اگر کسی سرمایهی زیادی داشته باشد، یکی از بهترین راههای صرفکردن آن خرید گجتهای گرانقیمت مخصوص جیمز باند است. اخیرا نیز جذابترین گجت جیمز باند، یعنی خودرو استون مارتین DBS سوپرلجرای، به بازار عرضه شده است. دنیل کریگ، بازیگر نقش جیمز باند، استون مارتین DBS سوپرلجرا را طراحی کرده است. البته این ادعای خودِ استون مارتین است و مشخص نیست کریگ بهعنوان بازیگر چقدر در طراحی این خودرو دخالت داشته است.
شایان ذکر است فقط هفت دستگاه از این خودرو خاص تولید و با قیمت ۷۰۰ هزار و ۷ دلار به بازار عرضه خواهد شد. این هفت دستگاه خودرو همگی به رنگ آبی هستند و خریداران علاوهبر خودرو، ساعت گرانقیمت و کمنظیر Omega Seamaster Diver 300m را نیز هدیه خواهند گرفت. از دیگر هدایایی که مالکان خودروی جیمز باند دریافت خواهند کرد باید به دستگاه فروش نوشیدنی Moet & Chandon به قیمت ۳۵ هزار دلار، کیسه بکس Versace با ارزش ۱۵۵۰ دلار و جعبهسیگار Bey Berk به قیمت ۱۶۵ دلار اشاره کرد.

استون مارتین در بخش فنی DBS سوپرلجرا از پیشرانهای ۵/۲ لیتری V12 تویینتوربو استفاده کرده است که میتواند ۷۱۵ اسببخار قدرت و ۹۰۰ نیوتنمتر گشتاور تولید کند. گرچه این خودرو مانند خودرو فیلمهای جیمز باند به کلید پرتابکردن سرنشین از خودرو مجهز نیست، درعوض میتواند در ۳/۴ ثانیه از حالت سکون به سرعت ۱۰۰ کیلومتربرساعت برسد و حداکثر سرعتش نیز ۳۳۵ کیلومتربرساعت است.

ساعت امگا که به مالک این خودرو هدیه داده میشود، کیفی با نقشونگاری ویژه دارد و در بستهی آن، یک قطعه بلیت مراسم اکران اولیهی جدیدترین فیلم جیمز باند (No Time to Die) نیز قرار دارد. بهگفتهی نیومن مارکوس، ۱۲ درصد (حداقل ۳۳۰ هزار دلار) از سود حاصل از فروش این خودروها به سازمان The Opportunity Network اهدا خواهد شد.
المپوس افزونبر معرفی و عرضهی دوربین جدید E-M5 Mark III به بازار، بهتازگی دوربینی دیگر با نام PEN E-PL10 را معرفی کرده است. PEN E-PL10 دوربین میکرو چهارسوم جدید المپوس بهشمار میآید و قرار است در بازارهای ژاپن و چین بهدست مصرفکنندگان برسد. گرچه E-M5 Mark III هنگام معرفی تمام توجهات را بهخود جلب کرد، درهرصورت PEN E-PL10 نیز دوربین خاصی بهشمار میآید و ویژگیهای جالب مختص به خودش را دارد.
دوربینهای خانوادهی PEN E-PL المپوس چند سالی است در بین بلاگرهای حوزهی مُد، غذا، سبک زندگی و سفر محبوبیت زیادی پیدا کردهاند؛ زیرا ابعادشان جمعوجور و حملشان راحت است و درزمینهی ثبت تصاویر و ضبط ویدئوهای باکیفیت بسیار قدرتمند هستند.
Olympus PEN E-PL10 ازلحاظ ظاهر بخشهای جلویی و پشتی بهحدی به دوربین PEN E-PL9 شباهت دارد که نمیتوان بهسادگی این دو دوربین را از یکدیگر تشخیص داد. دوربین جدید E-PL10 همچون نسل پیشین از نمایشگر لمسی سه اینچ ۱،۰۴۰ هزار نقطهای بهره میببرد. این نمایشگر در دوربین PEN E-PL9 بهسمت بالا میچرخید؛ اما در دوربین جدید PEN E-PL10 بهسمت پایین میچرخد تا از این طریق ضبط ویدئو و ثبت تصاویر سلفی راحتتر باشد.

دوربین جدید المپوس ازلحاظ مشخصات سختافزاری نیز تفاوتهای چندانی با مدل پیشین خود ندارد و شباهتهای زیادی بین این دو دیده میشود. طبق ادعای وبسایت DPReview، المپوس PEN E-PL10 از همان حسگر ۱۶/۱ مگاپیکسلی Live MOS و پردازندهی تصویر TruePic VIII نسل قبل استفاده میکند. افزونبراین، دوربین جدید المپوس از لرزشگیر تصویر سهمحوره با گواهی CIPA برخوردار است. طبق استاندارد CIPA، این سیستم لرزشگیر میتواند تا ۳/۵ استاپ از لرزشهای واردشده به دوربین بکاهد.
ناگفته نماند دوربین جدید المپوس از فناوری فوکوس خودکار با توانایی تشخیص کنتراست (CDAF) پشتیبانی میکند و همچون دوربین PEN E-PL9، نرخ عکاسی پیاپی (Burst) معادل ۸/۶ فریمبرثانیه دارد و میتواند ویدئوهای 4K را با نرخ ۳۰ فریمبرثانیه ضبط کند.
المپوس در دوربین جدید، تنظیماتی تازه بهنام Fine Tune اضافه کرده است تا از این طریق میزان اثرهای جلوههای مربوط به فیلتر Art را روی تصاویر تنظیم کند. بهعقیدهی برخی کارشناسان، درواقع تفاوت اصلی بین PEN E-PL10 و PEN E-PL9 به همین قابلیت Fine Tune مربوط میشود. جلوههای فیلتر Art که شباهت زیادی به فیلترهای اینستاگرام دارند، در دوربین پیشین نیز وجود داشتند و بهطور کلی یکی از محبوبترین قابلیتهای دوربینهای المپوس بهشمار میآیند. بااینحال، ازآنجاکه امکان تنظیم آنها بهصورت دستی وجود نداشت، همواره کاربران از المپوس گلایه میکردند. ظاهرا این شرکت در دوربین جدیدش به انتقادها گوش فراداده است.
قابلیت Fine Tune یکی از قابلیتهای جالب و مهم دوربین PEN E-PL10 بهشمار میآید؛ اما نکتهی ناامیدکننده این است که کاربران همچنان باید با همان ۱۶ فیلتر پیشین دستوپنجه نرم کنند و فیلتر جدیدی اضافه نشده است. بااینهمه، دوربین جدید PEN E-PL10 همچنان محصولی بهشمار میآید که استفاده از آن کار راحتی است تا عکاسان غیرحرفهای نیز بتوانند از آن بهره ببرند و تصاویر جذابی ثبت کنند. یکی از حالتهای جالب دوربین، حالت Advanced Photo است که بهصورت خودکار برخی از گزینههای پیچیدهی دوربین نظیر اکسپوژر چندگانه و Live Composite را تنظیم میکند تا هرکسی بتواند عکاسی کند.
دوربین PEN E-PL10 المپوس درزمینهی اتصالات از تنوع درگاه مناسبی بهرهمند است. این محصول یک درگاه میکرو USB و یک درگاه میکرو HDMI دارد و از وایفای 802.11 b/g/n و بلوتوث نسخهی ۴ پشتیبانی میکند تا از این طریق بتواند با اپلیکیشن Olympus Image Share همگامسازی شود.

