سامسونگ قرار است یک هفته‌ی دیگر از گلکسی S10 و چند گوشی دیگر رونمایی کند. مراسم سامسونگ موسوم به Unpacked قرار است چهارشنبه‌ی هفته‌ی آینده در شهر سان‌فرانسیسکو برگزار شود. حالا در فاصله‌ی هفت روز نسبت به این رویداد، شرکت کره‌ای بیلبوردهای غول‌پیکری را در سراسر دنیا نصب کرده است که در آن‌ها از «آینده‌ی هیجان‌انگیز گوشی‌های پرچمدار» خود گفته است.

سامسونگ این اقدام را ماه گذشته در پاریس کلید زد و حالا قصد دارد آن را به کمپینی جهانی تبدیل کند. تصاویری که در ادامه شاهد هستید از شهرهای نیویورک، میلان، مادرید، مسکو و سنگاپور تهیه شده است.

در بیلبوردهای فوق عبارتی دیده می‌شود که به معنی «پرده‌برداری از آینده» است. عبارتی که پیش‌تر نیز در چند تیزر سامسونگ برای گلکسی اس ۱۰ مشاهده شده بود. سامسونگ می‌گوید قصد دارد «دستگاهی رونمایی کند که چشم‌انداز جدیدی را برای برند گلکسی رقم زده و آینده‌ی نوآوری در گوشی‌های هوشمند را به پیش براند.»

این عبارت می‌تواند توصیفی برای گوشی هوشمند تاشدنی غول کره‌ای دنیای فناوری، گلکسی فولد باشد؛ اما در مورد اسامی دستگاه‌های خانواده‌ی گلکسی، امروز سه مورد به صورت رسمی در وبسایت سامسونگ فرانسه قرار گرفته است و از این جهت تنها در مورد رونمایی گلکسی اس ۱۰، اس ۱۰ پلاس و S10e می‌توان مطمئن بود.

وبسایت فرانسوی هیچ اطلاعاتی در مورد مشخصات این دستگاه‌ها درج نکرده است. بر اساس دانسته‌های قبلی سامسونگ در تدارک یک نسخه‌ی 5G نیز بوده است که انتظار می‌رود کمی دیرتر از این سه دستگاه رونمایی شود.

از سوی دیگر سایت سامسونگ آمریکا نیز از امروز امکان رزرو پرچمدار جدید سامسونگ را مهیا کرده است. در صورت انجام این رزرو که نسبتا چشم‌بسته و بدون اطلاع دقیق از مشخصات گوشی انجام می‌گیرد، کاربر می‌تواند هنگام دریافت گوشی جدید، آن را با گوشی سامسونگ قبلی خود تعویض کرده و از این طریق تا ۵۵۰ دلار در هزینه‌ها صرفه‌جویی کند. مسلما میزان این صرفه‌جویی به وضعیت ظاهری و عمر گوشی قدیمی بستگی دارد.

همچنین اگر کاربری امروز این رزرو را انجام دهد به میزان ۵۰ دلار اعتبار جهت خرید لوازم جانبی به وی تعلق می‌گیرد. سامسونگ تأکید کرده است که شرایط فوق برای تمام نسخه‌ها در دسترس نیست. این نکته خود وجود نسخه‌های مختلف برای گلکسی اس ۱۰ را تأیید می‌کند.

نکته‌ی قابل‌توجه دیگر این است که زمان به‌پایان رسیدن مهلت رزرو هفتم مارس (شانزدهم اسفند) عنوان شده است و این یعنی به احتمال زیاد عرضه‌ی گلکسی اس ۱۰ از هفدهم اسفند آغاز خواهد شد.

رونمایی گوشی‌های سامسونگ به دلیل خلاقیت‌هایی که همه‌ساله این شرکت در دستگاه‌های پرچمدار خود به کار می‌برد همواره از جذابیت بالایی برخوردار بوده است؛ جذابیتی که امسال به دلیل اضافه شدن گوشی تاشدنی شاید نسبت به گذشته دوچندان شده باشد. در هر صورت، مراسم آنپکد ۲۰۱۹ کره‌ای‌ها یکم اسفند برگزار خواهد شد و کاربران برای اطلاع دقیق از دستگاه‌های جدید سامسونگ تنها هفت روز دیگر باید صبر کنند.

مراقبت‌های پزشکی، در مواقع نبرد و درگیری‌های جنگی، اهمیت بسیار بالایی دارند. در آن موقعیت‌ها، سطح جراحات بیشتر بوده و نیازمند رسیدگی سریع‌تر نیز هست. سازمان تحقیقات پیشرفته‌ی دفاعی آمریکا (دارپا) اعتقاد دارد با استفاده از بانداژهای هوشمند و سیستم‌های دیگر می‌توان شرایط بحرانی جراحت‌ها را بهبود بخشید. سیستم‌هایی که توانایی پیش‌بینی نیازهای مجروحان را داشته و به‌صورت خودکار به آن‌ها پاسخ دهند.

جراحت‌های سطحی، تنها نیازمند پوششی جزئی و کمی زمان هستند تا سیستم ایمنی فوق‌العاده‌ی بدن، آن‌ها را ترمیم کند؛ اما سربازان نظامی نه‌تنها جراحت‌های عمیق‌تر و بحرانی‌تری تجربه می‌کنند، بلکه در شرایطی قرار دارند که نه‌تنها پیچیدگی زیادی دارد، بلکه آینده‌ی جراحت را نیز غیرقابل پیش‌بینی می‌کند.

برنامه‌ی Bioelectronics for Tissue Regeneration یا BETR، در پروژه‌هایی سرمایه‌گذاری خواهد کرد که فرایند پیشرفت زخم و جراحت را از نزدیک تحت نظارت قرار داده و سپس،‌ فرایندهای بهبود را در زمان زنده شبیه‌سازی می‌کند تا بازسازی و ترمیم بافت، سریع‌تر انجام شود.

پائول شیهان، مدیر برنامه‌ی BETR در یک کنفرانس خبری دارپا درباره‌ی طرح پیش روی سازمان گفت:

«زخم‌ها محیط‌های زنده‌ای هستند و شرایط آن‌ها، با ایجاد ارتباط بین سلول‌ها و بافت و تلاش برای ترمیم، به‌سرعت تغییر می‌کند. یک درمان ایده‌ال، تغییرات را حس کرده، آن‌ها را پردازش می‌کند و به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد. واکنش به تغییرات و واکنش‌های صورت‌گرفته در وضعیت زخم، با دخالت سیستم درمانی در اصلاح و افزایش سرعت درمان انجام می‌شود.

به‌عنوان مثال، ما درمان‌هایی را در نظر داریم که پاسخ سیستم ایمنی را بهبود ببخشند و سلول‌های مهم و حیاتی را برای زخم پیدا کنند. به‌علاوه، هدایت سلول‌های بنیادی برای تسریع درمان نیز توسط سیستم مذکور انجام خواهد شد.»

مداخلات سیستم‌های هوشمند در فرایندهای سلامتی، آن‌چنان هم عجیب و دور از انتظار نیستند. هم‌اکنون ساعت‌های هوشمند توانایی نظارت بر بسیاری از علائم حیاتی انسان‌ها را داشته و به‌علاوه،‌ توانایی هشدار دادن به کاربران در شرایط تغییرات علائم همچون ضربان قلب نامنظم را دارند. یک پانسمان هوشمند، خواهد توانست هر سیگنال دریافتی دیداری، زیست‌شیمیایی، زیست‌الکترونیکی یا حتی مکانیکی را برای نظارت بر مجروح دریافت کند و درمان مؤثر را پیشنهاد داده یا حتی به‌صورت خودکار آن را اجرا کند.

نمونه‌ای از کاربرد پانسمان هوشمند، شرایطی است که پانسمان، از نشانه‌های شیمیایی خاص، آلوده شدن زخم به‌نوعی باکتری خاص را تشخیص می‌دهد. سپس سیستم هوشمند، کنترل تزریق آنتی‌بیوتیک لازم برای آن باکتری را انجام می‌دهد و برای مداخله، نیازمند مراحل طولانی تشخیص و تزریق نمی‌ماند. در ادامه، اگر سیستم، نیروی حرکتی و افزایش در ضربان قلب را تشخیص دهد، متوجه می‌شود که مجروح در حال حرکت است و به مسکّن نیاز دارد. البته، قطعا همه‌‌ی این اطلاعات به امدادگر آن مجروح نیز اعلام می‌شود.

سیستم درمانی هوشمند، احتمالا به کمی مشارکت هوش مصنوعی نیز احتیاج خواهد داشت. اگرچه، قطعا دخالت هوش مصنوعی در روند درمان باید محدود باشد. به‌هرحال، سیگنال‌های زیستی پیچیدگی و درهم‌تنیدگی زیادی دارند و یادگیری ماشین برای مرتب کردن و استخراج اطلاعات مفید از آن‌ها، مهم و کاربردی است.

BETR یک برنامه‌ی ۴ ساله است که دارپا امید دارد در آن مدت، با استفاده از نوآوری‌های در دسترس، سیستمی کاربردی توسعه دهد که نتایج درمانی را به‌میزان قابل‌توجه، بهبود ببخشد. به‌علاوه،‌ برنامه‌هایی برای توسعه‌ی سیستم‌های کمکی در تشخیص و اجرای جراحی‌های پروتزی نیز در جریان است. چنین درمان‌هایی، در جراحت‌های مرتبط با میدان جنگ از اهمیت بالایی برخوردار هستند.

به‌هرحال تمامی موارد گفته شده با وجود امیدواری‌هایی که به پیشرفت‌های فناوری درمانی وجود دارد، در حد طرح و برنامه‌ی تئوری هستند. البته، احتمال موفق شدن پروژه‌ی پانسمان هوشمند بالا است، اما قطعا به زمان زیادی برای کاربردی شدن نیاز دارد.

IBM اعلام کرده است که سامانه هوش مصنوعی Watson محدود نکرده و به سایر سرویس‌های ابری اجازه استفاده از آن را می‌دهد؛ از جمله واتسون اسیستنت (Watson Assistant) که برای ایجاد واسط‌های گفتگویی به کار می‌رود و همچنین واتسون اوپن اسکیل (Watson OpenScale) که برای مدیریت چرخه‌ی زندگی هوش مصنوعی از آن استفاده می‌شود. آزادسازی دسترسی واتسون به سایر شرکت‌های ارائه‌دهنده سرویس ابری این اجازه را می‌دهد که پلتفرم واتسون را در اختیار داشته باشند و آن را روی مراکز داده خود اجرا کنند. 

روچیر پوری مدیر ارشد فناوری سامانه هوشمند واتسون آی‌بی‌ام در پاسخ‌ به سوالی راجع به‌دلیل این اقدام شرکت گفت:

بسیاری از مشتریان با به‌کارگیری هوش مصنوعی در اپلیکیشن‌های خود مشکل دارند؛ چون داده‌ها در جاهای مختلف توزیع شده‌اند.

