بیشتر ما با تجربه‌ی صحبت کردن بی‌سروصدا با خود آشنا هستیم. شاید به سوپرمارکتی رفته باشید و متوجه شوید چیزی را که به آن نیاز دارید، برنداشته‌اید. در این حالت ممکن است با خود بگویید: شیر! یا شاید قرار باشد فردا ملاقات مهمی با رئیس خود داشته باشید و درحال شبیه‌سازی آن جلسه باشید: بی‌صدا با خود فکر می‌کنید این مکالمه چگونه پیش می‌رود، احتمالا هم صدای خود و هم صدای پاسخ رئیس خود را می‌شنوید. این پدیده‌ای است که روانشناسان به آن «گفتار درونی» می‌گویند و آن‌ها از همان آغاز پیدایش علم روانشناسی درحال تلاش برای مطالعه‌ی آن بوده‌اند. در دهه‌ی ۱۹۳۰، دانشمندی روسی به نام لو ویگوتسکی استدلال کرد که گفتار درونی طی درونی‌سازی گفتار بیرونی (گفت‌وگو با صدای بلند) توسعه پیدا می‌کند. اگر این امر درست باشد، آیا مکانیسم‌های عصبی پشت صحنه‌ی گفتار درونی و گفتار بیرونی یکسان هستند؟

حدود یک قرن است که می‌دانیم گفتار درونی با حرکات ریز ماهیچه‌ای در حنجره همراه است که به‌وسیله‌ی تکنیکی به نام الکترومیوگرافی (نوار عصب و عضله) قابل تشخیص است. در دهه‌ی ۱۹۹۰، دانشمندان علم اعصاب با استفاده از تصویربرداری عصبی عملکردی نشان دادند مناطقی مانند ناحیه بروکا (شکنج پیشانی تحتانی چپ) که هنگام صحبت کردن بلند فعال است، در جریان گفتار درونی نیز فعالیت دارد. علاوه‌براین، ایجاد اختلال در فعالیت این منطقه از مغز با استفاده از تکنیک‌های تحریک مغز، می‌تواند هم گفتار بیرونی و گفتار درونی را بر هم بزند. بنابراین شواهدی که نشان می‌دهد گفتار درونی و سخن گفتن بلند از مکانیسم‌های مشابهی در مغز برخوردار هستند، کاملا متقاعدکننده است. براساس نتایج پژوهشی که در مجله‌ی eLife منتشر شد، مغز درمورد صحبت کردن با خود اساسا همانند صحبت کردن بلند عمل می‌کند و این نتیجه ممکن است به توضیح وضعیت‌هایی مانند اسکیزوفرنی کمک کند.

ما وقت زیادی را صرف گوش دادن به صحبت‌های درون ذهن خود می‌کنیم. هر بار که کتابی را می‌خوانیم، به غذایی که باید برای ناهار بخوریم، فکر می‌کنیم یا درمورد برخورد خود در یک جلسه‌ی آینده می‌اندیشیم، به صداهای درونی خود گوش می‌دهیم. طبق برآورد پژوهشگران، ما حداقل یک‌چهارم از ساعات بیداری خود را به گوش کردن به صدای درونی خود می‌گذرانیم.

سوالی که وجود دارد این است که آیا گفتار درونی که در افراد شرکت‌کننده در آزمایش مورد بررسی قرار می‌گیرد، همانند تجربیات روزمره‌ی ما از گفتار درونی است یا خیر. مطالعه‌ی گفتار درونی تحت شرایط کاملا علمی و کنترل‌شده دشوار است زیرا این عمل ذاتا خصوصی است. در این‌گونه از مطالعات معمولا از شرکت‌کنندگان خواسته می‌شود که جملاتی را در ذهن خود تکرار کنند یا تعداد بخش‌های کلماتی را که روی یک صفحه‌ی نمایش می‌بینند، بشمارند. این موقعیت‌ها، هم حالت خود‌به‌خودی افکار و کیفیت مکالمه‌ای آن (مانند گفت‌وگو با رئیس) را ندارد و هم فاقد اهداف انگیزشی (شیر!) گفتار درونی است. اگرچه بدون شک این تجربه برای هر فردی متفاوت است (برای مثال همه‌ی افراد تجربه‌ی مکالمات درون ذهن را ندارند)، چیزی که آشکار به‌نظر می‌رسد این است که گفتار درونی پدیده‌ای پیچیده و چندوجهی است.

چرا داشتن درک دقیق از آنچه که هنگام استفاده از گفتار درونی در مغز ما اتفاق می‌افتد، مهم است؟ یک دلیل آن است که درک تجارب معمول می‌تواند کلید درک تجارب غیرمعمول درونی باشد. برای مثال روانشناسان استدلال کرده‌اند که شنیدن صدا (توهمات شنیداری) ممکن است شکلی از گفتار درونی باشد که به‌عنوان گفتگوهای آگاهانه‌ی خود فرد شناخته نشده‌ است (اگرچه تئوری‌های مهم دیگری نیز در این رابطه وجود داد). دانشمندان علم اعصاب شواهدی را به نفع این تئوری پیدا کرده‌اند. آن‌ها با اسکن مغز افرادی که این صداها را می‌شنیدند، دریافتند که هنگام توهمات شنیداری و گفتار درونی، مناطق یکسانی از مغز دارای فعالیت هستند. برای مثال ناحیه‌ی بروکا اغلب هنگام این شنیدن صداها فعال است. اما اگر ما واقعا می‌خواهیم تفاوت بین آنچه را که در مغز در جریان گفتار درونی و شنیدن صدا رخ می‌دهد، بدانیم و نیز از این موضوع آگاه شویم که چگونه گفتار درونی ممکن است به صدای شنیداری تبدیل شود، باید اول این موضوع را درک کنیم که سخن گفتن درونی چیست.

در پژوهشی که به‌وسیله‌ی دانشمندان فنلاندی انجام شده، نقایص مطالعات پیشین تصویربرداری مغز حین مطالعه‌ی گفتار درونی، مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری fMRI اختلاف بین فعالیت مغز را زمانی‌که شرکت‌کنندگان یک توهم شنیداری کلامی را تجربه می‌کردند و وقتی که آن‌ها به‌طور عمدی شنیدن همان صداها را تصور می‌کردند، مورد مطالعه قرار دادند. به این شیوه، آن‌ها جنبه‌هایی از تجربه مانند صدا و محتوای آن را تحت کنترل درآوردند. پژوهشگران دریافتند که تفاوت اصلی بین این دو وضعیت، سطح فعالیت در یکی از مناطق قشری مغز به نام منطقه‌ی حرکتی مکمل (SMA) است که در کنترل حرکات نقش دارد. هنگامی که شرکت‌کنندگان صداهایی را می‌شنیدند، میزان فعالیت عصبی در این ناحیه از مغز به‌طور قابل‌توجهی پایین بود که سازگار با فرضیه‌ی قبلی مبنی بر آن است که می‌گوید «به‌رسمیت شناختن اعمال به‌عنوان اعمال خود شخص وابسته به سیگنال‌هایی است که از ناحیه‌ی قشری حرکتی به مناطق حسی مغز می‌رود.»

کپی وابران پاسخ مغز را تعدیل می‌کند

وقتی ما افکار خود را با صدای بلند بیان می‌کنیم، مغز با ارسال دستورالعمل‌هایی به تارهای صوتی، زبان و لب‌ها می‌گوید چگونه حرکت کنند تا صداهای مورد نظر ایجاد شوند. هنگامی که این اتفاق می‌افتد، مغز یک کپی از این دستورالعمل‌ها می‌سازد. این کپی با عنوان «کپی وابران» معروف است. کپی وابران به مناطقی از مغز که صدا را پردازش می‌کنند، اجازه می‌دهد تا آنچه را که دریافت می‌کنند، پیش‌بینی کنند. اگر کپی وابران با صداهایی که ما واقعا هنگام صحبت می‌شنویم تطابق داشته باشد، پاسخ پردازش صدا تعدیل می‌شود. توماس ویتفورد، استاد دانشکده روانشناسی دانشگاه دانشگاه نیو ساوت ولز در استرالیا می‌گوید:

کپی وابران پاسخ مغز را دربرابر صداهای خودتولید شده تعدیل می‌کند و منابع ذهنی کمتری به این صداها اختصاص می‌دهد زیرا آن‌ها بسیار قابل پیش‌بینی هستند.

او این تأثیر را با مثال دیگری توضیح می‌دهد:

تلاش برای قلقلک دادن خود، حسی بسیار کمتر از حس قلقلکی که دیگری به انسان بدهد، ایجاد می‌کند. وقتی ما می‌خواهیم خود را قلقلک دهیم، مغز یک کپی وابران از دستورالعمل‌ها به انگشتان ارسال می‌کند و اجازه می‌دهد که مغز بتواند حس‌ها را دقیقا پیش‌بینی کند و منجر به پاسخی تعدیل‌شده می‌شود. اما اگر فرد دیگری انسان قلقلک بدهد، کپی وابرانی وجود ندارد و عمل پیش‌بینی نشده حتی اگر شامل همان حواس باشد، پاسخ قوی‌تری را در مغز ایجاد کرده و موجب ایجاد حس قلقلک می‌شود.