المپوس قصد دارد رویکردش برای عرضهی PEN E-PL9 را دربارهی دوربین جدید نیز تکرار کند. برایناساس، فقط بدنهی دوربین PEN E-PL10 را درکنار چند کیت جداگانه عرضه میکند. کیت اول شامل لنز ۴۲-۱۴ میلیمتری M.Zuiko Digital ED F3.5-5.6 EZ است و در کیت دوم درکنار لنز یادشده، لنز M.Zuiko 40-150mm F4-5.6 R را نیز شاهد هستیم. دوربین جدید المپوس قرار است در رنگهای مشکی و قهوهای و سفید روانهی بازار شود. این یعنی از عرضهی PEN E-PL10 در مدلی با ترکیب کلاسیک مشکی و نقرهای خبری نخواهد بود.
فعلا اطلاعات دقیقی از قیمت عرضهی این محصول به بازار نمیدانیم. طبق اعلام رسمی، المپوس PEN E-PL10 در نوامبر ۲۰۱۹ (آبان و آذر ۱۳۹۸) در کشورهای ژاپن و چین عرضه خواهد شد. المپوس گفته است فروش PEN E-PL9 درکنار دوربین جدید ادامه پیدا خواهد کرد.
دیدگاه شما کاربران زومیت دربارهی دوربین جدید المپوس چیست؟
قیمت بهروز و مشخصات فنی و هر اطلاعات موردنیاز دیگر برای خرید ارزان و آگاهانهی انواع دوربین عکاسی را در بخش محصولات زومیت بیابید. در این بخش، علاوهبر مشخصات فنی دقیق دوربینهای کانن، نیکون، پاناسونیک، سونی و دیگر برندها، امکان مقایسهی دو یا چند محصول درکنار گالری تصاویر رسمی محصولات دردسترس خواهد بود.
ظاهرا صفحهکلید GBoard بهزودی جملات ناتمام کاربران را کامل خواهد کرد؛ بنابراین، با جملات پیشفرضی روبهرو خواهیم بود که این صفحهکلید پیشنهاد میکند و درنهایت، مناسبترین جملات دراختیار کاربران قرار خواهد گرفت و از آن استفاده خواهند کرد. همچنین، این قابلیت در مواردی با پیشنهادهای خود، از نوشتن پیامهای توهینآمیز جلوگیری و پیشنهادهای بهتری ارائه خواهد کرد.

مقالههای مرتبط:
کاربران میتوانند در مواقعی که به ارسال پیام طولانی نیاز و درعینحال عجله دارند، از این قابلیت هوشمند استفاده کنند. درحالحاضر، این ویژگی در جیمیل وجود دارد که امکان پاسخدهی سریع به پیامها و انتخاب کلمات بهتر را به کاربران میدهد؛ درنتیجه، کاربران دیگر برای انتخاب کلمات سردرگم نیستند و بهترین دایرهی واژگان دراختیارشان است. با کمک این قابلیت هوشمند GBoard بهبود متنها و نوشتهها را شاهد خواهیم بود.
نیروی دریایی در تمام دنیا به عنوان بازوی محوری هر کشور برای حفظ منافع در آبهای سرزمینی و فرا سرزمینی محسوب میشود و از این رو همواره نیرویی تجهیزات محور است که به سلاحهای بهروز نیاز دارد.

نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران یکی از حساسترین نیروهای مسلح کشور است. این نیرو در زمان آغاز جنگ تحمیلی و تنها پس از گذشت ۶۷ روز پس از شروع جنگ، سه عملیات بزرگ دریایی انجام داد و توانست نیروی دریایی عراق را منهدم و دو سکوی نفتی البکر و الامیه را نابود کند. عملیات مروارید که در ۷ آذر سال ۵۹ صورت گرفت نقطه عطفی در تاریخ عملیاتهای دریایی بود که این نیرو تنها با در اختیار داشتن ۱۲ فروند از موشکهای هارپون توانست کمر نیروی دریای عراق را با انهدام پنج فروند ناوشکن و یک فروند هواپیمای میگ ۲۳به طور کامل بشکند.
در سالهای اخیر، نیروی دریایی ماموریتهای بسیار مهمی را علاوه بر آبهای دریایی کشورمان در آبهای آزاد و بین المللی به انجام رسانیده که یکی از این ماموریتها مبارزه با دزدان دریایی در آبهای بین المللی است. وظیفه حفاظت از آبهای بین المللی به ناوگروه ۴۴ نیروی دریایی واگذار شده که این ناوگروه متشکل از ناوشکن الوند و ناو پشتیبانی رزمی بوشهر بوده که از اواسط مهرماه ۹۵ به منظور برقراری امنیت خطوط مواصلاتی و به اهتزاز درآمدن پرچم کشورمان ماموریت خود را در آبهای آزاد و بین المللی آغاز کرد.
نیروی دریایی ارتش برای تحقق این ماموریتها و تامین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز نیاز به تجهیزات و تسلیحات بومی دارد که در هنگام نیاز به صورت خودکفا و بومی از آنها استفاده کند.
به همین دلیل باشگاه خبرنگاران جوان قصد دارد طی مجموعه گزارشهایی، دستاوردهای بومی ایران در عرصه دریا را بررسی و معرفی کند.

در قسمت اول این مجموعه گزارشها ناوشکن جماران، در دومین گزارش ناوشکن دماوند، سومین گزارش به ناوشکن سهند، در چهارمین گزارش زیردریایی فاتح، پنجمین گزارش زیردریایی غدیر، ششمین گزارش اژدر حوت و هفتمین گزارش اژدر والفجر بررسی شد و در این گزارش هواناو تندر را تحلیل خواهیم کرد.
هواناو تندر آماده عملیاتهای آبی – خاکی
در یک عملیات نظامی، مهمترین بخش پیاده نظامی است، چرا که با وجود پیشرفتهای فراوان و امکان حمله به یک منطقه از راه دور، در آخر این نیروهای پیاده هستند که باید محل مورد نظر را تصرف کنند، حال تصور کنید لازم باشد تا نیروهای پیاده در تعداد بالا از طریق دریا جابهجا شوند؛ اینجا است که اهمیت هاورکرافتها یا همان هواناوها مطرح میشود.
هواناوها قادر هستند نیروهای پیاده را در تعداد بالا جابهجا کرده و حتی به خاطر ویژگی انجام عملیات آبی - خاکی در بخشی از خاک دشمن نفوذ و اقدام به تخلیه نیروها کنند؛ اهمیت این موضوع باعث شد تا مانند سایر کشورهای پیشرفته حوزه نظامی جوانان جمهوری اسلامی ایران هم دست به کار شوند و هواناو تندر ایرانی را طراحی و بسازند.

تندر ایرانی با وزن حدود ۱۱ تن، طول نزدیک به ۱۷ متر، عرض تقریبی ۸ متر و ارتفاع بیش از ۶ متر قادر است با سرعتی بیش از ۹۰ کیلومتر بر ساعت پیش برود و بردی در حدود ۲۷۰ کیلومتر دارد؛ این هواناو بومی میتواند حدود ۶۰ تفنگدار دریایی را با خود حمل و در ساحل پیاده کند.
نباید فراموش کرد که مأموریت اصلی یک هواناو حملونقل واحدهای تفنگدار دریایی در جریان یک تهاجم آبی- خاکی است چرا که سرعت بسیار بیشتری نسبت به کشتیها دارند و میتوانند به راحتی روی ساحل ماموریت خود را ادامه دهند، اما در این میان یک نکته را باید دید که آن هم پشتیبانی هواناو از نیروهای پیاده است، نیروها پس از پیاده شدن از وسیله تا موضعگیری درست توان مقابله آنچنانی با تهدیدات ندارند، از این رو با نصب راکتاندازها هواناوها میتوانند آتشپشتیبانی لازم را اجاد کنند که این مهم در تندر ایرانی دیده شده است.

