در ماه‌های گذشته هارلی دیویدسون تصمیم گرفت که مدل‌های برقی بیشتری را روی خط تولید خود قرار دهد. تعداد این مدل‌ها حالا به ۳ عدد رسیده است که هر یک برای گروه سنی متفاوتی طراحی شده‌اند. مدل‌های الکتریکی هارلی دیویدسون شامل LiveWire، IRONe12 و IRONe16 هستند. این موتورسیکلت‌ساز مشهور در جدیدترین حرکت خود، اقدام به رونمایی از دو دوچرخه‌ی الکتریکی کرده است. این دوچرخه‌ها مخصوص کودکان با سن بین ۳ تا ۷ سال طراحی شده‌اند. 

هارلی دیویدسون اوایل ماه جاری از این دو محصول الکتریکی در مسابقات X Game Minneapolis رونمایی کرد تا نسل جوان را به سمت خود جلب کند. هر دو مدل در اصل دوچرخه‌های پدالی هستند که به یک باتری لیتیوم‌یون مجهز شده‌اند. فرم جعبه‌مانندی که در پشت چرخ‌های جلو و جلوی رکاب‌ها دیده می‌شود، محل قرارگیری باتری است. این باتری ۲ آمپر ساعتی به‌نحوی طراحی شده است که بتوان آن را در ۳۰ تا ۳۶ دقیقه شارژ کرد.

هر یک از این دوچرخه‌ها دارای سه حالت سواری آموزشی، استاندارد و پیشرفته هستند. حداکثر سرعت در حالت آموزشی به ۸ کیلومتر بر ساعت محدود می‌شود. در حالت استاندارد این حداکثر سرعت به ۱۱ کیلومتر بر ساعت و در حالت پیشرفته نیز به ۱۴ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. برای مدل IRONe16، حالت‌های استاندارد و پیشرفته محدودیت سرعتی معادل ۱۲ و ۱۷ کیلومتر بر ساعت دارند. در ساخت شاسی این دو مدل از آلومینیوم استفاده شده تا وزن پایینی داشته باشند؛ به همین خاطر، وزن مدل IRONe12 تنها ۷.۷ کیلوگرم و وزن مدل IRONe16 نیز تنها ۸.۶ کیلوگرم است.

مدل IRONe12 برای کودکان با سن ۳ تا ۵ سال طراحی شده و ارتفاع زین آن ۳۳ سانتی‌متر است. مدل IRONe16 هم به چرخ‌های ۱۶ اینچی مجهز بوده و برای کودکان بین ۵ تا ۷ ساله طراحی شده است.

هارلی دیویدسون قیمت پایه‌ی این مدل‌ها را ۶۴۹ دلار برای مدل IRONe12 و ۶۹۹ دلار برای مدل IRONe16 اعلام کرده است. 

در صورت عدم پیشگیری از بحران اقلیمی، کدام گونه‌ها به بقای خود ادامه می‌دهند؟ به اعتقاد جولی گری، زیست‌شناسی مولکولی، انسان در میان بازماندگان خواهد بود؛ اما حتی باوجود ظرفیت خارق‌العاده‌ی انسان برای نوآوری و تطبیق‌پذیری، ممکن است نتواند از تغییرات اقلیمی جان سالم به در ببرد.

یکی از دلایل انقراض احتمالی انسان، تولیدمثل کُند و اندک آن است و از این نظر به حیواناتی مثل پاندا شباهت دارد که در طول عمر خود به‌طور میانگین، یک یا دو فرزند به دنیا می‌آورند؛ بنابراین احتمال بقای جاندارانی که سریع تولیدمثل می‌کنند، بیشتر است.

شاید در نگاه اول، این پیش‌بینی‌ها در حد فرضیه به نظر برسند؛ اما قابلیت بقا و نجات گونه‌ها از تغییرات اقلیمی موضوعی جدی است. براساس گزارشی جدید درباره‌ی تنوع زیستی، از هر چهار گونه، یک گونه در معرض خطر انقراض قرار دارد. بخش زیادی از این خطر به تغییرات اقلیمی وابسته است که منجر به بالا رفتن دمای مناطق، افزایش سطح آب دریا و تغییرات شدیدتر آب‌وهوایی می‌شود.

