قرار دادن بارداری در حالت وقفه تا زمانی‌که زمان مناسب به دنیا آوردن فرزند فرا برسد، مانند داستان‌های علمی‌تخیلی به نظر می‌رسد؛ اما در بسیاری از پستانداران، پدیده‌ای که دیاپوز رویانی نامیده می‌شود، قسمتی حیاتی از روند پرورش فرزند است. اگرچه دانشمندان از دهه‌ی ۱۸۵۰ درمورد وجود چنین قابلیتی در برخی از حیوانات، آگاه بودند، اکنون مشخص می‌شود که شناخت این پدیده چگونه می‌تواند به ما درس‌های ارزشمندی درمورد بارداری انسان، سلول‌های بنیادی و سرطان بدهد.

کدام حیوانات توانایی دیاپوز رویانی را دارند؟

بیش از ۱۳۰ گونه از پستانداران می‌توانند بارداری خود را به‌حالت دیاپوز درآورند. در بیشتر گونه‌ها (به‌جز برخی از خفاش‌ها که این کار را کمی دیرتر انجام می‌دهند)، این وضعیت زمانی اتفاق می‌افتد که رویان یک توپ کوچک تقریبا ۸۰ سلولی است، یعنی قبل از اینکه به رحم بچسبد. فقط یک گروه از پستانداران نیستند که چنین کاری را انجام می‌دهند. به‌نظر می‌رسد که گونه‌های مختلفی از پستانداران برای افزایش موفقیت تولیدمثلی قابلیت یادشده را کسب کرده‌اند.

بیشتر گوشتخواران می‌توانند بارداری خود را به حالت وقفه درآورند ازجمله تمامی خرس‌ها، بیشتر فُک‌ها، بسیاری از جوندگان، گوزن‌ها، آرمادیلوها و مورچه‌خوارها. بیش از یک‌سوم از گونه‌های دارای این توانایی از استرالیا هستند، شامل برخی از صاریغ‌ها، کانگوروها و والابی‌ها. رکورددار ایجاد وقفه در بارداری، والابی تامار است که به دلیل توانایی آن برای توقف فرایند بارداری به‌مدت ۱۱ ماه، به‌طور گسترده مورد مطالعه قرار دارد.

مزیت وقفه در بارداری چیست؟

مزیت اصلی وقفه در بارداری به جداسازی جفت‌گیری و تولد بازمی‌گردد. جانوران به دو روش اصلی این کار را انجام می‌دهند. در روش نخست باید سریعا پس از زایمان جفت‌گیری کنند، برای اینکه درصورت اتفاق افتادن حادثه‌ای برای نوزاد متولد شده، یک بارداری پشتیبان داشته باشند. استرس شیردهی موجب آغاز مکثی می‌شود که در جریان مکیدن شیر ادامه دارد و وقتی توله دیگر از شیر تغذیه نکرد، بارداری مجددا آغاز می‌شود. راه دوم، توقف بارداری برای رسیدن زمان مناسب است. این امر معمولا به فصل بستگی دارد. به‌عنوان مثال، مینک‌ها درحوالی آغاز ماه مارس جفت‌گیری می‌کنند؛ اما رویان خود را تا زمان اعتدال بهاری (۲۱ مارس) به حالت توقف قرار می‌دهند تا زمانی‌که روزها در نیمکره‌ی شمالی طولانی‌تر شود. بدین ترتیب به‌دنیا آمدن توله‌ها در وضعیت آب‌و‌هوایی بهتر باشد و نه در زمستان تضمین خواهد شد.

والابی تامار دو روش یادشده برای ایجاد وقفه در بارداری را با هم ترکیب می‌کند (مکیدن شیر در نیمه‌ی اول سال، روزهای کوتاه در نیمه‌ی دوم سال) و پس از توقفی یک ساله، در ماه ژانویه زایمان می‌کند. این امر موجب می‌شود که توله به‌جای وسط تابستان داغ استرالیا، در بهار کیسه‌ی خود را ترک کند.

از دیاپور چه چیزی می‌توان آموخت؟

دیاپوز نخستین بار در سال ۱۸۵۴، پس از اینکه شکاچیانی در اروپا متوجه شدند که بارداری در گوزن ماده بسیار طولانی‌تر از حالت طبیعی است، کشف شد. از آن زمان، دانشمندان مجذوب این فرایند شدند و این امر به ما کمک کرد تا دانش بیشتری درمورد فرایندهای تولیدمثلی در پستانداران کسب کنیم. اما تا سال ۱۹۵۰ طول کشید تا دانش ما از بارداری به اندازه‌ای افزایش پیدا کند که بتوانیم آن‌چه را تأیید کنیم که شکارچیان صد سال پیش مشاهده کرده بودند.

اما چگونگی فرایند دیاپوز در سطح مولکولی همچنان یک معما است. تا همین اواخر، به‌نظر می‌رسید که ارتباطی بین گونه‌هایی که از این روش استفاه می‌کنند و گونه‌هایی که از این روش استفاده نمی‌کنند، وجود نداشته باشد و به‌نظر نمی‌رسید که مکانیزم واحدی برای ایجاد وقفه در بارداری در گونه‌های مختلف وجود داشته باشد. حتی هورمون‌های کنترل‌کننده‌ی دیاپوز بین گروه‌های مختلف پستانداران تفاوت دارند. پژوهش‌ها، اکنون نشان می‌دهند که بدون توجه به هورمون‌های تأثیرگذار روی رحم، فرایندهای سیگنال‌دهی مولکولی بین رحم و جنین در بین گونه‌های مختلف یا حداقل در موش، مینک و والابی تامار حفظ شده است. علاوه‌بر‌این، پژوهشگرانی از کشور لهستان توانستند رویان‌های گوسفند را که گونه‌ی دارای قدرت دیاپوز نیست، با انتقال به رحم موش به حالت وقفه درآورند و آن‌ها را بدون بروز اثرات جانبی به گوسفند برگردانند. بدین ترتیب احتمالا دیاپوز را بتوان در تمام پستانداران و ازجمله انسان‌ها عملی کرد.