این داده‌ها در محیط‌های ابری آمیخته (هیبریدی) با پباده‌سازی چندگانه قرار دارند. این محیط‌های ابری همچنین داده‌ها را در فضای ابری خصوصی نیز دارند. مشتریان پیش از این در به‌کارگیری هوش مصنوعی در سرویس ابری خود مشکلاتی داشتند، چون فراهم‌کنندگان سرویس‌های هوش مصنوعی همواره آن‌ها را به‌نوعی پیاده‌سازی خاص محدود کرده‌اند که برای این محیط ابری آمیخته (هیبریدی) مناسب نیست.

بنابراین تصمیم آی‌بی‌ام با تصمیم خود مبنی بر دردرسترس قراردادن واتسون برای سایر خدمات ابری، قصد دارد به این شرکت‌ها اجازه بدهد که هوش مصنوعی را روی داده‌های خود اعمال کنند.

پوری همچنین تاکید کرد که بسیاری از شرکت‌ها ازمدت‌ها پیش قصد داشته‌اند از هوش مصنوعی برای افزایش بازده عملکرد خود استفاده کنند اما همواره نیازشان بر این بوده که ابزار هوش مصنوعی خود را در محیطی به اجرا در آورند که کاملا تحت کنترلشان است و با آن احساس راحتی کنند.

در مرکز مشخصات فنی برای اجرای واتسون در ابرهای خصوصی و عمومی، IBM Cloud Private قرار دارد؛ پلتفرم ابر خصوصی آی‌بی‌ام که برای اجرای ابزار و خدماتی مانند کوبرنتیز (Kubernetes) و کلودفاندری (Cloud Foundry) از فناوری‌های متن باز یا اوپن سورس استفاده می‌کند. این پتلفرمی است که به شرکت‌ها اجازه می‌دهد که بعدا واتسون را هم اجرا کنند.

در حال حاضر تمرکز اصلی عرضه این پلتفرم روی واتسون اسیستنت (Watson Assistant) و واتسون اوپن اسکیل (Watson OpenScale) است.

پوری همچنین بیان کرد:

قابلیت‌هایی که عرضه می‌کنیم براساس دو محصول پرچم‌دارمان هستند. این محصولات با دامنه وسیعی از موارد استفاده‌ای که ممکن است با آن مواجه شویم سروکار دارند.

در مابقی سال سایر قابلیت‌ها را نیز به این پلتفرم اضافه خواهیم کرد. برای مثال Watson Knowledge Studio به همراه این پلتفرم عرضه خواهد شد، همچنین قابلیت فهم زبان طبیعی که هم‌اکنون در محیط ابری عمومی ما در دسترس هستند نیز به این پلتفرم اضافه می‌شوند.

پوری عقیده دارد که آی‌بی‌ام طیف کاملی از ابزارها را برای توسعه و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی با استفاده از داده‌های ساخت‌یافته و غیر ساخت‌یافته به شرکت‌ها ارائه می‌دهد و همچنین مجموعه نرم‌افزار نظارتی و مدیریت چرخه زندگی را نیز در اختیارشان می گذارد.

علاوه‌بر این آی‌بی‌ام اعلام کرده است که نسخه جدیدی از تسریع کننده یادگیری ماشین واتسون را عرضه خواهد کرد که خوشه‌بندی پربازده پردازنده گرافیکی را به سرورهای سری Power Systems و سیستم‌های X86 می‌آورد که عملکرد هوش مصنوعی را تا 10 برابر سریع‌تر می‌کند.

آی‌بی‌ام همچنین اعلام کرد که Business Automation Intelligence را مبتنی بر واتسون عرضه خواهد کرد اما در این‌باره جزییات بیشتری را ارائه نداد. بنابر گفته شرکت، این سرویس جدید به مدیران کسب‌و‌کار این قابلیت را می‌دهد که مستقیما هوش مصنوعی را در اپلیکیشنهای خود اعمال و همچنین نیروی کار خود را تقویت کنند.

مدتی است اخبار مختلفی درمورد منازعات تجاری میان آمریکا و شرکت چینی هواوی در رسانه‌های مختلف منتشر می‌شود. واقعا چرا آمریکا تا به این حد نسبت به یک شرکت چینی برخورد جدی نشان می‌دهد؟ مگر هواوی به چه فناوری دسترسی دارد که باعث به‌وجود آمدن چنین واهمه‌ی شدیدی از سوی آمریکا شده است؟

این مطلب به توضیح پنج نکته‌ی کلیدی و مهم درباره‌ی نسل آتی فناوری اتصال به شبکه‌ی بی‌سیم اینترنت یعنی شبکه‌ی 5G می‌پردازد که می‌تواند تاحدی زیادی علت تنش‌های بین ایالات متحده و چین را نشان دهد.

در یک برهه‌ی زمانی دو ابرقدرت بزرگ جهان با فناوری‌‌های هسته‌ای قصد داشتند جهان را به تسخیر خود در آورند. اما امروز اوضاع تغییر کرده و چین و آمریکا در حال کشمکش و رقابت برای دست یافتن به جدیدترین تکنولوژی‌های ارتباطی هستند که شامل حوزه‌ی اینترنت اشیا و دست یافتن به فناوری ارتباط انواع گجت‌های هوشمند و لوازم خانگی به اینترنت است.

بخش اعظم منازعات بین آمریکا و چین، به تجهیزات مخابرانی شرکت چینی هواوی مربوط می‌شود. آمریکایی‌ها ادعا می‌کنند غول فناوری چینی تهدیدی برای امنیت این کشور محسوب می‌شود. چندی قبل درکنار منازعات تجاری، صحبت از سرقت فناوری‌های ایالات متحده آمریکا توسط چین شد. آمریکا معتقد است، غول بزرگ فناوری اسرار تجاری این کشور را دزدیده و قصد دارد برای دولت و ارتش چین جاسوسی کند.  

 اما هواوی این اتهامات را رد می‌کند و از حقوق خود در حوزه‌ی حفظ حریم خصوصی و امنیت دفاع می‌کند. پیشتر بنیان‌گذار هواوی اعلام کرد که ما جاسوس چین نیستیم. از سوی دیگر، متحدان ایالات متحده از جمله بریتانیا، نیوزیلند، استرالیا، کانادا، آلمان و ژاپن نیز محدودیت‌هایی برای استفاده از تجهیزات مخابراتی هواوی اعمال کردند. پیش‌تر دولت آمریکا خطاب به متحدانش گفته بود که محصولات هواوی را کنار بگذارید. در آذرماه ۱۳۹۷ گفته شد که کشورهای اروپایی نیز روابط تجاری را با هواوی قطع می‌کنند. 

درکنار تمام تیترهای داغ خبری در مورد منازعات آمریکا و هواوی، جای این سؤال باقی می‌ماند، واقعا شبکه‌ی 5G چه کارایی دارد و چرا آمریکا نسبت به این فناوری چنین واکنش تندی را نشان می‌دهد و در اصل علت ترس ایالات متحده از فناوری 5G چیست؟

پنج نکته‌ی مهم در مورد فناوری نسل آتی اتصال به اینترنت حائز اهمیت است که در ادامه به مرور آن‌ها می‌پردازیم:

شبکه اینترنت 5G چیست؟

شبکه‌ی اینترنت 5G قابلیت اتصال به کلیه‌ی تجهیزات و دستگاه‌ها را دارد. از اتومبیل‌های خودران گرفته تا کلیه‌ی لوازم خانگی بدون نیاز به سیم و کابل و ازطریق اتصال بی‌سیم می‌توانند به شبکه‌ی 5G متصل شوند. انتظار می‌رود شبکه‌ی 5G پهنای باندی تا ۲۰ گیگابیت در ثانیه داشته باشد و امکان دانلود سریع محتواهای ویدئویی با کیفیت بالا را در کمترین زمان فراهم می‌کند. همچنین نسل بعدی اتصال به شبکه‌ی اینترنت بی‌سیم در سیستم‌های مبتنی بر واقعیت مجازی و واقعیت افزوده نیز کاربرد دارد. انتظار می‌رود اولین گوشی هوشمند با قابلیت اتصال به شبکه‌ی 5G ازطریق زیرساخت‌های مخابراتی لازم، در سال جاری میلادی به بازار عرضه شود. اما به‌نظر می‌رسد برای بهره‌برداری از تمامی قابلیت‌های این شبکه‌ی بی‌سیم، باید چند سال صبر کنیم. 

علت برتری شبکه‌ی بی‌سیم 5G چیست؟ 

شبکه‌های 5G در دو فرکانس متفاوت عمل می‌کنند. در یک حالت، فرکانسی مشابه شبکه‌ی 4G و شبکه‌‌ی Wi-Fi فعلی دارند، اما با استفاده از کانال‌هایی با پهنای باند بیشتر و طراحی کد کارآمدتر و بهینه‌تر می‌توانند سرعتی در حدود ۲۵ تا ۵۰درصد بالاتر را ارائه دهند. در حالت دوم، شبکه‌های 5G از فرکانس‌های بالا با امواج با طول موج میلی‌متری کار می‌کنند  که می‌تواند داده‌ها را با سرعت بیشتری، هرچند در فاصله‌های کمتر انتقال دهند.

از آنجایی که امواج با طول موج میلی‌متری در فاصله‌های کوتاه افت می‌کنند، شبکه‌ی 5G به فرستنده‌های بیشتری نیاز دارد. بسیاری از فرستنده‌ها، گاهی فقط چند ده متر از یکدیگر فاصله دارند. دستگاه‌های ارتباطی از قبیل گجت‌های اینترنت اشیا همچون دستگاه‌های کنونی ارتباطی بین این دستگاه‌ها قرار گرفته و ارتباط خواهند داشت.

برای افزایش پهنای باند، سلول‌های 5G از فناوری massive MIMO (سیستم چند ورودی، چند خروجی) استفاده می‌‌کنند. این فناوری به صدها آنتن اجازه می‌دهد تا به‌صورت موازی کار کنند و همین امر باعث افزایش سرعت می‌شود و زمان اتصال را به حدود یک میلی‌ثانیه (از حدود ۳۰میلی‌ثانیه در اتصال به شبکه‌ی 4G) کاهش می‌دهد. همچنین باعث می‌شود تا دستگاه‌های بیشتری بتوانند به این شبکه متصل شوند.

درنهایت، فناوری دیگری به نام فول داپلکس (full duplex) است که سیگنال از بیش از پیش تقویت می‌کند و به فرستنده‌ها و دستگاه‌ها اجازه می‌دهد تا همزمان بتوانند سیگنال را در همان فرکانس، دریافت و ارسال کنند، در نتیجه فرآیند ارسال و دریافت با سرعت بالاتری انجام می‌شود. برای استفاده از این فناوری از مدارهای مخصوصی استفاده می‌شود که باعث تداخل سیگنال‌های ورودی و خروجی نمی‌شود. پیشتر در مقاله‌ی 5G چیست و چه کاربردهایی دارد؟، فناوری فول داپلکس توضیح داده شده است. 

