پیش‌بینی می‌شود نسخه‌ی بعدی هدفون‌های ایرپاد اپل دارای قابلیت حذف نویز باشد و نسخه‌ی بتا iOS 13.2، پیش‌نمایشی اولیه از ظاهر آن‌ها ارائه می‌دهد. 9to5mac دریافته که این نسخه‌ی بتا حاوی تصویری از ایرپاد آینده بوده و تنها یک آیکون دوبعدی سفید و خاکستری را نمایش می‌دهد؛ اما همین مقدار کافی است تا مشخص شود که تغییرات طراحی در راه هستند.

به نظر می‌رسد که ایرپاد حذف‌کننده‌ی نویز سَری گوش‌هایی به‌شکل سنتی دارد که از بدنه‌ی سفید بیرون‌ می‌آیند تا بهتر در گوش قرار گیرند. این تغییری نسبت‌به دو مدل اول است که در آن‌ها سری درون گوش کاربر جای می‌گرفت و درنتیجه امکان انتقال صدای محیط را قراهم می‌کرد.

اگر اپل بخواهد قابلیت حذف نویز را ارائه دهد، باید به طرحی نزدیک شود که ضمن هوابندی در گوش کاربر، سطح صدای محیط اطراف را کاهش دهد. شرکت‌های زیادی در حال ساخت ایربادهای بی‌سیم دارای قابلیت حذف نویز هستند تا خود را از نسل این دسته محصولات متمایز نشان دهند. ایرباد سونی 1000XM3، حذف نویز داخلی دارد و آمازون فناوری بوس (Bose) را قرض گرفته تا کاهش نویز را به ایرباد آینده‌ی اکو اضافه کند. هواوی می‌گوید در آخرین فری‌باد خود، بدون استفاده از سری گوش سیلیکونی موفق به دستیابی به قابلیت حذف نویز شده است.

9to5mac گزارش می‌دهد که iOS 13.2، اشاراتی به حالت «فوکوس مود» داشته است که می‌تواند روشن یا خاموش باشد. این حالت می‌تواند نامی باشد که اپل برای قابلیت حذف نویز در نظر گرفته است.

مارک گورمن (Mark Gurman)، خبرنگار بلومبرگ، در توییتر خود عنوان کرده که این نماد شباهت زیادی به شایعاتی دارد که طی چند ماه در مورد ایرپاد منتشر شد. به نظر می‌رسد که این گجت در مرحله‌ی تولید قرار گرفته باشد؛ اما فعلا هیچ‌چیز مشخص نیست.

Looks like the AirPods 3/Pro leak from a few months ago was dead on. https://t.co/WU2XYXhtz6

— Mark Gurman (@markgurman) 2 October 2019

ممکن است اپل اواخر این ماه طی رویدادی از ایرپاد جدید خود رونمایی کند؛ درست مصادف با زمانی که قرار است کوپرتینویی‌ها یک مک بوک ۱۶ اینچی جدید، آیپد پروهای جدید و ردیابی شخصی را معرفی کنند.

دانشمندان علوم زیست‌محیطی کشورهای مصر و اتیوپی و سودان در قلب نزاعی تند بر سر بزرگ‌ترین سد برق‌آبی آفریقا هستند که اتیوپی در حال ساختن آن روی رود نیل است. در این زمینه، سؤالاتی درباره‌ی احتمال بروز کمبود آب و غذا در کشورهایی مانند مصر و مسائلی همچون واکنش دربرابر تغییرات اقلیمی و بروز اختلاف بر سر آب و پیامدهای حاصل از آن وجود دارد. قرار است به‌زودی پژوهشگران این کشورها در خارطوم، پایتخت سودان، در جلسه‌ای گردهم ‌آیند. تأثیرات کلی زیست‌محیطی سد، به‌‌ویژه روی ذخایر آب مصر، موضوع اصلی است. ۱۶ سپتامبر در قاهره، مذاکرات اولیه‌ی دولت‌ها بدون رسیدن به توافقی به‌پایان رسید.

مصر از این موضوع نگران است که اتیوپی برای تکمیل پروژه‌ی سد رنسانس با سرعت حرکت کند و جدول زمانی آن موجب بروز کمبود آب و غذا در این کشور شود و میلیون‌ها کشاورز مصری را بیکار کند. ۹۰ درصد از آب شیرین مصر از نیل می‌آید. اتیوپی می‌گوید این پروژه که ۶۰ درصد آن تکمیل شده است، ازنظر تأمین نیاز برق کشور ضروری است و این موضوع چیزی نیست که مصر بتواند در آن مداخله کند. براساس گزارش بانک جهانی، ۶۶ درصد از جمعیت اتیوپی برق ندارند. انتظار می‌رود این سد در اوج فعالیت خود ۶/۴۵ گیگاوات برق تولید کند. دولت اتیوپی همچنین می‌گوید این برنامه موجب می‌شود کشورهای شمال مؤثرتر با اثرات تغییرات اقلیمی مقابله کنند.

در‌حال‌حاضر، آب‌و‌هوای خشک و مرطوب پیش‌بینی‌ناپذیر حوزه‌ی رود نیل که تا حدی ناشی از تغییرات اقلیمی است، در وقوع سیل‌های متناوب و کمبود آب نقش دارد. سلشی بِکِله، وزیر آب، آبیاری و انرژی اتیوپی، می‌گوید این سد جریان آب نیل را کم می‌کند و موجب می‌شود احتمال وقوع چنین رویدادهایی کمتر شود.

برنامه‌ی شروع

زمان شروع به کار سد بستگی به این موضوع دارد که مخزن اصلی آن با چه سرعتی از آب نیل پر شود؛ موضوعی که بحث اصلی اختلافات است. این مخزن ذخیره‌ی آبی را مهیا می‌کند که برای هدایت توربین‌های تولید‌کننده‌ی برق استفاده می‌شود. اتیوپی قصد دارد در دوره‌ای پنج‌ساله این مخزن را پر کند و هر سال در حین پرشدن سد، ۳۵ میلیارد مترمکعب از آب را به کشورهای پایین‌دست بفرستد. مصر می‌گوید ذخایر آب این کشور در این مدت کاهش پیدا می‌کند و خواستار پرشدن آهسته‌تر مخزن در دوره‌ای هفت‌ساله شده است. همچنین، این کشور می‌گوید آب بیشتری مثلا سالانه‌ی ۴۰ میلیارد مترمکعب باید آزاد شود.

مصر و اتیوپی توافق‌نامه‌ی رسمی تسهیم آب ندارند. براساس توافق‌نامه‌ی آب‌های نیل که در سال ۱۹۵۹ بین مصر و سودان بسته شد، مصر هرساله ۵۵/۵ و سودان ۱۸/۵ میلیارد مترمکعب از آب نیل را می‌گیرد. این توافق کمی قبل از این حاصل شد که مصر ساخت سد اسوان را آغاز کند. شایان ذکر است اتیوپی نقشی در این توافق‌نامه نداشته است؛ بنابراین، آن را به رسمیت نمی‌شناسد. نبیات گتاچو، سخن‌گوی وزارت امور خارجه‌ی اتیوپی، در کنفرانس مطبوعاتی ۲۰ سپتامبر گفت هر پیشنهادی که به حق حاکمیت اتیوپی و حق استفاده از سد نیل احترام نگذارد، پذیرفتنی نخواهد بود. بِکِله نیز در مصاحبه با مجله‌ی Nature گفت:

اتیوپی انتظار دارد مذاکرات بدون اعمال تحمیل از جانب دیگر کشورها بحث و پیشرفت کند. این مسائل ازنظر فنی حل‌شدنی هستند و می‌توانیم براساس علم و استفاده از بهترین روش‌ها، چهارچوب مناسبی برای عملکرد طولانی‌مدت ایجاد کنیم.

کوین ویلر، پژوهشگر منابع آب مؤسسه‌ی تغییرات زیست‌محیطی دانشگاه آکسفورد، می‌گوید در یک سال با بارندگی متوسط، اگر مخزن در دوره‌ای پنج تا هفت‌ساله پر و حداقل ۳۵ میلیارد مترمکعب به‌سوی پایین‌دست جاری شود، مصر نباید دچار کمبود آب اضافه‌ای شود. ویلر در سال ۲۰۱۶ مقاله‌ای درباره‌ی روش‌های پرکردن سد منتشر کرد. وی می‌افزاید البته مصر حق دارد نگران کمبود آب در سال‌های خشک باشد.

آبشارهای مرتفع اتیوپی، آنجایی که نیل آبی آغاز می‌شود

هری ورهوفن، پژوهشگر حوزه‌ی رودخانه‌ی نیل، معتقد است درنهایت مصر کار چندانی نمی‌تواند انجام دهد و سیاست‌گذاران در قاهره مجبورند با داشتن آب کمتر در جریان دوره‌ی پرشدن سد کنار بیایند. او می‌گوید:

کاهش جریان آب در چندین سال به‌معنای انتخاب‌های دشوار است، نه‌تنها درباره‌ی اینکه چه کسی آب را دریافت کند؛ بلکه درباره‌ی اینکه چه محصولاتی باید کشت شوند و اینکه عرضه‌ی داخلی باید در اولویت قرار گیرند یا بازارهای صادرات.

ورهوفن می‌گوید مصر می‌تواند این موضوع را در دیوان بین‌المللی دادگستری در هلند مطرح کند؛ اما باید هر دو طرف داوری را قبول داشته باشند. او پیش‌بینی می‌کند حتی اگر آن‌ها موافقت کنند، بعید است دادگاه به‌نفع مصر رأی دهد. اتیوپی حق توسعه‌ی منابع آب را در قلمرو خود دارد. ناگفته نماند وزارت آب و آبیاری مصر به درخواست‌های مکرر Nature برای اظهارنظر در این زمینه پاسخی نداده است. این وزارتخانه در بیانیه‌ای در اوایل ماه جاری اعلام کرد برای طرف اتیوپی مهم است در مذاکرات فنی جدی مشارکت کند و به توافقی دست یابد که در آن منافع هر سه کشور در نظر گرفته شده باشد.