آیا انسان نیز بارداری خود را به حالت وقفه درمی‌آورد؟

بعید است که توقف رشد جنین در بارداری در انسان عادی شود. برای آغاز، باید بتوان زمان دقیق باروری را تشخیص داد تا این زمان را با زمانی‌که بیشتر گونه‌ها در آن دیاپوز را آغاز می‌کنند، تطبیق داد.

درک چگونگی ایجاد وقفه در بارداری در پستانداران نتایج چشمگیری ازنظر افزایش دانش ما مورد چگونگی ایجاد رویان سالم دارد. زمانی‌که رویان وارد دیاپوز می‌شود، همان زمانی است که در لقاح آزمایشگاهی، رویان به رحم منتقل می‌شود. دیاپوز می‌تواند به ما کمک کند تا رشد رویان در محیط کشت را بهبود دهیم و بهترین رویان را برای انتقال شناسایی کنیم.

دیاپوز می‌تواند به ایجاد سلول‌های بنیادی بهتر و یافتن درمان‌های جدید سرطان نیز کمک کند. اولین سلول‌های بنیادی که دانشمندان آن‌ها را جدا کردند، از رویان موشی به‌دست آمد که در مرحله‌ی دیاپوز بود، یعنی وقتی که چرخه‌ی سلولی رویان متوقف می‌شود. سلول‌های بنیادی شبیه رویانی هستند که در حالت دیاپوز قرار گرفته است. بنابراین درک سازو‌کار دیاپوز در سطح مولکولی می‌تواند منجر به توسعه‌ی درمان‌های جدیدی برای توقف تقسیم سلولی یا شناسایی مارکرهایی برای سلول‌های بنیادی تومور شود. تصور می‌شود که این سلول‌ها مسئول متاستاز در سرطان باشند.

اولین پیش‌نیاز برای شکل‌گیری حیات در سیاره، وجود آب است؛ زیرا سلول‌ها به‌عنوان کوچک‌ترین واحدهای حیات برای فعالیت به آب نیاز دارند. برای وجود آب مایع به دمای مناسب احتیاج است؛ اما درباره‌ی اندازه‌ی سیاره چه می‌توان گفت؟

سیاره‌ای که جرم کافی نداشته باشد، از جاذبه‌ی مناسب برای حفظ آب محروم خواهد بود. موضوع یکی از پژوهش‌های اخیر بررسی تأثیر اندازه بر حفظ آب در سیاره‌های فراخورشیدی و درنتیجه، تأثیر آن بر سکونت‌پذیری این سیاره‌ها است. به‌طورکلی، معیارها و پیش‌نیازهای لازم برای شکل‌گیری حیات در سیاره‌ها به موضوع بحث این روزها تبدیل شده است. این بحث نه‌تنها برای سیاره‌های فراخورشیدی، بلکه برای برخی قمرها در آینده‌ی منظومه‌ی شمسی هم مطرح شده است.

بااین‌همه، سیاره برای حفظ آب مایع باید چقدر انرژی از ستاره‌ی خود دریافت کند؟ پاسخ به این پرسش در مفهومی به‌نام محدوده‌ی گلدیلاکز (Goldilocks) نهفته است. گلدیلاکز به محدوده‌ای در مدار ستاره گفته می‌شود که نه خیلی به آن نزدیک و نه خیلی از آن دور است و سیاره‌ای که در این محدوده قرار داشته باشد، می‌تواند آب مایع را حفظ کند.

محدوده‌ی گلدیلاکز اطراف یک ستاره

دانشمندان با افزایش جست‌وجوی سیاره‌های فراخورشیدی و دسترسی به تلسکوپ‌ها و روش‌های دقیق‌تر برای بررسی سیاره‌های فراخورشیدی، باید محدودیت‌های بیشتری روی منابع نظارتی خود اعمال کنند. کنستانتین دبلیو. آرنشیدت، فارغ‌التحصیل دانشگاه MIT، در مقاله‌ای با عنوان «تکامل جوّ دنیاهای آبی کم‌جاذبه» به این موضوع پرداخته است. این مقاله در مجله‌ی Astrophysical منتشر شده است.

سیاره‌ یا قمر فراخورشیدی برای حفظ جریان آب مایع روی سطح و جوّ خود باید جرم کافی داشته باشد؛ وگرنه آب و جوّ خیلی راحت در فضا پراکنده می‌شوند. دوام آب روی سطح سیاره باید زیاد باشد تا فرصت کافی برای شکل‌گیری حیات وجود داشته باشد. به‌عقیده‌ی ستاره‌شناسان، یک‌میلیارد سال برای شکل‌گیری حیات روی هر سیاره زمان لازم است. آرنشیدت، مؤلف ارشد این مقاله، درباره‌ی این موضوع می‌گوید:

معمولا بسیاری از پژوهشگران در بررسی لبه‌های خارجی و داخلی منظومه‌ی شمسی، فقط دوری یا نزدیکی سیاره از ستاره‌ی میزبان را در نظر می‌گیرند؛ در‌حالی‌که سکونت‌پذیری سیاره‌ها به معیارهای مختلفی وابسته است که یکی از آن‌ها جرم است. با درنظرگرفتن اندازه‌ی کم می‌توان جست‌وجو برای سیاره‌ها و قمرهای فراخورشیدی را به‌صورت محدودتر و دقیق‌تری ادامه داد.

اندازه و محدوده‌ی سکونت‌پذیر به ستاره‌ی میزبان وابسته است. معمولا محدوده‌ی سکونت‌پذیر ستاره‌های کوچک‌تری مثل کوتوله‌های سرخ درمقایسه‌با ستاره‌های بزرگ‌تری مثل خورشید به آن‌ها نزدیک‌تر است. در‌صورتی‌که فاصله‌ی سیاره‌ای از ستاره‌ی میزبانش دور باشد، آب منجمد می‌شود و اگر خیلی نزدیک باشد، اثر گریز گلخانه‌ای رخ می‌دهد و آب تبخیر و وارد فضا می‌شود. اثر گریز گلخانه‌ای زمانی رخ می‌دهد که گازهای گلخانه‌ای موجود در جوّ سیاره به‌قدری زیاد شوند که از عبور تشعشعات گرمایی سیاره و سردشدن و جریان آب مایع روی سطح آن جلوگیری کنند.