خطرات امنیتی اتصال به شبکه‌ی 5G چیست؟

یکی از مهم‌ترین مسائل امنیتی شبکه‌ی 5G، میزان گستردگی آن است. نسل بعدی شبکه‌ی اتصال به اینترنت بی‌سیم در عمل قرار است چه نوع پوشش‌دهی داشته باشد. انتظار می‌رود شبکه‌ی 5G، جایگزین مناسبی برای اتصال به‌شبکه‌ی با سیم باشد و بتواند بسیاری از دستگاه‌ها از جمله لوازم خانگی و ماشین‌های صنعتی را به اینترنت متصل کند. انتظار می‌رود حتی اتومبیل‌های خودران، ربات‌های صنعتی و دستگاه‌ها و تجهیزات بیمارستانی، باتوجه‌به پهنای باند شبکه‌ی 5G بتوانند همیشه به اینترنت متصل باشند و حتی دچار قطعی نشوند. 

بی‌شک هر فناوری جدیدی در ابتدای راه، آسیب پذیری‌های امنیتی خودش را دارد. محققان اروپایی قبلا چنین نقاط ضعفی را در مورد شبکه‌ی 5G شناسایی کرده‌اند که به‌عنوان مثال می‌توان به وجود مشکلات امنیتی در زمان تبادل کلید‌های رمزنگاری در شبکه‌های 5G اشاره کرد. باتوجه به اینکه دستگاه‌های بسیاری به شبکه‌ی نسل جدید بی‌سیم می‌توانند متصل شوند، سرقت داده‌ها و حمله‌های هکری که امنیت کاربران را برهم می‌زند، می‌تواند تاثیری بسیار وسیع‌تر و گسترده‌تر داشته باشد.‌

از آنجایی که شبکه‌ی 5G باید با شبکه‌های 4G، 3G و Wi-Fi موجود سازگاری داشته باشد، از این‌رو برخی از کاستی‌ها و مشکلات امنیتی شبکه‌های قدیمی به نسل جدید شبکه‌ها انتقال می‌یابد. باید این نکته را نیز در نظر داشت که بعضا با استفاده از شبکه‌های مش، کنترل مرکزی نیز از دسترس خارج می‌شود. انتظار می‌رود شاخه‌ی امنیت اطلاعات GCHQ بریتانیا طی هفته‌های آینده، مسائل مربوط‌به حفظ امنیت فناوری‌های هواری را مشخص کند که احتمالا شامل اتصال به شبکه‌های 4G نیز می‌شود. 

در شبکه‌ی 5G، لایه‌ی نرم‌افزاری کنترلی، کمک می‌کند تا اتصالی بدون حفره‌ی امنیتی در اختیار داشته باشیم که می‌تواند شبکه‌های مجازی ایجاد کند و ویژگی‌های جدیدی ارائه دهد. برای مثال، اپراتور شبکه قادر است شبکه‌ی 5G خصوصی برای بانک ایجاد کند تا بانک بتواند از قابلیت‌های شبکه‌ی خصوصی برای تأیید هویت کاربران اپلیکیشن خود کمک بگیرد. 

البته این لایه‌ی نرم‌افزاری، مسیرهای جدیدی را برای اپراتور شبکه‌ی‌ که قصد سوء استفاده و دستکاری داده‌ها را دارد، فراهم می‌کند. حتی ممکن است مسیرهای جدیدی برای حمله‌ی هکری فراهم سازد. این در حالی است که باگ‌های سخت‌افزاری نیز می‌توانند کاری کنند تا کاربران بین شبکه‌های مجازی تغییر موقعیت بدهند و امکان سرقت داده‌ها و دزدی اطلاعات فراهم خواهد شد.

آیا شبکه‌ی 5G از امنیت لازم برخودار خواهد شد؟

گاهی نگرانی‌های امنیتی، تصویر دلنشین فناوری‌های نوین را مخدوش می‌کند، ولی فناوری همواره راهکارهای جدیدی برای مقابله با چنین تهدیدهایی ارائه می‌دهد. 

استفاده‌ی دقیق از رمزنگاری می‌تواند به ایمنی ارتباطات کمک کرده و از داده‌هایی که ازطریق سیستم‌های مختلف و ازطریق شبکه‌های مجازی منتقل می‌شوند، محافظت کند. حتی رمزنگاری دقیق می‌تواند از شرکت‌هایی که دارای سخت‌افزار هستند نیز محافظت کند. چنین کدهای برنامه‌نویسی می‌تواند از پارازیت،، همچنین اسنوپینگ و هک کردن جلوگیری کند. 

در دو مقاله‌ی پژوهشی، مروری بر خطرات امنیتی شبکه‌ی 5G و همچنین راهکارهای بالقو‌ه‌ی مبارزه با چنین تهدیدهای امنیتی اشاره شده است:

• مقاله‌ی اول: امنیت شبکه‌ی 5G: آنالیز تهدیدها و راهکارها (فایل پی‌دی‌اف)
• مقاله‌ی دوم: امنیت شبکه‌های بی‌سیم موبایل 5G (فایل پی‌دی‌اف)

موریل مدارد، مسئول پروژه‌ی گروه ارتباطات امن و کدینگ شبکه‌ در MIT معتقد است: «اگر کارتان را درست انجام دهید، شبکه‌ی قوی‌تری دراختیار خواهید داشت.» 

علت نگرانی‌های فعلی در مورد شبکه‌ی 5G هواوی چیست؟ 

هواوی، به‌عنوان بزرگ‌ترین تأمین کننده‌ی تجهیزات مخابراتی شبکه در جهان و دومین تولیدکننده‌ی بزرگ گوشی‌های هوشمند، موقعیتی خاصی دارد و می‌تواند سهم بزرگی از بازار 5G را که ارزشی معادل ۱۲۳ میلیارد دلار در عرض پنج سال، از آن خود کند.

ممنوعیت‌های تجاری برای استفاده از تجهیزات مخابراتی هواوی در بازارهای غربی، می‌تواند میدان را برای سایر رقبای بازار باز کند. هرچند نگرانی‌های امنیتی و قانونی در مورد شبکه‌ی 5G را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. با چنین شرایط پیچیده‌ای اگر شرکتی بتواند در چنین فضایی بر همه‌ی فشارها پیروز شود، کار ساده‌ای نیست. 

به‌نظر می‌رسد دولت آمریکا تصمیم خودش را گرفته است و استفاده از تجهیزات مخابراتی شبکه‌ی 5G یک شرکت چینی را تهدید بزرگی برای خود می‌‌داند. تمرکز و توه بیش از حد آمریکا روی شرکت هواوی، اهمیت شبکه‌ی 5G، پیچیدگی‌های مربوط‌به آن و چالش‌های امنیتی مربوط‌به این فناوری را بیشتر نشان می‌دهد و ظاهرا یک شرکت چینی در نظر دارد بازیکن اصلی چنین میدان پیچیده‌ای باشد. باتوجه‌به اینکه شرکت‌های چینی درنهایت باید به دولت چین پاسخگو باشند، نمی‌توان ارتباط بین هواوی و ارتش چین، فعالیت‌های سایبری را به‌صورت کلی نادیده گرفت. از سوی دیگر روابط تنگاتنگ بین بخش خصوصی صنعت و دولت چین، یکی از موضوعات مورد توجهی است که نمی‌توان نادیده گرفت.

از سوی دیگر جنگ تجاری آمریکا با هواوی نشان‌دهنده‌ی میزان اهمیت فناوری جدید در بازار رقابتی است و نمی‌توان منکر موضوعاتی همچون جنگ‌ قدرت‌های اقتصادی و حتی امنیت بین‌المللی شد. 

اپل بالاخره زمان دقیق معرفی اولین محصول خود در سال ۲۰۱۹ را مشخص کرد. منابع خبری حاکی از آن هستند که کوپرتینویی‌ها در تاریخ ۲۵ مارس (۵ فروردین ۱۳۹۸) رویدادی را در سالن استیو جابز کمپ جدید اپل برگزار خواهند کرد. به احتمال زیاد، در رویداد پیش‌رو از سرویس News رونمایی خواهد شد. البته، احتمال کمی درباره‌ی معرفی ایرپادهای جدید یا آیپد مینی نیز وجود دارد.

منابع خبری، تمرکز اصلی رویداد پیش روی اپل را سرویس‌های ثبت‌نامی و اشتراکی عنوان کردند. البته، اشاره‌ی مستقیمی به سرویس‌هایی به‌جز اخبار، همچون استریم ویدئو نشد. شایعات قبلی، زمان رونمایی از سرویس پخش ویدئوی اپل را نیز سال ۲۰۱۹ بیان کرده بودند. به‌علاوه، اخبار قبلی ادعا می‌کردند که اپل، ماه آوریل را به‌عنوان زمان رونمایی، به شبکه‌ها و استودیوهای طرف قرارداد اعلام کرده است.

کوپرتینویی‌ها چند سالی است که رویدادهای مهم خود را در ماه مارس برگزار می‌کنند، درنتیجه، برنامه‌ریزی برای رویداد امسال نیز آن‌چنان عجیب و شوکه‌کننده نبود. البته، درباره‌ی سرویس‌های در دست توسعه‌ی اپل، چالش‌هایی نیز از سوی ناشران و تهیه‌کننده‌ها ایجاد شده است که شاید زمان برگزاری را با تغییرات جزئی روبه‌رو کند.

چالش اصلی اپل با ناشران طرف قرارداد سرویس خبری، سیاست‌گذاری کسب درآمد آن‌ها از این سرویس است. طبق اخبار گذشته، اپل حدود نیمی از درآمد حق عضویت ۱۰ دلاری کاربران را کسب خواهد کرد (این قیمت هنوز تأیید نشده است). سایر حق درآمد دریافت شده، بین ناشران توزیع خواهد شد و روند توزیع نیز، براساس زمانی خواهد که کاربران برای خواندن مقاله‌های آن‌ها در سرویس سپری می‌کنند. ناشران بزرگی همچون نیویورک تایمز و واشنگتن پست هم‌اکنون نیز اعتراضات خود را به کوپرتینویی‌ها اعلام کرده‌اند و همین موارد،‌ احتمالا چالش‌های مهمی برای آن‌ها به‌همراه خواهد داشت.

اپل علاوه‌بر قوانین فوق برای درآمدزایی از سرویس خبری، شرایط چالش‌برانگیز دیگری را نیز برای محصول آتی خود در نظر گرفته است. آن‌ها برخی از رسانه‌ها را متعهد به تأمین خبر به‌مدت حداقل یک سال برای سرویس مذکور می‌کنند. ناشران در این بخش نیز مشکلاتی با قوانین اپل دارند. برخی از آن‌ها، به زمان بیشتری برای قرارداد همکاری نیاز دارند و برخی، خواهان امکان لغو قرارداد، پیش از دوره‌ی یک‌ساله هستند.