آیا گفتار درونی کپی‌های وابران می‌سازد؟

آیا مغز برای گفتار درونی هم به همان شکلی که برای کلماتی که با صدای بلند گفته می‌شود، یک کپی وابران می‌سازد؟ پژوهشگران در مطالعه‌ای از الکترونسفالوگرافی (EEG) برای ردیابی فعالیت مغز شرکت‌کنندگان در هنگام گوش دادن به یک گفتار استفاده کردند. شرکت‌کنندکان حین گوش دادن، باید همان صداها یا صداهای متفاوتی را در ذهن خود ایجاد می‌کردند. نتایج EEG نشان می‌داد که نوع خاصی از فعالیت عصبی وقتی که گفتار درونی همانند صدای بیرونی بود، فرونشانده می‌شد. اما وقتی گفتار درونی با صدای بیرونی مطابقت نداشت، این فرونشاندن اتفاق نمی‌افتاد و فعالیت عصبی افزایش پیدا می‌کرد. به‌عقیده‌ی پژوهشگران، این موضوع نشان می‌دهد که مغز برای گفتار درونی همانند گفتار برونی یک کپی وابران می‌سازد. آگاهی از این موضوع شاید بتواند در درک اتفاقاتی که در مغز طی توهمات شنیداری رخ می‌دهد، مفید باشد. ویتفورد می‌گوید:

همه‌ی ما صداهایی را در مغز خود می‌شنویم. شاید مشکل زمانی به وجود می‌آید که مغز ما نمی‌تواند بگوید کسی که آن‌ها را تولید کرده است، خود ما هستیم.

توهمات شنیداری

شنیدن صدا یک توهم شنیداری است که ممکن است با یک مشکل سلامت روان همراه باشد یا نباشد. توهمات شنیداری شایع‌ترین نوع توهمات در افراد مبتلا به اختلالات روان‌پریشی مانند اسکیزوفرنی است. اسکیزوفرنی یک بیماری روانی طولانی‌مدت، شدید و ناتوان‌کننده است که معمولا علائم آن در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی آغاز می‌شود. این اختلال موجب ایجاد آشفتگی در تفکر، عواطف، ادراک و رفتار می‌شود و همراهی با مردم، حفظ شغل و مدیریت زندگی روزانه را دشوار می‌کند. کارشناسان معتقدند که این بیماری بسیار پیچیده احتمالا مجموعه‌ای از چندین اختلال است. یکی از علائم شایع اسکیزوفرنی توهمات کلامی شنیداری یا شنیدن صداهایی است که دیگر افراد آن را نمی‌شنوند. برای مدتی فرض می‌شد که این توهمات نتیجه‌ای از مشکلات در زمینه‌ی گفتار درونی باشند.

تعداد زیادی از افراد سالم نیز شنیدن صداهایی را گزارش می‌کنند. برآورد شده است که بین ۵ تا ۲۸ درصد از جمعیت عمومی صداهایی را می‌شوند که دیگر مردم نمی‌شنوند. بیشتر افراد برای یک بار هم که شده، تجربه‌ی شنیدن صدای کسی را دارند که درواقع در آن اطراف حضور نداشته است. نتایج یک مطالعه نشان داده است که فقط حدود ۲۵ درصد از افرادی که صداهایی را می‌شوند، دچار یک اختلال روان‌پریشی هستند. درحالی‌ که کودکان زیر سن ۱۲ سال شنیدن صداهایی را گزارش می‌کنند، در ۷۵ درصد از موارد صداها تا سن ۱۳ سالگی ناپدید می‌شوند. وقتی که این صداها تا سنین بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند، معمولا به‌معنای وجود یک مشکل سلامت روان است.

علائم

توصیف اینکه شنیدن صداها مانند چیست، دشوار است به‌ویژه اگر خود هرگز این صداها را نشنیده باشید. مردم آن‌ها را مانند صدای کسی که درست کنار آن‌ها ایستاده است یا صداهایی که تفکرگونه هستند، توصیف کرده‌اند. برخی از افراد هر دو مورد را تجربه‌ی می‌کنند. صداهایی که شنیده می‌شود می‌تواند انتقادی، تعریف‌آمیز یا خنثی باشد. آن‌ها ممکن است به شما دستورهای خطرناکی بدهند. آن‌ها حتی ممکن است شما را درگیر یک مکالمه کنند. ممکن است تصور کنید که هرگز چنین تجریباتی را نکرده‌اید، ولی آیا مطمئنید؟ شاید شما هم این تجربه را داشته باشید که جایی بشنوید کسی نام شما را صدا می‌زند، درحالی‌ که کسی اصلا در آنجا نبوده باشد. درواقع پژوهش‌ها نشان می‌دهند که به‌خصوص در افرادی که اخیرا عزیزی را از دست داده‌اند، شنیدن صدای کسی که واقعا آنجا نیست یا حتی مرده است، غیرمعمول نیست.

یک حالت دیگر، شنیدن صداهایی است که گویی افکاری هستند که از بیرون وارد ذهن شما می‌شوند. این مشابه ظهور ایده‌ی ناگهانی در ذهن نیست. به‌نظر می‌رسد این افکار مربوط به خود ما نبوده و از جایی دیگر وارد ذهن ما می‌شود. یک مثال خوب از این تجربه، به‌خاطرآوری ریتمی است که می‌بینید به‌طور ناخودآگاه در ذهن خود درحال تکرار آن هستید و این ریتم بارها و بارها از مغز شما عبور می‌کند. حتی ممکن است خود را درحال زمزمه‌ی آن بیابید. شما در مورد آن فکر نکرده‌اید و البته دشوار است که تفکر در مورد آن را متوقف کنید.

تفاوت بین ریتمی که در ذهن ظاهر می‌شود و افکار صوتی که به‌صورت کلمات در ذهن می‌آیند، این است که صدا ممکن است به‌صورت پیوسته با شما صحبت کند و حتی شما را وارد گفت‌وگو کند. به‌نظر می‌رسد شخص شما مسئول آن افکار نیستید و نمی‌دانید که این صدا بعدا چه می‌گوید. برای برخی از شنوندگان صدا، این صداها ممکن است در تمام روز وجود داشته باشد و مانع از انجام کارهای روزمره‌ی آن‌ها شود درحالی‌که دیگران ممکن است راه‌هایی برای زندگی با صداهای خود پیدا کنند. افرادی که صداهایی را می‌شوند، ممکن است به‌علت خجالت نتوانند درمورد آن‌ها صحبت کنند و درنهایت منزوی شوند.

علل و مدیریت

تا همین اواخر، شنیدن صداها به‌عنوان نشانه‌ای از یک بیماری روانی تلقی می‌شد و به‌دلیل حس شرمندگی از این وضعیت، فرد درگیر درمورد آن صحبت نمی‌کرد. این صداها هنوز هم در علم روانپزشکی به‌عنوان یک توهم شنیداری و علامتی از اختلالاتی نظیر اسکیزوفرنی، افسردگی شیدایی و روان‌پریشی درنظر گرفته می‌شود. تجریبات آسیب‌زننده‌ی زندگی (مانند سوء‌استفاده‌ی جنسی، نادیده گرفته شدن و از دست دادن والدین) برخی از مهم‌ترین عوامل آغازکننده‌ی توهمات شنیداری خصوصا درمیان کودکان هستند. در یک مطالعه، حدود ۷۰ درصد از شرکت‌کنندگان گزارش کردند که شنیدن این صداها پس از یک رویداد عاطفی یا ضربه‌ی روحی شدید آغاز شده است.

درمان رایج، استفاده از آرام‌بخش‌ها است اما افراد از این راه، از صداها رهایی پیدا نمی‌کنند. در گذشته، متخصصان سلامت روان تصور می‌کردند که نباید به شنوندگان صدا اجازه داد که درمورد صداهایی که می‌شوند، صحبت کنند. در اغلب اوقات، متخصصان به‌دنبال دور کردن شنونده از این صداها بودند. بسیاری از افراد صداهایی را می‌شوند و برخی بدون مداخله‌ی روانپزشکی به‌خوبی با صداها کنار می‌آیند. بسیاری از این افراد نیز آن‌ها را به‌عنوان بخش مثبتی از زندگی خود تلقی می‌کنند. روش‌های مختلفی در این زمینه وجود دارد که می‌تواند به فرد کمک کند:

۱. صحبت کردن با افراد دیگری که آن‌ها نیز این صداها را می‌شنوند

این امر به فرد فرصتی می‌دهد تا تجربیات خود را به اشتراک گذاشته و از دیگران بیاموزد.