اختفاء، شلیک کروز و پرواز پهپاد توسط تندر
تندر علاوه بر توان شلیک راکتهای ساخت داخل از قابلیت شناسایی بالایی هم برخودار است، چرا که به همت جوانان انقلابی وزارت دفاع این هواناو قادر است عنوان پهپاد را از روی خود به پرواز درآورد و وارد فرآیند شناسایی تا تهاجمی شود، جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر از نظر پهپادی واحدهای بسیار گوناگونی در زمینه شناسایی، جنگال و رزمی در اختیار دارد که اضافه شدن این پرندهها به واحدهای شناور مثل هواناوها توان بسیار خوبی را در اختیار نیروهای عملکننده قرار میدهد.

تصور اینکه هواناوهای ایرانی به پهپادهایی با قابلیت انجام عملیاتهایی، چون جنگال و حمل مواد منفجره یا موشک برای ضربه زدن به دشمن مجهز شدهاند؛ این وسیله را به یک شناور مدرن و مجهز برای دفاع از مرزهای ایران و پاسخ دادن به حماقت دشمنان مبدل میسازد.
از طرف دیگر تندر به موشک کروز مسلح شده که این موضوع هواناو ایرانی را به سلاحی مرگبار تبدیل میکند، این موشک به نوعی یکی از بهترین سلاحهای مقابله با دشمن در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به حساب میآید؛ نکته جالب این است که میتوان موشک را با رادار موجی میلیمتری که بر بالای هواناو نصب شده هدایت کرد که از این رو برد آن هم افزایش خواهد یافت؛ البته همه خوب میدانند که موشکهای کروز پس از شلیک برای هدایت از فناوری هدایت مادون قرمز و تلویزیونی استفاده میکند، اما ترکیب دقت و سرعت بالای این موشک با سرعت و قابلیت جابهجایی هواناو پس از شلیک کابوسی بزرگ را برای هر دشمن ایجاده کرده است.

یکی دیگر از ویژگیهای هواناو ایرانی تندر توان استتار بالا است، هواناوها برای انجام ماموریت در ساحل و خشکی ساخته شدهاند و اگر نگاهی به خطوط سواحلی ایران بیندازیم متوجه وجود مکانهای بسیار زیاد میشویم که به تندر امکان اختفاء را میدهد تا یک پلتفورم مناسب برای انجام عملیاتهای غافلگیرانه بر علیه شناورهای متخاصم باشد؛ در حقیقت تندر قادر است از هر نقطهای برای چند لحظه کوتاه خارج شده و اقدام به شلیک انواع تسلیحات خود، چون موشک کروز کند؛ به همین خاطر هواناو بومی ایران وسیله بسیار مناسب برای انجام تاکتیکهای نبرد نامتقارن است.

سردار احمد وحیدی وزیر اسبق دفاع در مورد هواناو تندر گفته بود که این هواناو با مجهز شدن به انواع سامانهها و تجهیزات پیشرفته قادر است هر نوع ماموریتی را انجام دهد که به خوبی از پس آن برآمد، اما این نکته را نباید فراموش کرد که دانش ساخت چنین سلاحی بسیار بالا و در اختیار چند کشور است، حال که در اختیار ما نیز هست میتوان فراتر از این عرصه پا نهاد و به فکر تولید تجهیزات به مراتب پیشرفته باشیم.
از دیدگاه بسیاری از کاربران، ساعت هوشمند فسیل Gen 5 یکی از بهترین ساعتهای هوشمند مبتنیبر سیستمعامل Wear OS است. ظاهرا با دریافت آخرین بهروزرسانی وضعیت از این هم بهتر شده و ساعت هوشمند مذکور با سیستمعامل iOS بهتر از قبل کار میکند.
کاربران این گجت پوشیدنی میتوانند با دریافت آخرین بهروزرسانی، تماسهای تلفنی گوشی آیفون را روی آن دریافت کنند. ساعتهای هوشمند مبتنیبر سیستمعامل Wear OS قابلیت اتصال به گوشیهای هوشمند آیفون را دارند؛ اما از تمامی ویژگیهای اپلواچ برای اتصال به گوشی هوشمند آیفون برخوردار نیستند.

مقالههای مرتبط:
اکثر ساعتهای هوشمند فقط به کاربر اطلاعرسانی میکنند که شخصی با وی تماس گرفته است و حتی با وجود اسپیکر، امکان دریافت تماس روی ساعت هوشمند برای کاربران وجود ندارد. برخی از کاربران فسیل Gen 5 در Reddit اعلام کردهاند با بهروزرسانی جدید، هنگام اتصال به گوشیهای هوشمند اندرویدی نیز تماسها بهبود یافته است.
ساعت هوشمند ۲۹۵ دلاری فسیل Gen 5 با بدنهی استیل ضدزنگ، نمایشگر OLED، پردازندهی اسنپدراگون Wear 3100، یک گیگابایت حافظهی رم و جدیدترین نسخهی سیستمعامل Wear OS مرداد امسال معرفی و به بازار عرضه شد.
آیا زهره در گذشته سیارهای پوشیده از آب بوده است؟ براساس پژوهشی جدید این فرضیه حقیقت ندارد و بدینترتیب، احتمال وجود حیات در زهرهی میلیونها سال پیش کاهش مییابد. امروزه، آبوهوای زهره فاصلهی زیادی با شرایط ایدهآل دارد. جوّ این سیاره با ابرهای زیادی پوشیده شده و سطح آن جهنمی است؛ زیرا بهدلیل اثر گریز گلخانهای دمای سطح این سیاره به دمای ذوب ۳۷۰ درجهی سانتیگراد هم میرسد.
بهاعتقاد گروهی از دانشمندان، در اوایل شکلگیری منظومهی شمسی، زهره از پیشنیازهای حیات برخوردار بو تقریبا هماندازه و همجرم زمین بوده و حتی تکتونیک صفحهای دارد. شدت نور خورشید در گذشته کمتر بوده است؛ بنابراین، زهره با وجود فاصلهی نزدیک به خورشید در محدودهی سکونتپذیر قرار داشته؛ بهطوریکه امکان جاریشدن آب مایع روی سطح آن وجود داشته است.
دانشمندان به این فرضیه معتقدند سکونتپذیری زهره با افزایش شدت پرتوهای خورشیدی و تبخیر اقیانوسهای آن از بین رفته و بخار آب گازی گلخانهای مانع از فرار گرمای سیاره شده است. بدینترتیب، چرخهی افزایش دما در جوّ خیس زهره آغاز شده و تبخیر بیشتر اقیانوسها و افزایش بخار آب دما را بیشازپیش افزایش داده است.