با تمام این‌ها، ممکن است سیاره‌های کوچک‌تر و کم‌جرم‌تر درمقابل اثر گریز گلخانه‌ای مقاومت کنند. با گرم‌شدن این سیاره‌ها، جوّ آن‌ها هم گسترش می‌یابد که گاهی ممکن است بیش‌از‌اندازه باشد. این اتفاق دو پیامد دارد: افزایش اندازه‌ی سطح به‌معنی جذب انرژی و انتشار انرژی بیشتر است. به‌نقل از پژوهشگران، نتیجه‌ی این پیامد جوّ توسعه‌یافته‌ای است که از اثر گریز گلخانه‌ای مانع می‌شود و درنتیجه، آب به‌صورت مایع روی سطح سیاره جریان می‌یابد.

اگر سیاره بدون از‌دست‌دادن آب در فاصله‌ی نزدیکی از ستاره‌ی خود قرار داشته باشد، به‌معنی توسعه‌ی محدوده‌ی گلدیلاکز برای سیاره‌های فراخورشیدی کوچک‌تر است. در‌صورتی‌که سیاره‌ی کم‌جرم بیش‌از‌اندازه کوچک باشد، جاذبه‌ی کافی را نخواهد داشت و جوَ آن ناپدید می‌شود و درنتیجه، آب هم همراه با جوّ وارد فضا می‌شود یا روی سطح سیاره منجمد می‌شود؛ بنابراین، امید به حیات در چنین سیاره‌ای هم کاهش خواهد یافت.

به‌گفته‌ی پژوهشگران، حد کمتری هم برای سکونت‌پذیری سیاره وجود دارد. به‌عبارت‌دیگر، فقط نزدیکی به ستاره‌ی میزبان معیار سکونت‌پذیری سیاره نیست؛ بلکه اندازه‌ی سیاره هم عامل مهمی است. حتی اگر سیاره‌ی کوچک در محدوده‌ی گلدیلاکز قرار بگیرد، احتمال سکونت‌پذیری آن کم خواهد بود.

کمترین میزان جرم سیاره‌ی سکونت‌پذیر

به‌باور آرنشیدت و دیگر مؤلفان مقاله، اندازه‌ی پیش‌فرض برای شکل‌گیری حیات ۲/۷ درصد جرم زمین است. کوچک‌تر از این اندازه سیاره نمی‌تواند جوّ و آب لازم برای شکل‌گیری حیات را حفظ کند. برای مثال، جرم ماه ۱/۲ درصد و جرم عطارد ۵/۵۳ درصد جرم زمین است. پژوهشگران از سیاره‌های شبه‌دنباله‌دار به‌عنوان نمونه‌ استفاده می‌کنند. دنباله‌دارها آب زیادی دارند که در مجاورت خورشید تبخیر می‌شود.

سیاره‌های شبه‌دنباله‌دار فاقد جرم لازم برای حفظ بخار هستند و هرگز نمی‌توانند جوّی داشته باشند؛ درنتیجه، آب سطح آن‌ها وارد فضا می‌شود. بنابراین، اگر سیاره‌ای بیش‌از‌اندازه کوچک باشد، حتی با وجود مقادیر زیاد آب نمی‌تواند آن را حفظ کند. پژوهشگران از مدل‌ها برای تخمین محدوده‌ی سکونت‌پذیر سیاره‌های کم‌جرم و دو نوع ستاره‌ی متفاوت استفاده کردند: ستاره‌ی نوع M یا کوتوله‌ی سرخ و ستاره‌ی نوع G مثل خورشید.

سیاره‌ی فراخورشیدی و قمر آن که دور کوتوله‌ی سرخ می‌چرخند.

آنان به سؤال دیرینه‌ی دیگری درباره‌ی سکونت‌پذیری در منظومه‌ی شمسی پاسخ داده‌اند. گانیمه و کالیستو و اروپا، قمرهای مشتری، سرشار از آب مایع هستند؛ اما حتی اگر به‌اندازه‌ی کافی گرم شوند، جرم کافی برای حفظ جریان آب مایع روی سطح ندارند. گانیمه با ۲/۵ درصد جرم زمین به جرم استاندارد نزدیک است؛ اما بازهم به‌قدری کوچک است که کل آب آن در فضا پخش خواهد شد. رابین وردسورث، استادیار علوم محیطی و مهندس SEAS و مؤلف ارشد این مقاله، دراین‌زمینه معتقد است:

دنیاهای آبی کم‌جرم گزینه‌های مناسبی برای جست‌وجوی حیات هستند و این مقاله نشان می‌دهد رفتار آن‌ها در‌مقایسه‌با سیاره‌های شبه‌زمین چقدر متفاوت است. با بهبود مشاهده‌هایی از این دست، آزمایش مستقیم پیش‌بینی‌ها هیجان‌انگیزتر خواهد بود.

پژوهشگران قبلا تصور می‌کردند جوّ دنیاهای کم‌جرم از بخار آب خالص تشکیل شده است و حتی جرم آب سیاره را ۴۰ درصد جرم آن تخمین زده بودند؛ در‌حالی‌که معیارهای دیگری مثل چرخه‌ی دی‌اکسیدکربن و پوشش ابری و خاصیت شیمیایی اقیانوسی را نادیده گرفته بودند. متغیرهای زیادی برای مدل‌سازی در این مرحله از کار وجود دارد.

پژوهشگران این بررسی روی قمرهای فراخورشیدی بیشتر از سیاره‌های فراخورشیدی حساب می‌کنند و عقیده دارند در منظومه‌های خورشیدی دیگر، احتمال سکونت‌پذیربودن قمرها بیشتر از سیاره‌ها است. در این فرضیه، معیارهای دیگری مانند نیروهای جزرومدی مطرح می‌شوند. برای ستاره‌های نوع M یا کوتوله‌های سرخ نیز شرایط متفاوت است؛ زیرا محدوده‌ی سکونت‌پذیر ستاره‌های کم‌انرژی‌تر نزدیک‌تر از محدوده‌ی سکونت‌پذیر ستاره‌های نوع G مانند خورشید است.