اسماعیل سراگلدین، معاون پیشین بانک جهانی است که در سال ۱۹۹۵ پیش‌بینی کرد جنگ‌های قرن بیست‌ویکم بر سر آب خواهد بود. وی می‌گوید هیچ‌کدام از طرفین تاکنون به کوتاه‌آمدن بر سر این موضوع تمایلی نشان نداده‌اند؛ اما احتمالا این کشورها باهم سازش خواهند کرد. اتیوپی می‌خواهد تا حد ممکن طول‌مدت پرکردن سد کوتاه باشد و درمقابل، مصر دوره‌ای بلندمدت را می‌خواهد و آن‌ها باهم مذاکره خواهند کرد.

قرون وسطی که از قرن پنجم تا پانزدهم میلادی طول کشید، همواره به‌دلیل شورش‌ها و خون‌ریزی‌ها، مجازات‌های وحشتناک، ضیافت‌ها و شوالیه‌ها و نجیب‌زادگانش مشهور بوده است. باوجوداین، ما انسان‌ها همواره شیفته گذشته بودیم و در هر عصری، آداب، رسوم، اعتقادات و سنت‌های نسل‌های گذشته و دوره‌های قبل را گاه نامنصفانه قضاوت کردیم؛ اما آنچه گفتیم شاید چندان درباره‌ی قرون وسطی صدق نکند. معدود دوره‌های تاریخی برای ما مردمان عصر مدرن، به غرابت و اعجاب قرون وسطی می‌رسند.

همواره این تصور از قرون وسطی وجود داشته است کسی که در این دوران به‌دنیا می‌آمد، چیزی جز تیره‌روزی نصیبش نمی‌شد. غذاها در این دوران بدمزه و تکراری و همه‌چیز کثیف و اکثر مردم نیز دسته‌دسته همچون مگس می‌مُردند؛ اما آنچه کمتر درباره‌اش شنیده‌ایم، این است که مردمان این عصر عجیب‌ترین و پوچ‌ترین و حیرت‌انگیزترین باورها و سنت‌های اجتماعی تاریخ بشر را خلق کردند. با ما همراه باشید تا گشت‌و‌گذاری در قرون وسطی بزنیم.

۱. دادگاه حیوانات

زندگی در قرون وسطایی می‌توانست برای آدم‌ها هم سخت و طاقت‌فرسا باشد، حیوانات بیچاره دیگر جای خود داشتند. در این دوران تاریک، همه‌ی جانداران از حیوانات اهلی تا حشرات، اگر مرتکب جرمی می‌شدند به دادگاه احضار می‌شدند. اکنون دست‌کم اسنادی از ۸۵ دادگاه حیوانات در قرون وسطی در دست است و حکایاتی گاه غم‌انگیز و گاه پوچ از آن برجای مانده است. ای.پی ایوانز در کتاب «پیگرد قانونی و اشد مجازات حیوانات» چاپ سال ۱۹۰۶ دراین‌باره می‌گوید خوک‌ها با اختلاف فاحش به‌دلیل جویدن اعضای بدن انسان و حتی خوردن کودکان به دادگاه احضار و محکوم می‌شدند. اکثر این مظنونان چهارپا در دادگاه مقصر شناخته یا به دار مجازات آویخته یا سوزانده می‌شدند. براساس اسناد موجود از سال ۱۳۸۶م، در اتفاقی عجیب به خوکی هنگام اعدام، جلیقه، دستکش، زیرشلواری و نقاب پوشانده شده است. باوجوداین، خوک‌ها تنها حیواناتی نبودند که چوب قانون بالای سرشان بود.

در مورد عجیب دیگری در دادگاهی که در سال ۱۴۷۴م تشکیل شد، خروسی به جرم غیرمعمول تخم‌گذاری محکوم شناخته شد. موش‌ها نیز اکثرا با احکامی که برایشان قرائت می‌شد، از شهر تبعید می‌شدند. در کمال حیرت در دادگاهی که در سال ۱۵۹۶م برگزار شد، دلفین‌ها نیز محکوم شدند. کرم‌های پیله‌ساز نیز به جرم خوردن گیاهان باغ به دادگاه احضار شدند و پس از تکفیر به حکم دادگاه از شهر بیرون انداخته شدند. گربه‌ها هم در این دوران از حیوانات بداقبال بودند که به جرم ارتباط با شیطان محکوم می‌شدند. البته همه‌ی محاکمات با خشونت خاتمه پیدا نمی‌کردند. در موردی بسیار نادر، الاغی که خود قربانی سوءاستفاده بود، پس از توصیه‌های مقام‌های صومعه در دادگاه بی‌گناه شناخته و جالب اینکه با این حیوان رفتار بسیار خوبی نیز شد.

۲. لباس‌های فاخر مردان

لباس برای اشراف قرون وسطایی اهمیت بسیاری داشت؛ زیرا روشی برای به‌رخ‌کشیدن ثروت و نشان‌دادن برتری‌شان از فقرا بود؛ به همین دلیل، لباس‌های غیرمعمولی در اروپا مُد شد. چنانکه در کتاب «دانشنامه‌ی جامعه و فرهنگ در دنیای قرون وسطی» اثر پَم کرابتری چاپ سال ۲۰۰۸ شرح داده شده است، در این دوران، مردان کفش‌های بلند و نوک تیزِ عجیب‌و‌غریبی می‌پوشیدند و هرقدر کفش بلندتر بود، ثروت صاحب آن و جایگاه اجتماعی‌اش بالاتر بود. برخی از این کفش‌ها به‌قدری بلند بودند که مجبور بودند با استخوان نهنگ استوار نگه‌شان دارند. در اواخر قرن چهاردهم، مردان به مُد عجیب‌تری هم روی آوردند و لباس‌های بدن‌نما و بلوزهای کوتاه و تنگی ‌پوشیدند تا بدن‌ خود را بیشتر به‌رخ بکشند. این مُد عجیب بعدا با پوشیدن ذکرپوش دنبال شد. ذکرپوش کیسه‌ای بود که جلو خشتک شلوارهای مردانه دوخته می‌شد.

۳. ازدواج‌های ناگزیر

براساس آنچه در کتاب «ازدواج در انگلستان قرون وسطی» اثر کونور مک‌کارتی چاپ ۲۰۰۴ آمده است، بیشتر آنچه درباره‌ی ازدواج مردمان طبقه‌ی اشراف و نجیب‌زادگان قرون وسطی می‌دانیم، حقیقت داشته است. در این دوران، عمدتا روابط عاشقانه نبودند و بیشتر برای رسیدن به منافع سیاسی یا اجتماعی انجام می‌گرفتند. همان‌طورکه می‌دانیم، زنان نیز در این دوران تقریبا در تمامی جنبه‌های زندگی هیچ حرفی برای گفتن نداشتند. درحقیقت، در این دوران مردان و زنان به‌محض رسیدن به سن بلوغ برای ازدواج مناسب تشخیص داده می‌شدند. سن ازدواج در این دوران برای دختران ۱۲ سالگی و برای پسران نیز ۱۴ سالگی بود.

شایان ذکر است خودِ مراسم ازدواج در آن دوران با آنچه حالا می‌شناسیم تفاوت بسیار زیادی داشت. در ابتدا، ازدواج به آن شکل معمول کنونی وجود نداشت و زوجین به ازدواج مجبور نبودند. تنها رضایت طرفین کافی بود تا در هر محلی در خیابان یا کافه دو نفر باهم ازدواج کنند. این وضعیت موجب هرج‌و‌مرجی شد که امکان اثبات ازدواج‌های واقعی از غیرواقعی را با دشواری همراه می‌کرد؛ به همین دلیل، در قرن دوازدهم اعلام شد که ازدواج‌ها باید با آیینی مخصوص انجام گیرد. البته تنها خود ازدواج نبود که باید شاهدان تأیید می‌کردند؛ بلکه مقام‌ها و ناظران تا رختخواب داماد و عروس هم می‌رفتند تا پشت قباله‌ی ازدواج را امضا کنند.

۴. عشق درباری

همان‌طورکه گفته شد، در اغلب ازدواج‌های اشراف قرون وسطایی، از روابط صمیمانه خبری نبود و ازدواج‌ها صرفا برای منافع مالی و اجتماعی انجام می‌گرفتند. به همین دلیل، اشراف برای ازهم‌نپاشیدن بنیان خانواده، می‌توانستند از عشق درباری استفاده کنند. پاملا پورتر در کتاب «عشق درباری در اسناد قرون وسطی» می‌نویسد در کمال حیرت، مقام‌های دادگاه‌ به نجیب‌زادگان سوای وضعیت زناشویی‌شان، اجازه می‌دادند با زن یا مرد دیگری وارد رابطه شوند. بااین‌حال، محدودیت‌هایی هم بود و این رابطه تنها به رقصیدن و خندیدن و دست در دست هم دادن محدود می‌شد و از روابط جنسی خبری نبود که حق آن فقط برای همسر قانونی محفوظ بود. عشق درباری در آن دوران بسیار رواج داشت و در یکی از قوانین این نوع ازدواج نوشته شده است: «ازدواج، بهانه‌ا‌ی برای دوست‌نداشتن نیست».

۵. طلاق به‌شرط نبرد تن‌به‌تن

زوجین در آلمان قرون وسطی وقت خود را بر سر بحث‌کردن سر اختلافات زناشویی تلف نمی‌کردند. در این دوران، هر زوجی که به‌مشکل می‌خورد، خیلی سریع بحث را به گود مبارزه می‌کشاند. در آن دوران، نبرد تن‌به‌تن روشی معمول برای حل اختلافات بود و عمدتا اهالی برای تماشای مبارزه زوج‌ها جمع می‌شدند. البته محدودیت‌های عجیبی هم برای این مبارزات وجود داشت. به‌عنوان مثال، شوهر باید در‌حالی‌که یک دستش را پشت خودش گرفته، در چاله‌ای می‌ایستاد و همسرش نیز می‌توانست با کیسه‌ای مملو از سنگ به او هجوم بیاورد.

۶. صورت‌های بی‌مو

در‌حالی‌که در دوران ما کاشت مژه مُد است، در قرون وسطی برعکس آن مُد بود. براساس آنچه در کتاب «دانشنامه‌ی زنان و جنسیت در اروپای قرون وسطی» اثر مارگارت شاوس چاپ سال ۲۰۰۶ شرح داده شده است، مُدهای زنان در قرون وسطی کاملا با حالا تفاوت داشت. در آن دوران، پیشانی نقطه‌ی مرکزی صورت فرد تلقی می‌شد و زنان هم برای اینکه بیشتر صورت خود را به‌رخ بکشند، مژه‌ها و ابروهای خود را برمی‌داشتند. در برخی موارد، حتی برای اینکه فرد صورتی بیضوی و کاملا بی‌مو داشته باشد، موهای سرش را نیز می‌تراشید.