صرف‌نظر از برنامه‌ها و راهکارهای اپل برای حل چالش‌های فوق، آن‌ها زمان زیادی برای نهایی کردن قوانین خود ندارند. باتوجه‌به اینکه احتمال برگزاری رویداد تا ماه آینده‌ی میلادی بسیار بالا است، کوپرتینویی‌ها باید هرچه زودتر به تفاهمی پایدار با رسانه‌ها و ناشران برسند.

رنو از خودروی جدید فرمول یک RS19 برای فصل ۲۰۱۹ رونمایی کرد و امیدوار است بتواند فاصله خود را با سه تیم برتر کاهش دهد و در جمع مدعیان قرار گیرد. رنو معتقد است که حضور دنیل ریکیاردو درکنار نیکو هالکنبرگ می‌تواند با بهبود مستمر زیرساخت‌ها و هم‌افزایی، باعث بازگشتی موفقیت‌آمیز به رقابت‌های فرمول یک شود. 

سیریل آبیتبول، مدیر تیم رنو در این زمینه گفت:

«ما کاملاً آماده هستیم و به نظر می‌رسد که زمان مناسبی برای تلافی اتفاقات ۳ سال گذشته باشد و به تلاش خود در این راه افتخار می‌کنیم. هنگامی که در اطراف انستون (Enstone) راه می‌رویم، احساس اشتیاق داریم از اینکه می‌توانیم در مسابقات فرمول یک شرکت کنیم. مرحله اول این طرح، بازسازی کامل تیم بود. همان‌طور که مشاهده می‌کنید تقریباً تمام مناطق کارخانه با بهبود روبه‌رو شده است. از جمله این پیشرفت‌ها می‌توان به تجهیزات تونل باد، ساخت، ماشین آلات و امکانات مسابقه اشاره کرد که برای دستیابی به بیشترین کارایی فراهم شد. مکان تیم در وایری (Viry) بیشتر تاکتیکی بود و برخی از تجهیزات ما طی هفته‌های آینده راه‌اندازی می‌شود. برنامه‌های زیادی برای سازگاری با مقررات فصل ۲۰۲۱ وجود دارد و ساختمان جدیدی نیز تا سال ۲۰۲۰ در این محل ساخته خواهد شد. امیدوارم تا سال ۲۰۲۰ بتوانیم کارگاه موتور جدید را راه‌اندازی کنیم. ما در انستون و وایری سرمایه‌گذاری زیادی انجام داده‌ایم.»

تیم رنو سال گذشته در جدول تیمی به جایگاه چهارم رسید و امیدوار است که در فصل جدید بتواند خود را به مرسدس،فراری و ردبول برساند. خودروی RS19 رنو با طرح رنگ سیاه و زرد ارائه شده است که تفاوت خیلی زیادی با خودروی این تیم در مسابقات فرمول یک ۲۰۱۸ ندارد. این تیم امیدوار است که با تلاش بیشتر و توسعه، همراه با استفاده از رانندگان ماهر بتواند فاصله‌ی خود با رقبا را کاهش دهد. بدون شک می‌توان نقش دنیل ریکیاردو را در فصل آینده برای تیم رنو بسیار حیاتی ارزیابی کرد؛ راننده‌ای که فصل گذشته به خوبی توانست همراه مکس وشتاپن، تیم ردبول را تا جایگاه سوم بالا بکشد. 

هفته آینده تمرین پیش‌فصل ۲۰۱۹ در پیست بارسلونا کاتالونیا آغاز می‌شود و تمام تیم‌ها خود را برای شرکت در آن‌ آماده می‌کنند. درحالی‌که رنو نیز مانند سایر تیم‌ها خود را برای آزمایش پیش‌فصل آماده می‌کند، امیدوار است عملکرد این خودرو بهبود قابل توجهی داشته باشد. خودروی جدید رنو ویژگی‌های جالبی دارد که از آن جمله می‌توان به پیشرانه بهبود یافته و ساختار طراحی شاسی اشاره کرد و وعده‌ی استفاده از پاوریونیت تیم ردبول در انتهای فصل ۲۰۱۸ نیز داده شده است. 

بشر بزرگ‌ترین حیوانات این سیاره را به لبه‌‌ی پرتگاه انقراض رانده‌‌ است؛ انقراضی که عامل اصلی آن، اشتهای سیری‌‌ناپذیر ما در مصرف گوشت قلمداد می‌‌شود.

این یک هشدار هولناک است که از نتایج اولین تحلیل‌‌ها درمورد تاثیر بشر روی حیات حیوانات عظیم‌‌جثه حاصل شده است. با کنار هم قرار دادن آمار مربوط‌‌به ۳۰۰ گونه از مهره‌داران بسیار بزرگ (ازجمله خرس‌های قطبی، وال‌‌های آبی، کروکودیل‌‌های آب شور و شتر مرغ‌ها)، یافته‌ها از وقوع یک آینده‌‌ی اسفناک برای دیگر گونه‌‌های ساکن در سیاره‌ی ما خبر می‌‌دهند.

در مجموع، حداقل ۲۰۰ گونه از حیوانات عظیم‌‌جثه در حال تحلیل‌‌رفتن هستند و بیش از ۱۵۰ گونه درمعرض انقراض قرار گرفته‌‌اند. نویسنده‌‌ی برجسته ویلیام ریپل، متخصص اکولوژی از دانشگاه ایالتی ارگان می‌گوید:

نتایج ما نشان می‌دهد که ما طی فرایند خوردن حیوانات عظیم‌‌جثه، آن‌‌ها را به آستانه‌‌ی انقراض رسانده‌‌ایم. در آینده، ۷۰ درصد از این‌ گونه‌‌ها با کاهش جمعیت بیشتری مواجه خواهند شد و ۶۰ درصد از گونه‌ها نیز ممکن است منقرض یا بسیار نادر شوند.

اگر انسان‌ها بخواهند این مسیر را ادامه دهند، تلفات ممکن است مسیر فعلی زندگی در این سیاره را به‌‌کلی به مخاطره بیاندازد. تنوع زیستی، به‌‌معنای تنوع در گونه‌‌های جانوری است که تمام اکوسیستم‌ها را در دنیا پوشش می‌‌دهد؛ حال در پس هزاران سال اقدامات ناسنجیده‌ی نسل بشر، هم‌‌اکنون ما با یک بحران زیست‌محیطی رو‌به‌رو شده‌‌ایم.

می‌‌توانید آن را مانند بازی جنگا (یا برج هیجان) در نظر بگیرید. هرچه قطعات بیشتری را از این برج حذف کنیم، کل سیستم ناپایدارتر می‌شود و شانس فروپاشی آن بیشتر می‌‌شود. نویسندگان این مقاله می‌گویند:

حفظ تنوع زیستی برای ساختار و عملکرد اکوسیستم حیاتی است؛ اما با کاهش جمعیت و خسارت‌های وارده بر محدوده‌‌های جغرافیایی مختلف این تنوع زیستی در معرض خطر قرار گرفته است؛ به‌‌گونه‌‌ای که هم‌‌اکنون تقریبا یک‌‌پنجم از گونه‌های مهره‌داران جهان با خطر انقراض مواجه‌‌اند.

این مشکل اکنون برای مدتی است که شدت گرفته است. از اواخر دوره‌‌ی پلیستوسن در بیش از صد هزار سال پیش، انسان‌ها ویران‌‌سازی تنوع زیستی جهان را آغاز کرده‌‌اند. مهره‌داران بزرگ یکی‌‌ پس‌‌از دیگری به ورطه‌‌ی انقراض کشانده شده‌‌اند؛ آن‌‌ هم با نرخی که از ۶۵ میلیون سال پیش، نظیر آن دیده نشده است.

اما در ۵۰۰ سال گذشته نیز تغییرات سرعت شگرفی به خود گرفته‌‌اند و این قضیه دانشمندان را نگران کرده ‌است. امروزه، همه‌‌ی انواع مختلف از حیوانات بزرگ‌‌جثه در معرض خطر شکار ازسوی انسان‌‌ها قرار دارند.

در حقیقت، در میان همه‌‌ی گونه‌های حیوانات عظیم‌‌جثه‌‌ی مورد تهدید، ۹۸ درصد در معرض خطر «برداشت مستقیم برای مصرف گوشت یا دیگر بخش‌های بدن» قرار دارند.

آمار درصدهای مربوط‌‌به گونه‌‌های مورد تهدید

مشکل از آنجا نشات می‌‌گیرد شکار این موجودات بزرگ نه‌‌تنها گوشت بیشتر (و افتخار بزرگتری) به ارمغان می‌‌آورد؛ بلکه جمعیت آن‌‌ها نسبت‌‌به گونه‌های کوچک‌تر کم‌تر بوده و با سرعت کمتری تولیدمثل می‌‌کنند. این امر مهره‌داران بزرگ را در معرض ریسک بالای انقراض قرار می‌دهد. ریپل توضیح می‌دهد:

گونه‌های بزرگ‌‌جثه در معرض تهدید بزرگتری قرار دارند و نسبت به سایر گونه‌های مهره‌داران دارای درصد بالاتری از نرخ کاهش جمعیت هستند.

بنابراین حتی اگر این‌گونه‌‌ها دارای یک زیست توده‌‌ی تجمعی کوچک هم باشند، درحال‌‌حاضر روند نابودی مداوم آن‌ها منجر به تغییر در ساختار و عملکرد اکوسیستم‌های ما خواهد شد؛ تغییراتی که عواقب آن هنوز برای ما ناشناخته‌‌اند.

در ۲۵۰ سال گذشته، ما می‌دانیم که ۹ گونه‌‌ از بزرگ‌‌جثگان یا به‌‌طور کامل منقرض شده‌اند یا دیگر در محیط طبیعی وجود ندارند. دراین‌میان، حیوانات روی خشکی با بیشترین تهدید مواجه‌‌اند.

البته این مطلب چندان هم جای تعجبی ندارد؛ چراکه انسان‌ها می‌توانند راحت‌تر به این موجودات دسترسی پیدا کنند. برای مثال، در سال ۲۰۱۲ دو گونه از لاک‌پشت‌‌های عظیم‌الجثه و نیز دو گونه از گوزن‌ها ناپدید شدند.

اما وضعیت موجودات دریایی کمی بهتر است. تنها ۲۷ درصد از این جمعیت درمعرض تهدید ارزیابی شده‌اند؛ اما به‌‌علت عدم وجود اطلاعات کافی، هنوز نمی‌‌توان درمورد وضعیت بیش از دو دوجین از این‌گونه‌ها اظهارنظر کرد.