۲. صحبت کردن درمورد صداها

این کار به فرد کمک می‌کند تا بازی‌ها و ترفندهای صداها و همچنین جنبه‌های خوب آن‌ها و الگوهایی را که مختص موقعیت‌های خاص هستند، بشناسد. این امر به آمادگی بهتر فرد برای مقابله با این صداها کمک می‌کند. شنوندگان صداها ممکن است تصور کنند، در این زمینه تنها هستند. این امر می‌تواند منجر به بروز احساس خجالت و ترس از دیوانگی شود. اضطراب اغلب منجر به اجتناب از موقعیت‌هایی می‌شود که ممکن است آغازکننده‌ی صدا باشد و مانع از حرکت افراد به‌سوی یک زندگی کامل و رضایت‌بخش می‌شود. اضطراب به‌شدت آزادی حرکات را محدود می‌کند و به‌نظر می‌رسد که استراتژی‌های اجتناب موجب تشدید این مشکل شود.

۳. یافتن توضیحاتی برای صداها

درک این موضوع که صداها از کجا و چرا می‌آیند و چه چیزی موجب آغاز آن‌ها می‌شود، می‌تواند در ایجاد یک استراتژی مقابله‌ای مفید باشد. رویکردهایی که شنوندگان صدا را از جستجوی اسرار این صداها بر حذر می‌دارد، کمترین نتیجه‌ی مثبت را حاصل می‌کنند.

۴. پذیرفتن این موضوع که صداها به خود فرد تعلق دارند

این پذیرش، نخستین گام ضروری در فرایند تغییر دیدگاه و مسئولیت‌پذیری نسبت‌به این پدیده است. درواقع قدم اول این است که فرد درک کند، صداها ممکن است بیانگر چیزی باشد که او احساس کرده یا در مورد آن فکر می‌کند (برای مثال پرخاشگری یا ترس درمورد یک رویداد یا رابطه). در اینجا احساسات اهمیت دارد و نه صداها. وقتی صداها چنین دیدگاه‌هایی را بیان می‌کنند، صحبت کردن درمورد این پیام‌ها با یک فرد مورد اعتماد ارزشمند خواهد بود. وقتی صداهایی را می‌شنوید که مخرب هستند، پذیرش اینکه آن‌ها ممکن است بعد مثبت و مفیدی داشته باشند، دشوار است. برقراری ارتباط با دیگر شنوندگان صداها می‌تواند منجر به درک این موضوع شود که صداهای مثبتی هم وجود دارند و این‌ها می‌توانند در نتیجه‌ی پذیرش احساسات منفی شناسایی شوند. اعمال یک ساختار روی روابط با صداها در به حداقل رساندن احساس ناتوانی دربرابر آن‌ها کمک می‌کند. اینکه فرد ببیند، می‌تواند محدودیت‌های خود را تنظیم کند و مانع از تعرض بیش از حد صداها به زندگی خود شود، ارزشمند است.

۵. کسب اطلاعات درمورد داروهای احتمالی طی برقراری ارتباط با افراد مشابه

صحبت با دیگر شنوندگان صداها می‌تواند به فرد کمک کند تا بداند دیگران درحال مصرف چه داروهایی هستند، این داروها تا چه حد اثر دارند و اثرات جانبی احتمالی آن‌ها چیست. برای مثال مهم است که بدانیم، آیا یک داروی خاص روی کاهش شنیدن صداها یا تسکین اضطراب و پریشانی مؤثر است.

۶. به‌اشتراک‌گذاشتن دانش در زمینه‌ی صداها با خانواده و دوستان

اگر خانواده و دوستان صداها را بپذیرند، می‌توانند حمایت بیشتری از فرد داشته باشند. این امر موجب می‌شود که زندگی شنونده‌ی صدا آسان‌تر شده و اعتماد به نفس وی در موقعیت‌های اجتماعی تقویت شود. درک اینکه شنیدن صدا می‌تواند تأثیر مثبتی روی رشد شخصیت داشته باشد، مهم است. برای برخی از شنوندگان صدا، یادگیری سازش‌پذیری با تجارب می‌تواند در رشد شخصیت تأثیرگذار باشد. رشد شخصیت می‌تواند به‌عنوان شناخت عوامل مورد نیاز برای داشتن یک زندگی رضایت‌بخش و نحوه‌ی رسیدن به این اهداف تعریف شود.

۷. حفاظت از خود هنگام برقراری ارتباط

صحبت با دیگران در مورد صداها، معایبی نیز به‌همراه دارد. برخی از شنوندگان صدا ازنظر قبول تجربیات خود مشکلات زیادی دارند اگرچه این دشواری می‌تواند درکنار دیگر شنونده‌های صدا راحت‌تر شود. مشکل دیگر آن است که وقتی فرد در مورد صداهایی که می‌شنود، صحبت می‌کند ممکن است صداها به‌طور موقتی حادتر شوند. با تمام این موارد، مزایای ارتباط برقرار کردن و صحبت کردن درمورد صداها از معایب آن بیشتر است.

۸. توانمندسازی خویشتن

درنهایت، مهم‌ترین موضوع، شناسایی طیف وسیع شرایط و موقعیت‌های فردی است. بهترین توصیه این است که باید سعی شود تا به‌جای تشدید ناتوانی فرد، تأثیر او بر صداهایی که می‌شنود، بیشتر شود.

توصیه‌ی عملی برای خانواده، دوستان و کارکنان سلامت روان

برای کمک به این گروه از افراد، کارشناسان سلامت روان باید بدانند که برای هر فرد خاص چه استراتژی مفید است. در این صورت است که می‌توان از افرادی که دارای این مشکل هستند، درجهت تلاش برای کنار آمدن با تجربیاتشان حمایت کرد. از عوامل اصلی موفقیت در این زمینه، خودمختاری و خودشناسی است. تجربه‌ی شنونده‌ی صدا را بپذیرید. صداها اغلب نسبت‌به ادراکات حسی شدیدتر و واقعی‌تر احساس می‌شوند. زبان‌های مختلفی که به‌وسیله‌ی شنونده‌ی صدا برای توصیف تجاربش استفاده می‌شود و همچنین زبانی را که خود صداها از آن‌ استفاده می‌کنند، بشناسید. اغلب دنیایی از نمادها و احساسات وجود دارد. به فرد کمک کنید تا با صداها ارتباط برقرار کند. این کار می‌تواند شامل ایجاد تمایز بین صداهای خوب و بد و قبول عواطف منفی شنونده‌ی صدا باشد. این پذیرش نقش مهمی در ارتقاء عزت نفس فرد دارد. به‌منظور جلوگیری از انزوا، شنونده‌ی صدا را ترغیب کنید تا با افرادی که تجربیات مشابهی دارند، ملاقات کرده و درمورد شنیدن صداها مطالعه کند.

مدت‌زمان زیادی از معرفی رسمی جدیدترین پرچم‌دار سامسونگ و انتشار بررسی‌های آن به‌وسیله‌ی سایت‌هایدنیای فناوری، ازجمله بررسی تخصصی زومیت از گلکسی نوت 10 پلاس نمی‌گذرد. گلکسی نوت 10 ویژگی‌های خاص و متمایزکننده‌ی زیادی دارد که ازجمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به «ژست‌های حرکتی» اشاره کرد؛ قابلیتی که در تمامی بررسی‌های گلکسی نوت 10 به‌تفصیل به آن پرداخته شده است.

کنترل فعالیت‌های گوشی با ژست‌های حرکتی، یکی از روندهای روبه‌رشد و پرطرفدار امروز دنیای گوشی‌های هوشمند محسوب می‌شود. روند توسعه‌ی فناوری به‌گونه‌ای پیش می‌‌رود که در آینده‌ی نزدیک به‌جای لمس صفحه، توانایی انجام کارها را تنها با حرکت دادن دست و انگشت‌ها خواهیم داشت. درواقع تعامل با گوشی، دیگر نیازی به لمس نمایشگر نخواهد داشت؛ نمایشگری که از سال‌ها پیش به‌نوعی به کار با آن عادت کرده‌ایم.

سامسونگ در پرچم‌دار جدید خود، امکان کنترل گوشی را با تکان دادن قلم استایلوس فراهم می‌کند. تولیدکننده‌های دیگر همچون ال‌جی الکترونیکس و گوگل هم به توسعه‌ی فناوری‌های مشابه فکر کرده‌اند. ال‌جی به‌دنبال پیاده‌سازی ژست‌های حرکتی در گوشی‌های هوشمند است و گوگل هم فناوری حرکتی مبتنی بر شناسایی رادار را در دستور کار دارد که در گوشی هوشمند Pixel 4 عرضه خواهد شد.