۷. مرگ زیبا

مردم در دوران قرون وسطی رابطه‌ی نزدیک و تنگاتنگی با مرگ داشتند. اگر شمار زیاد جنگ‌ها و همین‌طور طاعون را به‌حساب بیاوریم، این رابطه به‌خوبی درک‌کردنی می‌شود؛ درنتیجه، «هنر مرگ» در آن دوره‌ باب شد. در كتاب «اصلاح هنر مرگ» اثر اوسترا راینیس چاپ سال ۲۰۰۷، از مرگ مناسب یکی از مسیحیان صحبت شده است. این نوع مرگ ‌باید برنامه‌ریزی‌شده و مسالمت‌آمیز می‌بود. البته فقط برای اینکه ترس و اضطراب فرد هنگام مرگ بیشتر شود تا به یاد مسیح بیفتد، باید سرنوشت خود را بدون ناامیدی و کفر و ناشکیبایی می‌پذیرفت. مرگ زیبا به‌‌ویژه در میان جامعه‌ی روحانیون مسیحی بسیار رواج داشت و اثبات آن نیز نقاشی‌های بسیاری است که از این دوران در دست است. در این نقاشی‌ها، راهبان و کشیشانی به‌تصویر کشیده شده‌اند که با آرامش قاتلان خود را پذیرفته‌اند.

۸. فوتبال بی‌قانون

اگر تصور می‌کنید، هولیگان‌ها و اوباش‌های دوران ما پدیده‌های مدرنی هستند، سخت دراشتباه‌اید. درواقع، براساس آنچه مونتاگ شیرمن در کتاب «تاریخچه‌ی فوتبال» شرح می‌دهد، قبل از اینکه این ورزش حتی اسمی داشته باشد، در انگلستان قرون وسطی خشونت‌های آن جریان داشت. آنچه امروزه آن را فوتبال می‌دانیم، در آن دوران، ورزشی بسیار خشن و پرآشوب و حتی مرگ‌آور بود. در فوتبال قرون وسطی، بازیکنان نامحدودی می‌توانستند وارد بازی شوند که گاهی کل یک دهکده می‌توانست وارد میدان بازی شود و غالبا به‌جای شوت‌کردن توپ، حریف بود که تا حد مرگ لگد می‌خورد. براساس یکی از قوانین «فوتبال قرون وسطی»، بازیکنان اجازه‌ی استفاده از هر وسیله‌ای (به‌عبارتی حتی کُشتن) برای گل‌زدن را داشتند. به‌هر‌حال، ادوارد دوم، پادشاه انگلستان، در سال ۱۳۱۴م، این ورزش را ممنوع اعلام و مجازات‌های سختی نیز برای مسابقات غیرقانونی مقرر کرد.

۹. اسب تک‌شاخ و مسیح

اگر مردم قرون وسطی دو چیز را خیلی دوست داشتند، آن دو جز اسطوره و مسیحیت نبودند. مردمان قرون وسطی عمدتا این دو را باهم عجین می‌کردند و با سوءتعبیرهای خود از کتاب مقدس، تصور می‌کردند مسیح به اسب تک‌شاخ تشبیه شده است. براساس آنچه الیرابت موریسون در کتاب «کتاب وحوش؛ رساله‌ی حیوانات در قرون وسطی» چاپ ۲۰۱۹ شرح می‌دهد، این طرزتفکر در قرون وسطی کاملا پذیرفته شده بود و آثار بسیاری از این بدفهمی در هنرهای بازمانده از این عصر دیده می‌شود. در این دوران، تنها دختران باکره اجازه‌ی لمس اسب تک‌شاخ را داشتند که تمثیلی از بازگشت مسیح به رحم مادرش بود.

۱۰. دلقک‌های قرون وسطی

دلقکی در قرون وسطی آن‌طورکه تصور می‌کنید، شغل بدی نبوده است. بئاتریس اوتو در کتاب «احمق‌ها همه‌جا؛ دلقک‌های درباری در سراسر جهان» چاپ ۲۰۰۷ شرح می‌دهد دلقک‌های قرون وسطی از امتیازات ویژه‌ای برخوردار بودند. آن‌ها می‌توانستند هرچه از دهانش بیرون می‌آید، نثار شاه و درباریان کنند و در زمانی‌که هرگونه ابراز عقیده‌ی سیاسی ممنوع بود، با نیش‌و‌کنایه درباریان را به‌سخره بگیرند. البته براساس آنچه از تاریخ می‌دانیم، دلقک‌ها احتمالا همواره از شأن و مقام درخورتوجهی برخوردار بودند. کریم شیره‌ای، دلقک دربار ناصرالدین‌شاه، یکی از آن دلقک‌هاست که اجازه‌ی هرگونه‌ی اظهارنظری درباره‌ی هریک از درباریان و ملازمان شاه را داشت. حتی در چین باستان نیز دلقک‌های درباری چنین قدرتی داشتند. به‌عنوان مثال، در زمان امپراطوری چین و ساخت دیوار بزرگ، یکی از دلقک‌ها تنها نفری بود که می‌توانست نظر امپراتور را درباره‌ی رنگ‌آمیزی دیوار عوض کند.

۱۱. خروس کلاه‌خود به سر

اگر در قرون وسطی فردی فقیر و بی‌چیز بودید، شک نکنید غذای بی‌مزه و تکراری نصیبتان می‌شد؛ اما همچون سایر‌ اعصار تاریخ، وضع برای ثروتمندان کاملا متفاوت بود. ترنس اسکولی در کتاب «هنر آشپزی در قرون وسطی» شرح می‌دهد نجیب‌زادگان و ثروتمندان قوی درسته را می‌پختند و گاهی هم برای نگه‌داشتن چله روزه (دوران ۴۰ روز انجام روزه و فرایض سخت‌گیرانه دین کاتولیک) می‌توانستند دم سگ آبی بخورند. باوجوداین، برخی از آشپزهای خوش‌ذوق آن دوران دست به ابتکار می‌زدند و حیوانات جدیدی بر سر میز غذای اربابان خود می‌بردند. به‌عنوان مثال، در موردی عجیب دستور پخت خروس کلاه‌خود به‌سر شرح داده شده است که به خوکی دوخته شده بود.

۱۲. جشن احمق‌ها

بسیاری از مردم قرون وسطی اروپا در ابتدای سال میلادی به «جشن احمق‌ها» ملحق می‌شدند؛ جشنی که مانند سایر جشن‌های مسیحی از یکی از جشن‌های باستانی، جشن ساتورن (خدای کشاورزی و برداشت محصول در اساطیر رومی)، الهام گرفته بود. طبق گفته‌ی مکس هریس در کتاب «نابخردی مقدس؛ تاریخچه‌ی جدید جشن احمق‌ها»، در این جشن عجیب و جالب،‌ جای مهتران با کهتران عوض می‌شد و اربابان خدمت‌گزاری خدم‌و‌حشم خود را می‌کردند و حتی شخصی در مراسمی باشکوه تاج‌گذاری می‌کرد. اگرچه هیچ‌وقت قرار نبود پای این جشن‌ها به بیرون از در‌های مقدس کلیسا بازشود، عموم مردم هم این جشن را برگزار می‌کردند که شامل رژه‌ها، نمایش‌های خنده‌آور، پوشیدن لباس‌های مضحک و خواندن ترانه‌های رکیک و نوشیدن به حد افراط بود. با توجه به اینکه این جشن در اروپای قرون وسطی و در اوج قدرت کلیسا برگزار می‌شد، نکته‌ی عجیب برگزاری دیرپای آن است. به‌هرحال، مانند تمام خوشی‌های دنیا، این جشن‌ها هم خاتمه پیدا کردند. به‌تدریج و با اصلاحات پروتستان‌ها، قوانین سخت‌گیرانه‌ای وضع و هرگونه جشنی کاملا ممنوع اعلام شد.  

گوگل آماده می‌شود هفته‌ی آینده پیکسل ۴، پرچم‌دار جدیدش را رونمایی کند. این گوشی با قابلیت پشتیبانی از سرویس‌های LTE به بازار عرضه خواهد شد؛ اما پایگاه خبری Nikkei گزارش داده گوگل مشغول کار روی نسخه‌ی دیگری از این گوشی است که به شبکه‌ی 5G مجهز است. هنوز مشخص نیست این نسخه در رویداد رونمایی پیکسل ۴ معرفی می‌شود یا خیر. همچنین، این پایگاه خبری اعلام کرده است شاید در رویداد پیش رو تصاویری از این محصول گوگل منتشر شود.

Nikkei در بخش دیگری از گزارش خود اعلام کرد رونمایی این محصول جدید گوگل ممکن است تا بهار سال آینده و هم‌زمان با معرفی محصولی دیگر به‌تعویق بیفتد؛ محصولی که قرار است جانشین پیکسل 3A باشد.

پایگاه خبری ورج اعلام کرد رونمایی این محصول در رویداد هفته‌ی آینده به‌احتمال بسیار زیاد فقط به انتشار تیزری تبلیغاتی محدود خواهد بود؛ چون فرایند‌ نهایی‌کردن این گوشی هنوز به‌پایان نرسیده است. ورج اعلام کرد پیکسل ۴ با قابلیت پشتیبانی از 5G هنوز آماده‌ی تولید انبوه و عرضه به بازار نیست.

پایگاه خبری ورج در گزارش خود نوشت به‌نظر می‌رسد هدف نهایی گوگل عرضه‌ی محصولی با قابلیت پشتیبانی از 5G تا سال آینده است. گوگل می‌خواهد این گوشی را قبل از عرضه‌ی آیفون‌های جدید با قابلیت پشتیبانی از 5G عرضه کند که انتظار می‌رود سپتامبر آینده وارد بازار شود.

سرویس‌های 5G هنوز در اول راه قرار دارند و کاربران هنوز توجیه مناسبی برای رفتن به‌سمت این سرویس‌ها ندارند؛ اما پیش‌گام‌بودن در ارائه‌ی گوشی‌ پرچم‌داری که از این سرویس پشتیبانی می‌کند، به گوگل کمک خواهد کرد توجه‌ افکار عمومی را به تلفن‌های همراهش جلب کند.