ماهی‌های استخوان‌‌داری نظیر کوسه‌‌ها، گونه‌‌ی چهارگوش و پرتوماهیان در صدر این فهرست قرار دارند و به‌‌طور میانگین بیشتر از هرگونه‌‌ی دریایی دیگری در معرض خطر هستند.

بااین‌حال، در میان تمامی گونه‌‌های روی خشکی یا داخل دریا، جانوران با جثه‌‌ی بزرگتر در معرض خطر بیشتری بوده‌‌اند. در بین تمامی دوزیستان عظیم‌‌الجثه نیز تنها یک گونه وجود دارد که هنوز روی زمین زندگی می‌‌کند.

سمندر چینی غول‌پیکر (Andrias davidianus) با وزنی حدود ۴۰ کیلوگرم و طولی بالغ بر ۱.۸ متر یکی از معدود گونه‌‌های به‌‌جای مانده از خانواده‌‌ای است که قدمت آن‌‌ها به ۱۷۰ میلیون سال پیش بازمی‌‌گردد؛ بی‌‌دلیل هم نیست که گاهی این‌گونه را به‌‌عنوان فسیل‌‌های زنده خطاب می‌‌کنند.

باتوجه به ذائقه‌‌ی غذایی مردم شرق آسیا، این‌ گونه نیز اکنون به‌‌طور جدی در معرض خطر انقراض قرار گرفته و دانشمندان می‌گویند که دیر یا زود این جانوران نیز از صحنه‌‌ی روزگار محو خواهند شد.

باتوجه به وضعیت پیش ‌‌رو، نویسندگان این پژوهش تاکید دارند که درکنار  توانایی‌های ما به‌‌عنوان شکارچیانی برتر، ما باید هوشیاری بیشتری به‌‌خرج دهیم و نظارت بیشتری بر رفتارهای خود اعمال کنیم. در غیر این صورت، ممکن است با خوردن آخرین گونه‌‌های حیوانات عظیم‌‌جثه، برای همیشه به نسل این موجودات خاتمه دهیم.

ریپل می‌‌‌افزاید که حتی حفظ گونه‌‌های باقی‌‌مانده نیز همچنان چالشی دشوار و پیچیده خواهد بود:

مباحث اقتصادی و همچنین موانع فرهنگی و اجتماعی زیادی [بر سر راه نجات این‌ گونه‌‌ها] وجود خواهد داشت؛ اما اگر نخواهیم رفتار خود را اصلاح و تعدیل کنیم، توانایی‌های بالای ما به‌‌عنوان گونه‌‌ی غالب شکارچی ممکن است به محو آخرین گونه‌‌های عظیم‌‌جثه از روی سطح سیاره ختم شود.

هنسی پرفورمنس یک تیونر آمریکایی است که بیشتر روی خودروهای آمریکایی کار می‌کند اما گاهی به سراغ محصولات خارجی نیز می‌رود و برای مثال چند سال پیش نیسان GTR را نیز تیونینگ کرده بود. اما این بار هنسی یک خودروی اروپایی را انتخاب کرده و به سراغ مک‌لارن 600LT رفته است. هنسی توانسته قدرت پیشرانه‌ی مک‌لارن 600LT را به بیش از ۱۰۰۰ اسب بخار افزایش دهد که بسیار فراتر از قدرت این خودرو در حالت استاندارد است.

جان هنسی مدیر این شرکت ادعا می‌کند که این مدل سفارشی می‌تواند با قوی‌ترین مدل استاندارد مک‌لارن یعنی مدل ۱۰۳۶ اسب بخاری Speedtail رقابت کند تا سرعت ۲۴۱ کیلومتر بر ساعت نیز شکست دهد.

هنسی اخیرا یک مک‌لارن 600LT و یک فورد GT جدید خریداری کرده است تا تیم وی از آن‌ها به عنوان معیاری برای سنجش توانایی‌های ابرخودروی ونوم F5 استفاده کنند. هنسی در ابتدا قصدی برای تقویت کردن 600LT نداشت اما پس از رانندگی با این خودرو به این نتیجه رسید که می‌توان قدرت پیشرانه‌ را افزایش دهد. پس از آن هنسی دست به کار شد و تا الان ۳ نوع پکیج تقویت مختلف را برای 600LT طراحی کرده است.

پکیج نخست قدرت ۶۰۰ اسب بخاری 600LT را به ۷۰۸ اسب بخار می‌رساند و این سوپر اسپرت را قادر می سازد تا در ۲.۶ ثانیهبه سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برسد. پکیج دوم، قدرت پیشرانه را به ۸۰۵ اسب بخار رسانده و زمان ۲.۴ ثانیه‌ای را در تست سرعت برای 600LT فراهم می‌کند. در نهایت به پکیج آخر می رسیم که با نصب آن روی مک‌لارن 600LT این خودرو تبدیل به یک ابر خودروی ۱۰۰۱ اسب بخاری می‌شود. پکیج آخر HPE1000 نام دارد و گشتاور تولید شده توسط پیشرانه را نیز به عدد ۱۱۷۲ نیوتون‌متر افزایش می‌دهد. در این نسخه، مک‌لارن 600LT می‌تواند سرعت خود را در ۲.۱ ثانیه از صفر به ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت رسانده و در ۹.۶ ثانیه نیز از حالت سکون به سرعت ۲۵۱ کیلومتر بر ساعت دست پیدا کند.

هنسی برای دستیابی به چنین مشخصاتی در پکیج HPE1000 از توربوشارژرهای ارتقا یافته، هدرزهای سفارشی از جنس فولاد ضدزنگ، فیلترهوای اسپرت، سیستم اگزوز جدید از جنس فولاد ضدزنگ، اینترکولر تقویت شده، سوپاپ وست‌گیت با ظرفیت بیشتر و تنظیمات جدید ECU استفاده کرده است. جعبه‌دنده‌ی خودرو مورد بازنگری قرار گرفته تا از پس قدرت بالای خودرو بر بیاید.

کتیبه بیستون بزرگ‌ترین سنگ نبشه جهان یادگاری ارزشمند از سخنان داریوش بزرگ هخامنشی برای تمامی ایرانیان است که در بیستون کرمانشاه قرار دارد.

کتیبه بیستون در بلندای دست نیافتنی که از پایین کوه نیز به‌هیچ‌وجه قابل‌خواندن نیست، نشان‌ از آن دارد که داریوش بزرگ، تاریخ عظمت خود را نه برای مردمان روزگار خویش، که منحصراً برای آیندگان نوشته است .

پیشینه داریوش و سرنوشت بردیای دروغین را از زبان پادشاه بزرگ هخامنشی در این مقاله بخوانیم.

کتیبه‌‌ها و سنگ نوشته‌های تاریخی نشان از تاریخ مستند دروان هخامنشی و کهن ایران دارد.

برای تمامی ایرانیان بسیار افتخار آمیز است که نوشته‌های داریوش بزرگ هخامنشی و حوادثی را که او از زبان خود نقل کرده را بدون هیچ واسطه‌ای بخوانند.

برای دیدن این جاذبه‌های تاریخی بسیاری از تورها کمک می‌کنند که ما ایرانیان بیشتر با تاریخ کشورمان آشنا شویم.

از این رو با تورایرانگردی می‌توان زیباترین و ارزشمندترین آثار تاریخی جهان را، که در جای جای کشورمان قرار دارد، بازدید کرد. 

عکس از: پوریا پاکیزه خبرگزاری ایسنا

موقعیت جغرافیایی

راهی که امروزه از همدان آغاز شده و با گذر از شهرهای کنگاور، کرماشان (کرمانشاه)، سرپل‌زِهاب، قصرشیرین و خسروی به سرزمین میان رودان (بین‌النهرین) می‌رسد؛ همان راه باستانی چند هزار ساله است که سرزمین‌های خاوری و میانی ایران‌زمین را به سرزمین‌های باختری و به بابل و نینوا و دیگر شهرهای میان‌رودان پیوند می‌داده است.

در درازای این راه و به‌ ویژه در بیستون، یادمان‌های باستانی فراوانی به چشم می‌خورد که نشانه رویکرد ویژه پیشینیان‌مان بوده است.

عکس از: فرزاد منتی

کتیبه بیستون هفتمین اثر ثبت‌ شده ایرانی در فهرست جهانی یونسکو در ۳۰ کیلومتری شرق شهر کرمانشاه قرار دارد.

کجارو علاوه بر معرفی مهمترین جاذبه‌های تاریخی ایران و جهان و حقایق آن‌ها و یا راهنمای سفر، به شما در انتخاب تور مورد نظرتان به مقاصد داخلی و خارجی کمک می‌کند. 

برای دیدن بیستون و سایر دیدنی های کرمانشاه شما می‌توانید تور کرمانشاه را در کجارو به‌ سادگی جستجو کنید، از میان فهرست تورهای ده‌ها آژانس معتبر، بهترین تورها را مشاهده و قیمت آن‌ها را مقایسه کنید و در نهایت ارزان‌ترین تور را در بازه زمانی معینی به مقصد مورد نظرتان، انتخاب کنید.

وجه‌تسمیه

واژه «بیسْـتون» (که امروزه به‌اشتباه «بیسُـتون» گفته می‌شود) در زمان هخامنشی و شاید پیش از آن، به گونه بَـگَـستانَـه/ بَـغَـستانَـه (= جایگاه خدا) و در زمان‌های بعدی به گونه‌های «بِـهیسـتان/ بیسْـتون/ بُـستان» تغییر حرف و آوا داده است. آنگونه که از نوشته‌های «دیودور سیسیلی» تاریخ‌نویس یونانی (سده نخست پیش از میلاد برمی‌آید؛ در زبان یونانی آن را به شکل بَـغیستان می‌شناخته‌اند. این نام در آثــار جغــرافیانویسان پس از اســلام و نیز با اقتباس آن، در زبـان انـــگلیسی و بعضــی دیگر از زبان‌های اروپایی، به گونه تلفظ پهلوی آن یعنی بِـهیستون شناخته شده است.

عکس از: فرزاد منتی

 راز گشایی بیستون

از قدیمی‌ترین آثار درباره این نوشته، گفته‌های دیودور سیسیلی است که در قرن اول پیش از میلاد این حجاری را به الهه سمیرامیس و صد نیزه‌داری که اطرافش را گرفته‌اند، نسبت داده و گفته است به دستور سمیرامیس در زیر نقش برجسته نوشته‌ای با حروف سریانی نقل کرده‌اند.

ایزیدور خاراکسی جغرافی‌نویس، بیستون را باپتانا در ناحیه کامبادنا نامیده است و می‌نویسد در باپتانا نوشته و تصویری از سمیرامیس است. ابن حقول آن را نقش مکتب‌خانه‌ای دانسته که معلم برای تنبیه شاگردانش تسمه‌ای در دست دارد .