تاکنون مقاله‌ها و اخبار متعددی پیرامون فرمان‌های حرکتی در گوشی‌های هوشمند منتشر شده است و بسیاری از آن‌ها نیز به بی‌کاربرد بودن قابلیت جدید اشاره می‌کنند. درواقع می‌توان آن‌ها را راهکارهایی نامید که هیچ مشکلی را حل نمی‌کنند. درمقابل، نمایشگرهای لمسی به بلوغ و کاربرد بسیار بالا رسیده‌اند. امروزه چنین تعامل‌هایی با دستگاه‌های هوشمند به‌قدری گسترده شده‌اند که حتی کودکان برای اجسام غیر هوشمند نیز چنین کاربردهایی را متصور می‌شوند. در این‌ میان دستور‌های حرکتی به دنیای گوشی‌های هوشمند وارد شده‌اند و به‌نوعی از کاربران می‌خواهند تا به‌‌خاطر هوس متخصصان فناوری، عادت‌های خود را تغییر دهند.

توضیح بالا به این معنی نیست که دستورهای حرکتی در گوشی‌های هوشمند سرنوشتی به‌جز مرگ ندارند. درواقع تنها می‌توان ادعا کرد که چنین نوآوری‌هایی فعلا کاربردی نیستند.

ویک پارتیبان، مهندس برق و دانشمند علوم کامپیوتر است که در آزمایشگاه Media Lab دانشگاه MIT به تحقیق پیرامون واقعیت افزوده و کنترل‌های حرکتی می‌پردازد. او اعتقاد دارد جدیدترین فناوری‌های حرکتی تنها جذاب هستند، اما تولیدکننده‌ها کاربرد واقعی برای آن‌ها سراغ ندارند. شاید کاربردهای واقعی را بتوان در ابعاد گسترده‌تر کشف کرد و صفحات کوچک گوشی‌های هوشمند برای آن‌ها مناسب نباشد. پارتیبان در ادامه می‌گوید، شاید زمانی‌که به فناوری نمایش و شبیه‌سازی اجسام سه‌بعدی در فضا رسیده باشیم (تجربه‌ای شبیه به تصاویر هولوگرافیک)، بتوان کاربردهای بیشتری از دستورهای حرکتی استخراج کرد.

کاربران امروز هم از دستورهای حرکتی در تعامل با گجت‌های هوشمند استفاده می‌کنند. به‌عنوان مثال هر فعالیت به‌صورت کشیدن صفحه‌ی اپلیکیشن روی گوشی هوشمند، نوعی دستور حرکتی محسوب می‌شود؛ حرکتی که نیاز به فشار دادن دکمه‌ی فیزیکی یا منوی مجازی ندارد.

گوگل چند روز پیش در یک پست وبلاگی درباره‌ی منطق پس‌زمینه‌ی دستورهای جدید لمسی در اندروید Q توضیح داد. مالک اندروید پس از مطالعه‌ی عادت‌های حرکتی کاربران در فعالیت با گوشی‌های هوشمند، روش کاربردی جدیدی برای آن طراحی کرد. در مطالعات مشخص شد که کاربران از دکمه‌ی بازگشت ۵۰ درصد بیشتر از دکمه‌ی خانه استفاده می‌کنند. به‌همین دلیل گوگل تصمیم گرفت تا دو حرکت را به‌عنوان دستور بازگشت انتخاب کند که بیش از همه برای انگشت شست کاربر آسان باشد. 

فناوری جدید فرمان‌های حرکتی ادعا می‌کند که کاربر را از لمس گوشی هوشمند بی‌نیاز خواهد کرد. به‌عنوان مثال اکنون در سری نوت سامسونگ می‌توان به‌جای انگشت‌ها از قلم استایلوس استفاده کرد. از کاربردهای جدید حرکتی می‌توان به تغییر موزیک یا عکس‌برداری و فیلم‌برداری اشاره کرد که در گوشی گلکسی نوت 10 و تبلت Galaxy Tab S6 ارائه می‌شود. البته کاربردهای مذکور، فناوری‌های آن‌چنان پیچیده‌ای نیستند و خبری از حسگرهای عمق‌سنج یا مواردی مانند سیستم‌‌های شناسایی راداری در آن‌ها نیست.

سخنگوی سامسونگ در معرفی فناوری‌های حرکتی گلکسی نوت 10 می‌گوید، قابلیت‌های حرکتی از حسگر ۶ جهته استفاده می‌کنند که در قلم S Pen تعبیه شده است. او به حسگرهایی همچون شتاب‌سنج و ژیروسکوپ اشاره کرد که در قلم جدید سری نوت قرار دارند. داده‌‌ی تولیدشده در حسگرها از طریق بلوتوث و به‌صورت بی‌سیم با گوشی به اشتراک گذاشته می‌شود.

کاربران در بررسی‌های اولیه و برخورد با قابلیت‌های جدید گلکسی نوت قطعا مجذوب آن می‌شوند. قابلیت‌ها به‌خوبی کار می‌کنند و تجربه‌ی مناسبی را برای کاربر ایجاد می‌کنند. البته تنها پس از چند دقیقه کار می‌توان متوجه غیر کاربردی بودن قابلیت‌های جدید شد. به‌هرحال دستورهای مذکور هم نیاز به تعامل و حواس‌پرتی کاربر دارند که شاید برخی اوقات مانند رانندگی، خطرات جانی به‌دنبال داشته باشد. البته شرکت‌های سازنده مانند سامسونگ هنر زیادی در کاربردی نشان دادن قابلیت‌ها دارند. به‌عنوان مثال در رویداد رونمایی از گلکسی نوت 10 به استفاده از دستورهای حرکتی برای ثبت عکس اشاره شد که شاید برخی کاربران را به خود جذب کند.

گوشی هوشمند ال‌جی جی 8 تینکیو، ماه مارس سال جاری معرفی شد؛ گجت کره‌ای دیگری که حسگرهای حرکتی بدون نیاز به لمس نمایشگر را به کاربر ارائه می‌کند. دستورهای ال‌جی به نام‌‌های Hand ID و Air Motion شناخته می‌شوند. دستورهای گوشی مذکور با بهره‌گیری از یک دوربین مدت پرواز (ToF) و حسگر مادون قرمز عمل می‌کنند که در جلوی گوشی نصب شده است. با استفاده از ژست‌های مذکور می‌توان فعالیت‌هایی همچون باز کردن قفل گوشی و کنترل موسیقی، فیلم، تماس‌ و زنگ‌های هشدار را انجام داد.

گوگل پروژه‌ای به‌نام Project Soli دارد که در گوشی بعدی به‌نام Pixel 4 عرضه خواهد شد. شاید فناوری مورد نظر مالک اندروید را بتوان بهترین نمونه در میان انواع محدود دستورهای حرکتی دانست. گوگل در گوشی آتی از تراشه‌ای اختصاصی استفاده خواهد کرد که با به‌کارگیری رادارهای کوچک و حسگرهای مخصوص، حرکت‌های بسیار کوچک در ابعاد زیر میلی‌متری را با سرعت و دقت بالا اندازه‌گیری و شناسایی می‌کند.

کارشناسان و ژورنالیست‌های متعدد دنیای فناوری، کاربری دستورهای حرکتی جدید را به‌نوعی محدود توصیف کرده‌اند. آن‌ها از تجربه‌ی اولیه با محصولاتی همچون ال‌جی G8 تینکیو رضایت کافی نداشتند. به‌عنوان مثال، گوشی از کاربر می‌خواهد که دست خود را در فاصله‌ی حداقل ۶ اینچی از دوربین حرکت دهد که به‌هرحال نوعی محدودیت کاربری ایجاد می‌کند. به‌علاوه برای شناسایی دست نیز ابتدا باید حرکتی مخصوص انجام شود که باز هم فرایندهای تعامل را طولانی می‌کند.

باز هم تکرار می‌کنیم که کاربرد دستور‌های حرکتی با وجود جذابیت اولیه، شاید آن‌چنان زیاد نباشد. حتی گوگل در نمایشی که پیرامون قابلیت آتی در پیکسل 4 ترتیب داد، تلاش کرد تا بیهودگی برخی از قابلیت‌ها را مخفی کند. به‌عنوان مثال، ارسال دستورهای حرکتی برای گوشی هوشمندی که در دستان شما قرار دارد، قطعا آن‌چنان کاربردی نیست؛ اما در تبلیغات گوگل اشاره‌ای به آن نمی‌شود.

پارتیبان می‌گوید برای دستیابی به فناوری‌های حرکتی مناسب، باید سه المان اصلی را در نظر گرفت: ابتدا باید امکانات و فضای لازم را برای کار کردن در اختیار داشته باشید، سپس باید به سطح بالایی از دقت و موقعیت‌یابی برسید و در نهایت باید بهترین کارایی‌ها را برای فناوری جدید پیدا کنید.