در چند سال گذشته، بازار سفارش آنلاین غذا رشد بی‌نظیری تجربه کرده است و به‌نظر نمی‌رسد روند این رشد در آینده متوقف یا آهسته شود. در این میان، یکی از سرویس‌های سفارش آنلاین غذا توانسته است از سایر رقبا موفق‌تر عمل کند و سهم به‌مراتب بیشتری از این بازار را به‌خود اختصاص دهد. اسنپ‌فود که تا چند سال پیش با نام «زودفود» فعالیت می‌کرد، درحال‌حاضر، بزرگ‌ترین سرویس آنلاین سفارش غذا در ایران محسوب می‌شود. 

مدتی است اخباری از گوشه‌وکنار فضای مجازی درباره‌ی موضوع اختلاف سرویس‌های سفارش آنلاین غذا با اسنپ‌فود بر سر موضوع «انحصارطلبی» به‌گوش می‌رسد. از حدود یک ماه پیش، در زومیت تصمیم گرفتیم با بررسی جامع این موضوع، ببینیم آیا سیاست‌های قوی‌ترین بازیگر این بازار نوپا خواسته یا ناخواسته به انحصار منجر خواهد شد یا خیر. در جریان تهیه‌ی این گزارش، برای اینکه بتوانیم دید درست‌تری به ماجرا داشته باشیم، سعی کردیم دیدگاه‌های تمامی طرف‌های درگیر ماجرا را جویا شویم. برای همین، علاوه‌بر تماس با دیگر سرویس‌های سفارش آنلاین غذا مانند «چیلیوری» و «دلینو»، با بیش از ۵۰ رستوران در سطح شهر تهران تماس برقرار کردیم و درانتها، دیدگاه خود اسنپ‌فود را نیز جویا شدیم.

علاوه‌بر چیلیوری و دلینو، سعی کردیم دیدگاه دو سرویس «ریحون» و «چنگال» را نیز دراین‌باره جویا شویم؛ ولی متأسفانه موفق به‌ این کار نشدیم. بنابر شنیده‌های غیررسمی، یکی از این دو سرویس در وضعیت خوبی به‌سر نمی‌برد و قصد دارد از بازار سفارش آنلاین غذا خارج شود.

با برگزاری جلسه‌ی شورای ملی رقابت برای رسیدگی به اختلاف سرویس‌های آنلاین سفارش غذا، اکنون زمان مناسبی برای بررسی موضوع انحصار و انحصارگرایی است.

همکاری انحصاری

هنگامی‌که از مدل کسب‌وکار اسنپ‌فود سخن به‌میان می‌آید، یکی از اولین نکته‌هایی که سرویس‌های رقیب به آن اشاره می‌کنند، عقد قراردادهای انحصاری با رستوران‌ها است. علیرضا صادقیان، مدیرعامل و مؤسس هولدینگ iiVentures (مالک استارتاپ‌های نت‌برگ، چیلیوری، تیکت، سرمیز و دکتردکتر)، در‌این‌باره به زومیت گفت:

در‌حال‌حاضر، تمام قراردادهایی که [اسنپ‌فود] می‌فرستد، به‌صورت پیش‌فرض بند انحصار دارد. اگر [رستوران‌دار] متوجه شود، مذاکره می‌کنند و اگر نه که هیچ. به‌صورت هدفمند هم سعی می‌کنند در رستوران‌هایی که پرفروش‌تر هستند، سایر رقبا را حذف کنند.

علیرضا صادقیان، مدیرعامل و مؤسس هولدینگ iiVentures

برای پیگیری این ادعا که تمامی قراردادهای جدید اسنپ‌فود با رستوران‌ها به‌صورت پبش‌فرض بند «انحصاری» یا «همکاری ویژه» دارد، به‌سراغ اپلیکیشن اسنپ‌فود رفتیم و فهرستی از رستوران‌هایی تهیه کردیم که برچسب «جدید» جلو نام آن‌ها درج شده بود. تعدادی از این رستوران‌ها فقط با اسنپ‌فود همکاری می‌کردند؛ اما به‌گفته‌ی آن‌ها دلیل این کار وجود بندی خاص در قرارداد نبود. سایر رستوران‌های جدید نیز از وجود قرارداد انحصاری اظهار بی‌اطلاعی می‌کردند. یکی از رستوران‌های شرق تهران هم که تنها دو هفته از آغاز همکاری‌اش با اسنپ‌فود می‌گذشت، ادعا می‌کرد هم‌زمان با سرویس‌های سفارش آنلاین دیگر نیز همکاری می‌کند و هیچ‌ بندی در قرارداد، رستورانِ او را از این کار منع نکرده است. 

برای شنیدن پاسخ اسنپ‌فود به‌سراغ مهراد عبدالرزاق، رئیس هیئت‌مدیره‌ی اسنپ‌فود رفتیم. عبدالرزاق پیش از هرچیز، «انحصار» را اصطلاح غلطی برای توصیف مدل همکاری اسنپ‌فود با رستوران‌ها می‌داند که «با زیاد گفتن درست نمی‌شود». رئیس هیئت‌مدیره‌ی اسنپ‌فود دراین‌باره می‌گوید:

تنها ۷ درصد از رستوران‌های اسنپ‌فود انحصارا با این سرویس کار می‌کنند و تنها نیمی از این تعداد قرارداد انحصاری دارند

[استفاده از کلمه‌ی] انحصار شاید در شرایطی درست باشد که ما به رستورانی بگوییم اگر با کس دیگری کار کنی، ما با تو کار نمی‌کنیم. ما هرگز چنین کاری نمی‌کنیم. ما به‌هیچ‌وجه، حتی یک بار هم به‌دلیل اینکه رستورانی با سایر رقبا کار می‌کند، از همکاری با آن رستوران امتناع نکرده‌ایم؛ چه رستوران بزرگ باشد، چه کوچک.

بنابه‌ گفته‌ی عبدالرزاق، از حدود ۱۲ هزار رستورانی که درحال‌حاضر در سرتاسر ایران با اسنپ‌فود کار می‌کنند، کمتر از ۷ درصد «فقط با اسنپ‌فود» کار می‌کنند و تنها با نیمی از این ۷ درصد قرارداد بسته شده است.

شفافیت قراردادهای انحصاری و دست‌کاری الگوریتم نمایش

علاوه‌بر عقد قرارداد انحصاری به‌صورت پیش‌فرض، یکی دیگر از ادعاهایی که رقبای اسنپ‌فود و برخی رستوران‌ها مطرح می‌کنند، کاهش سود روزانه‌ی رستوران درصورت پایان‌دادن به قرارداد انحصاری است. صادقیان با اشاره به «سیاست چماق و هویج» دراین‌باره می‌گوید:

دیده‌ایم که به رستورانی گفته‌اند [درصد] کمیسیون را پایین می‌آورند و پس از اینکه رستوران وابسته شد، همین را بر سرش چماق می‌کنند و می‌گویند «اگر قرارداد انحصاری نبندی، فروشت را پایین می‌آورم».

صادقیان در پاسخ به اینکه آیا برای این ادعا مستنداتی هم وجود دارد، می‌گوید:

معمولا [چنین مذاکراتی] به‌صورت شفاهی انجام می‌شود. 

برای بررسی این موضوع سراغ یکی از رستوران‌هایی رفتیم که با اسنپ‌فود قرارداد انحصاری منعقد کرده است. صاحب این رستوران واقع در شمال تهران که نمی‌خواست نامش فاش شود، در پاسخ به زومیت، ادعا کرد اگر همکاری انحصاری خود را خاتمه دهد، «میزان سود» روزانه‌ی خود ازطریق اسنپ‌فود به نصف کاهش پیدا می‌کند. این موضوع را که «درصورت لغو قرارداد انحصاری سود رستوران به‌شدت افت می‌کند»، از رستوران‌های دیگری نیز شنیده بودیم؛ عبارت آشنایی که معمولا با ادعای «دست‌کاری الگوریتم‌های نمایش و جست‌وجو به‌نفع رستوران‌های اختصاصی» همراه بود.

درباره‌ی این موضوع پرسیدیم که «آیا در متن قرارداد انحصاری اشاره‌ای به این موضوع شده‌ است؟» مدیر رستوران مذکور در پاسخ گفت:

خیر، این [قرارداد انحصاری] فقط به شما می‌گوید آقای فلانی، شما قراردادتان از این تاریخ تا این تاریخ انحصاری است. هیچ‌چیزی نمی‌گوید که برایتان چه‌ کار می‌کنم. 

مدیر این رستوران همچنین عقیده داشت اسنپ‌فود سرویس اکسپرس خود را به رستوران‌ها تحمیل می‌کند و رستوران درصورت استفاده از پیک خودش با کاهش فروش مواجه خواهد شد. پس از پایان صحبت، از او خواستیم متن قرارداد انحصاری خود را برای زومیت ارسال کند. با بررسی قرارداد متوجه می‌شویم اگرچه تعهدات طرف اول (اسنپ‌فود) در این قرارداد ممکن است چندان شفاف نباشد، تعهدات طرف دوم (رستوران‌دار) و اینکه درصورت قطع همکاری اختصاصی چه اتفاقی خواهد افتاد، در متن قرارداد به‌وضوح مشخص شده است. در بند ۷-۶ این قرارداد آمده است:

درصورت همکاری عمدی یا غیرعمدی با وب‌سایت مشابه (همان‌طور که در بند ۶-۶ ذکر شده) طرف اول می‌تواند کمیسیون توافق‌شده در بند ماده ۳ قرارداد را تا ۲٪ (دو درصد) در همان ماه جاری افزایش دهد.

همچنین، در بند ۷-۶ می‌خوانیم:

بدیهی است درصورت رعایت نکردن بند انحصار ذکر شده، تمامی فعالیت‌های تبلیغاتی متوقف خواهد شد و طرف اول در ادامه‌ی فعالیت با طرف دوم مختار خواهد بود. بدیهی است طرف دوم حق هیچ‌گونه اعتراضی بر تمامی موارد ذکرشده نخواهد داشت.

متن قرارداد انحصاری اسنپ‌فود. برای مشاهده در ابعاد اصلی روی تصاویر کلیک کنید.