نیروهای گرانشی ترکیبی قمر فراخورشیدی و سیاره‌ی آن و ستاره می‌توانند سکونت‌پذیری را از بین ببرند. معیارهای دیگری هم برای سکونت‌پذیربودن سیاره یا قمر وجود دارد. برای مثال، اگرچه قمرهایی مانند گانیمه ممکن است برای سکونت‌پذیربودن خیلی کوچک باشند، شاید در اقیانوس‌های زیر سطح آن‌ها حیات وجود داشته باشد در این بخش‌ها، آب با لایه‌ای ضخیم از یخ محافظت می‌شود و نمی‌تواند فرار کند.

نیاز به پژوهش‌های بیشتری درزمینه‌ی سکونت‌پذیری وجود دارد و مؤلفان مقاله می‌گویند با پژوهش‌های بیشتر می‌توان به مدل‌های پیچیده‌تری از فرار هیدرودینامیکی دست یافت. به‌طور کلی، تنوع و پیچیدگی سیاره‌های فراخورشیدی فراتر از انتظار است.

در ۶ ماه گذشته، بدافزار اندرویدی با کمک مکانیزم نصب مجدد خود و آزار کاربران بسیار، موردتوجه شرکت‌‌های فعال در حوزه‌ی امنیت شبکه و اینترنت قرار‌‌ گرفته و حالا به شهرت جهانی رسیده است. این بدافزار که xHelper نام گرفته است، ابتدا در مارس سال جاری مشاهده شد و سپس با توسعه و گسترش نفوذ خود، تا اوت، ۳۲ هزار دستگاه اندرویدی را آلوده کرد و درنهایت تا ماه جاری میلادی، تعداد قربانیان خود را به ۴۵ هزار دستگاه رساند.

براساس داده‌‌های موجود، تعداد قربانیان این بدافزار سمج روند تصاعدی داشته و به‌گفته شرکت Symantec، بدافزار xHelper روزانه ۱۳۱ و ماهانه ۲،۴۰۰ دستگاه جدید را آلوده می‌کند. گفتنی است بیشتر‌‌ ابزارهای اندرویدی آلوده‌شده به این بدافزار در کشورهای هند و آمریکا و روسیه بوده‌‌اند.

هنوز راه‌حل مؤثری برای مقابله با xHelper یافت نشده است.

نصب نرم‌افزارهای مستقل؛ دروازه‌ی ورود xHelper به ابزارهای اندرویدی

طبق ادعای شرکت malwarebytes که در حوزه‌ی امنیت شبکه و اینترنت فعالیت می‌‌کند، مکانیزم وب ریدایرکت با تغییر مسیر کاربران به وب‌سایت دانلود نرم‌افزارهای اندرویدی متفرقه، امکان دانلود اپلیکیشن‌‌ها را در محیطی غیر از گوگل‌پلی فراهم می‌‌کند. کدهای پنهان موجود در این نرم‌افزارهای اندرویدی به‌صورت مخفیانه بدافزار xHelper را دانلود و ابزارهای اندرویدی را آلوده می‌کند.

با وجود نگرانی‌های کاربران از نصب این بدافزار، خوشبختانه xHelper تاکنون عملکرد مخربی نداشته است. براساس اطلاعات Malwarebytes و Symantec، تاکنون تنها اقدام این بدافزار نمایش تبلیغات و نشان‌دادن هرزنامه بوده است. این تبلیغات و اعلان‌ها کاربران را به صفحه‌ی پلی‌استور راهنمایی می‌کنند و از آنان می‌خواهد تا نرم‌افزارهای دیگری را نیز نصب کنند. به‌نظر می‌رسد هدف اصلی طراحان xHelper تشویق کاربران به نصب برنامه‌های موجود در فروشگاه گوگل و دریافت پول بابت معرفی کاربران جدید و افزایش میزان دانلود است.

باوجوداین، نکته‌ی جالب آن است که نحوه‌ی عملکرد این بدافزار با دیگر بدافزارهای اندرویدی متفاوت است و xHelper به‌محض دسترسی به گوشی و تبلت کاربران، خود را به‌صورت سرویس مستقل اندروید معرفی می‌کند. پاک‌کردن برنامه‌ای که مسیر ورود این بدافزار بوده است، آن را پاک نمی‌کند و xHelper همچنان به فعالیت خود روی ابزارهای اندرویدی کاربران و نشر آگهی و اعلان‌های مزاحم ادامه می‌دهد.

مقاوم دربرابر غیرفعال‌کردن نصب

این بدافزار سمج درمقابل حذف و غیرفعال شدن به‌شدت مقاوم است و ازطریق تروجان مجددا خود را نصب می‌کند. حتی اگر کاربران از گزینه‌ی بازگرداندن گوشی یا تبلت خود به تنظیمات کارخانه استفاده کنند، نمی‌توانند xHelper را حذف کنند. اینکه چگونه این بدافزار درمقابل بازگشتن دستگاه به تنظیمات کارخانه مقاومت می‌کند، هنوز بر کارشناسان و فعالان حوزه‌ی امنیت شبکه و اینترنت پوشیده است. هر دو شرکت Malwarebytes و Symantec اعلام کرده‌اند xHelper برنامه‌های سیستمی سرویس‌های اندروید را دست‌کاری نمی‌کند. علاوه‌بر‌این، شرکت Symantec معتقد است بدافزار مذکور به‌صورت از‌پیش‌نصب‌شده روی دستگاه‌های اندرویدی وجود ندارد.

این بدافزار با توسعه‌ی خود می‌تواند به ویروسی خطرناک تبدیل شود.

در برخی موارد کاربران گزارش کرده‌اند با وجود حذف xHelper و فعال‌کردن گزینه‌ی جلوگیری از نصب نرم‌افزارهای اندرویدی از منابع ناشناس، چند دقیقه بعد بازهم بازگشت این بدافزار به دستگاه اندرویدی و آلوده‌شدن آن را شاهد بوده‌اند.

در ماه‌های اخیر، بسیاری از کاربران در وب‌سایت‌هایی نظیر Reddit و Google Play Help و سایر وب‌سایت‌ها و فروم‌های حوزه‌ی تکنولوژی شکایت خود را از این بدافزار حذف‌نشدنی اعلام کرده‌اند. بعضی دیگر از کاربران نیز اعلام کرده‌اند توانسته‌اند با خرید آنتی‌ویروس‌های مخصوص گوشی موبایل این بدافزار را حذف و از بازگشت آن جلوگیری کنند.