در سپتامبر، گروهی از پژوهشگران مؤسسهی مطالعات فضایی گدارد ناسا، شبیهسازیهای بیشماری از سناریوهای متعدد را منتشر کردند که امکان جاریشدن آب مایع روی سطح زهره در میلیونها سال پیش و پیش از وقوع اثر گریز گلخانهای فراهم میکند. باوجوداین، براساس بررسیهای جدید، از همان ابتدا هم اقیانوس مایعی روی سطح زهره وجود نداشته است. با اینکه پژوهشهای گذشته براساس ویژگیهای شیمیایی جوّ و مناطق مرتفع زهره به محیط مرطوب و گرم آن اشاره کردهاند، پژوهشهای جدید نشان میدهند نقاط مرتفع براثر مواد مذاب شکل گرفتهاند نه آب.
مقالههای مرتبط:
با توجه به این یافته میتوان به ترکیب کوههای زهره پی برد. در گذشته، دانشمندان تصور میکردند کوهستانهای زهره درست مانند قارههای زمین از سنگهای گرانیتی تشکیل شدهاند. گرانیت برای شکلگیری به مقدار زیادی آب نیاز دارد؛ اما براساس دادههای مأموریت ماژلان از فلات Ovda Regio، کوهها و نقاط مرتفع زهره از بازالت تشکیل شدهاند. ماژلان بین سالهای ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۴ زهره را بررسی کرد. آلن تریمان، یکی از دانشمندان انجمن پژوهش فضایی دانشگاهها و مؤسسهی سیارهای و قمری میگوید:
اطلاعات کمی از سطح زهره داریم. اگر کوههای Ovda Regio مانند اکثر نقاط زهره از بازالت تشکیل شده باشند، احتمالا بهصورت فشرده و با نیروهای داخلی به ارتفاع فعلی رسیدهاند. این فرایند مشابه شکلگیری بعضی کوهستانهای زمین براثر حرکت تکتونیکهای صفحهای است.
گروه امنیتی دفاعی خبرگزاری تسنیم ــ حفاظت از جان نیروهای عملکننده در هر نیروی نظامی یکی از اصول اولیه و بسیار مهم محسوب میشود که تا کنون برای تحقق هرچه بهتر آن کارهای زیادی صورت گرفته است که از تجهیزات انفرادی نظیر کلاه، جلیقه ضدگلوله و... تا خودروهای حملکننده نیروها را شامل میشود.
در این زمینه میتوان خودروها را به دو حوزه اصلی نفربرهای زرهی و خودروهای مقاوم در برابر مین یا کمین (که اصطلاحاً به آنها اِمرَپ گفته میشود) دستهبندی کرد.
بخش اول از گزارش دوگانه تسنیم با عنوان «زرهپوشهای ایران» ــ که آن را در ادامه خواهید خواند ــ به معرفی خودروهای محافظتشده و امرپهای موجود در نیروهای مسلح کشورمان پرداخته و در بخش دوم این گزارش نیز ــ که متعاقباً منتشر خواهد شد ــ نفربرهای زرهی ایران را بررسی خواهیم کرد.
همانطور که گفته شد، امرپها خودروهای زرهپوششدهای هستند که از جان نفرات در برابر خطراتی نظیر مینها و بمبهای کنارجادهای و یا کمینهای غافلگیر کننده دشمن محافظت میکنند.
حفاظت این خودروها از سطوح مختلفی از مقاومت در برابر گلولههای سلاحهای تهاجمی و تیربار گرفته تا بمبهای کنارجادهای و مین را شامل شده و این سطح از حفاظت، متفاوت از میزان لازم برای یک تانک است که انتظار میرود در برابر گلولههای ضدزره و موشکها مقاومت داشته باشند.
برای مثال، آمریکاییها پس از اشغال عراق در سال 2003، با مقاومت شدید گروههای مردمی این کشور مواجه شدند که یکی از نتایج آن، حملات متعدد به خودروهای نظامیان آمریکایی در جادهها بهروشهای مختلف از جمله بمبهای کنارجادهای بود. این امر سبب بروز نیاز فوری به افزایش حفاظت زرهی خودروهای حامل نظامیان شد؛ نیازی که بهطور مشابه در افغانستان نیز گریبانگیر اشغالگران شده بود.
در کشور خودمان نیز به واسطه وجود تهدید گروهکهای تروریستی در مرزها که توسط دشمنان به خوبی تجهیز می شوند، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در مرزها در معرض آسیب قرار داشته و این امر سبب شد که نیاز به ایجاد رده های مختلف حفاظت برای خودروها در ایران نیز احساس شود.
برای برطرف کرد این نیاز مهم تاکنون کارهای مختلفی صورت گرفته و برخی از نمونهها نیز به مرحله ساخت و حتی رونمایی رسیده و در برخی موارد تصاویری از خط تولید از برخی محصولات نیز منتشر شده است.
فارغ از اینکه اکنون در نیروهای مسلح (برای مثال در مرزبانی) چه میزان از این خودروها بکارگیری شده و در حالت عملیاتی هستند، به بررسی خودروهای ضدکمین (امرپ) ایرانی خواهیم پرداخت.
بیشتر بخوانید"
بیشتر بخوانید
* یوز
خودروی محاظت شده یوز برای استفاده در رده های مرزی مرزبانی نیروی انتظامی تجهیز شده و در برابر گلولههایی در حد سلاح ژ3 که کالیبر 7.62 و هسته سربی دارد مقاوم سازی شده است. طراحی بدنه آن به صورت کپسول بوده و با حداقل خطوط جوش ساخته شده است.
شیشه های بکار رفته در خودروی یوز دارای حداقل 4 لایه پلی کربنات است که مانع پخش شدن و پرش شیشه و اصابت تیر و ترکش به نفرات میشود. روی سقف خودرو یک برجک دارای زره و پنجره های شیشه ای با قابلیت چرخش و امکان نصب انواع تیربارهای سبک و کنترل از راه دور تعبیه شده است.
تعداد سرنشینان این خودرو، 7 نفر بعلاوه راننده است.

خودروی یوز
خودروی یوز امکاناتی نظیر گیرنده موقعیت یابی جهانی، دوربین دید به جلو و عقب، دوربین های دید در شب را نیز می تواند بنا به درخواست و سفارش مورد بهره برداری قرار دهد. وزن خالی آن 2700 کیلوگرم بوده و امکان حمل 1000 کیلوگرم بار را دارد.
موتور این خودرو 4200 سی سی است و توان 129 اسب بخار را در دور موتور 3800 دور بر دقیقه در اختیار قرار می دهد. دو باک بنزین 90 لیتری نیز برای خودروی یوز که به بیشترین سرعت 105 کیلومتر بر ساعت می رسد در نظر گرفته شده است.
طول، عرض و ارتفاع این خودرو به ترتیب 5.35، 2.03 و 2.11 متر بوده و امکان جابجایی آن با هواپیمای سی-130 وجود دارد. سامانه تعلیق عقب این خودرو تقویت شده و امکان استفاده از لاستیک های ضد پنچری را دارد.
* کاراکال
در نمایشگاه تجهیزات پلیسی (ایپاس) سال 98 اطلاعاتی از یک خودروی مقاوم در برابر گلوله جدید به نام «کاراکال» منتشر شد. این خودرو در کلاس وزنی 5 تن و حمل 6 سرنشین در دو ردیف 3 نفری ساخته شده است.
کاراکال خودرویی با طول، عرض و ارتفاع به ترتیب 5.7، 2.3 و 2.4 متر بوده و قابلیت نصب یک برجک به ارتفاع 30 سانتیمتر را نیز دارد. یک موتور 140 اسب بخار چهار سیلندر که با آب خنک می شود، قوای محرکه آن را تأمین کرده و نسبت توان به وزن 28 را برای آن فراهم می کند.
بیشترین سرعت این خودرو 100 کیلومتر بر ساعت بوده و شیب روی طولی 60 درصد و عرضی 30 درصد و عبور از موانعی تا ارتفاع 43 سانتیمتر از دیگر مشخصات حرکتی آن است. این خودرو با یکبار سوختگیری امکان طی مسافت 500 کیلومتر را دارد.