آن‌طورکه مشخص است، کاهش سود ممکن است ناشی از افزایش درصد کمیسیون و قرارنگرفتن رستوران در فهرست‌های تبلیغاتی اسنپ‌فود یا ترکیبی از این دو باشد که در متن قرارداد نیز ذکر شده است. البته باید توجه کرد متن قرارداد بالا به اواخر سال ۱۳۹۷ مربوط است و به‌گفته‌ی برخی رستوران‌دارانی که به‌تازگی به‌صورت اختصاصی به اسنپ‌فود پیوسته‌اند، در متن قراردادهای جدید کلمه‌ی «انحصار» و «انحصاری» حذف شده و عبارات دیگری جای آن‌ها را گرفته است.

مهراد عبدالرزاق درباره‌ی موضوع دست‌کاری رتبه و نحوه‌ی نمایش رستوران‌ها در اسنپ‌فود، اتهامی که هم رقبا و هم برخی رستوران‌داران مطرح می‌کند، این‌گونه پاسخ داد:

وقتی می‌بینیم رستورانی تمام ظرفیتش را به ما اختصاص داده، ما هم سعی می‌کنیم کاری کنیم که این همکاری هزینه‌ی کمتری برای رستوران داشته باشد؛ چراکه رستوران ریسک کرده و تنها با یک پلتفرم همکاری می‌کند. وقتی شما تمام ظرفیت رستورانت را به من اختصاص دادی، من هم سعی می‌کنم از امکانات تبلیغاتی خودم برای شما بیشتر استفاده کنیم. این امکانات ربطی به نحوه‌ی نمایش رستوران‌ها یا دست‌کاری الگوریتم ندارد.

به‌گفته‌ی عبدالرزاق، عوامل زیادی در نحوه‌ی رتبه‌بندی و نمایش رستوران‌ها در فهرست اسنپ‌فود تأثیر می‌گذارند که مهم‌ترین آن‌ها زمان ارسال غذا است؛ به‌صورتی‌که حتی یک گزارش تأخیر در روز می‌تواند تمام فاکتورهای دیگر را تحت‌تأثیر قرار دهد.

رئیس هیئت‌مدیره‌ی اسنپ‌فود با اشاره به این نکته که سرویس اسنپ اکسپرس نه‌تنها سود مالی برای مجموعه به‌همراه ندارد؛ بلکه ماهانه هزینه‌ی زیادی بر دوش اسنپ‌فود می‌گذارد، اولویت‌دادن نمایش به رستوران‌هایی که از پیک اسنپ‌فود استفاده می‌کنند یا فشارآوردن به رستوران‌ها برای استفاده از اکسپرس را تکذیب کرد. عبدالرزاق در‌این‌باره گفت:

براساس سفارش‌هایی که رستوران‌ها دریافت می‌کنند، سعی می‌کنیم مرتبط‌ترین گزینه‌ای که فکر می‌کنیم به درد مشتری می‌خورد را نمایش دهیم. من همین الان فهرست را به شما نشان بدهم، تاپ منطقه اصلا پیک ما نیست یا با بقیه [سرویس‌های سفارش آنلاین غذا] هم کار می‌کند.

برای بررسی اینکه آیا استفاده از سرویس اکسپرس و همکاری اختصاصی با اسنپ‌فود روی الگوریتم نمایش رستوران‌ها تأثیر می‌گذارد یا خیر، فهرست رستوران‌های سه منطقه‌ی مختلف تهران را در پرترافیک‌ترین زمان سفارش غذا بررسی کردیم. همان‌طورکه از تصاویر مشخص است، صدرنشین فهرست رستوران‌های نمایش داده‌شده در ونک با چیلیوری نیز همکاری می‌کند و هیچ‌کدام از سه رستوران اول در صادقیه از اسنپ‌اکسپرس استفاده نمی‌کنند و رستوران صدرنشین در تهران‌پارس هم در منو دلینو حضور دارد و هم از پیک خود استفاده می‌کند.

برای مشاهده در ابعاد اصلی روی تصاویر کلیک کنید.

رئیس هیئت‌مدیره‌ی اسنپ‌فود دلیل بدبینی به نحوه‌ی نمایش رستوران‌ها را دسترسی‌نداشتن رستوران‌داران به اطلاعات (فروش و امتیاز) دیگر رستوران‌ها می‌داند:

[معیار رتبه‌بندی] یک تعداد پارامتر فوق‌العاده شفاف و قابل تِرَک کردن (رهگیری) است. همه‌چیزِ الگوریتم مرتب‌سازی مشخص است. من از همین‌جا به تمام رستوران‌هایی که هر شکی در این الگوریتم دارند و فکر می‌کنند منصفانه و ارگانیک نیست، اعلام می‌کنم درخواست خود را به ما بدهند تا ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد، از آن‌ها دعوت کنیم و مدیرفنی شرکت با نشان‌دادن دیتا، [الگوریتم را] با حوصله برای آن‌ها توضیح دهد.

درادامه، می‌توانید چند نمونه از معیارهای مؤثر بر امتیاز رستوران‌ها را در سیستم امتیازدهی اسنپ‌فود مشاهده کنید.

برای مشاهده در ابعاد اصلی روی تصاویر کلیک کنید.

فشار روی رستوران‌ها برای قطع همکاری با دیگر سرویس‌ها

صادقیان این پرسش که «آیا رستوران‌هایی که از قدیم با چیلیوری همکاری می‌کردند، به‌خاطر این موضوع همکاری خود را با آن‌ها قطع کرده‌اند؟»، این‌گونه پاسخ داد:

فراوان! اگر تنها ۱۰ یا ۵۰ مورد رستوران بودند [که همکاری خود را با ما قطع می‌کردند] که نمی‌آمدیم این موضوع را پیگیری کنیم. ما داریم راجع‌به چندهزار رستوران انحصاری صحبت می‌کنیم؛ انحصار سیستماتیک و هدفمند. 

دلینو یکی دیگر از سرویس‌های سفارش آنلاین غذا است که اندکی پس از زودفود و تقریبا هم‌زمان با چیلیوری فعالیت خود را آغاز کرده است. برای شنیدن داستان انحصارگرایی از زبان دلینو، پای صحبت علی الیاسی، مدیرعامل و البرز شیرانی، هم‌بنیان‌گذار و مدیرفروش دلینو نشستیم.

شیرانی به این نکته اشاره کرد که بسیاری از رستوران‌هایی که طولانی‌مدت با این سرویس همکاری می‌کردند، ناگهان و در یک روز خاص، نامه‌های لغو همکاری برای آن‌ها ارسال می‌کردند که در بعضی از آن‌ها «همکاری انحصاری با سرویسی دیگر»، دلیل پایان مشارکت اعلام شده بود. با پیگیری‌های زومیت توانستیم ازطریق منابع ثالث به چند نمونه از این نامه‌ها دسترسی پیدا کنیم که برای سرویس‌های رقیب اسنپ‌فود ارسال شده بودند؛ هرچند موفق نشدیم چندین نامه در یک روز خاص را بیابیم.

نمونه‌نامه‌های قطع همکاری رستوران‌ها با دیگر سرویس‌های سفارش آنلاین غذا. برای مشاهده در ابعاد اصلی روی تصاویر کلیک کنید.

برای پیگیری دقیق‌تر موضوع و شنیدن داستان از زبان رستوران‌ها، از چیلیوری و دلینو خواستیم رستوران‌هایی را به ما معرفی کنند که بنا به‌ادعای آن‌ها، به‌دلیل عقد قرارداد انحصاری با اسنپ‌فود دیگر با این دو سرویس همکاری نمی‌کنند. علاوه‌بر این رستوران‌ها، زومیت نیز به‌صورت مستقل تقریبا با ۵۰ رستوران در نواحی مختلف شهر تهران تماس برقرار کرد. یکی از رستوران‌هایی که رقبا معرفی کرده بودند، دلیل همکاری‌نکردن با دیگر سرویس‌های سفارش آنلاین غذا را شرایط مطلوب‌تر همکاری انحصاری با اسنپ‌‌فود عنوان کرد. او دراین‌باره به زومیت گفت:

برای مثال، اگر روزی ۵۰ سفارش از اسنپ‌فود داشته باشیم، درمجموع، ۵ سفارش هم از بقیه [سرویس‌های سفارش آنلاین] نداریم. این تعداد کم سفارش ارزش افزایش درصد کمیسیون [ناشی از همکاری غیرانحصاری] را ندارد.

پاسخ‌های دریافتی از رستوران‌ها بسیار متنوع و متفاوت بود؛ اما جالب‌‌‌ترین نکته ناآشنایی بسیاری از رستوران‌ها با موضوع انحصار و قراردادی با این مضمون بود. تقریبا نیمی از رستوران‌هایی که زومیت با آن‌ها تماس برقرار کرد، از ماجرای قرارداد انحصاری اسنپ‌فود اظهار بی‌اطلاعی می‌کردند. برخی از رستوران‌ها نیز که قبلا با چندین سرویس سفارش آنلاین غذا و درحال‌حاضر تنها با اسنپ‌فود همکاری می‌کردند، دلیل این کار را تعداد سفارش‌های کم سایر سرویس‌ها اعلام کردند، نه فشار اسنپ‌فود.

مهراد عبدالرزاق دراین‌باره به زومیت گفت:

اینکه می‌گویند مافیایی داریم و تحت فشار می‌گذاریم، اصلا به‌نفع ما نیست و نیازی هم به آن نداریم. ما نمی‌توانیم از یک حدی بیشتر قرارداد ویژه داشته باشیم؛ چون ظرفیت محدودی داریم و نمی‌توانیم برای همه کمپین بزنیم.  

ورود به حوزه‌ی تولید غذا

حین پیگیری ماجرای انحصارطلبی در سفارش آنلاین غذا، تعدادی از رستوران‌ها و برخی رقبا ادعا می‌کردند اسنپ‌فود ازطریق «برنج کمپانی» قصد دارد برای به‌دست‌آوردن کنترل بیشتر، وارد بازار تولید غذا شود. عبدالرزاق با تکذیب این موضوع به زومیت گفت:

این کار (تولید غذا) نه در مهارت ما است و نه علاقه‌ای به آن داریم.