گاردان، جهانگرد فرانسوی، در سال ۱۷۹۴ این نقش را پیکره دوازده حواری مسیح دانست و تصویر فروهر را به مسیح نسبت داد . بالاخره در سال ۱۸۳۵ تا ۱۸۴۴ راولینسون انگلیسی بود که از متن این کتیبه نسخه‌برداری کرد.

مطالعات وی در سال ۱۸۵۷ مورد توجه انجمن آسیایی پادشاهی لندن واقع شد و به‌ این‌ ترتیب راز کتیبه بیستون گشوده شد.

کار راولینسون سبب شد تا این کتیبه مورد توجه دانشمندان زیادی از جمله پروفسور ویلیام جکسن از دانشگاه کلمبیا قرار گیرد. وی در سال ۱۹۰۳ از آنجا دیدن کرد و مطالعاتی روی کتیبه انجام داد که بیشتر تصحیح کار راولینسون بود .

کتیبه بیستون دارای سه نوع خط فارسی باستان، ایلامی نو، بابلی نو یا اکدی است و پس از رمزگشایی فارسی باستان فهمیده شد که تصاویر به داریوش و دو سردارش و ده شورشگر که در اوایل سلطنت او قیام کرده بودند، تعلق دارد و شرح سرکوب این یاغیان را نمایش می‌دهد.

عکس از: کارناوال عکاس نامشخص

سرکوب شورش بردیای دروغین

بر اساس استناد بر کتیبه بیستون، پس از کشته شدن"بردیای دروغین یا گئوماتا" به دست داریوش کبیر و ۶ تن از یارانش، سراسر امپراتوری پارس دچار آشوب و اغتشاش شد. اما داریوش در طول یک سال و چند ماه  (۵۲۱ــ ۵۲۲ پ.م.) موفق به سرکوبی ۱۶ شورش و چیرگی بر سراسر خاک امپراتوری و برقراری نظم و امنیت در آن شد.

 او برای جاودانه ساختن یاد و افتخار آن پیروزی‌ها، فرمان داد که سنگ‌نگاره‌ای بدین منظور روی صخره‌های کوه مقدس بیستون در نزدیکی کرمانشاه بتراشند.

سرکردهٔ شورشی‌ها  با دست‌هایی بسته در مقابل داریوش به‌ صف ایستاده‌اند و " گئوماتا" (همان بردیای دروغین)  نیز زیر پاهای وی افتاده است. داریوش کمانی به دست چپ گرفته و فَروهر نیز بالای تصویر در حال پرواز است. پیرامون این نگاره، گزارش چگونگی شورش‌ها و چیرگی داریوش بر آن‌ها به همراه مطالبی دیگر، نخست به زبان ایلامی نگاشته شد، اما سپس ترجمه‌های بابلی (اکدی) و پارسی باستان نیز به آن اضافه شد.

افزودن ترجمهٔ پارسی باستان به این نگاره پس از اختراع خط میخی ویژه، به‌ فرمان داریوش انجام گرفت جالب است که برای آگاهی عموم مردم امپراتوری از مندرجات سنگ‌نگارهٔ بیستون، نسخه‌های دیگری از سنگ‌نوشتهٔ آن، به ایالت‌های مختلف فرستاده‌شده بود .

عکس از: wikipedia

این کتیبه یکی از معتبرترین و مشهورترین سندهای تاریخی جهان است.

زیرا مهم‌ترین نوشته میخی زمان هخامنشی را در بر دارد. مجموع سطحی که این کتیبه در برگرفته به طول ۵/ ۲۰ متر  ( بیست متر و پنجاه سانتیمتر ) و عرض ۸۰/ ۷ متر ( هفت متر و هشتاد سانتیمتر ) است.

شرح تصویر نقش برجسته

نقش‌های این اثر تاریخی بر سطحی به طول ۶ متر و عرض یا ارتفاع ۳ متر و ۲۰ سانتیمتر حجاری‌شده است و شامل تصویر داریوش و کماندار و نیزه‌دار شاهی و ۱۰ تن شورشگر است که یک‌ تن زیر پای داریوش و ۹ تن دست‌بسته در مقابل او قرار دارند و سرهایشان به‌ جز نفر اول به‌ وسیله طنابی به هم وصل شده است و هرکدام لباس مخصوص کشور خود را بر تن دارند که آن‌ها را از دیگری متمایز می‌سازد. بالای سر هرکدام نوشته‌ای است که نام شورشگر و محل شورش را معلوم می‌کند.

اندازه قد هشت تن از اینان ۱۲۶ سانتیمتر و آخرین نفر که سکونخا نام دارد، با کلاهش ۱۷۸ سانتیمتر است. در این مجموعه شاه با چهره اصلی و با اندازه حقیقی یعنی ۱۸۱ سانتیمتر نشان داده‌شده، پای چپ و کمان او که در دست چپش قرار دارد بر بدن گئوماتا که زیر پای او به حال تضرع افتاده، نهاده شده و دست راست پادشاه به نشانه پرستش به‌ سوی فروهر بلند شده است.

نمادشناسی

 فروهر که نماد اهورامزدا است، روبروی پادشاه قرار دارد و حلقه‌ای در دست چپ گرفته و دست راست خود را مانند پادشاه بلند کرده است. (این حرکت ظاهراً علامت دعای خیر است). یک ستاره هشت پر درون دایره بالای کلاه تقریباً استوانه‌ای شکل فروهر دیده می‌شود که همین نقش هم در تاج کنگره‌دار زیبایی که سر داریوش است، دیده می‌شود. شاید بدین‌وسیله داریوش، اهورائی بودن خود را نشان می‌دهد. پشت سر داریوش کماندار و نیزه‌دار شاهی ایستاده‌اند. شاه و افسرانش همگی نوعی لباس بلند پارسی در بر و کفش سه‌بندی مشابهی به پا دارند. ولی سربندی که سر افسران است از لحاظ تزئین با تاج داریوش تفاوت دارد. ریش مستطیل شکل شاه نیز طبق معمول از ریش کوتاه سایرین متمایز است و همین بخش مستطیل ریش، الحاقی است یعنی از تکه سنگ جداگانه‌ای ساخته‌ شده و سپس با مهارت بسیار به چهره داریوش متصل شده است.

در تصاویر فروهر و شاه و دو افسرش، در هر دو مچ دستبند وجود دارد. این دقت و ظرافت در تیردان و بند آن و منگوله‌های متصل به نیزه و ریش و سربند افسران شاهی هم به کار رفته است. گئوماتا تنها اسیری است که کفش بندی به پا دارد و بقیه اسیران پابرهنه هستند.

 بر سطح حجاری‌ شده ۱۱ کتیبه کوچک وجود دارد.

سنگ نوشته‌ها

موقعیت این خطوط نسبت به نقوش چنین است:

 زیر نقش‌ها خطوط فارسی باستان در ۵ ستون به طول ۲۳/ ۹ ( نه متر و بیست‌وسه سانتیمتر ) و عرض (یا ارتفاع) ۳/۶۳ متر ( سه متر و شصت سانتیمتر ) و ۴۱۴ سطر قرار دارد .

در طرف راست کنار نقوش یک بخش، کتیبه ایلامی به طول ۶۰/ ۵ ( پنج‌متر و شصت سانتیمتر ) و عرض (یا ارتفاع) ۷۰/ ۳ (سه متر و هفتاد سانتیمتر) قرار دارد و بقیه این کتیبه در سمت چپ در امتداد خطوط فارسی باستان به طول ۶۷/ ۵ (پنج متر و شصت و هفت سانتیمتر) و عرض ۶۳/ ۳ (سه متر و شصت و سه سانتیمتر) و کلاً ۵۹۳ سطر در هشت ستون قرار دارد.

کتیبه اکدی (بابلی) در قسمت بالای کتیبه سمت چپ ایلامی قرار دارد با طول یا ارتفاع ۴ (چهار متر) و عرض از قسمت بالا ۲/۵۲ (دو متر و پنجاه و دو سانتیمتر) و در قسمت پایین ۳۱/ ۲ (دو متر و سی و یک سانتیمتر)، این کتیبه به شکل ذوزنقه و دارای ۱۱۲ سطر است.

مجموع خطوط و نقوش برابر با ۱۲۰ مترمربع است.

روش ساخت کتیبه بیستون

عکس از: فرزاد منتی

برای تراشیدن سنگ‌نگاره و سنگ‌نبشته بیستون، جایی در ارتفاع چند ده متری سطح زمین و در دامنه رو به جنوبِ کوه پَـرو انتخاب‌ شده است. اما با این‌ وجود به نظر می‌آید که در زمان ساخت آن، راهی برای دستیابی آسان به محل کارگاه وجود داشته است. بقایای مبهم پلکانی در بخش‌های بالایی کوه و نیز آثار تراشیدن تخته‌سنگ‌های زیر کتیبه تا نزدیکی‌های زمین، نشان‌دهنده وجود راهی به‌ سوی بالا است. راهی که سنگ‌تراشان پس از پایان کار و به هدف دسترس‌ناپذیر کردن کتیبه، در ضمن پایین آمدن، آنرا نیز تراشیده و محو کرده‌اند. نوشتن کتیبه‌ای تاریخی در چنین بلندای دست‌ناپذیری که از پایین کوه نیز به‌ هیچ‌ وجه قابل‌خواندن نیست، نشان‌دهنده این است که داریوش این متن را نه برای مردمان روزگار خود، بلکه منحصراً برای آیندگان نوشته است.

آثار حجاری‌شده در بیستون از لحاظ فن‌آوری و سازوکار ساخت، از بهترین نمونه‌های هنر هخامنشی است.

ما از ابزارها و شیوه‌های ساخت و پرداخت چنین نگاره‌هایی روی سنگ‌آهک که هنوز پس از ۲۵۰۰ سال بسیار صیقلی و براق هستند، اطلاعی نداریم. با توجه به رنگ لعاب‌گونه قهوه‌ای مانندی که پس از همراه شدن با ذرات اکسیده شده عناصر آمیخته سنگ‌ آهک، در سراسر نمای کتیبه به چشم می‌خورد، و نیز با توجه به اینکه در داخل حروف چند سطرِ نخست متن پـارسی باستان، بقایای سرب دیده‌ شده است؛ به نظر می‌رسد که پس از پایان نوشتن متون، داخل آن‌ها را برای پایداری بیشتر با سرب و تمام نمای کتیبه را با اندودی که برای ما ناشناخته است؛ پوشانده‌اند.

در حین ساخت، هرکجا که به دلیلی سطح سنگ تخریب می‌شد؛ قطعه‌ سنگ دیگری را به‌ اندازه محل تخریب‌ شده تراشیده و در جای آن نصب می‌کردند.

نمونه این وصله‌ها در قوس کمان داریوش و سردارِ همراه او و نیز در کلاه و دستِ «گوی بالدار» (نشان ملی ایران باستان و نماد خورشید و اهورامزدا) دیده می‌شود.