کاراکال
روی برجک این خودرو انواع سلاح های سبک و نیمه سنگین مانند تیربار 12.7 میلیمتری قابل نصب بوده و 5 دریچه برای تیراندازی سرنشینان از داخل خودرو تعبیه شده است. سطح حفاظت بالستیکی بدنه این خودرو نیز مقاومت در برابر گلوله های کالیبر 7.62 میلیمتری هسته سربی از فاصله 10 متری است.
امکان به کارگیری تایرهای پنچررو و انواع سامانه های سرمایش و گرمایش متناسب با این خودرو به درخواست سفارش دهنده وجود دارد. همچنین دوربین دید پیرامونی برای راننده و فرمانده در این خودرو در نظر گرفته شده است.
* روئینتن
خودروی «روئینتن» که در 11 مهر 1398 معرفی شده است، جدیدترین دستاورد در زمینه خودروهای محافظت شده است که نمونه اولیه این خودرو توسط جهاد خودکفایی نیروی زمینی ارتش توسعه یافته است.
در روئینتن از زره کامپوزیتی پیشرفته استفاده شده که ضمن ایجاد حفاظت، از وزن کمتری نیز برخوردار است. سطح حفاظت این خودرو، مقاومت در برابر گلوله های 12.7 میلیمتری هسته فولادی عنوان شده است.
در این خودرو مساحت پنجره ها تا حد امکان کم در نظر گرفته شده است تا ضعف نسبی شیشه های تهیه یا ساخته شده برای آن نسبت به زره کاموزیتی بدنه کمترین تأثیر منفی را در حفاظت کلی خودرو داشته باشد.
درب های آن خلاف جهت هم باز می شوند تا نفرات پس از پیاده شدن از دو سمت عقب و جلو آسیب پذیری کمتری داشته و از درب ها به عنوان سپر استفاده کنند.


روئینتن
یک دریچه نسبتاً بزرگ نیز روی سقف خودرو تعبیه شده که به نفرات امکان دسترسی به جایگاه سلاح نصب شده روی سقف را می دهد.
در نمونه رونمایی شده یک تیربار کالیبر 12.7 میلیمتری به عنوان سلاح روی سقف نصب شده بود. البته حفاظت نفر کاربر سلاح روی سقف از تمام جهات کامل نیست و فقط از سمت عقب محافظت می شود.
ممکن است در نمونه های تولیدی اقدام به نصب برجک حفاظت شده برای کاربر سلاح روی سقف شود یا اینکه به طور کلی از سکوی دو درجه آزادی کنترل از راه دور برای به کارگیری سلاح روی سقف استفاده شود.

خودروی روئینتن نزاجا دارای فضایی برای حمل بار در پشت کابین بوده و دو تایر ذخیره نیز در همین فضا برای آن در نظر گرفته شده است. حفاظت بخش موتور خودرو نیز مانند بدنه بوده و از این حیث خطر از کار انداختن خودرو تنها با شلیک به موتور آن که در برخی خودروها حفاظت شده دیده می شود در روئینتن وجود ندارد.

نمایی از داخل خودروی روئینتن
احتمالاً در نمونههای تولید انبوه روئینتن، شاهد افزوده شدن برخی جزئیات و تجهیزات از جمله دوربین های دید به جلو و عقب و چراغ های LED برای تأمین روشنایی محیط اطراف خودرو خواهیم بود.
* طوفان
خودروی مقاوم در برابر مین و کمین یا به اصطلاح امرپ «طوفان»، اولین محصول منطبق با استانداردهای این رده حفاظتی ساخت داخل بوده است. نمونه های اولیه آن در نمایشگاه تجهیزات پلیس (ایپاس) در سال های گذشته مشاهده شده بود. خط تولید این خودرو با تحویل 5 دستگاه از آن در سال 1397 افتتاح شد. این خودرو برای تحویل به واحدهای مرزی نیروی انتظامی و سپاه در نظر گرفته شده است.

اتاق و کف این خودرو تا سطح دوم استاندارد حفاظتی Stanag 4569 مقاوم شده که به معنای مقاومت در برابر گلوله های کالیبر 7.62 میلیمتری هسته فولادی بوده و سطح حفاظت آن در برابر انفجار، مقاومت در مقابل 6 کیلوگرم TNT اعلام شده است. شکل کف این خودرو به شکل V در نظر گرفته شده تا بیشتری انحراف را در موج انفجار ایجاد کند.


طوفان
خودروی 14000 کیلوگرمی طوفان دارای ابعاد طول، عرض و ارتفاع تا سقف به ترتیب 7، 2.47 و 3.01 متر است. این خودرو ظرفیت حمل یک راننده، فرمانده و 8 سرنشین دیگر را تا شعاع 1100 کیلومتر دارد. درب مستقل برای راننده و نفر کناری بوده و درب سایر سرنشینان در عقب خودرو تعبیه شده است.
بیشترین سرعت آن در جاده 100 کیلومتر بر ساعت بوده، گیربکس دستی و 9 سرعته داشته و امکان عبور از موانعی تا ارتفاع نیم متر و کانال آب تا عمق 1.5 متر را دارد. طوفان امکان شیب روی طولی 60 درصد و عرضی 30 درصد را دارد که قابلیت حرکتی مناسبی محسوب می شود. موتور دیزلی 8 سیلندر آن که با آب خنک می شود توان 260 اسب بخار را برای این خودروی دو دیفرانسیل و چهار چرخ متحرک ایجاد می کند.

تایرهای خودروی ضد مین و ضد کمین طوفان، قابلیت حرکت در حالت پنچری را تا شعاع 50 کیلومتر داشته ضمن اینکه این خودرو به سامانه کنترل مرکزی باد تایرها نیز مجهز شده است. 8 دریچه برای شلیک از داخل توسط نفرات پیش بینی شده و یک برجک متحرک با ارتفاع 44 سانتیمتر نیز روی سقف خودرو تعبیه شده که می تواند تیربار کالیبر 14.5 میلیمتر را نیز مورد استفاده قرار دهد.

نمایی از داخل امرپ طوفان
برای ایجاد امنیت بیشتر در شرایط ضعف دید، برای هر یک از دو سمت جلو و عقب این خودرو یک دوربین در نظر گرفته شده و برای آسایش بیشتر سرنشینان در شرایط مختلف، سامانه های تهویه مطبوع و سرمایش و گرمایش در نظر گرفته شده است. همچنین در طوفان از صندلی های مقاوم به ضربه و شوک ناشی از انفجار استفاده شده است.
* رعد
در 22 مرداد 1398 علاوه بر تحویل تعداد بالایی از نسل دوم خودروی راهکنشی ارس، از نسل جدید خودروهای ضد مین و ضد کمین ساخت داخل با نام «رعد» نیز رونمایی شد. طراحی و ساخت خودرو تاکتیکی ضدمین و ضد کمین رعد براساس نیازمندی نیروهای مسلح برای دستیابی به محصولی با قابلیت سرعت بالاتر، حرکت در شیبهای طولی و عرضی تند و عبور از موانع سخت انجام شده است.

رعد خودرویی 6 چرخ متحرک یا به اصطلاح 6*6 بوده و به منظور انجام مأموریتهای امنیتی و حفاظ ایمنی سرنشینان خودرو در مقابل مین و تلههای انفجاری و بمبهای کنار جاده ای، متناسب با اقلیم و آب و هوای کشور و بر اساس بدنه نفربر به صورت یکپارچه و کف V شکل طراحی شده است و فاقد شاسی میباشد.
این خودرو در برابر نفوذ گلولههای هسته فولادی، ترکش و انفجار مین ضد تانک در زیر خودرو بسیار مقاوم است. خودرو رعد در تراز خودروهای ضد مین و کمین با سطح استانداردهای حفاظتی بالا علاوه بر حفاظت از سرنشینان نفربر، تمامی قطعات و مجموعههای اصلی نفربر به غیر از سیستم تعلیق در برابر برخورد گلوله، ترکش و انفجار محافظت شده است.


خودروی ضدمین و ضدکمین رعد
خودروی رعد نیز دارای یک برجک روی سقف با قابلیت به کار گیری انواع سلاح های نیمه سنگین شامل سکوهای کنترل از راه دور تیربار 12.7 میلیمتری را دارد. 6 دریچه نیز برای تیراندازی سرنشینان به بیرون تعبیه شده و سامانه تهویه به کار رفته در این خودرو سبب می شود تا کمترین دود ناشی از سلاح در کابین باقی بماند. همچنین از دوربین رو به جلو نصب شده روی سقف برای افزایش دید سرنشینان در شرایط مختلف بهره گیری شده است.
از تصاویر منتشر شده به نظر می رسد که درب عقب خودروی محافظت شده رعد، بر خلاف طوفان که به صورت لولایی به سمت چپ باز می شود، به سمت پائین باز شده و یک سطح شیبدار را تشکیل می دهد تا ورود و خروج نفرات به سهولت و با سرعت بیشتری انجام شود.