پروژه‌ی گوگل به‌نام Soli در ظاهر بخش‌های دقت و موقعیت را به‌خوبی تأمین می‌کند. در بخش حسگرهای مبتنی بر دوربین نیز به‌گفته‌ی پارتیبان می‌توان به Leap Motion 3D Camera اعتماد کرد. دوربین مذکور عموما توسط آزمایشگاه او در MIT برای تحقیقات استفاده می‌شود. به‌علاوه پارتیبان مدتی را در آزمایشگاه Magic Leap مشغول به کار بود.

وقتی به حوزه‌ی عملیاتی فرمان‌‌های حرکتی در حال حاضر نگاه می‌کنیم، متوجه ضعف امکانات و فضا می‌شویم. ما اکنون چنین فرمان‌هایی را در گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کنیم که امروز به ابعاد میانگین ۶ اینچ در نمایشگر رسیده‌اند. به‌علاوه در نمونه‌های دیگر همچون Project Soli از گوگل نیز تنها شاهد یک نمایشگر کوچک بسته شده روی دستان کاربر هستیم. در دموی پروژه‌ی مذکور، کاربر با تکان دادن دست دیگر در فاصله‌ای چند سانتی‌متری از نمایشگر کوچک، کاربردهایی همچون استفاده از اپلیکیشن نقشه را انجام می‌دهد. اگر قرار باشد فرمان‌های حرکتی با چنین فاصله‌ای از نمایشگر انجام شوند، چرا همان لمس صفحه را به‌عنوان ابزار تعامل انتخاب نکنیم؟

پاریتبان درباره‌ی المان فضا در حسگرهای حرکتی می‌گوید:

در محیط‌‌های کوچک‌تر با نمایشگرهای کوچک، موقعیت به مسئله‌ی مهمی تبدیل می‌شود. کنترل‌های حرکتی حداکثر کارایی خود را در مکان‌های عملیاتی بزرگ نشان می‌دهند.

پارتیبان در ادامه‌ی صحبت‌هایش پیرامون بالاترین کارایی برای دستورهای حرکتی، تعامل با نمایشگرهای بزرگ 4K و 8K را مثال می‌زند. از نظر او، کارایی بهتر زمانی خواهد بود که با حرکت دادن ساده‌ی دست بتوان کارهایی همچون مرور وب‌سایت را در نمایشگرها انجام داد. از دیگر کارایی‌های مفید دستورهای حرکتی می‌توان به مشاهده‌ی اجسام سه‌بعدی در فضا اشاره کرد که اکنون با استفاده از هدست‌های واقعیت افزوده مانند مجیک لیپ و هولولنز نیز می‌توان آن را انجام داد.

علاوه بر پارتیبان، کارشناسان و محققان متعدد دیگری هم به لزوم بزرگ‌تر بودن نمایشگرها در تعامل حرکتی اشاره می‌کنند. محققان دانشگاه کارنگی ملون در ماه مه مقاله‌ای منتشر کردند که به توضیح پلتفرمی مبتنی بر شناسایی مدار به‌نام SurfacSight اشاره داشت. کریس هریسون، مدیر Future Intrefaces Group و سازنده‌ی Skinput، یکی از محققان ارشد مقاله‌ی مذکور بود.

ایده‌ی اصلی تحقیقات کارنگی ملون، اضافه کردن فرمان‌های حرکتی به دستگاه‌های خانه‌ی هوشمند است که ابعاد کوچک‌تر و محیط کاربری محدودتری دارند. ازطرفی کاربر در مکان بزرگی در ابعاد خانه با دستگاه تعامل دارد که توانایی جابه‌جایی در آن و ارسال دستورهای حرکتی را دارد. در بخشی از مقاله‌ی مذکور می‌خوانیم که با اضافه کردن فناوری لیدار (LIDAR) به دستگاه‌های مذکور، می‌توان کاربری‌های آن‌ها را چندین برابر کرد. درنتیجه‌ی ترکیب فناوری‌های جدید، مثلا می‌توان اسپیکر اکو را به دستگاهی هوشمند تبدیل کرد که توانایی تشخیص حرکت‌ها و دستورهای کاربر را داشته باشد.

گوگل هم مانند مراکز تحقیقاتی، دستورهای حرکتی را در کاربردهایی فراتر از گوشی هوشمند پیکسل در نظر دارد. اطلاعاتی که آن‌ها پیرامون پروژه‌ی Soli منتشر می‌کنند، گواهی بر برنامه‌های طولانی‌مدت و مهم‌تر است. سخنگوی شرکت پیرامون برنامه‌های توسعه‌ای پروژه‌ی سولی می‌گوید که برنامه‌هایی برای افزایش کارایی آن دارند و در زمان عرضه‌ی رسمی، قطعا اطلاعات بیشتری را به اشتراک می‌گذارند.

توضیحات بالا به‌معنای عبور از فناوری گوشی‌های هوشمند نخواهد بود. به بیان دیگر نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در صورت ورود دستورهای حرکتی به زندگی روزمره، گوشی‌های هوشمند کاربر خود را از دست بدهند. آن‌ها به‌هرحال مجهز به تراشه‌های مهم پردازشی خواهند بود. به‌علاوه گوشی‌های هوشمند در آینده هم میزبان پرکاربردترین اپلیکیشن‌های روزمره هستند و احتمالا تا آینده‌ای دور به‌عنوان همراه جیبی در کنار ما حضور خواهند داشت.

پارتیبان پیش‌بینی می‌کند که گوشی‌های هوشمند به هاب دستورهای حرکتی برای اعمال دستور در دستگاه‌های دیگر تبدیل شوند. او در این‌باره می‌گوید:

تصور کنید که در جلسه‌ای شرکت می‌کنید و گوشی به‌عنوان ابزار کنترلی به کمک خواهد آمد. گوشی هوشمند را روی میز قرار داده و با استفاده از فرمان‌های حرکتی کارهایی همچون روشن کردن نمایشگر بزرگ‌ اتاق جلسه، کاهش و افزایش بلندی صدا و تغییر اسلایدها را انجام می‌دهید. از نظر من چنین فرضیه‌ای‌ به‌عنوان بالاترین کاربرد فرمان‌های حرکتی در گوشی‌های هوشمند شناخته می‌شود.

حتی سناریویی که پارتیبان به‌عنوان کارایی فرمان‌های حرکتی در گوشی‌های هوشمند معرفی می‌کند، تاحدودی عجیب و نه‌چندان جالب به نظر می‌رسد. آینده‌ای را تصور کنید که مردم برای ارائه در جلسه‌های کاری و عمومی، دستان خود را به دفعات حرکت دهند تا کارهایی ساده همچون تغییر بلندی صدا یا اسلایدهای ارائه را انجام دهند.

مطالب بالا و آینده‌‌ای که فرمان‌های حرکتی برای ما می‌سازند، نشان می‌دهد که آن‌ها قابلیت اضافه شدن به کاربردهای روزانه را دارند. البته تا توسعه و پیاده‌سازی نهایی چنین فناوری‌هایی هنوز راه زیادی در پیش داریم و تا آن زمان کاربردی بیش از عکس‌های سلفی نخواهند داشت.

مایکروسافت به‌تازگی پتنت جدیدی ثبت کرده که از برنامه‌های این شرکت برای ایجاد تغییر و تحول عظیم در شیوه‌ی کارکرد تاچ‌پد خبر می‌دهد؛ به بیان دیگر، مایکروسافت به‌دنبال بازآفرینی تاچ‌پد و خلق انقلابی بزرگ در رایانه‌های قابل‌حمل است تا تعامل کاربران با دستگاه‌هایشان وارد فاز جدیدی شود. پتنت اشاره‌شده، در فوریه ۲۰۱۸ ثبت شده و ۱۵ اوت ۲۰۱۹ برای عموم قابل رؤیت شده است. در این پتنت، مایکروسافت خواسته تا‌ جای‌ ممکن از شیوه‌ی ساده‌ی کنونی که در تاچ‌پد‌ها شاهدش هستیم، فاصله بگیرد و  با به‌کارگیری راهکار چندلمسی گزینه‌های جدیدی پیش روی کاربران بگذارد.

مایکروسافت در پتنت مورد اشاره، از چگونگی به‌کارگیری تاچ‌پد به‌عنوان چند واحد مستقل صحبت می‌کند؛ اینکه چطور در عین حفظ یکپارچگی، می‌توان برای بخش‌های مختلف تاچ‌پد کارکرد متفاوتی را تعریف کرد.

مایکروسافت در توضیحاتی که درباره‌ی پتنت موردبحث ارائه کرده، می‌گوید:

براساس فاکتورهای زمینه‌ای مختلف، سرفیس تک‌ورودی منطقی قابلیت تقسیم به چندین ناحیه‌ی ورودی لمسی را خواهد داشت؛ نواحی که هرکدام به‌ترتیب عملکرد متفاوتی را از خود نشان می‌دهند. 