برخی خطرها قریب‌الوقوع هستند. علاوه بر این، میزان جدی بودن تغییرات اقلیمی انکارناپذیر است اما مشخص نیست دقیقا چه پیامدها و تهدیدهایی را برای گونه‌ها و آینده‌ی آن‌ها خواهد داشت. روش‌های پیش‌بینی، روزبه‌روز کامل‌تر می‌شوند اما مشکلاتی مثل داده‌های محدود و ناسازگار، قوانین و سیاست‌های پیچیده و تغییرات کاربری زمین و آثار بوم‌‌شناختی پیش‌بینی را دشوار می‌سازند. ارزیابی آسیب‌های تغییرات اقلیمی همواره با خطا و نقاط کور همراه است. علاوه بر این، مدل‌سازی آثار غیرمستقیم و عامل تغییرات اقلیمی بر جمعیت ازجمله زنجیره‌ی غذایی، دشوارتر از مدل‌سازی آثار مستقیم است.

بعضی از گونه‌های کوئول استرالیایی تقریبا توسط گونه‌های مهاجم به‌صورت محلی منقرض شده‌اند، این روند با تغییرات اقلیمی تشدید خواهد شد

یکی از ابهامات دیگر، ظرفیت انواع حیات برای سازگاری با تغییرات است. برای مثال سرعت سازگاری اکتوترم‌ها (جانوران خونسردی مثل خزندگان و دوزیستان) با تغییرات اقلیمی نسبت به اندوترم‌ها (جانداران خونگرم) کمتر است؛ به همین دلیل، توانایی آن‌ها برای تطبیق دمای بدن کمتر است؛ اما استثناهایی مثل غوک‌های بزرگ آمریکایی وجود دارند که به دلیل گرمایش زمین، موفق به یافتن محیط‌های قابل سکونت شدند.

مقاله‌های مرتبط:

• گرمایش زمین چگونه زندگی در اقیانوس را تا آستانه‌‌ انقراض برد
• انقراض نخستین پستاندار در اثر تغییرات اقلیمی

البته راه‌حل دیگری هم برای جلوگیری از انقراض انسان وجود دارد: انسان‌ها می‌توانند با همکاری یکدیگر و با تطبیق سیاست‌ها و روش زندگی خود برای کاهش گاز گلخانه‌ای از بحران اقلیمی جلوگیری کنند؛ اما در پیش‌بینی مورد بحث، فرض شده است که این اتفاق نخواهد افتاد و تغییرات اقلیمی با روند فعلی افزایش پیدا می‌کند.

گرمایش جهانی می‌تواند به سود غوک‌های آمریکایی باشد

گرایش‌های سرسخت

باوجود ابهامات، می‌توان به حدس درباره‌ی الگوهای گسترده پرداخت. شانس بقای گیاهان مقاوم در برابر خشکی و گرما، مانند گیاهان بیابانی از گیاهان جنگلی بیشتر است؛ بنابراین گیاهانی مثل نارگیل که دانه‌ی آن‌ها از طریق باد یا جریان‌های اقیانوسی به فواصل دوردست می‌رسند نسبت به گیاهانی که توسط مورچه‌ها جابه‌جا می‌شوند (مثل اقاقیا)، شانس بیشتری برای زنده ماندن دارند. گیاهانی که می‌توانند زمان‌های شکوفه‌دهی خود را تنظیم کنند، بهتر با دماهای بالا سازگار می‌شوند. جن لاو، زیست‌شناس دانشگاه ایندیانا بلومینگتون، این ویژگی را به‌عنوان یکی از مزایای گیاهان غیربومی ثابت می‌کند که به آن‌ها در مواجهه با تغییرات اقلیمی کمک می‌کند.