رئیس هیئت‌مدیره‌ی اسنپ‌فود با اشاره به این موضوع که درحال‌حاضر دو ضعف بزرگ بازار تولید غذا «قیمت گران» و «تنوع کم» است، از همکاری این سرویس با رستوران‌ها برای عرضه‌ی غذای متنوع و ارزان خبر داد. عبدالرزاق دراین‌باره گفت:

ما با رستوران‌داران جلسه می‌گذاریم و سعی می‌کنیم از روی دیتای خود، آن‌ها را متوجه کنیم چه شکافی در تأمین وجود دارد؛ مثلا در منطقه‌ای تقاضا برای سالاد هست؛ ولی تأمین وجود ندارد. ما به آن‌ها می‌گوییم می‌توانید این غذا را با این قیمت تهیه کنید؟ ازطرفی رستوران ممکن است برای لطمه‌نخوردن به برند ایمیج (تصویر برند) خود نخواهد غذای ارزان بفروشد؛ برای همین یک برند مجازی می‌سازد و با همکاری هم غذای ارزان آن برند را می‌فروشیم.

به‌گفته‌ی عبدالرزاق، این همکاری که از نوع «تولید تقاضای داده‌محور» (Data Driven Demand Generation) است، تقریبا به «دراختیار قراردادن اطلاعات تقاضا» و «نظردادن درباره‌ی قیمت‌گذاری و بسته‌بندی» محدود می‌شود و درنهایت، برای اسنپ‌فود سود مالی ندارد.

مهراد عبدالرزاق، رئیس هیئت‌مدیره‌ی اسنپ‌فود

عبدالرزاق درادامه در پاسخ به این پرسش زومیت که «آیا این نوع همکاری فقط به رستوران‌های خاصی محدود می‌شود یا اسنپ‌فود حاضر است با هر رستورانی این‌چنین همکاری کند؟»، گفت:

من همین‌جا ازطریق گزارش شما به تمام رستوران‌داران عزیز فراخوان [این نوع همکاری را] می‌دهم.

سیاست‌های غیرمنصفانه

علی الیاسی، مدیرعامل دلینو، با اشاره به این نکته که در آغاز فعالیت سرویس‌های آنلاین سفارش غذا، سهم بازار تقریبا به‌صورت برابر بین همه تقسیم شده بود، دلیل اختلاف فعلی را سیاست‌های اسنپ‌فود می‌داند:

تا همین یک سال و نیم پیش خیلی اختلاف عجیب‌و‌غریبی در تعداد سفارش‌ها وجود نداشت و همه‌ی رقبا داشتیم روی نسبت حدودا ۲۰-۲۰-۲۵-۲۵ [درصد از سهم بازار] در بازار فعالیت می‌کردیم؛ تا اینکه نگاه انحصار، مدل اگرسیو و سرمایه‌گذاری وحشتناک راکت آمد و همه‌ی این‌ها باعث شد اسنپ‌فود سهم بیشتری از بازار بگیرد. حتما یکی از دلایل [سهم بیشتر بازار]، مهارت اسنپ‌فود در مارکتینگ است و من در این موضوع شکی ندارم؛ ولی دلیل عمده‌اش رفتار غیرمنصفانه‌ای است که در بازار می‌کنند.

الیاسی رقابت را بر دو نوع «رقابت در ایجاد تقاضا» و «رقابت در محدودکردن عرضه» می‌داند و معتقد است اسنپ‌فود بر نوع دوم رقابت تمرکز کرده است. او درادامه با آوردن مثالی از رقابت شرکت‌های حوزه‌ی IT، به پرونده‌های ضدانحصارطلبی مانند دعوای حقوقی دولت آمریکا با مایکروسافت به‌عنوان نمونه‌ای از تلاش دولت‌ها برای جلوگیری از انحصار اشاره کرد.

مدیرعامل دلینوعقیده دارد رفتار اسنپ‌فود باعث شده است انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری روی کسب‌وکارهای مشابه جدید یا حتی رقبای فعلی وجود نداشته باشد. الیاسی دراین‌باره می‌گوید:

چندین مذاکره‌ی سرمایه‌گذاری داشتم که همه‌ی سرمایه‌گذارها تأکید می‌کردند چون در بازار شما اسنپ‌فود با رفتار انحصارگرایانه حضور دارد، ریسک سرمایه‌گذاری در شرکت شما زیاد است.

در پاسخ، رئیس هیئت‌مدیره‌ی اسنپ‌فود درباره‌ی مقایسه‌ی سیاست‌های رقابتی دیگر کشورها با ایران، به بازار هند اشاره و از همکاری اختصاصی ۲۰ درصد رستوران‌ها با سرویس‌هایی چون سوئیگی (Swiggy) و اوبر ایتس (Uber Eats) و فودپاندا (Foodpanda) به‌عنوان نمونه یاد کرد. عبدالرزاق درادامه به زومیت گفت:

در خودِ آمریکا که مرتبا از آن مثال می‌زنند، می‌توانید گراب‌هاب (Grubhub) و دوردش (DoorDash) را ببینید که وندور [اختصاصی] خودشان را دارند. این مقدار ممکن است به ۲۰ درصد [تعداد رستوران‌ها] برسد. این چیزی است که وجود دارد و بخشی از رقابت است. همان‌طورکه شما باید بتوانید با عملکرد موفق و سرویس مناسب و پشتیبانی عالی مشتری را متقاعد کنید از سرویس دیگری استفاده نکند، می‌توانید سرویستان را برای آن یکی مشتری که تأمین‌کننده است، به‌قدری جذاب کنید که خودش تصمیم بگیرد تنها با شما کار کند. همان‌طورکه گفتم، ما با نیمی از آن ۷ درصد رستوران‌هایی که فقط با ما کار می‌کنند، اصلا قرارداد نبسته‌ایم.

براساس بررسی‌های زومیت، تقریبا تمامی سرویس‌های خارجی سفارش آنلاین غذا با تعدادی از رستوران‌ها به‌صورت انحصاری همکاری می‌کنند. برای مثال، انحصاری‌بودن رستوران در سرویس سوئیگی جلو نام آن در فهرست رستوران‌ها درج می‌شود و مک‌دونالدز تا همین چندی پیش به‌صورت انحصاری با اوبر ایتس همکاری می‌کرد. 

مهراد عبدالرزاق درانتها فشارآوردن به اسنپ‌فود را به‌ضرر فضای استارتاپی می‌داند و عقیده دارد اینکه به‌بهانه‌ی انحصارگرایی شرکت‌های موفق زیرفشار قرار بگیرند، باعث می‌شود باقی استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای نوپا دچار یأس و ناامیدی شوند؛ چراکه ممکن است به این نتیجه برسند درصورت موفقیت و کسب سهم درخورتوجه از بازار، بالاخره روزی به اتهام انحصارگرایی مواخذه خواهند شد. رئیس هیئت‌مدیره‌ی اسنپ‌فود می‌گوید:

ما و رقبای خودمان تقریبا هم‌زمان باهم تیک‌آف کردیم و حتی هزینه‌های ابتدایی ما از آن‌ها کمتر بود. هم ما و هم آن‌ها زحمت کشیده‌ایم و ممکن بود اوضاع طور دیگری پیش برود. هم شانس با ما یار بود، هم خطای کمی داشتیم و هم تیم منسجمی داریم. این شرکت از روزی ۲۵۰ تراکنش آغاز به‌ کار کرد و الان به روزی ۹۰ هزار تراکنش رسیده است. ۶ سال تلاش شبانه‌روزی کرده‌‌ایم و بی‌خوابی کشیده‌ایم تا این سرویس برای ذی‌نفعان مختلف جذاب باشد. 

ناگفته نماند جلسه‌ی شورای رقابت برای رسیدگی به پرونده‌ی انحصارطلبی در بازار سفارش آنلاین غذا شنبه ۱۳ مهر برگزار شد و هنوز نتیجه‌ی آن مشخص نیست. 

برخلاف ادعای اینتل، هیچ ارتباطی بین افزایش فرکانس بوست در پردازنده و پایداری سیستم وجود ندارد. دو روز پیش، اینتل نسل دهم از پردازنده‌های Core X HEDT را با تعداد هسته‌های پردازشی بین ۱۰ تا ۱۸ و بازه‌ی قیمتی بین ۵۹۰ تا ۹۷۸ دلار رونمایی کرد. HEDT مخفف عبارت High-End Desktop به مفهوم کامپیوترهای دسکتاپِ رده‌بالا است. تبلیغات این شرکت می‌کوشد پایداری پلتفرم‌ها را نتیجه‌ای مقابل از دستیابی به فرکانس بوست وعده داده‌شده جلوه دهد.

در سری جدید از تراشه‌های Core X که با لیتوگرافی ۱۴ نانومتری و براساس سری Cascade Lake-X ساخته شده‌اند، همان IPC (تعداد دستورها در هر چرخه‌ی کلاک) به‌کار‌رفته در سری اسکای‌لیک (Skylake) استفاده شده است که سال ۲۰۱۵ عرضه شد. باوجوداین، تعداد هسته‌های پردازشی در پردازنده‌های جدید Core X، در مقایسه با نسل پیشینِ همین سری، با توجه به قیمتشان دوبرابر شده است. همچنین، مجموعه دستورالعمل‌های مفیدی نیز مانند DLBoost که به‌مفهوم بوست با بهره‌گیری از یادگیری عمیق است، در پردازنده‌های جدید به فهرست قابلیت‌های سری Core X افزوده شده است. این ویژگی ساخت و آموزش شبکه‌های عصبی مصنوعیِ عمیق (DNN) را تسریع می‌کند. در پردازنده‌های نسل دهم Core X، چند دستورالعمل جدید نیز به مجموعه دستورالعمل‌های AVX-512 افزوده و الگوریتم Turbo Boost Max 3.0 نیز به‌روز‌رسانی شده است. سرعت کلاک در پردازنده‌های جدیدِ یادشده در مقایسه با نسل پیشین بیشتر شده است.