برای درک موضوع بالا، بهتر است با یک مثال ذهنیت بهتری به شما بدهیم. تصور کنید که قسمتی از تاچ‌پد تنها به ژست‌های حرکتی برای بزرگنمایی، اسکرول در صفحه و... اختصاص دارد و قسمت دیگر مسئول عملکرد اصلی آن است که پیمایش نشان‌گر در صفحه است. چنین قابلیتی به شما اجازه می‌دهد تا هر دو کار را به‌صورت هم‌زمان انجام دهید. با‌این‌حال و درست به‌مانند هر پتنت دیگری، نمی‌توان درباره‌ی عملی‌شدن ایده‌ی اشاره‌شده نظر قطعی داد.

مایکروسافت از مدت‌ها پیش قصد داشته تا با استفاده‌ از رویکرد‌های نوین و خلاقانه، خود را از زیر سایه‌ی اپل و تاچ‌پد مک‌بوک خارج سازد. حال به‌نظر می‌رسد که ردموندی‌ها برای رسیدن به این مهم، تلاش‌هایی نیز کرده‌اند که هم‌اکنون نتیجه‌ی آن‌ها را درقالب پتنت مشاهده می‌کنیم. حال باید منتظر ماند و دید که سرفیس‌های آینده، همچنان از تاچ‌پد فعلی استفاده خواهند کرد یا نوآوری را چاشنی کارشان می‌کنند. 

دیدگاه خود را در‌ این‌ زمینه با ما و دیگر کاربران به‌اشتراک بگذارید. به‌نظر شما، ایده‌ای که مایکروسافت برای بازآفرینی تاچ‌پد داشته، می‌تواند به ارتقاء تجربه‌ی کاربران کمک کند؟

رویداد تبلیغات در جستجوی کافه‌بازار، دوشنبه ۴ شهریور با حضور توسعه‌دهندگان، کسب‌و‌کارها و رسانه‌ها برگزار شد. ایمان رومنا، دومین ارائه‌دهنده‌ی کافه بازار در این رویداد بود که درباره‌ی سازوکار سیستم سرچ‌ادز کافه‌بازار (SearchAdsBazaar)، به‌ویژه سیستم مزایده‌ای «پیشنهاد قیمت» توضیحاتی ارائه کرد.

کانال‌های دانلود و سازوکار جست‌وجو

به‌گفته‌ی رومنا، دانلود از کافه‌بازار معمولا از طریق ۶ قسمت «خانه (هوم)»، «دسته‌ها»، «جست‌وجو»، «بازار من»، «برترین‌ها» و «لینک مستقیم» انجام می‌شود. از این میان، تقریبا نیمی از دانلودها ازطریق «جست‌وجو» انجام می‌شوند و به‌همین دلیل این قسمت از اهمیت بسیار بالایی برای کافه‌بازار برخوردار است.

نصب اپلیکیشن در کافه‌بازار ازطریق ۶ کانال «خانه»، «دسته‌ها»، «جست‌وجو»، «بازار من»، «برترین‌ها» و «لینک مستقیم» انجام می‌شود

رومنا در ادامه، نوع عبارات سرچ‌شده در کافه‌بازار را به دو دسته‌ی عبارات کلی مانند «سفارش غذا» و عبارات خاص و اسم دقیق اپلیکیشن‌ها مانند «دیجی‌کالا» و «اسنپ» تقسیم کرد.

نکته‌ی جالب درباره‌ی الگوریتم جستجوی کافه‌بازار این است که حتی درصورت جستجوی عبارات خاص، اپلیکیشن‌های مشابهی که در نام و توضیحات آن‌ها کوچک‌ترین اشاره‌ای به آن عبارت نشده‌ است نیز به کاربر نشان داده می‌شود. به‌عنوان مثال، هنگامی که کاربر کلمه‌ی «اسنپ» را جست‌وجو می‌کند، اپلیکیشن «تپسی» هم در نتایج به کاربر پیشنهاد می‌شود؛ چرا که الگوریتم تشخیص می‌دهد، مخاطب هر دو اپلیکیشن به‌احتمال زیاد یکسان است.

به‌گفته‌ی رومنا، سه معیار «بازدید»، «دانلود» و «نگهداشت» (نرخ Retention؛ به‌معنی مدت‌زمانی‌که کاربر پس از نصب، اپلیکیشن را روی گوشی خود نگه می‌دارد)، از جمله مهم‌ترین معیارهای کافه‌بازار در مواجهه با اپلیکیشن‌ها است.

رشد کاربران

در ادامه‌ی ارائه، نمودارهایی از نرخ رشد کاربران یک اپلیکیشن فرضی، با نرخ جذب ۱۰۰۰ کاربر در روز نمایش داده شد. نرخ نگهداشت اپلیکیشن‌ها و ریزش طبیعی کاربران باعث می‌شود که تعداد کاربران فعال یک اپلیکیشن به‌سادگی و با جمع‌کردن تعداد کاربران جدید روزانه قابل دستیابی نباشد؛ به عبارت دیگر، اپلیکیشنی که روزانه ۱۰۰۰ کاربر جدید جذب می‌کند، پس از گذشت ۱۰ روز لزوما ۱۰ هزار کاربر فعال جدید نخواهد داشت؛ این موضوع به‌خوبی در نمودار زیر مشخص است.

خط بنفش نشان‌دهنده‌ی رشد طبیعی (ارگانیک) کاربران یک اپلیکیشن، خط سبز نرخ رشد کاربران با استفاده از تبلیغ یک‌روزه و خط نارنجی رشد کاربران با استفاده از دو روز تبلیغ را نشان می‌دهد

رومنا سپس نرخ رشد همان اپلیکیشن را با استفاده از تبلیغ و جذب سه‌هزار کاربر جدید به‌نمایش گذاشت. باتوجه به اطلاعات به‌نمایش درآمده، مشخص شد اپلیکیشن مذکور با استفاده از تبلیغات توانسته بود ظرف تنها یک روز، رشدی را تجربه کند که در حالت عادی و با رشد ارگانیک، چهار روز برای رسیدن به آن زمان احتیاج داشت. به‌گفته‌ی رومنا، این موضوع برای کسب‌و‌کارهایی که فکر می‌کنند دیرتر از رقبا ایده‌شان را عملی‌کرده‌اند و اکنون از لحاظ زمانی عقب افتاده‌اند، می‌تواند مناسب باشد.

سرچ‌ادز (Search Ads)

همان‌طور که در ابتدا اشاره شد، «جست‌وجو» (منظور جستجوی درون اپلیکیشن کافه‌بازار) از مجموع تمام روش‌های دیگرِ هدایت کاربران به سمت اپلیکیشن، نصب بیشتری را در کافه‌بازار منجر می‌شود و به‌ همین دلیل از اهمیت بسیار بالایی نزد کافه‌بازار برخوردار است. رومنا با تأکید مجدد بر این نکته، شرط رفتن کافه‌بازار به سمت سرچ‌ادز را حفظ جایگاه فعلی سرچ و واردنشدن لطمه به آن اعلام کرد.

سیستم قیمت پیشنهادی (مزایده)

به‌گفته‌ی رومنا، تمام عباراتی که در کافه‌بازار جست‌وجو می‌شوند، ارزش یکسانی ندارند و به‌همین دلیل، مزایده (حراج) یا به‌اصطلاح «بیدینگ»، سازوکار مناسب‌تری برای قیمت‌گذاری روی عبارت است.

در ادامه‌ی صحبت‌های رومنا، به معیاری به‌نام «نرخ تبدیل نصب» (Convertion Rate) اشاره شد. نرخ تبدیل که اصطلاحی مشهور در بازاریابی اینترنتی است، معمولا به نسبت تعداد کاربرانی که هدفی خاص را برای بازاریاب اجرا می‌کنند (در اینجا تعداد کاربرانی که اپلیکیشن را نصب می‌کنند) به تعداد کل کاربران بازدید کننده از یک سایت، صفحه‌ی جست‌وجو یا صفحه‌ی یک اپلیکیشن گفته می‌شود. بنابراین هرچه نرخ تبدیل نصب کلیدواژه‌ای برای اپلیکیشن بالاتر باشد، به‌معنی موفقیت‌آمیزتر بودن تبلیغ و مرتبط بودن اپلیکیشن با کلیدواژه‌ی تبلیغاتی است.

باتوجه به آنچه گفته شد، کافه‌بازار هنگام فرایند حراج، به اپلیکیشن‌هایی که نرخ تبدیل نصب بالاتری دارند پاداش می‌دهد و اپلیکیشن‌هایی را که نرخ تبدیل نصب کمتری دارند، جریمه می‌کند (چراکه عبارت نامربوطی را برای تبلیغ انتخاب کرده‌اند). برای مثال، ممکن است اپلیکیشنی با نرخ تبدیل نصب بالاتر بتواند با قیمتی بسیار پایین‌تر نسبت به رقیب خود که نرخ تبدیل نصب پایین‌تری دارد، برنده‌ی مزایده‌ی کلیدواژه شود.