در‌همین‌زمینه، شرکت Symantec اعلام کرد کدهای بدافزار xHelper به‌طور منظم به‌روزرسانی می‌شود و آنتی‌ویروس‌های موجود نمی‌توانند نسخه های جدید آن را شناسایی و حذف کنند؛ اما در برخی موارد نسخه‌های قدیمی‌تر را شناسایی و حذف کرده‌اند.

به‌نظر می‌رسد نبردی تمام‌عیار میان بدافزار xHelper و آنتی‌ویروس‌های موجود در بازار شکل گرفته و هرکدام تلاش می‌کنند تا دیگری را شکست دهند. دراین‌میان، نکته‌ی درخورتوجه این است که هر دو شرکت Malwarebytes و Symantec درباره‌ی برخی از ویژگی‌های بدافزار xHelper به کاربران هشدار داده‌اند.

درحالی‌که بدافزار xHelper روی کسب درآمد از پخش آگهی متمرکز شده است، ویژگی‌های خطرناک دیگری نیز دارد. برای مثال، می‌تواند به‌صورت خودکار نرم‌افزارهای اندرویدی را روی ابزارهای کاربران دانلود و نصب کند. این ویژگی‌ای است که به طراحان xHelper امکان می‌دهد باردیگر این بدافزار را روی دستگاه‌های اندرویدی نصب و مرحله‌ی دوم اقدامات مخرب خود را آغاز کنند. باج‌گیری، نفوذ به نرم‌افزارهای بانکی، ربات‌‌های DDoS  و سرقت اطلاعات کاربران نظیر رمزورود آنان ازجمله‌ی این اقدامات است.

برای نخستین‌بار دانشمندان موفق شدند عنصر سنگین جدیدی در بقایای ادغام دو ستاره‌ی نوترونی کشف کنند. یافته‌های بررسی جدید کلید درک شکل‌گیری عناصر سنگین جهان و تکمیل‌کننده‌ی پازل شکل‌گیری عناصر شیمیایی هستند. داراخ واتسون، مؤلف ارشد بررسی و اخترفیزیک‌دان مؤسسه‌ی نیلزبور کپنهاگ، درباره‌ی این موضوع می‌گوید:

نتایج بر وجود نوترون در ستاره‌‌های نوترونی تأکید می‌کنند. به‌نظر مبهم می‌رسید؛ اما این نتیجه بی‌سابقه و نشان‌دهنده‌ی عناصری است که در حضور مقادیر زیادی از نوترون شکل‌ گرفته‌اند.

پژوهشگران آثاری از استرونتیوم را در بقایای ادغام دو ستاره‌ی نوترونی کشف کردند.

جهان آغازین

سه عنصر سبک‌تر جهان، یعنی هیدروژن و هلیوم و لیتیوم، در اولین لحظات کیهان و درست پس از بیگ‌بنگ تشکیل شدند. طبق جدول تناوبی، عناصر سنگین‌تر از لیتیوم تا آهن میلیاردها سال بعد در هسته‌ی ستاره‌ها شکل گرفتند؛ اما دلیل قدمت طولانی‌تر عناصر سنگین‌تر از آهن، مثل طلا و اورانیوم، هنوز مشخص نیست. در پژوهش‌های قبلی می‌توان به سرنخی مهم رسید: اتم‌ها برای رشد به جذب نوترون نیاز دارند و جذب سریع نوترون که به‌اختصار r-process (فرایند r) نامیده می‌شود، تنها در محیط‌های خشن رخ می‌دهد که اتم‌ها با مقادیر زیادی نوترون بمباران می‌شوند.

پژوهش‌های گذشته نشان می‌دهند منبع احتمالی عناصر فرایند r، بقایای ادغام دو ستاره‌ی نوترونی است. ستاره‌های نوترونی هسته‌ی متراکم ستاره‌ها هستند که پس از پایان عمر آن‌ها، از انفجاری به‌نام سوپرنوا باقی می‌مانند. نام ستاره‌ی نوترونی برگرفته از قدرت کشش گرانشی شدید است که برای برخورد پروتون‌ها و الکترون‌ها و تشکیل نوترون کافی است.

تماشای انفجار نوترونی

ستاره‌شناسان در سال ۲۰۱۷، اولین‌بار موفق شدند ادغام دو ستاره‌ی نوترونی را مشاهده‌ کنند. آن‌ها با کشف امواج گرانشی یا نوسان‌های موجود در بافت فضازمان که براثر برخورد در فاصله‌ی تقریبی ۱۳۰ میلیون سال نوری از زمین پخش شده بودند، به این موفقیت رسیدند و پس از کشف این ادغام که GW170817 نامیده می‌شود، به رصدهای تلسکوپی از زمین ادامه دادند. واتسون می‌گوید:

این انفجار با ۳۰ درصد سرعت نور در فضا حرکت می‌کرد؛ بنابراین اندازه‌ی آن در یک روز از ۱۰۰ کیلومتر به‌اندازه‌ی منظومه‌ی شمسی رسیده است.

به‌عقیده‌ی واتسون و همکاران، اگر عناصر سنگین‌تری در طول GW170817 شکل گرفته باشند، آثار آن را می‌توان در بقایای انفجار کیلونوا (نام دیگر برای ادغام دو ستاره‌ی نوترونی) پیدا کرد. پژوهشگران روی طول موج‌های نور یا خطوطی طیفی متمرکز هستند که به عناصر مشخصی ربط دارند. طبق پژوهش‌های گذشته، عناصر سنگین در کیلونوا وجود دارند؛ اما تاکنون ستاره‌شناسان موفق نشده‌اند عناصر مستقل را در بقایای انفجار تشخیص دهند. واتسون درباره‌ی این موضوع می‌افزاید:

دلیل این موضوع عناصر سنگینی است که می‌توانند ترکیبی از صدهامیلیون خط طیفی را تولید کنند؛ به‌همین‌دلیل، تشخیص عناصر مستقل کار از یکدیگر ناممکن می‌شود.

