به ثبت تصویر شگفت‌انگیزی شد که زمین، ماه و سیارکبالقوه خطرناک بنو (Bennu) را در یک قاب نشان می‌دهد. فضاپیمای ناسا در زمان ثبت این تصویر نادر نزدیک به ۱۱۴ میلیون کیلومتر از زمین فاصله داشت؛ اما به سنگ فضایی بسیار نزدیک‌تر بود.

اعضای تیم OSIRIS-REx در توصیف تصویر نوشتند:

در تصویر،‌ فاصله‌ی فضاپیما با بنو تنها ۴۳ کیلومتر است؛ به‌همین جهت این سیارک در گوشه‌ی راست بالا به‌شدت پرنور به‌نظر می‌رسد. علاوه‌بر این، سر صورت فلکی مار باریک را نیز در سمت راست پایین تصویر می‌توان مشاهده کرد.

کاوشگر ۸۰۰ میلیون دلاری اسیریس رکس در تاریخ سوم دسامبر (۱۲ آذر) به سیارک بنو رسید و چهار هفته بعد به مدار پیرامون این سنگ فضایی ۵۰۰ متری وارد شد. هیچ کاوشگری قبلا هرگز از این فاصله موفق به چرخش در مدار جرمی به این کوچکی نشده بود. اسیریس رکس هم‌اکنون از فاصله‌ی تقریبا ۱.۶ کیلومتری بر فراز سطح سنگی بنو در حال چرخش به دور آن است.

کاوشگر سیارکی ناسا برای مدتی از این جایگاه به مطالعه‌ی بنو خواهد پرداخت و سپس با نشستن بر سطح آن در میانه‌ی ۲۰۲۰، نمونه‌ای از این سیارک را برداشت خواهد کرد. اگر همه‌چیز طبق برنامه پیش برود، این نمونه‌ی برداشت‌شده از بنو در ماه سپتامبر ۲۰۲۳ درون یک کپسول به زمین بازخواهد گشت. به‌گفته‌ی مقامات ناسا، تجزیه و تحلیل نمونه‌ی فرستاده‌شده توسط اسیریس رکس، جزییات بی‌نظیری را درباره‌ی نخستین روزهای منظومه‌ی شمسی و همچنین نقش احتمالی سیارک‌های غنی از کربن همچون بنو در شکل‌گیری حیات در زمین فاش خواهد کرد.

علاوه‌بر این، مأموریت اسیریس رکس کمک‌های دیگری نیز انجام خواهد داد. به‌گفته‌ی اعضای تیم، داده‌های این فضاپیما به دانشمندان کمک می‌کند به درک بهتری از نیروهای مؤثر بر شکل‌گیری مسیر سیارک‌ها دست یابند و برخورد احتمالی آن‌ها را پیش‌بینی کنند. مشاهدات کاوشگر ناسا همچنین در اندازه‌گیری ظرفیت منابع سیارک‌های مشابه بنو به دانشمندان کمک می‌کند.

همان‌طور که در ابتدا اشاره شد، بنو به‌صورت بالقوه سیارک خطرناکی محسوب می‌شود؛ اما جای نگرانی وجود ندارد؛ زیرا دانشمندان هر سنگی را که بتواند در برخی مواقع در مدارش به فاصله‌ی ۰/۰۵ واحد نجومی (AU) از زمین برسد، خطرناک به‌شمار می‌آورند. یک واحد نجومی برابر با فاصله‌ی زمین تا خورشید یا به عبارت دیگر ۱۵۰ میلیون کیلومتر است.

بنو عضوی ترسناک از طبقه‌ی یادشده محسوب نمی‌شود. براساس برآورد دانشمندان، احتمال برخورد این سیارک با زمین بین سال‌های ۲۱۷۵ و ۲۱۹۹، تنها یک در ۲۷۰۰ است.

برخی افراد سیگاری ادعا می‌کنند همه‌‌ی روش‌های ترک کردن سیگار را امتحان کرده‌اند؛ ولی درنهایت موفق نشد‌ه‌اند این عادت مضر را کنار بگذارند.

شرکت لبنانی به نام Slighter ادعا می‌کند که اگر تمام روش‌های مختلف ترک سیگار همچون سیگار الکترونیکی، استفاده از روش‌های ترک سیگار با هیپنوتیزم یا جویدن آدامس‌های ترک سیگار را امتحان کرده‌اید؛ ولی هنوز این روش‌ها برایتان موفقیت‌آمیز نبوده است، می‌توانید محصول جدید این شرکت را امتحان کنید و برای همیشه از شر سیگار کشیدن خلاص شوید.

Slighter در نمایشگاه CES 2019، ، فندک جدیدی معرفی کرده که می‌‌تواند به افراد سیگاری در ترک کردن سیگار کمک کند. فندک هوشمند Slighter به فرد سیگاری، نشان می‌دهد که در چه زمان‌ها و هرچند ساعت یک‌بار سیگار خود را روشن می‌کند و برنامه‌ی شخصی‌سازی شده‌ای در اختیار کاربر قرار می‌دهد. در اصل فندک هوشمند Slighter  قصد دارد راهکار جدیدی برای ترک کردن سیگار در اختیار کاربران خود قرار دهد.

با گذشت زمان فندک هوشمند Slighter به‌صورتی هدفمند، به‌صورت هوشمند روشن نخواهد شد و بدین ترتیب به کاربر کمک می‌کند تا تعداد سیگارهایی را که در طی شبانه‌روز می‌کشد، یکی پس از دیگری کاهش دهد و به‌تدریج به هدف خود نزدیک شود.

داده‌های مربوط‌به فندک هوشمند Slighter  قابلیت اشتراک‌گذاری ازطریق اپلیکیش موبایل را دارد و کاربران این فندک می‌توانند داده‌های خود را با دوستان و خانواده‌شان به‌اشتراک بگذارند. در بخشی از اپلیکیشن همراه فندک هوشمند، هزینه‌ی صرف ‌شده برای خرید سیگار نیز محاسبه می‌شود.

سخت‌افزار Slighter یکی از بخش‌های قابل‌توجه آن است؛ در طراحی فندک هوشمند از نوار فلزی، سبک و جذابی استفاده شده که زیبایی خاصی به فندک می‌دهد. در یک طرف اسلایتر نیز، نمایشگر کوچکی وجود دارد که تعداد دفعات استفاده از فندک برای روشن کردن سیگار را نشان می‌دهد. اعداد یادشده به کاربر کمک می‌کند تا بتواند سیگار کشیدن را ترک کند. 

فندک هوشمند Slighter توسط مؤسسه‌ی ملی سرطان فرانسه، مرکز پیشگیری از سرطان Hygée و مؤسسه سرطان لیون فرانسه نامزد استفاده‌ی درمانگاهی شده است. البته فندک هوشمند اسلایتر نیز همانند سایر محصولات ترک سیگار، تضمینی برای ترک کردن سیگار نمی‌دهد. طراحی زیبا و بهره‌مندی از نرم‌افزار و سخت‌افزار قدرتمند قطعا به کاربران کمک می‌کند تا بتوانند از سیگار کشیدن خلاص شوند.

علاقه‌مندان می‌توانند فندک هوشمند Slighter را با قیمت ۱۲۹ دلار پیش خرید کنند. انتظار می‌رود این محصول کاربردی در ماه ژوئیه ۲۰۱۹ به بازار عرضه شود.