به‌عنوان مثال دیگری از سیستم پاداش برمبنای نرخ تبدیل نصب، از جستجوی کلیدواژه با نرخ تبدیل نصب متفاوت برای یک اپلیکیشن خاص استفاده شد. اگر کاربری دو عبارت «۹۰» و «لیگ» را در کافه‌بازار جست‌وجو کند، در هر دو صورت اپلیکیشن «لیگ ۱۸» به‌عنوان اولین نتیجه به او نشان داده می‌شود؛ با این تفاوت که در حالت اول، اپلیکیشن لیگ ۱۸ همراه‌با اسکرین‌شات و توضیحات به‌نمایش درمی‌آید و درحالت دوم تنها آیکون اپلیکیشن و گزینه‌ی نصب نشان داده می‌شود. دلیل این است که عبارت «۹۰» نرخ تبدیل نصب بسیار بالاتری از «لیگ» برای اپلیکیشن لیگ ۱۸ دارد و درنتیجه به همان میزان فضای بیشتری برای نمایش به آن اختصاص داده می‌شود.

فضای اختصاص‌داده‌شده به اپلیکیشن «لیگ ۱۸» با جستجوی دو عبارت مختلف، با نرخ تبدیل نصب متفاوت

در ادامه به مفهوم «قرارگرفتن در مکان درست» یا به اصطلاح پوزیشن تبلیغاتی اشاره شد و برای نشان دادن این مفهوم، نموداری از نسبت «هزینه‌ی تبلیغات» به «تعداد نصب» به‌ نمایش درآمد. به‌گفته‌ی رومنا، اپلبکیشن‌هایی که توانسته بودند با صرف هزینه‌ی کمتر از ۱۰۰۰ تومان به ازای هر نصب به چند ده هزار نصب دست پیدا کنند، به خوبی موقعیت خود در تبلیغات را پیدا کرده یا به اصطلاح به‌درستی پوزیشن شده بودند. از جمله دلایل پوزیشن شدن درست به استفاده از کلیدواژه‌های تبلیغاتی پرترافیک و درعین حال ارزان‌قیمت، یا بی‌رقیب بودن یک کسب‌وکار اشاره شد.

نمودار مبلغ پرداخت شده به‌ازای هرنصب و تعداد نصب‌های ناشی از تبلیغات. محور افقی تعداد نصب‌ها را به‌صورت لگاریتمی نشان می‌دهد و محور عمودی شاخص «هزینه به‌ازای هر نصب» (CPI: Cost Per Install) را نشان می‌دهد.

اما در آن سوی نمودار، اپلیکیشن‌هایی بودند که با صرف هزینه‌ای به‌مراتب بالاتر، نصب بسیار کمتری را تجربه می‌کردند. عوامل متعددی برای چنین موقعیت‌ نامناسبی در نمودار وجود دارد که ازجمله آن‌ها به نرخ تبدیل نصب پایین به‌دلیل استفاده از کلیدواژه‌های خاص، یا آزمون و خطای اپلیکیشن برای یافتن موقعیت مناسب تبلیغاتی اشاره شد. به‌گفته‌ی رومنا، استفاده از کلیدواژه‌های نامرتبط درنهایت به پایین‌آمدن نرخ تبدیل نصب و درنتیجه باختن مزایده‌ها منجر می‌شود. 

در مثال رومنا، اپلیکیشنی با نرخ تبدیل نصب ۹ درصد و پیشنهاد مبلغ ۱۰۰۰ تومان به ازای هر نصب، ممکن است نسبت به اپلیکیشنی با نرخ تبدیل نصب ۳ درصد و پیشنهاد ۲۵۰۰ تومان به‌ازای هر نصب، شانس بیشتری در برنده‌شدن مزایده داشته باشد.

از تپ تا نصب

فشردن دکمه‌ی نصب در فروشگاه‌های اپلیکیشن، لزوما به نصب نرم‌افزار توسط کاربر منجر نمی‌شود. بسیاری مواقع، کاربر در میانه‌ی فرایند دانلود اپلیکیشن، از نصب آن روی دستگاه خود منصرف می‌شود.

در ادامه، رومنا نرخ نگهداشت اپلیکیشن‌هایی را که از روش‌های مختلف نصب می‌شوند با یکدیگر مقایسه کرد. آن‌گونه که از داده‌های کافه‌بازار مشخص است، نرخ نگهداشت کافه‌بازار بسیار شبیه به سرچ‌ادز گوگل، و بین نرخ نگهداشت ارگانیگ (نصب ارگانیک به نصبی می‌گویند که صرفا به‌وسیله‌ی کاربر و بدون استفاده از تبلیغات به‌دست آمده باشد) و کانال‌های تبلیغاتی است. همچنین با توجه به نمودارها، نرخ نگهداشت کافه‌بازار سرچ‌ادز برای برخی اپلیکیشن‌ها بسیار شبیه به نرخ نگهداشت ارگانیک است. به‌گفته‌ی رومنا:

فارغ از اینکه ازطریق چه کانال تبلیغاتی کاربر جذب می‌کنید، نرخ ریتنشن (نگهداشت) پایین به‌معنی این است که تبلیغ شما هنوز ناکارآمد است. ابتدا باید نرخ ریتنشن خود را به حد خاصی برسانید و سپس اقدام به تبلیغ کنید.

ایمان رومنا، تحلیلگر داده در کافه بازار

به‌عقیده‌ی رومنا، سه دسته از صاحبان اپلیکیشن‌هایی که نرخ نگهداشت پایینی دارند، بهتر است پیش از اقدام به تبلیغ در استراتژی خود تجدیدنظر کنند:

• اپلیکیشن‌هایی که ربطی به کسب‌وکاری که برای آن ساخته شده‌اند، ندارند
• اپلیکیشن‌هایی که نصب فعال بسیار پایینی (حدود ۵۰ نصب) دارند
• اپلیکیشن‌هایی که با صرف هزینه‌ی بالا قصد دارند در مدت‌زمان کوتاهی به تعداد کاربران بسیار زیاد دست پیدا کنند

رومنا به صاحبان دسته‌ی دوم اپلیکیشن‌ها توصیه کرد پیش از اینکه اقدام به تبلیغ کنند، دوستان، آشنایان و اطرافیان خود را متقاعد به نصب اپلیکیشن‌شان کنند و با دریافت‌کردن بازخورد این افراد، اقدام به رفع باگ‌ها و بهبود اپلیکیشن خود کنند.

به‌گفته‌ی رومنا، کیفیت سرچ‌ادز از اهمیت بالایی نزد کافه‌بازار برخوردار است. از آنجایی که داشتن نرخ تبدیل نصب بالا، یکی از لازمه‌های حفظ کیفیت تجربه‌ی کاربری سرچ‌ادز است، کافه‌بازار برای حفظ این کیفیت، به اپلیکیشن‌هایی که نرخ تبدیل نصب بسیار پایینی دارند، اجازه‌ی تبلیغ نخواهد داد.

زیبایی سلیقه‌ای است، ممکن است چیزی که برای یک نفر جذابیت زیادی دارد برای شخص دیگر اصلا جالب نباشد. اما در دنیای موتورسیکلت این‌گونه نیست و طرح‌هایی هستند که جمع کثیری از افراد روی زشت‌بودن آن‌ها اتفاق نظر دارند. در ادامه به معرفی ۱۰ مورد از بدقیافه‌ترین موتورسیکلت‌هایی که تاکنون ساخته شده‌اند، می‌پردازیم.

۱. بی‌ام‌و K1 مدل ۱۹۸۸ 

آیرودینامیک در دنیای موتورسیکلت به اندازه‌ی خودروها نمود ندارد ولی بی‌ام‌و K1 مدل ۱۹۸۸ یکی از موتورسیکلت‌هایی است که سعی شد تا با بهترین شکل آیرودینامیکی ساخته شود. با بدنه‌ای ناهماهنگ و حجیم، چراغ جلوی مربعی شکل و گلگیرهایی که جزو بدترین‌های تاریخ موتورسیکلت‌سازی هستند، K1 کاملاً شایستگی قرار گرفتن در این فهرست را دارد.

۲. KTM 690 مدل ۲۰۰۷

به‌ندرت پیش می‌آید که یک قطعه به‌تنهایی طراحی وسیله‌ای را خراب کند اما در کی تی ام ۶۹۰ این اتفاق افتاده است. کی تی ام ۶۹۰ موتورسیکلتی اسپرت با قابلیت آفرود است. نمای کلی ۶۹۰ جذاب است اما وقتی به قسمت جلویی می‌رسید، یکی از عجیب‌ترین و بدترین دماغه‌های ممکن را شاهد خواهید بود. گلگیر این مدل به طرز عجیبی با دماغه‌ی موتورسیکلت یکپارچه است. اگزوز ۶۹۰ نیز با سایر قسمت‌ها همخوانی چندانی ندارد و زاویه‌ی آن مقداری عجیب جلوه می‌کند. فضای زیر باک بنزین ۹۶۰ هم کمی خالی بوده و این از نظر بصری جالب نیست. نمای کلی کی تی ام ۶۹۰ انسان را به یاد شخصیت کمیک Spy Vs Spy می‌اندازد.