نمایی از داخل امرپ رعد
در هر چهار سمت روی سقف خودروی رعد نیز چراغ های LED نصب شده تا نفرات دید خوبی نسبت به محیط اطراف خودرو تا فاصله چندین متری داشته باشند.
خودرو زرهی ضد مین و ضدکمین رعد خودرویی مناسب نبردهای نامتقارن، داخل شهری و پاسگاهای مرزی و مناطق عملیاتی است. این خودرو قادر است امنیت فرماندهان، شخصیتها و نفرات در عبور از مناطق مشکوک به تلههای انفجاری و بمبهای کنار جادهای را تأمین کند.
خودرو پیشرفته زرهی ضد مین و ضدکمین رعد نمونه روزآمد سازی شده و پیشرفتهتر نسل قبلی طوفان است. سیستم موتور، انتقال قدرت، وزن عملیاتی، شعاع عملیاتی، سرعت، قابلیت حمل سلاح، ظرفیت حمل نفرات و بار، سیستم حفاظت در مقابل انفجار و سطح حفاظت بالستیک بدنه در خودروی رعد به شکل کاملاً چشمگیری به روزتر و قویتر شده است.
آنچه در بالا خواندید، مرورکوتاهی بود بر خودروهای محافظت شده و امرپهای موجود در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران که برخی از آنها حتی تولید انبوه نیز شده اند. امیدواریم با بکارگیری این خودروها در سطح گسترده در نیروهای مختف -بخصوص در مرزبانی- آمار بسیاری از حوادث و خطراتی که جان نیروهای عمل کننده را تهدید می کند، به صفر نزدیک شود.
حتما بسیاری از شما میدانید که تجمع چربی در رگها احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی را افزایش میدهد؛ اما حالا دانشمندان شواهد اولیهای را مبنی بر بروز مشکلات ریوی در اثر تجمع چربیها کشف کردهاند که ممکن است با بیماری آسم در ارتباط باشد. در حال حاضر هم میدانیم که افراد چاق بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری آسم قرار دارند؛ اما تاکنون بر این باور بودیم که احتمالا فشار زیادی که بر ریهی افراد چاق وارد میشود یا وجود التهابها در بدن این افراد سبب افزایش احتمال بروز آسم در افراد چاق است. حالا با شواهد بهدست آمده میتوان گفت رسوبات چربی هم میتوانند در بروز این بیماری نقش بازی کنند.
دانشمندان با استفاده از اطلاعات بهدستآمده از یک مطالعهی پیشین، بافت ریوی ۵۲ نفر را که فوت شده بودند، مورد بررسی قرار دادند. از میان این افراد، ۱۵ نفر دارای هیچگونه سابقهای از بیماری آسم نبودند، ۲۱ نفر مبتلا به آسم بودند اما این بیماری عامل مرگشان نبوده و ۱۶ نفر دیگر هم در اثر آسم جانشان را از دست داده بودند.

دانشمندان توانستند به کمک رنگها، بخشهای مختلفی از مجاری تنفسی را از یکدیگر متمایز ساخته و سپس به بررسی حدود ۱۴۰۰ نمونه بپردازند.
نتیجهی بهدستآمده از این مطالعه حیرتانگیز بود؛ تجمع و رسوب چربی در دیوارهی مجاری تنفسی به چشم میخورد. علاوهبر این، میزان بافت چربی با شاخص توده بدنی (BMI) فرد ارتباط دارد یا بهعبارتی وزن بیشتر بهمعنای تجمع چربی بیشتر است.
پیتر نوبل، فیزیولوژیست از دانشگاه استرالیا غربی میگوید:
ما متوجه شدیم که چربی اضافی در بدن میتواند در دیوارهی مجاری تنفسی انباشته شده و فضا را اشغال کند که این امر سبب افزایش التهابات در ریه میشود.
ما بر این باوریم که انباشت چربی در دیوارهی مجاری تنفسی سبب ضخیمشدن این بافتها شده و باعث کاهش جریان هوا و تبادل آن میشود که این پدیده، دستکم تا حدودی قادر به توضیح چگونگی ابتلا به آسم است.
این اولین باری است که رسوبات چربیها در ریه شناسایی میشوند؛ البته تجمع چربی در قلب و سایر اندامهای اطراف آن نظیر کبد پیش از این هم کشف شده بود.
بنابراین، کشف این پدیده عامل دیگری را در بروز آسم مطرح میکند که با نظریهی قبلی که مبنی بر ارتباط آسم و چاقی است، همخوانی دارد. بهنظر میرسد که چربی قادر است ساختار مجاری تنفسی را دستخوش تغییراتی کند و التهاب را در این بافتها افزایش دهد که همین امر با بروز آسم در ارتباط است.
هنوز سازوکاری که سبب انباشت چربی در ریهها میشود، بهعنوان یک راز باقی است. شاید تحقیقات بعدی این راز را برملا کنند. همچنین باید گفت، بهتر است تعداد افراد مورد آزمایش هم در تحقیقات بعدی افزایش یابند؛ در تحقیق مورد بحث تعداد این افراد ۵۲ نفر بود.
سؤال دیگری که مطرح میشود، این است که آیا با کاهش وزن میتوان از اثرات ناشی از انباشت چربی جلوگیری بهعمل آورد؟ چراکه میتوان بهکمک ورزش یا رژیم غذایی سالم و درکل با کاهش وزن، میزان چربی را در ریهها کاهش داد.
موضوع مهمی که از اینگونه تحقیقات میتوان استنباط کرد، این است که ما به درک بیشتر و عمیقتری از اثرات چاقی و اضافه وزن نیاز داریم تا بتوانیم با آن مبارزه کنیم و جالب است بدانید، تخمین زده شده که ۱۸ درصد از مردان و ۲۱ درصد از زنان در سراسر دنیا تا سال ۲۰۲۵ به فهرست افراد چاق میپیوندند. بنابراین، باید هرچه سریعتر در راه کشف اثرات چاقی و روشهای مبارزه با آن گام برداریم.
یکی از مطالعات پیشین، چاقی را با بیماریهای واگیر مقایسه کرده و گفته که ممکن است اطرافیان افراد چاق رفتارهای ناسالمی را در رابطه با رژیم غذایی از آنان بیاموزند و به چاقی دچار شوند.
مورد دیگری که در تحقیق مورد بحث به آن تأکید فراوانی شده، داشتن و حفظ وزن متناسب است؛ چراکه در این تحقیق مشخص میشود، چاقی و اضافهوزن تا چه حد میتواند عملکرد بدن را مختل کند و هرچه دانش ما در این زمینه بیشتر میشود، توانایی برای مبارزه با آن هم بیشتر میشود.
تیری تروسترز، رئیس انجمن تنفسی اروپا است؛ وی که در این تحقیق شرکت نکرده بود، گفت:
این کشفی مهم در حوزهی ارتباط چاقی و بیماریهای تنفسی است؛ زیرا نشان میدهد که چاقی چقدر میتواند اوضاع سلامتی مبتلایان به آسم را به مخاطره بیاندازد و علایم ناشی از این بیماری را وخیمتر کند. این تحقیق فراتر از معاینات بالینی رفته و دیدگاه ما را از این موضوع که افراد چاق فقط هنگام ورزش و تحرک بدنی فشار بیشتری به ریههایشان وارد میشود، تغییر داده و نشان داده است که در اثر چاقی، عملا تغییراتی در ساختار بافت مجاری تنفسی صورت میگیرد.
تحقیق مذکور در مجلهی دستگاه تنفسی اروپا منتشر شده است.
جگوار لندرور در حال توسعهی صفحهنمایش سهبعدی هدآپ (head-up) جدیدی است که به نظر میرسد هم از نظر ایمنی و هم برای سرگرمی سرنشینان مفید باشد. طی یک سرمایهگذاری مشترک با مرکز پیشرفته فوتونیک و الکترونیک (CAPE) در دانشگاه کمبریج، این فناوری در درجهی اول بهدنبال بهبود زمان واکنش راننده با ایجاد هشدارهای واقعیت افزوده است.
مهندسان جگوار لندرور ادعا میكنند كه استفاده از نمایشگر سهبعدی به منظور بهبود زمان واكنش از طریق اجازه دادن به راننده برای واكنش طبیعیتر در برابر خطرات و رخدادهای فوری مؤثر است. از این فناوری میتوان برای هشدار دادن به رانندگان دربارهی خروج از مسیر حرکت و خطرات پیشرو و همچنین نمایش جهتهای ناوبری ماهوارهای و بهبود دید در شرایط چالشبرانگیز استفاده کرد.