با‌این‌حال، واتسون و همکارانش با تحلیل مجدد داده‌های انفجار سال ۲۰۱۷ آثاری از عنصر سنگین استرونتیوم را شناسایی کردند. استرونتیوم روی زمین به‌صورت طبیعی در خاک پیدا می‌شود و در موادمعدنی مشخصی وجود دارد. ناگفته نماند از ترکیب‌های استرونتیوم برای ایجاد رنگ قرمز در آتش‌بازی هم استفاده می‌شود.

کلید استرونتیوم

کلید موفقیت این تیم پژوهشی ساختار اتمی استرونیتوم بود که برای چنین عنصر سنگینی نسبتا ساده است؛ چراکه به‌دلیل چنین ساختاری، نسخه‌ی باردار الکتریکی استرونتیوم دو خط طیفی قدرتمند آبی و مادون قرمز تولید می‌کند. واتسون می‌گوید:

این حقیقت بسیار شگفت‌انگیز است که می‌توانیم هر عنصری را در انفجار رادیواکتیوی کشف کنیم.

با اینکه استرونتیوم عنصر سنگینی است، یکی از سبک‌ترین عناصر فرایند r است. در پژوهش قبلی، دانشمندان انتظار داشتند عناصر سنگین‌تر یا حداقل عناصر سنگین‌تر فرایند r را پیدا کنند. این کشف شگفت‌انگیز ممکن است با ذرات روح‌مانند معروف به نوترینو در ارتباط باشد که از ماده‌ی معمولی عبور می‌کنند؛ ولی گاهی ممکن است به پروتون‌ها و نوترون‌ها برخورد کنند. واتسون بیان می‌کند:

به‌منظور تولید عنصر نسبتا سبکی مثل استرونتیوم، باید در درجه‌ی اول بخشی از نوترون‌ها را نابود کنیم. برای این کار باید آن‌ها را با نوترینو به‌اندازه‌ای بمباران کنیم که سریع به پروتون و الکترون تجزیه شوند. بدین‌ترتیب اطلاعات بیشتری از اتفاقاتی به‌دست خواهیم آورد که در ستاره‌های نوترونی و انفجار بین آن‌‌ها رخ می‌دهد.

مسئله‌ی بعدی دانشمندان کشف دیگر عناصر سنگین در ادغام ستاره‌های نوترونی است؛ زیرا با‌توجه‌به ماهیت پیچیده‌ی این ستاره‌ها، داده‌های کیفی اندکی درزمینه‌ی ساختارهای اتمی عناصر وجود دارد. باوجوداین‌، واتسون و همکاران او امیدوارند در سال‌های آینده با جمع‌آوری داده‌های بیشتر موفق شوند عناصر سنگین دیگری را در انفجارهای کیلونوا کشف کنند.

دلایل بی‌‌شماری برای سقوط امپراتوری‌‌ها وجود دارد: تهاجم خارجی، وسعت بیش از حد، فساد، بحران‌‌های اقتصادی، تغییرات اقلیمی و نظایر آن. اما پژوهش‌‌های تازه نشان می‌‌دهد که امپراتوری اَکِدیان احتمالا از معدود امپراتوری‌‌هایی بوده است که به‌‌دلیلی غیرمنتظره‌‌تر سقوط کرده است؛ طوفان غبار.

اکدیان، اقوامی بودند که بین ۲۵۰۰ تا ۲۳۰۰ سال پیش از میلاد مسیح (در عصر برنز) در منطقه‌‌ای حوالی بغداد کنونی می‌‌زیستند. این تمدن در دوران اوج خود منطقه‌‌ای نسبتا وسیع از کرمانشاهان تا شام و دریای مدیریترانه را تحت سلطه داشت. پایتخت این امپراتوری، شهر اکاد در منطقه‌‌ی بین‌‌النهرین بود و حکمرانی آن‌‌ها چندین سده ادامه یافت تا اینکه ناگهان از عرصه روزگار ناپدید شدند.

دوران اوج تمدن اکدیان در زمان حکمرانی سارگون، حدود ۲۴ قرن پیش از میلاد مسیح

تجزیه‌‌وتحلیل ژئوشیمیایی روی ۶ نمونه از فسیل‌‌های مرجانی پرایت با قدمتی ۴۱۰۰ ساله توانست ابعادی تازه از راز فروپاشی این تمدن را آشکار کند. به‌‌علاوه، این گواه تاریخی خود یادآور آن است که چگونه تغییرات زیست‌‌محیطی می‌‌تواند تمدن‌‌هایی قدرتمند و توسعه‌‌یافته را به یکباره متلاشی کند. تسیوشی وتناب، دانشمند اقلیم‌‌شناس از دانشگاه هوکایدو در ژاپن می‌‌گوید:

گرچه به‌‌نظر می‌‌رسد که علت رسمی سقوط اکدیان، هجوم جوامع دیگر به منطقه‌‌ی بین‌‌النهرین بوده باشد، نمونه‌‌های فسیلی ما به‌‌منزله‌‌ی پنجره‌‌ای در زمین هستند که می‌‌گویند تغییرات اقلیمی در سقوط این امپراتوری نقشی برجسته داشته است. پژوهش‌‌های میان‌‌رشته‌‌ای دیگر می‌‌تواند به بهبود درک ما درمورد ارتباط میان تغییرات اقلیمی و جوامع بشری گذشته کمک کند.

مطالعات میدانی انجام‌‌گرفته روی فسیل‌‌های مرجانی در تل‌‌لیلان (منطقه‌‌ای در شمال‌‌شرقی سوریه که روزگاری پایتخت امپراتوری اکدیان بود)، نشان می‌‌دهد که در اواخر عمر امپراتوری اکدیان، این تمدن شاهد بروز دوره‌‌های کم‌‌بارندگی بی‌‌سابقه و تعدد وزش بادهای شمالی بوده است (بادهای شمالی به بادهای قدرتمندی در منطقه‌‌ی  خلیج فارس اطلاق می‌‌شود که عموما با طوفان گرد و خاک همراه می‌شوند).