اصلی‌ترین ویژگی فروش برای این محصولات، توانایی‌شان در رسیدن به فرکانس بوستِ ادعا‌ شده است. ازآنجاکه اخبار متعددی با عناوینی چون مشکلات موجود در پردازنده‌های رایزن به‌‌دلیل دست‌نیافتن به فرکانس بوست در چند ماه اخیر منتشر شده بود، چنین قابلیتی ضربه‌ای دیگر بر پیکره‌ی فروش محصولات AMD خواهد بود. اینتل در توییتی که جدیدا منتشر کرده است، پردازنده‌های جدید خود را این‌گونه توصیف می‌کند:

به‌عنوان تراشه‌ای که در بنچمارک‌ها به فرکانسی که وعده داده‌شده دست می‌یابد، پردازنده‌ی جدید سری CoreX پلتفرمی با کارایی بالا و پایدار برای سازندگان محتوا در همه‌جا فراهم خواهد آورد.

چنین نوشته‌ای فقط بیانگر این نکته است که پایداری در نتیجه‌ی دستیابی پردازنده به فرکانس بوست وعده داده‌شده محقق می‌شود. همان‌گونه که در ابتدا گفته شد، چنین استدلالی مبنای منطقی ندارد و تنها برای بازاریابی استفاده می‌شود. آماری که کاربران نسل سوم پردازنده‌ی رایزن ازنظر ناتوانی این تراشه‌ها در دستیابی به فرکانس بوست وعده داده‌شده منتشر می‌شد، زنگ‌خطر را برای AMD به‌صدا درآورد؛ ازاین‌رو، این شرکت برای حل مشکل بوست پردازنده‌های خود، ریزکدهای موجود در معماری نرم‌افزار محصورِ کلی (AGESA) خود را به‌روز‌رسانی کرد.

رقابت اپل و هواوی در بازار جهانی گوشی‌های هوشمند به‌منظور کسب جایگاه بالاتر در میزان فروش و عرضه‌ی محصول به بازار، این روزها بیش از هرچیز به رقابت تیم‌های فوتبال در بوندسلیگا شباهت پیدا کرده است. همان‌گونه که در بوندس‌لیگا تیم بایرن‌مونیخ سال‌ها است که در رتبه‌ی نخست قرار دارد و باقی تیم‌ها در هر فصل برای کسب جایگاه دوم با یکدیگر رقابت‌ می‌کنند، در بازار جهانی گوشی‌های هوشمند هم سامسونگ مدت‌ها است از جایگاه نخست فروش تکان نخورده و شرکت‌هایی مانند اپل و هواوی فقط برای کسب جایگاه دوم در میزان فروش جهانی و عرضه‌ی محصول با یکدیگر رقابت می‌کنند.

این رقابت تنگاتنگ سال گذشته به کسب مقام دوم شرکت هواوی درزمینه‌ی میزان عرضه‌ی محصول به بازار جهانی انجامید. هواوی توانست در دوره‌ی سه‌ماهه‌ی دوم سال ۲۰۱۸ ازنظر میزان عرضه‌ی محصول به بازار جهانی جای اپل را بگیرد و این شرکت پرآوازه‌ی آمریکایی را به جایگاه سوم جدول بفرستد تا تنها سامسونگ را بالاتر از خود ببیند. این برتری تا پایان سال ۲۰۱۸ ادامه داشت و رقیب چینی اپل جایگاه دوم خود را همچنان حفظ کرد.

حال که حدود یک سال از این تغییر و تحولات گذشته است و تقریبا به پایان سال ۲۰۱۹ رسیده‌ایم، به‌نظر می‌رسد ورق در حال برگشتن است و شرکت اپل می‌رود تا جایگاه دوم جدول را باردیگر از هواوی پس بگیرد. روزنامه‌ی تایوانی دیجی‌تایمز این موضوع را تأیید کرده است؛ روزنامه‌ای که اخبار و تحولات صنعت ارتباطات و ابزارهای الکترونیک را بازتاب می‌دهد. بنابر تخمین کارشناسان این روزنامه، اپل به‌احتمال فراوان تا پایان سال جاری میلادی باردیگر به جایگاه دوم جدول جهانی میزان عرضه‌ی محصولات بازخواهد گشت و می‌تواند درزمینه‌ی فروش جهانی مدال نقره را از رقیب چینی خود پس بگیرد.

برگ برنده‌ی اپل در این زمینه گوشی آیفون ۱۱ است که محصول محبوبی در بازار گوشی‌های هوشمند محسوب می‌شود. تعطیلات پایانی سال و ایام کریسمس در کشورهای غربی همواره از اهمیت فراوانی نزد مردم برخوردار است و فرصت مناسبی برای عرضه‌ی محصولات جذاب و محبوب شرکت‌های بزرگ فراهم می‌کند؛ فرصتی که اپل نمی‌خواهد آن را به همین راحتی از دست بدهد و قصد دارد به‌لطف عرضه‌ی گسترده‌ی گوشی آیفون ۱۱ در بازار دوباره عرض‌اندام کند.

بنابر آمار و اطلاعات شرکت IDC که بخش مهمی از فعالیت‌های آن بر تجزیه‌و‌تحلیل بازارهای معتبر جهانی ازجمله موبایل متمرکز است، فاصله‌ی موجود میان دو شرکت اپل و هواوی در سه‌ماهه‌ی دوم سال ۲۰۱۹ ازنظر میزان عرضه‌ی محصول به بازار رقمی درحدود ۲۵ میلیون دستگاه بوده است؛ شکافی که اپل امیدوار است به لطف فروش موفق آیفون ۱۱ بتواند آن را بیش‌ازپیش پر کند.

تحولاتی که به آن اشاره شد، در حالی اتفاق می‌افتد که سال گذشته شرایط به‌گونه‌ای دیگر بود و هواوی وضعیت کاملا متفاوتی در مقایسه با امروز داشت. روند رو‌به‌رشد این شرکت درزمینه‌ی میزان فروش و عرضه‌ی محصول به بازارهای جهانی موجب شده بود پس از پشت‌سرگذاشتن رقیب آمریکایی، بسیاری از کارشناسان احتمالات ممکن را برای تصاحب جایگاه سامسونگ بررسی کنند. با‌این‌حال، پس از تیره‌شدن روابط تجاری آمریکا و چین و وضع تحریم‌های تازه‌ی دولت آمریکا علیه هواوی، این شرکت چینی نتوانست روند رو‌به‌رشد خود در بازارهای جهانی را ادامه دهد؛ تا جایی که اکنون چینی‌ها بیش از هر چیز به فروش محصولاتی نظیر میت ۳۰ و میت ۳۰ پرو در بازار داخلی چشم دوخته‌اند.

بازار چین از ظرفیت چشمگیری برای عرض‌اندام دو گوشی میت ۳۰ و میت ۳۰ پرو برخوردار است؛ اما بدون حضور گسترده‌ی جهانی سازندگان این محصولات نمی‌توانند جایگاه دوم جدول فروش جهانی را برای طولانی‌مدت حفظ کنند. با‌این‌حال، گوشی‌های مذکور همچنان از محبوبیت درخورتوجهی در بازارهای غربی برخوردار هستند و این موضوع موجب شده است هواوی به آینده امیدوار باشد و قافیه را به همین راحتی نبازد.

تلاش‌های جدی اپل برای غلبه‌ی مجدد بر هواوی و پس‌گرفتن جایگاه خود از سه‌ماهه‌ی چهارم سال ۲۰۱۸ آغاز شد و بنابر ادعای کارشناسان روزنامه‌ی تایوانی دیجی‌تایمز، این تلاش‌ها بالاخره در فاصله‌ی زمانی ماه اکتبر تا دسامبر امسال به نتیجه خواهد رسید. باید دید درنهایت رقابت تنگاتنگی که میان غول‌های صنعت گوشی‌های هوشمند وجود دارد، به کجا خواهد انجامید؟

آئودی نقشه‌ی راه خود برای تولید خودروهای الکتریکی را رونمایی کرد. این خودروساز آلمانی حساب بزرگی روی خودروهای برقی باز کرده و گفته است تا سال ۲۰۲۵، ۳۰ خودرو برقی تولید خواهد کرد. خودروهای تمام‌الکتریکی در این برنامه نقش مهمی ایفا می‌کنند؛ به‌طوری‌که آئودی گفته است از بین این ۳۰ خودرو الکتریکی، ۲۰ مدل کاملا برقی خواهند بود. 

باوجوداین، آئودی تمام تخم‌مرغ‌های خود را نمی‌خواهد در یک سبد بگذارد؛ بنابراین، از چهار پلتفرم مختلف برای خودروهای الکتریکی خود استفاده خواهد کرد. اولین خودرو برقی آئودی با نام E-Tron روی نسخه‌ی بهینه‌سازی‌شده‌ی پلتفرم MLB ساخته شد. شایان ذکر است در آینده، تغییرات بزرگ‌تری هم در راه‌اند و محصولات آینده‌ی آئودی روی پلتفرم‌هایی ساخته خواهند شد که مخصوص خودروهای برقی طراحی شده‌اند. اولین محصول در این برنامه‌ی جدید، نسخه‌ی تولیدی آئودی E-Tron GT مفهومی است که سال پیش رونمایی شد. این مدل از سال ۲۰۲۰ و روی نسخه‌ی تقویت‌شده‌ی پلتفرم J1 ساخته خواهد شد که مشابه پورشه تایکان است. 

یک سال پس از آن و در سال ۲۰۲۱، آئودی سومین پلتفرم الکتریکی خود را نیز معرفی خواهد کرد. این پلتفرم نام آشنایی دارد؛ چون همان پلتفرم MEB گروه فولکس‌واگن است که در مدل ID 3 نیز استفاده شده است. اولین محصول آئودی که روی پلتفرم MEB ساخته خواهد شد، نسخه‌ی تولیدی آئودی Q4 e-tron مفهومی است. این خودرو از طراحی خارجی مشابه با آئودی Q3 برخوردار خواهد بود؛ ولی طراحی داخلی آن به Q5 شبیه است. آئودی مدل‌های دیگری نیز روی پلتفرم MEB تولید خواهد کرد که به‌گفته‌ی این سازنده، خودروهای کوچک و متوسط را شامل خواهند شد. 

مسئله‌ی مهم دیگر قیمت مناسب خودروهایی است که روی پلتفرم MEB ساخته می‌شوند. یکی از اهداف آئودی در این پروژه، ارزان نگه‌داشتن قیمت خودرو بود. به‌گفته‌ی آئودی، مدل‌های پایه‌ی این خودروها به‌صورت موتورعقب و محرک‌عقب به بازار عرضه خواهند شد. مدل‌های گران‌تر نیز با دو موتور الکتریکی و به‌صورت چهارچرخ متحرک به بازار عرضه خواهند شد. آئودی برای تولید خودروهای لوکس و بزرگ نیز پلتفرم دیگری به نام PPE طراحی کرده است. در طراحی این پلتفرم، پورشه نیز با آئودی همکاری کرده است. پلتفرم PPE در خودروهای استیشن، کراس‌اورها، خودروهای اسپرت‌بک و شاسی‌بلند کاربرد دارد. 