فناوری ردیابی سر و چشم اطمینان میدهد که کاربران میتوانند جلوههای سهبعدی را بدون استفاده از عینک مشاهده کنند؛ با این حال، هماکنون مشخص نیست که آیا رانندگان و مسافرانی که به دلیل مشکلات مربوط به چشم نمیتوانند جلوههای سهبعدی را در فیلمها مشاهده کنند، قادر خواهند بود از این فناوری استفاده کنند یا خیر.
مقالههای مرتبط:
گذشته از بحث ایمنی، مسئولان جگوار لندرور ادعا میکنند، این نمایشگرها میتوانند سرگرمی کاملاً منحصربهفرد و شخصی را برای مسافران در آیندهای کاملاً خودران ارائه دهند. فیلمها، جزئیات سفر و نشانههای محلی همه از جمله امکانات احتمالی برای این فناوری هستند.
والرین میجرینگ، پژوهشگر جگوار لندرور در این زمینه میگوید:
فناوری HUD سهبعدی نهتنها تجربهای بسیار غنیتر فراهم میکند، بلکه بخشی از برنامه «مقصد صفر» ما را تشکیل میدهد. علاوه بر آن به ما كمک میكند تا به سمت آیندهای ایمنتر، شهودیتر و هوشمندتر حرکت كنیم.
مقصد صفر (Destination Zero) مفهومی است که جگوار لندرور از آن بهعنوان نقشه راه خود یاد میکند و در حقیقت چشماندازی از آیندهای ایمنتر، سالمتر و سازگار با محیط زیست است؛ مفهومی که در آن، فناوری HUD سهبعدی جای خود را محفوظ نگه میدارد.

مفهوم دیگری که در این نقشه راه جای میگیرد، ایدهی «کابین هوشمند» جگوار لندرور است؛ کابین هوشمند با امید ایجاد فضای شخصیسازیشده در داخل خودرو برای رانندگان و مسافران با قابلیتهای ایمنی، سرگرمی و راحتی پیشرفته انجام وظیفه میکند. هنوز هیچ جزئیاتی دربارهی زمان تبدیل این طرح مفهومی به مرحلهی عملیاتی و استفاده از این فناوری در مدلهای تولیدی وجود ندارد.
آیا ما در جهان تنها هستیم؟ پاسخ، بستگی به این دارد که آیا حیات هوشمند نتیجهای محتمل از انتخاب طبیعی یا اتفاقی غیرمحتمل است. طبق تعریف، رویدادهای ممکن بهطور مکرر اتفاق میافتند و رویدادهای غیرمحتمل بهندرت یا فقط یک بار رخ میدهند. تاریخ تکامل ما نشان میدهد که بسیاری از سازشپذیریهای کلیدی (نه فقط هوش بلکه پیدایش حیوانات پیچیده، سلولهای پیچیده، فتوسنتز و خود حیات) رویدادهایی منحصربهفرد و بنابراین بسیار بعید بودهاند. از این رو، تکامل ما ممکن است مانند برندهشدن در بختآزمایی باشد که احتمال آن بسیار کم است.
جهان بهطور حیرتآوری وسیع است. کهکشان راه شیری بیش از ۱۰۰ میلیارد ستاره دارد و بیش از یک تریلیون کهکشان در جهانِ قابلمشاهده وجود دارند و این بخش بسیار کوچکی از جهانی است که ما میتوانیم آن را ببینیم. حتی اگر جهانهای قابلسکونت کمیاب باشند، تعداد بسیار زیادی سیاره وجود دارد و این امر نشان میدهد که شاید خارج از زمین نیز حیاتی وجود داشته باشد. پس بقیه کجا هستند؟ این همان پارادوکس فرمی است.
جهان بزرگ و قدیمی است و زمان و فضای کافی برای تکامل هوشمندی در آن وجود داشته است؛ ولی هیچ مدرکی دراینباره در دست نیست. آیا بعید است که هوش بهسادگی تکامل پیدا کند؟ متاسفانه ما نمیتوانیم برای یافتن پاسخ این سؤال حیات فرازمینی را مورد مطالعه قرار دهیم. در راستای یافتن پاسخی برای این سؤال، فقط میتوانیم تاریخچهی ۴/۵ میلیارد سالهی زمین را بررسی کنیم و ببنیم که آیا تکامل روی زمین تکرار شده است یا نه. تکامل گاهی تکرار میشود، گونههای مختلف بهطور مستقل طی فرایند تکامل نتایج مشابهی به دست میآورند. پس اگر تکامل بهطور مکرر خود را تکرار میکند، تکامل ما نیز ممکن است قابل تکرار باشد و حتی این تکرار اجتنابناپذیر باشد.

گرگ تاسمانی
نمونههای برجستهای از تکامل همگرا وجود دارد. یک گرگ تاسمانی کیسهدار منقرضشده در استرالیا دارای یک کیسهی کانگورومانند بود و با اینکه از تبار پستانداران دیگری تکامل یافته بود، ظاهری چون گرگ داشت. همچنین موش کور کیسهدار، مورچهخوار کیسهدار و سنجابهای کیسهدار پرنده وجود دارند. شگفتآور آنکه تنوعزایی در گونههای پستانداران پس از انقراض دایناسورها در قارهی استرالیا به موازات تنوعزایی در دیگر قارهها حرکت کرده است. دیگر مثالهای قابلتوجه از این نوع همگراییها شامل دلفینها و ایکتیوسورهای منقرضشده است که برای شناورماندن روی آب بهشکل مشابهی تکامل پیدا کردهاند و پرندگان، خفاشها و پتروسورها که بهطور مستقل ولی همگرا در جهت پرواز کردن تکامل پیدا کردند.