متن کتیبه داریوش بزرگ شاهنشاه هخامنشی

متن کتیبه داریوش سند بزرگ شجره‌نامه شاهان هخامنشی تا پیش از داریوش کبیر است.

داریوش کتیبه‌اش را با معرفی خود چنین آغاز می‌کند:

ستون ۱

بند ۱ – من داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه در پارس، شاه کشورها، پسر ویشتاسب، نوه ارشام هخامنشی.

بند ۲ - داریوش شاه گوید :

پدر من ویشتاسب، پدر ویشتاسب ارشام، پدر ارشام آریامن، پدر آریامن چیش پیش، پدر چیش پیش هخامنش.

بند ۳ - داریوش شاه گوید:

بدین جهت ما هخامنشی خوانده می‌شویم [که] از دیرگاهان اصیل هستیم. از دیرگاهان نیاکان ما شاهان بودند.

بند ۴ – داریوش شاه گوید:

۸ [تن] از نیاکان من شاه بودند. من نهمین [هستم] ما ۹ [تن] پشت اندر پشت (در دو شاخه) شاه هستیم .

بند ۵ – داریوش شاه گوید:

به خواست اهورامزدا من شاه هستم. اهورامزدا شاهی را به من داد.

بند ۶ – داریوش شاه گوید:

این [است] که از آن من شدند. به خواست اهورامزدا من شاه آن‌ها بودم. پارس، عیلام، بابل، آشور، عرب، مودرای (مصر)، اهل دریا (فینیقی‌ها)، سارد (لیدی)، یونان (یونانی‌های ساکن آسیای صغیر)، ماد، ارمنستان، کاپادوکیه، پرثو، زرنگ (سیستان)، هرئی و(هرات)، باختر (بلخ)، سغد، گندار (دره کابل) سک (طوایف بین دریاچه آرال و دریای مازندران)، ثت گوش (دره رود هیرمند)، رخج (قندهار)، مک (مکران و عمان) جمعاً ۳۲ کشور .

بند ۷ – داریوش شاه گوید:

این [است] کشورهایی که از آن من شدند. به خواست اهورامزدا بندگان من بودند. به من باج دادند. آنچه از طرف من به آن‌ها گفته شد، چه شب، چه روز همان کرده شد.

بند ۸ – داریوش شاه گوید:

در این کشورها مردی که موافق بود او را پاداش خوب دادم آنکه مخالف بود اورا سخت کیفر دادم. به خواست اهورامزدا این کشورهایی [است] که بر قانون من احترام گذاشتند، آن طوری که به آن‌ها از طرف من گفته شد، همانطور کرده شد.

بند ۹ – داریوش شاه گوید:

اهورامزدا مرا این پادشاهی داد. اهورامزدا مرا یاری کرد تا این شاهی بدست آورم. به یاری اهورامزدا این شاهی را دارم.

بند۱۰ – داریوش شاه گوید:

این [است] آنچه به وسیله من کرده شد پس از اینکه شاه شدم. کمبوجیه نام پسر کوروش از تخمه ما او اینجا شاه بود. همان کمبوجیه را برادری بود بردی نام هم مادر [و] هم پدر با کمبوجیه. پس از آن کمبوجیه آن بردی را بکشت، به مردم معلوم نشد که بردی کشته شده. پس از آن کمبوجیه رهسپار مصر شد، مردم نا فرمان شدند. پس از آن دروغ در کشور بسیار شد هم در پارس، هم در ماد، هم در سایر کشورها.

بند۱۱- داریوش شاه گوید:

پس از آن مردی مغ بود گئومات نام. او از پ ئیشی یا وودا ( پی شیاووادا ) برخاست. کوهی [است] ارکدیش (ارکادری) نام. چون از آنجا برخاست از ماه وی یخن ۱ چهارده روز گذشته بود. او به مردم چنان دروغ گفت [که]: من بردی پسر کوروش برادر کمبوجیه هستم. پس از آن مردم همه از کمبوجیه برگشته به‌سوی او شدند هم پارس، هم ماد، هم سایر کشورها. شاهی را برای خود گرفت. از ماه گرم پد ۲ ۹ روز گذشته بود آنگاه شاهی را برای خود گرفت. پس از آن کمبوجیه به دست خود مرد.

بند۱۲ - داریوش شاه گوید:

نبود مردی، نه پارسی، نه مادی، نه هیچ کس از تخمه ما که شاهی را گئومات مغ باز ستاند.(یعنی هیچ مردی از دیاری وجود نداشت که بردیای دروغین را از درجه شاهی پایین بکشاند!) مردم شدیداً از او می‌ترسیدند که چراکه مردم بسیاری را که پیش از آن بردی را شناخته بودند، بکشت. بدان جهت مردم را می کشت که مبادا مرا بشناسند که من بردی پسر کوروش نیستم. هیچ کس یارای گفتن چیزی درباره گئومات مغ نداشت تا من رسیدم. پس از آن من از اهورامزدا مدد خواستم . اهورا مزدا به من یاری ارزانی فرمود. از ماه باگادیش ۳، ۱۰ روز (منظور ۳۰ روز است) گذشته بود. آنگاه من با چند مرد آن گئومات‌مغ (همان بردیای دروغین) و آن‌هایی را که برترین مردان دستیار [او] بودند کشتم. دژی سیک ی ووتیش ۴، نام سرزمینی نی سای نام در ماد آنجا او را کشتم. شاهی را از او ستاندم. به خواست اهورامزدا من شاه شدم. اهورامزدا شاهی را به من داد.

بند ۱۴ -داریوش شاه گوید:

شاهی را که از تخمه ما برداشته شده بود آن را من برپا کردم. من آن را در جایش استوار نمودم. چنانکه پیش از این [بود] همان طور من کردم. من پرستشگاه‌هایی را که گئومات مغ ویران کرده بود مرمت نمودم. به مردم چراگاه ها و رمه‌ها و غلامان و خانه‌هایی را که گئومات مغ ستانده بود بازگرداندم. من مردم را در جایش استوار نمودم، هم پارس، هم ماد و سایر کشورها را. چنان که پیش از این [بود] آنچه را گرفته شده [بود] برگرداندم. به خواست اهورامزدا من این را کردم. من کوشیدم تا خاندان ما را در جایش استوار نمایم چنان که پیش از این [بود] آن طور من کوشیدم به خواست اهورامزدا تا گئومات مغ خاندان ما را برنگیرد.

بند ۱۵ – داریوش شاه گوید:

این [است] آنچه من کردم پس از آنکه شاه شدم.

بند ۱۶- داریوش شاه گوید:

چون من گئومات مغ را کشتم پس از آن مردی آثرین (آثرینا) نام پسر او در خوزستان (اووج) برخاست. به مردم چنین گفت: من در خوزستان شاه هستم. پس از آن خوزیان نافرمان شدند. به طرف آن آثرین گرویدند. او در خوزستان شاه شد و مردی بابلی ندئیت ب ئیر (نیدنیتوبل) نام پسر ائین ئیر او در بابل برخاست. چنین مردم را بفریفت [که]: من نبوکد رچر، پسر نبتون ئیت هستم. پس از آن همه مردم بابلی به طرف آن ندئیت ب ئیر گرویدند. بابل نافرمان شد. او شاهی را در بابل گرفت.

بند ۱۷ – داریوش شاه گوید:

پس از آن من رهسپار بابل شدم به‌سوی آن ندئیت ب ئیر که خود را نبوکدرچر می‌خواند. سپاه ندئیت ب ئیر دجله را در دست داشت. آنجا ایستاد و آب عمیق بود. پس از آن من سپاه را بر مشک‌ها قرار دادم. پاره‌ای بر شتر سوار کردم. برای عده‌ای اسب تهیه کردم. اهورامزدا به من یاری ارزانی فرمود به خواست اهورامزدا دجله را گذشتیم. آنجا آن سپاه ندئیت ب ئیر را بسیار زدم. از ماه اثری یادی  ۵، ۲۶ روز گذشته بود.

بند ۱۹- داریوش شاه گوید:

پس از آن من رهسپار بابل شدم. هنوز به بابل نرسیده بودم شهری زازان نام کنار فرات آنجا این ندئیت ب ئیر که خود را نبوکدرچر می‌خواند با سپاه بر ضد من به جنگ کردن آمد. پس از آن جنگ کردیم. اهورا مزدا به من یاری ارزانی فرمود. به خواست اهورامزدا من سپاه ندئیت ب ئیر را بسیار زدم. بقیه به آب انداخته شد. آب آن را برد. از ماه انامک ۶، ۲ روز گذشته بود که چنین جنگ کردیم.

عکس از:lindahall

ستون ۲

بند ۱- داریوش شاه گوید:

پس از آن ندئیت ب ئیر با سواران کم گریخت رهسپار بابل شد. پس از آن من رهسپار بابل شدم. به خواست اهورامزدا هم بابل گرفتم هم ندئیت ب ئیر راگرفتم. پس از آن من ندئیت ب ئیر را در بابل کشتم.

بند ۲ – داریوش شاه گوید:

مادامی که من در بابل بودم این [است] کشورهایی که نسبت به من نافرمان شدند. پارس، خوزستان، ماد، آشور، مصر، پارت، مرو، ثت گوش، سکاییه.

بند ۳- داریوش شاه گوید:

مردی، مرتی ی نام پسر چین چی خری شهری گوگن کا نام در پارس آنجا ساکن بود. او در خوزستان برخاست. به مردم چنین گفت که من ایمنیش شاه در خوزستان هستم.

بند ۴ – داریوش شاه گوید:

آن وقت من نزدیک خوزستان بودم. پس از آن خوزیها از من ترسیدند. مرتی ی را که سرکرده آنان بود گرفتند و او را کشتند.

بند۵ – داریوش شاه گوید:

مردی مادی فرورتیش نام در ماد برخاست. چنین به مردم گفت که من خش ثرئیت از تخمه هوخشتر هستم. پس از آن سپاه ماد که در کاخ او [بود] نسبت به من نافرمان شد به‌ سوی آن فرورتیش رفت (گرویدند) او در ماد شاه شد.

بند ۶ – داریوش شاه گوید:

سپاه پارسی و مادی که تحت فرمان من بود آن کم بود. پس از آن من سپاه فرستادم. ویدرن نام پارسی بنده من او را سرکرده آنان کردم. چنان به آن‌ها گفتم: فرا روید آن سپاه مادی را که خود را از آن من نمی‌خواند بزنید. پس از آن، آن ویدرن با سپاه روانه شد، چون به ماد رسید شهری ماروش نام در ماد آنجا با مادی‌ها جنگ کرد. آن که سرکرده مادی‌ها بود او آن وقت آنجا نبود اهورامزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورامزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسیار بزد. از ماه انامک ۲۷ روز گذشته بود. آنگاه جنگ ایشان در گرفت. پس از آن، سرزمینی کمپند نام در ماد آنجا برای من بماند تا من به ماد رسیدم.