پلتفرم PPE تقریبا با MEB یکسان است و به دو صورت موتورعقب و محرک‌عقب و دوموتوره‌ی چهارچرخ متحرک اجرایی است. باوجوداین، فناوری‌های به‌کار‌رفته در PPE پیشرفته‌تر هستند و امکان استفاده از سیستم برقی ۸۰۰ ولتی و شارژر ۳۵۰ کیلوواتی را فراهم می‌کنند. آئودی همچنین اشاره کرده است خودروهای پلتفرم PPE از سیستم‌های تعلیق بادی و چهار چرخ فرمان‌پذیر و توزیع گشتاور بهره‌مند خواهند بود. 

گفتنی است آئودی تیزرهایی از خودرو مفهومی ساخته‌شده روی پلتفرم PPE را نیز منتشر کرده است که Sportback-Layout نام دارد. این شرکت اطلاعات زیادی درباره‌ی این مدل منتشر نکرده است؛ ولی احتمالا نسخه‌ی نهایی آن در سال ۲۰۲۳ وارد خط‌تولید خواهد شد و ازنظر طراحی نیز، با مدل‌های E-Tron GT و A7 اسپرت‌بک شباهت‌هایی دارد؛ با اینکه ابعاد آن کوچک‌تر و بیشتر به آئودی A4 نزدیک است. 

یکی از جالب‌ترین تصمیمات شرکت اینتل برای پردازنده‌های نسل نهمش برای دسکتاپ‌ها که با نام سری S شناخته می‌شوند، عرضه‌ی نسخه‌هایی از آن‌ها بدون کارت گرافیک داخلی بود. باوجوداین، در آن زمان انتقادات زیادی از اینتل شد؛ زیرا هیچ تفاوت قیمتی میان نسخه‌ی دارای کارت گرافیک و فاقد آن وجود نداشت. بااین‌حال، اینتل در استراتژی خود تجدیدنظر کرده و قرار است قیمت پردازنده‌های F و KF ارزان‌تر از قبل شود.

تقریبا تمام پردازنده‌‌های نسل نهم اینتل برای دسکتاپ نمونه‌ای بدون کارت گرافیک دارد؛ یعنی Core i9-9900K همتای i9-9900KF و Core i5-9500 همتای Core i5-9500F است. تفاوت میان این قطعات فقط کارت گرافیک داخلی آن‌ها است. در پردازنده‌های فاقد این تراشه، نمی‌توان از برخی از مزایای اینتل مانند QuickSync یا صفحه‌نمایش بهره برد. البته این پردازنده‌ها در سیستم‌هایی استفاده می‌شوند که کارت‌های گرافیک مجزا دارند. در زمان عرضه‌ی قطعات بدون کارت گرافیک، اینتل برچسب قیمتی یکسانی برای آن‌ها و همتای دارای کارت گرافیکی در نظر گرفت؛ اما طبق اعلامیه‌ی رسمی اینتل، قیمت‌ پردازنده‌های سری K و KF کاهش خواهند یافت.

جدول پردازنده‌های نسل نهم اینتل

همان‌طورکه اشاره کردیم، پردازنده‌های سری F و KF در زمان عرضه‌ی اولیه، قیمت یکسانی با سری S داشتند؛ پس می‌توان گفت اینتل برای پردازنده‌ی گرافیک درون پردازنده‌های خود هیچ قیمتی در نظر نگرفته بوده‌ است. باوجوداین و با اعلام قیمت‌گذاری جدید، قیمت این پردازنده‌ی گرافیکی با توجه به قطعه، حدود ۲۵ دلارافزایش یافته‌ است.

اینتل اعلام کرده‌ این تغییر قیمت هم‌اکنون اعمال شده‌ است. خریداران عمده از‌این‌پس پردازنده‌های مذکور را با قیمت جدید می‌خرند؛ اما تا خارج‌شدن پردازنده‌های قبلی از بازار اندکی طول می‌کشد و این کاهش قیمت تا لحاظ‌شدن برای کاربران ممکن است با اندکی تأخیر مواجه شود.

 تیمی از پژوهشگران موفق شدند ۲۰ قمر جدید در اطراف زحل، ارباب حلقه‌ها، کشف کنند. با این کشف، تعداد قمرهای زحل به ۸۲ رسید و بدین‌ترتیب، زحل در تعداد قمرهای طبیعی از سیاره‌ی مشتری سبقت می‌گیرد که ۷۹ قمر طبیعی دارد. قمرهای یادشده با استفاده از تلسکوپ سوبارو در ماوناکای هاوایی کشف شدند و حداکثر قطر هرکدام از اجرام جدید در مدار زحل پنج کیلومتر است که از این میان، ۱۷ قمر در جهت معکوس به دور زحل می‌چرخند. جهت چرخش این قمرها برخلاف جهت چرخش زحل به دور خود است؛ به همین دلیل، پس‌رو یا پس‌رونده هم نامیده می‌شوند.

این در حالی است که چرخش سه قمر دیگر کاملا هماهنگ با چرخش زحل است؛ به همین دلیل، به آن‌ها پیش‌رونده گفته می‌شود. از میان سه قمر پیش‌رونده، دو قمر تقریبا در یک سال مدار زحل را کامل می‌کنند. قمرهای پس‌رونده‌ی دیگر به‌علاوه‌ی یک قمر پیش‌رونده‌ای که فاصله‌ی بیشتری از زحل دارند، هرکدام به بیش از سه سال زمان برای تکمیل مدار زحل نیاز دارند.

دکتر اسکات شپرد، از مؤسسه‌ی علوم کارنیگ در واشنگتن دی‌سی و سرپرستی تیم پژوهشی مذکور، معتقد است:

با بررسی مدار این قمرها می‌توان به منشأ آن‌ها و اطلاعاتی درباره‌ی شکل‌گیری زحل رسید.

دکتر شپرد در گفت‌وگو با BBC News اعلام کرد از اواخر دهه‌ی ۱۹۹۰، مشتری به‌عنوان سیاره‌ای با بیشترین قمرها شناخته شده است. از میان قمرهای جدید، قمرهای خارجی براساس زاویه‌ی گردش به دور سیاره‌ی زحل به سه گروه تقسیم می‌شوند. به‌عقیده‌ی دانشمندان، قمرهای پیش‌رو و پس‌رو بقایای حداقل سه جرم بزرگ‌تر هستند. این اجرام به‌دلیل برخوردهای متعدد بین قمرها یا براثر برخورد با اجرام عبوری مثل سیارک‌ها ازهم پاشیده‌اند.

یکی از قمرهای پسرو به‌عنوان دورترین قمر شناخته‌شده‌ی زحل ثبت شده است. دکتر شپرد می‌گوید:

مدار این قمرها نسبتا به‌سمت زحل تمایل دارند و بسیار از آن دور هستند| بنابراین فکر نمی‌کنیم همراه‌با سیاره شکل گرفته باشند؛ بلکه معتقدیم در گذشته این سیاره آن‌ها را به‌دام انداخته است؛ اما امروزه زحل نمی‌تواند اجرام دیگر را جذب کند؛ زیرا نمی‌تواند انرژی آن‌ها را کم کند.

با‌این‌حال، در دوران جوانی منظومه‌ی شمسی، یعنی وقتی زحل در حال شکل‌گیری بود، ابر یا دیسکی از گاز و غبار این سیاره را محاصره کرده بود. این ابر گاز و غبار بخشی از انرژی اجرام عبوری را می‌گرفت؛ اما در اغلب موارد، این اجرام به‌داخل سیاره سقوط می‌کردند و به بخشی از آن تبدیل می‌شدند.

قمرهای جدید با استفاده از تلسکوپ سوبارو کشف شدند.

دکتر شپرد می‌افزاید:

معتقدیم این قمرها با گاز و غبار واکنش نشان داده‌اند. قمرها دنباله‌دارها یا سیارک‌هایی بوده‌اند که با عبور از کنار زحل به‌دام آن گرفتار شده‌اند. اغلب اجرام در مسیری مارپیچی به‌سمت زحل حرکت و به شکل‌گیری این سیاره کمک کردند؛ اما قمرهای جدید زمانی به‌دام زحل افتادند که ابر گاز و غبار در حال از‌هم‌پاشیدن بود؛ بنابراین، به‌جای سقوط به‌داخل سیاره در مدار اطراف آن قرار گرفتند و ممکن است آخرین بقایای شکل‌گیری زحل باشند.

یافته‌های مربوط به این پژوهش با اجرای الگوریتم‌های محاسباتی جدید روی داده‌هایی به‌دست آمدند که بین سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۷ از تلسکوپ سوبارو جمع‌آوری شده بودند. این الگوریتم‌ها موفق شدند مدارها را با قمرهای بالقوه در یافته‌های قدیمی تطبیق دهند. دکتر شپرد درباره‌ی این موضوع می‌گوید:

این اجرام قمرهای زحل بودند که نتوانستند به مدارهای کامل برسند. با استفاده از قدرت کامپیوترهای جدید، توانستیم از این ۲۰ جرم جدید برای یافتن مدارهای رسمی آن‌ها استفاده کنیم.

تیم اصلی رصد از دکتر شپرد و دیوید جویت، از دانشگاه کالیفرنیا و جان کلینا، از دانشگاه هاوایی تشکیل شده است. دکتر شپرد می‌گوید احتمالا در آینده، قمرهای بیشتری در اطراف زحل کشف خواهد شد؛ ولی ستاره‌شناسان برای کشف قمرهای کوچک‌تر، ازجمله قمرهای یک‌کیلومتری، به تلسکوپ‌های بزرگ‌تری نیاز دارند. تیم این پژوهش فراخوانی برای نام‌گذاری قمرها آغاز کرده است. این قمرها باید براساس اساطیر اسکاندیناوی و سلت و اینو و متناظر با سه دسته‌ی اصلی نام‌گذاری شوند.