چشم ماهی مرکب
این همگرایی بهصورت انفرادی در اندامها نیز دیده میشود. چشم نهتنها در مهرهداران بلکه در بندپایان، هشتپایان، کرمها و عروس دریایی تکامل پیدا کرده است. مهرهداران، بندپایان، هشتپایان و کرمها بهطور مستقل از هم دارای آرواره شدهاند. پاها نیز بهطور همگرا در بندپایان، هشتپایان و چهار نوع از ماهیها (چهاراندامان، وزغماهی، چهارگوشماهی و ماهی گلخورک) تکامل پیدا کرده است. مسئله این جا است که تمام این همگراییها درون یک تبار یعنی هوپسزیان (پرسلولیهای راستین یا یومتازوآ) رخ داده است. هوپسزیان حیوانات پیچیدهی دارای تقارن، دهان، روده، عضله و سیستم عصبی هستند.
هوپسزیان مختلف برای مشکلات مشابه خود راهحلهای مشابهی توسعه دادند اما طرح پیچیدهی بدن آنها که تمام این تغییرات را امکانپذیر کرده، منحصربهفرد بوده است. حیوانات پیچیده تنها یک بار در تاریخ زمین تکامل پیدا کردهاند و این امر نشان میدهد که آنها نیز رویدادهای بعیدی هستند.
در کمال شگفتی، بسیاری از رویدادهای مهم در تاریخ تکامل ما منحصربهفرد و احتمالا بعید هستند. یکی از اینها اسکلت استخوانی مهرهداران است که به حیوانات بزرگ اجازه داد که بتوانند روی خشکی حرکت کنند. سلولهای پیچیدهی یوکاریوتی که تمام جانوران و گیاهان از آن ساخته شدهاند و دارای هسته و میتوکندری هستند، تنها یک بار تکامل یافتهاند. جنس نیز فقط یک بار تکامل پیدا کرده است. فتوسنتز که موجب افزایش انرژی در دسترس برای زندگی میشود و اکسیژن نیز تولید میکند، رویدادی منحصربهفرد است. بههمین ترتیب، سطح هوش بشر نیز فقط یک بار اتفاق افتاده است. گرگها و موشهای کور کیسهدار وجود دارند ولی انسانهای کیسهداری وجود ندارند.

اسکلت مهرهداران منحصربهفرد است
تکامل در برخی جاها تکرار میشود و در برخی جاها نیز تکرار نمیشود. اگر ما فقط بهدنبال همگرایی بگردیم، سوگیری تأییدی پیش میآید. در این وضعیت، بهنظر میرسد که همگرایی یک قاعده باشد و تکامل ما نیز محتمل بهنظر میرسد. اما وقتی شما بهدنبال عدم همگرایی نیز بگردید، این وضعیت را در هرجایی میبینید و بهنظر میرسد که سازگاریهای پیچیده و مهم تکرارپذیری کمتری دارند. علاوهبراین، این رویدادها به یکدیگر وابسته بودهاند. انسانها نمیتوانستند تا زمانیکه ماهیها طی تکامل استخوانهایی بهدست آورند که به آنها اجازه دهد روی زمین بخزند، تکامل پیدا کنند. استخوانها نیز نمیتوانستند تکامل پیدا کنند، مگر اینکه ابتدا جانوران پیچیده به وجود میآمدند. حیوانات پیچیده به سلولهای پیچیده و سلولهای پیچیده به اکسیژنی که بهوسیلهی فتوسنتز تولید میشد، نیاز داشتند. هیچکدام از این رویدادها بدون تکامل حیات که خود رویدادی بسیار منحصربهفرد در میان رویدادهای منحصربهفرد دیگر است، اتفاق نمیافتاد.
مقالههای مرتبط:
تمام موجودات زنده یک جد مشترک دارند، تا آنجا که ما میتوانیم بگوییم، حیات تنها یک بار رخ داده است. درکنار اینها، همهی این رویدادها طی مدتزمان بسیار طولانی رخ داده است. فتوسنتز ۱/۵ میلیارد سال پس از تشکیل زمین تکامل یافته، سلولهای پیچیده ۲/۷ میلیارد سال، جانوران پیچیده ۴ میلیارد سال و هوش انسان ۴/۵ میلیارد سال پس از تشکیل زمین تکامل یافته است. این موضوع که این نوآوریها بسیار سودمند بوده ولی ایجاد آنها به چنین زمان طولانی نیاز داشته است، نشان میدهد که آنها بسیار غیرمحتمل هستند.
مجموعهای از رویدادهای بعید
این نوآوریهای بیتکرار شاید زنجیرهای از تنگناهای تکاملی را ایجاد کرده باشند. اگر چنین باشد، تکامل ما مانند برندهشدن در یک قرعهکشی نبوده بلکه مانند برندهشدن در قرعهکشی دوباره و دوباره و دوباره است. شاید در دنیاهای دیگر، تکامل فرصت این را پیدا نکرده باشد که تا قبل از غروب خورشید آنها هوش را به آنها هدیه کند.
تصور کنید که هوش بستگی به زنجیرهای از هفت نوآوری غیرمحتمل داشته باشد: منشا حیات، فتوسنتز، سلولهای پیچیده، جنس، حیوانات پیچیده، اسکلت و خود هوش که احتمال تکامل یافتن هر کدام ده درصد باشد. بر این اساس، احتمال تکامل یافتن هوش یک در ده میلیون خواهد بود.

فتوسنتز یکی از سازش پذیریهای بیتکرار روی زمین است
اما احتمال وقوع سازگاریهای پیچیده از این هم کمتر است. فتوسنتز نیاز به ایجاد مجموعهای از سازگاریها در پروتئینها، رنگدانهها و غشاها دارد. جانوران هوپسزی به چندین نوآوری آناتومیکی (اعصاب، عضلات، دهان و غیره) نیاز داشتهاند. بنابراین شاید هرکدام از این هفت نوآوری کلیدی فقط در یک درصد از موارد رخ دهد. در این صورت، احتمال تکامل هوش در جهان تنها یک در ۱۰۰ تریلیون جهان قابل سکونت است. اگر دنیاهای قابل سکونت نادر باشند، پس شاید ما تنها حیات هوشمندانه در این کهکشان یا شاید هم در کل جهان قابل مشاهده باشیم.
بههرحال، ما انسانها تکامل پیدا کردهایم. این یعنی تکامل حیات هوشمند حداقل یک بار اتفاق افتاده است. اگر شانس بهوجود آمدن موجودی هوشمند درجریان تکامل «یک در ۱۰۰ تریلیون» باشد، احتمال اینکه ما دقیقا روی سیارهای باشیم که این اتفاق روی آن افتاده، چقدر است؟ شاید عجیب بهنظر برسد، ولی شانس بودن روی چنین سیارهی نامحتملی، ۱۰۰ درصد است؛ چراکه اگر چنین نبود، شما اکنون درحال خواندن این متن نبودید. نوشتن این مقاله روی سیارهای که فتوسنتز، سلولهای پیچیده و حیوانات روی آن تکامل پیدا نکرده بودند، غیرممکن بود. این همان «اصل انساننگر» است. براساس این نظریه، مشاهداتی که از هستی انجام میشود، باید با حیاتِ خودآگاه و هوشمندی که این مشاهدات را انجام میدهد، سازگار باشد. به بیان دیگر، بنا به این اصل، «تاریخچهی زمین به حیات هوشمند اجازهی تکامل داده است؛ اگر چنین نبود، ما الان به چنین چیزی نمیاندیشیدیم.»
بهنظر میرسد که هوشمندی به زنجیرهای از اتفاقات نامحتمل وابسته باشد؛ اما باتوجه به تعداد بسیار زیاد سیارات، درست مانند قضیهی میمون نامتناهی، درنهایت این اتفاق خواهد افتاد و ما انسانها شاهدی بر وقوع این اتفاق نامحتمل هستیم. براساس قضیهی میمون نامتناهی، اگر میمونی بهصورت تصادفی کلیدهای دستگاه تایپی را بفشارد و این کار را بینهایت ادامه دهد، بالاخره آثار شکسپیر یا شاهنامهی فردوسی را خواهد نوشت. البته شانس وقوع چنین اتفاقی بهقدری پایین است که اگر بهاندازهی تمام جهان قابل رویت میمون داشته باشیم و به این میمونها فرصتی بهاندازهی صدها هزار برابر عمر جهان بدهیم، احتمال نوشتن هملت همچنان بسیار کم است؛ اما ماهیت «بینهایت» بهگونهای است که همین میمونها اگر زمان کافی داشته باشند، تمامی آثار مکتوب بشر را دوباره (یا حتی چندباره) خلق خواهند کرد.
.: Weblog Themes By Pichak :.