فسیل‌‌های موردمطالعه همچنین نشان دادند که هم‌زمان با آغاز فروپاشی سلسله‌‌ی اکدیان در ۴۲۰۰ سال پیش، این منطقه شاهد بروز یک فصل ادامه‌دار از وزش بادهای شمالی در زمستان بوده است. به نظر می‌‌رسد که این شرایط آب‌‌وهوایی غیرمنتظره و محیط نامساعد برای کشت‌‌وزرع در مجموع باعث تزلزل در بنیان‌‌های تمدن اکدیان شده باشد. پیش از این نیز خشکسالی و فروپاشی اجتماعی در کنار تهاجم خارجی به‌‌عنوان یکی از دلایل احتمالی در اختلال و نهایتا فروپاشی امپراتوری اکدیان شناخته شده بود؛ اما مطالعه‌‌ی اخیر توانست جزئیات بیش‌‌تری را درمورد این برهه از تاریخ آشکار کند.

یکی از فسیل‌های بررسی‌شده از دوران تمدن اکدیان؛ دانشگاه هوکایدو

البته ما هنوز نمی‌‌دانیم (و شاید هرگز ندانیم) چه اتفاقاتی در اواخر دوران حکومت اکدیا رخ داده؛ اما وجود این فسیل‌‌ها خود حاکی از مدارکی آشکار از شرایط اقلیمی منطقه در چند هزار سال پیش است. دانشمندان با بررسی هسته‌‌ی یخ‌‌ها و نیز مقطع درختان بریده‌‌شده می‌‌توانند به نتایجی مشابه دست یابند.

مطالعه‌‌ی چنین شواهدی می‌‌تواند به‌‌معنای دستیابی به درکی صحیح نه‌‌تنها درمورد گذشته‌‌ی زمین بلکه شرایط امروز آن باشد. همانند روزگار آن زمان اکدیان، امروزه نیز ما با شرایط جوی نامساعدی مواجه شده‌‌ایم که روزبه‌‌روز بر شدت آن افزوده می‌‌شود و به‌‌مرور مناطق بیش‌‌تری را غیرقابل‌‌سکونت خواهد کرد.

بد نیست بدانید، برای بخشی از بین‌‌النهرین که تمدن اکدیان در آن حضور داشت، چند صد سال طول کشید تا دوباره بشر بتواند در آن سکونت گزیند؛ این یک هشدار تاریخی مهم برای اتفاقی است که امروز در کمین ما نشسته است. پژوهشگران در جمع‌‌بندی مقاله خود آورده‌‌اند:

تشدید ناگهانی بادهای سطحی در طول زمستان باعث بروز خشکی هوا در منطقه‌‌ی بین‌‌النهرین شده؛ این در حالی است که فصل زمستان امروزه نیز برای کشاورزی اهمیت حیاتی دارد.

این مقاله در ژورنال ژئولوژی منتشر شده است.

اسپاتیفای در حال عرضه‌ی برنامه‌ای جدید با نام اسپاتیفای کیدز (Spotify Kids) است که فضایی امن برای کودکان ایجاد می‌کند تا بین آهنگ‌ها کاوش کرده و به آن‌ها گوش دهند.

اپلیکیشن مورد نظر که از دیروز در ایرلند عرضه‌ شده، ۶۰۰۰ آهنگ را شامل می‌شود که تمام آن‌ها توسط ویراستاران اسپاتیفای انتخاب شده‌اند. این برنامه را می‌توان برای دو بخش «کودک کوچک‌تر» و «کودک بزرگ‌تر» تنظیم کرد که هر کدام فهرست پخش مخصوص به خود را دارند.

ویراستاران اسپاتیفای بیش از آنکه به بد بودن زبان آهنگ توجه کنند، دقت خود را معطوف به این موضوع خواهند کرد که آیا آهنگ موردنظر مناسب برنامه‌ی جدید خواهد بود یا خیر. به‌عنوان‌ مثال اشاره به اسلحه و خشونت می‌تواند باعث رد صلاحیت آهنگ شود. انتخاب آهنگ براساس موقعیت منطقه‌ای نیز تغییر خواهد کرد؛ به‌این‌صورت که ویراستاران فهرست‌های پخش متفاوتی براساس محبوبیت در هر منطقه ایجاد خواهند کرد.

این برنامه به اشتراک اسپاتیفای پریمیوم فمیلی (Spotify Premium Family) نیاز دارد و هزینه‌ی آن در آمریکا ماهانه ۱۴/۹۹ دلار خواهد بود. اسپاتیفای کیدز فقط برای افرادی که حساب کاربری خریداری کرده‌اند قابل‌استفاده است؛ زیرا درون آن هیچ تبلیغاتی نمایش داده نمی‌شود. حساب هر کودک جزو یکی از ۶ حساب کاربری مجاز هر خانواده محسوب خواهد شد.

اسپاتیفای سیاست حفظ حریم خصوصی جداگانه‌ای ایجاد کرده که سازگار با هر دو قانون حفظ حریم خصوصی آمریکا برای کودکان یعنی GDPR و COPPA است. این برنامه اطلاعات مکانی را جمع‌آوری نمی‌کند و والدین می‌توانند هر زمان که بخواهند داده‌های مرتبط با حساب کودکشان را حذف کنند. اسپاتیفای فقط داده‌های مرتبط با آهنگ‌های در حال پخش و دلخواه کودک را ذخیره خواهد کرد. به این معنی که داده‌ها برای اهداف تبلیغاتی به افراد ثالث فروخته نشده و به اشتراک گذاشته نمی‌شوند. البته ممکن است اسپاتیفای این اطلاعات را برای اهداف دیگری در اختیار افراد ثالث قرار دهد؛ مانند اتصال حساب‌های کودکان به تلویزیون‌.

اسپاتیفای کیدز که هم برای اندروید و هم برای iOS موجود است، مانند نسخه‌ی اصلی اسپاتیفای عمل می‌کند؛ با این تفاوت که فضایی پر از پلی‌لیست‌های رنگارنگ مناسب کودکان دارد. بچه‌‌ها باید کاراکترهای کارتونی شناخته‌شده و تصاویر کارتونی که اسپاتیفای ساخته است را لمس کنند؛ یا اینکه به‌اندازه‌ی کافی بزرگ ‌شده باشند تا روی تصویر هنرمندانی که می‌شناسند ضربه بزنند. اگر کودکان به‌دنبال چیز خاصی باشند می‌توانند آن را جست‌وجو کنند؛ اگرچه نمی‌توانند به‌دنبال خواننده یا آلبوم خاصی بگردند. در انتخابی جذاب، کودکان می‌توانند یکی از ۱۲ آواتار هیولای دوست‌داشتنی را انتخاب کنند و پس‌ از آن رنگ‌بندی برنامه براساس آنچه آن‌ها انتخاب کرده‌اند، تغییر خواهد کرد.