بند ۷ – داریوش شاه گوید:

دادرشی نام ارمنی بنده من، من او را فرستادم به ارمنستان، چنین به او گفتم: پیش رو [و] آن سپاه نافرمان را که خود را از آن من نمی خواند بزن. پس از آن دادرشی رهسپار شد. چون به ارمنستان رسید پس از آن نافرمان گرد آمده به جنگ کردن علیه دادرشی فرارسیدند. دهی زوزهی نام در ارمنستان آنجا جنگ کردند. اهورامزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورامزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسیار بزد. از ماه ثورواهر ۷- ۸ روز گذشته بود چنین جنگ کرده شد.

بند ۸- داریوش شاه گوید:

باز دومین بار نافرمانان گرد آمده به جنگ کردن علیه دادرشی فرا رسیدند. دژی تیگر نام در ارمنستان آنجا جنگ کردند. اهورامزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورامزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسیار بزد. از ماه ثورواهر ۱۸ روز گذشته بود آنگاه جنگ ایشان در گرفت.

بند ۹- داریوش شاه گوید:

باز سومین بار نافرمانان گرد آمده به جنگ کردن علیه دادرشی فرا رسیدند. دژی اویما نام در ارمنستان آنجا جنگ کردند. اهورامزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورامزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسیار بزد.

از ماه ثائیگرچی ۸ ، ۹ روز گذشته بود آنگاه جنگ ایشان در گرفت. پس از آن دادرشی به خاطر من در ارمنستان ماند تا من به ماد رسیدم.

بند ۱۰- داریوش شاه گوید:

پس از آن وامیس نام پارسی بنده من او را فرستادم ارمنستان و چنین به او گفتم: پیش رو [و] سپاه نافرمان که خود را از آن من نمی خواند آن را بزن. پس از آن وامیس رهسپار شد. چون به ارمنستان رسید پس از آن نافرمان گرد آمده به جنگ کردن علیه وامیس فرا رسیدند. سرزمینی ایزلا ۹ نام در آشور آنجا جنگ کردند. اهورا مزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسیار زد. از ماه انامک ۱۵ روز گذشته بود. آنگاه جنگ ایشان در گرفت.

بند ۱۱- داریوش شاه گوید:

باز دومین بار نا فرمانان گرد آمده به جنگ کردن علیه وامیس فرا رسیدند. سرزمینی ااتی یار نام در ارمنستان آنجا جنگ کردند. اهورامزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورامزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسیار بزد. نزدیک پایان ماه ثورواهر آنگاه جنگ ایشان در گرفت. پس از آن وامیش برای من (منتظر من) در ارمنستان بماند تا من به ماد رسیدم.

بند ۱۲- داریوش شاه گوید:

پس از آن من از بابل بدر آمدم. رهسپار ماد شدم چون به ماد رسیدم شهری کوندروش نام در ماد آنجا فرورتیش که خود را شاه در ماد می‌خواند با سپاهی به جنگ کردن علیه من آمد پس از آن جنگ کردیم. اهورامزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورامزدا سپاه آن فرورتیش را بسیار زدم. از ماه ادوکن ئیش ۱۰، ۲۵ روز گذشته بود که چنین جنگ کرده شد.

بند ۱۳- داریوش شاه گوید:

پس از آن، فرورتیش با سواران کم گریخت. سرزمینی ری نام در ماد از آن سو روانه شد. پس از آن من سپاهی دنبال [او] فرستادم. فرورتیش گرفته شده به‌ سوی من آورده شد. من هم بینی هم دو گوش هم زبان [او] را بریدم و یک چشم [او] را کندم. بسته بر دروازه [کاخ] من نگاشته شد. همه او را دیدند. پس از آن او را در همدان دار زدم و مردانی که یاران برجسته [او] بودند آن‌ها را در همدان در درون دژ آویزان کردم.

بند ۱۴ - داریوش شاه گوید:

مردی چی ثرتخم نام سگارتی او نسبت به من نافرمان شد. چنین به مردم گفت: من شاه در سگارتیه از تخمه هووخشتر هستم. پس از آن من سپاه پارسی و مادی را فرستادم تخمس پاد نام مادی بنده من او را سردار آنان کردم. چنین به ایشان گفتم: پیش روید سپاه نافرمان را که خود را از آن من نمی خواند آن را بزنید. پس از آن تخمیس پاد با سپاه رهسپار شد. با چی ثرتخم جنگ کرد. اهورامزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بزد و چی ثرتخم را گرفت. [و] به‌سوی من آورد. پس از آن من هم بینی هم دو گوش [او] را بریدم و یک چشم [او] را کندم. بسته بر دروازه [کاخ] من نگاه‌داشته شد. همه مردم او را دیدند. پس از آن او را در اربل دار زدم.

بند ۱۵- داریوش شاه گوید:

این [است] آنچه به وسیله من در ماد کرده شد.

بند ۱۶- داریوش شاه گوید:

پارت و گرگان نسبت به من نافرمان شدند. خودشان را از آن فرورتیش خواندند. ویشتاسپ پدر من، او در پارت بود او را مردم رها کردند [و] نافرمان شدند. پس از آن ویشتاسپ با سپاهی که پیرو او بود رهسپار شد. شهری ویشپ ازاتی نام در پارت آنجا با پارتی‌ها جنگ کرد. اهورامزدا مرا یاری کرد. به خواست اهورامزدا، ویشتاسپ آن سپاه نافرمان را بسیار بزد. از ماه وی یخن ۲۴ روز گذشته بود آنگاه جنگ ایشان درگرفت.

نقشه سرزمین پارس در زمان داریوش هخامنشی 

عکس کاور از:سایت pinterest

تشخیص بیماری به اطلاعات متعدد و مرتبط‌کردن آن‌ها به یکدیگر بستگی دارد. هوش مصنوعی احتمالاً گزینه‌ی مناسبی برای این کار محسوب می‌شود و در آزمایش‌هایی که اخیراً انجام شده است، توانسته بیماری کودکان را بهتر از بعضی پزشکان تشخیص دهد. کانگ ژانگ در دانشگاه کالیفرنیا در سن دیگو و همکارانش، پرونده‌های پزشکی ۱٫۳میلیون بیماری که به مرکز بزرگ پزشکی گوانگژو در چین رفته بودند را در اختیار یک هوش مصنوعی قرار دادند. این بیماران همه زیر ۱۸سال و از ژانویه ۲۰۱۶ تا ژانویه ۲۰۱۷ به پزشک مراجعه کرده بودند.

نمودارهای پزشکی آن‌ها شامل متن نوشته‌شده‌ی پزشکان و نتایج آزمایشگاهی بود. ژانگ و همکارانش برای کمک به هوش مصنوعی، از پزشکان خواستند تا با نوشتن یادداشتی برای پرونده‌های پزشکی مشخص کنند که چه‌میزان از آن به گلایه‌های کودک، سابقه‌ی بیماری و آزمایش‌های آزمایشگاه مرتبط است. هوش مصنوعی با مشاهده‌ی این پرونده‌ها، تب غده‌ای، رزولا، آنفولانزا، آبله مرغان، بیماری‌های دست، پا و دهان را با دقت ۹۰ تا ۹۷درصد تشخیص داد. ژانگ می‌گوید:

هوش مصنوعی هم مثل پزشکان کامل نیست. پزشکان روزی ۸۰ بیمار را ویزیت و اطلاعات متفاوت و زیادی دریافت می‌کنند؛ همینجا است که احتمال بروز اشتباه در تشخیص بیماری وجود دارد. هوش مصنوعی مزایایی دارد نظیر اینکه نیازی به خوابیدن ندارد،‌ حافظه‌ی بسیار بزرگی دارد و هیچ انرژی‌ای از دست نمی‌دهد.

این تیم پژوهشی دقت هوش مصنوعی تحت آزمایش را با ۲۰ پزشک متخصص اطفال با تجربه‌های مختلف مقایسه کرد. عملکرد هوش مصنوعی در مقایسه با پزشکان جوان‌تر بهتر و در مقایسه با پزشکان باتجربه‌تر، ضعیف‌تر بود. می‌توان از هوش مصنوعی برای تریاژ بیماران (فرایند اولویت‌بندی بیماران براساس شدت وخامت حال بیمار) در بخش اورژانس استفاده کرد و با ارائه‌ی داده‌های کافی باید بتواند وضعیت‌های اضطراری یا معمولی را تشخیص دهد.

کریس راسل در مؤسسه آلن تورینگ در لندن می‌گوید:

باوجود کارایی هوش مصنوعی، همچنان وجود پزشک برای درمان‌های پزشکی احساس می‌شود؛ زیرا پرونده‌های پزشکی باید همچنان زیر نظر متخصص آموزش‌دیده تشکیل شوند و دانش آن‌ها عامل اصلی در تشخیص بیماری به‌حساب می‌آید. درواقع این فرد متخصص است که علائم بیماری را از بیمار جویا می‌شود و آن را وارد کامپیوتر می‌کند. به‌این‌ترتیب نمی‌فهمم چطور استفاده از این فناوری می‌تواند مردم را از مراجعه به پزشک بی‌نیاز کند. می‌توان از این فناوری برای کمک به پزشکان استفاده کرد؛ اما برای جایگزینی کامل آن با متخصصان پزشکی راهی طولانی درپیش است.

این احتمال وجود دارد، پزشکان جوان‌تری که برای تشخیص بیماری به هوش مصنوعی وابسته هستند، دیگر نتوانند الگوی مشکلات بیمار را تشخیص دهند و درضمن بیمار ممکن است نسبت به این روش درمانی احساس راحتی نداشته باشد. راسل می‌گوید:

اگر هوش مصنوعی به‌عنوان رابط مستقیم با بیمار و برای نوشتن علائم او استفاده شود، بیمار حس خوبی به این قضیه نخواهد داشت. درواقع وقتی بیمار به پزشک مراجعه می‌کند، دوست دارد احساس کند که یک نفر به او اهمیت می‌دهد.

ژانگ می‌گوید:

بااین‌حال مطمئناً دوست ندارید به اورژانس مراجعه کنید و ۵ساعت منتظر بمانید؛ زیرا دردی در شکم دارید که آپاندیس نیست و به گاستروانتریت (التهاب معده و روده) یا غذایی که خورده‌اید، مرتبط است. این بیماری‌ها، علائم خود را دارند و همان‌طور که پزشکان برای تشخیص بیماری، یک‌سری سؤال می‌پرسند، هوش مصنوعی نیز می‌تواند همین کار را انجام دهد.

او و تیمش هم‌اکنون مشغول آموزش هوش مصنوعی هستند تا بیماری بزرگسالان را نیز تشخیص دهد.