۳. هوندا DN-01

بسیاری از افراد به طنز می‌گویند که نام این موتورسیکلت مخفف عبارت Do Not Own One یعنی «این را نخرید» است. با اینکه هوندا سعی داشت تا یک طرح آینده‌نگرانه در این مدل پیاده کرده و یک موتورسیکلت کروز با ارتفاع پایین و طراحی جدید تولید کند ولی طرح نهایی به گونه‌ای است که هیچ شباهتی به موتورسیکلت‌های کروز ندارد. شاید به‌جز اتصال یک طرفه‌ی چرخ عقب که بسیار جالب است، از نظر طراحی نتوانید دلیل دیگری برای خرید هوندا DN-01 پیدا کنید. 

۴. بوئل RR 1000 Battletwin

در اینجا نیز مانند بی‌ام‌و K1 شاهد فدا شدن زیبایی در راه آیرودینامیک هستیم. این مدل بوئل همان‌طور که به خوبی هوا را می‌شکافد، می‌تواند با طراحی زشت خود چشم بیننده‌ها را شکاف دهد. بدنه‌ی این مدل بسیار زشت است و گلگیرها هم یادآور بی‌ام‌و K1 هستند. البته این موتورسیکلت آمریکایی بدون برخی پنل‌های بدنه طراحی خوبی دارد ولی متاسفانه سازنده هیچ وقت آن را بدون بدنه به فروش نرساند.

۵. بی‌ام‌و R1200ST

بی‌ام‌و مدتی تلاش می‌کرد تا جلوپنجره‌ی کلیوی شکل دوتایی خود را که در خودروها استفاده می‌کند، به دنیای موتورسیکلت نیز وارد کند ولی نتیجه‌ی کار بسیار افتضاح از آب درآمد. مدل R1200ST بهترین مثال برای این مورد و بدقیافه‌ترین آن‌ها است. در این مدل نیز مانند کی تی ام ۶۹۰ یک طراحی فوق‌العاده بد را در نمای جلو شاهد هستیم. شیشه‌ی جلوی بزرگ در کنار چراغ‌های افقی یکی از بدترین نماهای جلو را برای این مدل به ارمغان آورده‌اند.

۶. آپریلیا Starck Moto sixpointfive

این موتورسیکلت توسط طراح فرانسوی فیلیپ استارک طراحی شده است. با وجود طرح خیلی خاص، مدل فوق مورد توجه قرار نگرفت طراحی کلی و به‌خصوص اگزوزها طوری بود که نظر مثبت کم‌تر کسی را به خود جلب می‌کرد.

۷. MV X Zagato F4Z

زاگاتو یک سازنده‌ی خودروهای سفارشی مستقل در میلان ایتالیا است. این شرکت براساس خودروهای اسپرت و جذابی که وجود دارند، خودروهایی خاص و منحصر‌به‌فرد تولید می‌کند. زاگاتو معمولا از محصولات استون مارتین ومازراتی به‌عنوان پایه‌ای برای طرح‌هایش استفاده می‌کند. اما در مورد موتورسیکلت‌ها زاگاتو تصمیم گرفت ایده‌ی خود را روی محصولی از ام وی آگوستا پیاده کند. برای این منظور، یک ام وی آگوستای تامبورینی مدل F4 انتخاب شد. محصول زاگاتو مانند بسیاری از موتورسیکلت‌های فهرست حاضر، طراحی نامناسبی در قسمت جلو دارد. قسمت عقب این موتورسیکلت کاملا از چرم پوشیده شده است ولی این مسئله نیز تحت شعاع طراحی بد جلوی موتورسیکلت قرار دارد. این طرح اولین تجربه‌ی زاگاتو در بخش موتورسیکلت بود ولی باید اعتراف کرد که بهتر است زاگاتو تمرکز خود را روی خودروها بگذارد.

۸. موربیدلی v8

ایده‌ی تولید موتورسیکلت ۸ سیلندر جالب است ولی این مسئله کاملا توسط طراحی بسیار بد بدنه‌ی این مدل به حاشیه رفته است. حتی سازندگان این موتورسیکلت می‌دانستند که محصولشان طراحی خوبی ندارد چون پس از رونمایی رسمی از آن بارها طرح را مورد بازبینی و تغییرات قرار دادند. مشکل دیگر این موتورسیکلت نیز قیمت آن بود به طوری که در سال ۱۹۹۸ به قیمت ۹۰ هزار یورو (حدود ۱۰۰ هزار دلار) وارد بازار شد.

۹. جوهمر J1

این موتورسیکلت توسط سازنده‌ی اتریشی به تولید رسید و طراح آن دو شخص به نام‌های لئونی و ژان ماری لانیکزاک بودند.Johammer J1 یک موتورسیکلت الکتریکی است و باید اعتراف کرد یکی از بدترین طرح‌ها را بین وسایل نقلیه‌ی دو چرخ دارد. طراحی این مدل آن‌قدر عجیب است که در نگاه اول شاید حتی نتوانید حدس بزنید که جلو و عقب موتورسیکلت کدام طرف است. در طراحی آینه‌ها نیز از شاخک‌های حشرات الهام گرفته شده و نتیجه‌ی کار نیز به بدترین نحو ممکن از آب درآمده است.

۱۰ . بیموتا مانترا

بیموتا به‌عنوان سازنده‌ی ایتالیایی، طرح‌های زیبایی می‌سازد اما مدل مونترا یک استثنا است و باید آن را در فهرست بدترین‌ها قرار داد. قسمت جلو و عقب این موتورسیکلت همخوانی خوبی ندارند و بخش عقب نیز کاملا فاقد جذابیت است.

نمایشگاه خودرو فرانکفورت ۲۰۱۹ میزبان چندین هاچبک جذاب و سریع، ازجمله مرسدس بنز AMG A 35 4Matic با تیونینگ برابوس خواهد بود. این خودرو در دو بسته‌ی مختلف تقویتی عرضه می‌شود. مهم‌ترین تغییر در پیشرانه‌ی ۲ لیتری چهار سیلندر توربو انجام گرفته است.

قدرت پیشرانه به میزان ۴۳ اسب‌بخار و گشتاور آن به میزان ۶۰ نیوتن‌متر افزایش یافته است تا در مجموع، ۳۴۵ اسب‌بخار قدرت و ۴۶۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید کند. برای خریدارانی که قدرت بیشتری را تقاضا کنند، سفارش تیونینگ PowerXtra+ درنظر گرفته شده است که قدرت را به ۳۶۰ اسب‌بخار و گشتاور را به ۴۸۶ نیوتن‌متر افزایش می‌دهد.

در این شرایط، با درنظر گرفتن جعبه‌دنده‌ی ۷ سرعته‌ی دوکلاچه خودکار و سیستم انتقال قدرت به تمامی چرخ‌ها، مرسدس بنز A 35 AMG تنها در ۴.۴ ثانیه از حالت سکون به سرعت ۱۰۰ کیلومتربرساعت می‌رسد. از دیگر تغییرات فنی هاچبک جذاب برابوس، می‌توان به سیستم اگزوز اسپرت فولادی به‌همراه کنترل صدا اشاره کرد که با ۴ سراگزوز اسپرت برابوس یا سراگزوز استاندارد کارخانه‌ای، هماهنگی دارد.

از نظر ظاهری هم تغییرات متعددی انجام گرفته تا خودرو چهره‌ای اسپرت‌تر به خود بگیرد. از جمله‌ی این تغییرات استفاده از بال جلو دو تکه، ورودی‌های هوای جانبی در سپر و بال عقب اسپرت است که توازن آیرودینامیکی مرسدس A 35 AMG را افزایش می‌دهد. رینگ‌های آلومینیومی تیره‌رنگ برابوس نیز ظاهر اسپرت‌تری به خودرو بخشیده است. این رینگ‌ها در جلو و عقب با اندازه ۱۹ اینچ و در لاستیک‌های پیرلی پی زیرو با ابعاد 235/35/ZR19 قرار گرفته‌اند.

در قسمت کابین نیز انتخاب‌های متعددی برای خریداران درنظر گرفته شده تا با سلیقه‌ی خود، جنس و رنگ پوشش داخلی را انتخاب نمایند. در آخر یادآوری می‌شود که نمایشگاه خودرو فرانکفورت، از تاریخ ۱۲ سپتامبر آغاز به کار می‌کند.