اسپاتیفای عرضه‌ی اولیه‌ی این برنامه را به‌صورت بتا شروع و عنوان کرده است که با گذشت زمان، بازارهای بیشتری می‌توانند این برنامه را دریافت کنند. این شرکت می‌گوید که بیش از دو سال روی اسپاتیفای کیدز کار کرده و در این راه با کارشناسان محتوای کودکان مشورت کرده است. این برنامه برای کودکان بین ۳ تا ۱۰ سال در نظر گرفته‌ شده است.

اپلیکیشن جدید برای اسپاتیفای چند موفقیت بزرگ به‌همراه دارد. برای مثال، حساب کاربری Family برای والدینی که از قبل می‌خواستند حساب خود را بین یکدیگر به‌اشتراک بگذارند، باارزش‌تر خواهد شد. به‌علاوه، این اپلیکیشن راهکاری مناسب برای اولین ورود کودکان به اکوسیستم شرکت است.

به نظر می‌رسد که این برنامه توسط والدینی که قبلا مشترک اسپاتیفای بوده‌اند، بیشترین دانلود را خواهد داشت. اگر قصد دارید به کودکتان این اجازه را بدهید که از طریق اسپاتیفای به موسیقی متن فیلم‌های دیزنی گوش دهد، اسپاتیفای کیدز فضایی آسان‌تر، ساده‌تر و امن‌تر برای انجام این کار در اختیار آن‌ها خواهد گذاشت.

به نظر می‌رسد که AMD در حال تولید یک پردازنده گرافیکی جدید و فوق‌العاده قدرتمند است. براساس گزارش‌های منتشرشده‌ی اخیر، ظاهرا AMD به صورت مخفیانه یک دستگاه جدید را با عنوان «ATI-102-D18802» ثبت کرده که مجوز این کارت گرافیک جدید، در آژانس ملی تحقیقات رادیو کره جنوبی (RRA) منتشر شده است. در گذشته خبرهای زیادی در زمینه‌ی تولید کارت‌های گرافیک پرچم‌دار از AMD می‌شنیدیم و این شرکت اکنون قدمی در راستای تولید و عرضه‌ی پردازنده‌های گرافیکی قدرتمند با معماری گرافیکی NAVI برداشته است.

به‌گفته‌ی سایت Wccftech، شاید عنوان این کارت گرافیک جدید AMD یک رشته‌ی تصادفی از اعداد به نظر برسد، اما برخی موفق به رمزگشایی این عنوان شده‌اند و براساس نام دستگاه، احتمال داده شده که این مدل از معماری Navi بهره ببرد؛ زیرا سه شماره‌ی اول نام کارت گرافیک با کد D18 بوده و این کد با معماری ناوی ارتباط دارد. از طرف دیگر سه رقم آخر این دستگاه ناوی با اسامی سری‌های موجود میان‌رده سازگار نیست؛ درنتیجه پیش‌بینی می‌شود که این کارت گرافیک در دسته‌ی محصولات قدرتمند قرار گیرد. علاوه بر این، چون مجوز محصول به‌تازگی ثبت شده است، به احتمال زیاد این GPU از ردیابی پرتو (ray tracing) پشتیبانی خواهد کرد.

در حال حاضر، تاریخ عرضه‌ی این محصول مشخص نیست؛ اما خبر خوب این است که نیازی به منتظر ماندن برای عرضه‌ی کارت گرافیک AMD نخواهد بود، زیرا در حال حاضر نام آن، مجوز RRA را دریافت کرده است و به‌زودی در فروشگاه‌ها عرضه خواهد شد. معمولا یک محصول بین ۳ تا ۶ ماه پس از دریافت گواهینامه RRA در قفسه‌های فروشگاه‌ها موجود خواهد شد. از سوی دیگر برخی احتمال می‌دهند که این کارت گرافیک با پلی استیشن ۵ و Xbox Scarlett وارد بازار شود.

تاکنون اخبار غیررسمی و شایعه‌های مختلفی در مورد مک بوک پرو ۱۶ اینچی اپل منتشر شده است. در برخی گزارش‌ها گفته شده بود که باید منتظر دستگاهی بازطراحی‌شده باشیم؛ ولی آیکون جدید مشاهده شده در نسخه‌ی بتای سیستم عامل macOS کاتالینا نشان می‌دهد که ظاهرا همه چیز آنطور که ما فکر می‌کنیم پیش نخواهد رفت.

در نظر داشته باشید که اواخر مهرماه رندرهای مفهومی مک بوک پرو ۱۶ اینچ اپل منتشر شدند. براساس آخرین تصویر منتشرشده در نسخه‌ی macOS 10.15.1، نمای جدید و دیگری از این دستگاه به‌نمایش گذاشته شده که نشان می‌دهد یکی از ویژگی‌های جدید مک بوک پرو ۱۶ اینچی، تفکیک دکمه‌ی پاور و تاچ آیدی از نوار تاچ بار خواهد بود. خبر جدید با گزارش‌های قبلی در مورد مجهز بودن دستگاه به کلید Esc واقعی به‌جای فرم نرم‌افزاری موجود در نسخه‌های موجود مطابقت دارد. 

آیکون قبلی که هفته‌ی گذشته مشاهده شد، از نسخه‌ی macOS Catalina 10.15.1 حذف شده است؛ درنتیجه تاریخ معرفی مک بوک پرو ۱۶ اینچی احتمالا ماه اکتبر نخواهد بود. پیشتر شایعه‌هایی در مورد تاریخ رویداد رونمایی در ماه اکتبر مطرح شده بود. کاملا روشن است که برخلاف آنچه برخی از کاربران امیدوار بودند رخ دهد، دستگاه جدید اپل با طراحی بسیار متفاوت و کاملا جدیدی به بازار عرضه نخواهد شد.