همیشه از تاریخ می‌توان به‌عنوان راهنما کمک گرفت. فسیل‌ها شامل علائمی از سازگاری گونه‌ها با تغییرات اقلیمی گذشته هستند. سرنخ‌های ژنتیکی متعددی هم درباره‌ی بقای طولانی‌مدت وجود دارد. برای مثال می‌توان به ریزجلبک‌های سبز اشاره کرد که طی میلیون‌ها سال با محیط‌های شورتر سازگار شدند (این یافته در سپتامبر ۲۰۱۸ توسط فاطما فوفلانکر و همکاران از روتگرز منتشر شد).

از طرفی، امروزه انسان مسئول بخش زیادی از تغییرات اقلیمی است؛ به همین دلیل نمی‌توان به‌طور کامل به معیارهای گذشته تکیه کرد. به‌گفته‌ی جیم کار، یکی از مسئولان گروه تخصصی تغییرات اقلیمی از کمیسیون بقای گونه‌های IUCN: «تغییرات اقلیمی آینده با تغییرات اقلیمی گذشته تفاوت زیادی دارند.»

سوابق تاریخی به مقاومت بالای سوسک‌ها اشاره می‌کنند. به‌گفته‌ی اسمرت اسفو برچ، زیست شیمی‌دان خاک از دانشگاه کالیفرنیا:

این جانوران منفور از کل انقراض‌های دسته‌جمعی تاریخ جان سالم به در برده‌اند. برای مثال ده‌ها میلیون سال قبل، سوسک‌ها با حفر لانه‌های زیرزمینی از خشک‌سالی استرالیا جان سالم به در بردند.

سوسک‌ها از کل انقراض‌های دسته‌جمعی تاریخ جان سالم به دربرده‌اند

به‌گفته‌ی روبرت ناسی، رئیس مرکز CIFOR (مرکز بین‌المللی پژوهش‌های جنگلداری):

این نتیجه دو ویژگی مهم دارد: در درجه‌ی اول، توانایی مخفی شدن و محافظت در پناهگاه‌های موقت (برای مثال زیرِ زمین) و تاریخچه‌ی طولانی تکامل، به‌طور کلی نشان می‌دهند مقاومت گونه‌های کهن بیشتر از گونه‌های کنونی بوده است.

به‌گفته‌ی ناسی، این ویژگی‌ها به بقا در شرایط سخت مانند تغییرات اقلیمی مرتبط هستند. سوسک‌ها ازنظر تغذیه گزینشی عمل نمی‌کنند و از طیف عظیم غذایی برخوردار هستند؛ بنابراین تغییرات اقلیمی گونه‌هایی مثل موش‌ها، پرندگان فرصت‌طلب و راکون‌های شهری را تهدید نمی‌کند. در مقابل، حیواناتی مثل کوآلا را در نظر بگیرید. غذای اصلی کوآلاها برگ اکالیپتوس است که با افزایش سطح کربن دی‌اکسید جو، مواد مغذی آن‌ها کاهش پیدا کرده است؛ درنتیجه تغییرات اقلیمی خطر گرسنگی این گونه‌ها را به‌دنبال خواهد داشت.

تغییرات اقلیمی، خطر گرسنگی کوآلاها را افزایش می‌دهد

کوالاها علاوه بر منبع غذایی محدود، تنوع ژنتیکی اندکی هم دارند؛ به همین دلیل بیماری کلامیدیا (نوعی بیماری که از طریق آمیزش با گونه‌ی مبتلا به باکتری کلامیدیا منتقل می‌شود) منجر به ازبین‌رفتن گونه‌ کوالای وحشی شده است. این ویژگی‌ها خطر انقراض را افزایش می‌دهند و به‌گفته‌ی کار در بسیاری از نمونه‌ها، گونه‌های خاص در صف اول انقراض قرار می‌گیرند. این خطر در مورد گونه‌های ساکن در زیستگاه‌های کوچک مثل جنگل‌های کوهستانی و مناطق محدود مثل پرندگان گرمسیری یا گیاهان کوچک جزیره صدق می‌کند. البته گونه‌های ساکن در محیط‌های بکر هم در معرض خطر قرار دارند؛ در طرف مقابل، اولین گونه‌های زیستگاه‌های دستخورده مثل زمین‌های چمن و جنگل‌های جوان قرار می‌گیرند. به‌گفته‌ی جسیکا هلمان، سرپرست مؤسسه‌ی محیط‌زیست دانشگاه مینسوتا:

ممکن است این گونه‌ها در شرایط تغییرات اقلیمی عملکرد خوبی داشته باشند زیرا معمولا در شرایط تغییر و گذار به رونق می‌رسند. برای مثال، حضور گوزن‌ها (در ایالات متحده) در مناطق اطراف شهری متداول است و در جنگل‌های ازبین‌رفته یا تقریبا آشفته رشد می‌کنند.

گونه‌هایی که می‌توانند جابه‌جا شوند و خود را با محیط‌های مختلف تطبیق دهند، در مواجهه با تغییرات اقلیمی مقاوم‌تر هستند. بااینکه تطبیق‌پذیری به‌طورکلی مثبت است، اما ممکن است هزینه‌هایی را برای دیگر بخش‌های اکوسیستم به‌دنبال داشته باشد. گونه‌های تهاجمی مانند وزغ نیشکری که سمی هستند، می‌توانند منجر به انقراض گونه‌های دیگری مثل کوئول‌ها (کیسه‌داران گوشت‌خوار) و بزمجه‌های (مارمولک‌های بزرگ) استرالیایی شوند. به‌گفته‌ی هلمان، تنوع گیاهان تهاجمی منجر به نابودی گونه‌های آسیب‌پذیر می‌شود زیرا با گرمایش زمین، جمعیت علفی هم افزایش خواهد یافت. علف‌هایی که معمولا در کنار جاده‌ها دیده می‌شوند، در مقایسه با گونه‌های دیگر دوام بیشتری دارند.

گوزن‌ها در مناطق متغیر و در حال گذار هم رشد می‌کنند؛ به همین دلیل مقاومت آن‌ها در برابر تغییرات اقلیمی زیاد است

البته،بسیاری از موجودات زنده، ذاتا جابه‌جایی کمتری دارند. اغلب گیاهان نمی‌توانند پابه‌پای گرمایش سریع جهان جابه‌جا شوند، اگرچه در گذشته و در شرایط تغییرات اقلیمی کندتر جابه‌جا شده‌اند.

پناهگاه‌های موقتی

خوشبختانه بعضی گونه‌های پیچیده از پناهگاه برخوردار هستند: مناطقی مثل دره‌های اعماق دریا از پیامدهای تغییرات اقلیمی در امان هستند. به عقیده‌ی جاناتان استیلمان، فیزیک‌دان محیط زیردریایی در دانشگاه ایالتی سان‌فرانسیسکو، باوجود افزایش دما در اعمال دریا و کاهش تراکم اکسیژن، اکوسیستم‌های گرمابیِ اعماق دریا در شرایط سخت پناهگاه خوبی هستند. استیلمان می‌گوید:

اعماق دریا کاملا از سطح سیاره جدا هستند و فکر نمی‌کنم تغییرات اقلیمی تأثیر زیادی روی آن‌ها داشته باشد. حتی انسان‌ها تا سال ۱۹۷۷ از وجود آن‌ها بی‌خبر بودند. انرژی این زیستگاه‌ها از اعماق زمین سرچشمه می‌گیرد، نه از نور خورشید و بعید است تحت تأثیر تغییرات سطحی اقیانوس قرار بگیرند.

داگلاس شیل، متخصص زیست‌بوم جنگل‌های گرمسیری در دانشگاه علوم حیات نروژ نظر مشابهی دارد:

در آینده تنها گونه‌ی بازمانده‌ی مهره‌داران در آفریقا، غارماهی کور است. بسیاری از گونه‌های موجود در کانال‌های گرمابی زیراقیانوس ناشناخته باقی مانده‌اند. اولین ماهی غار، سال ۲۰۱۵ در آلمان کشف شد.

موجودات سازگار با گرما و میکروب‌هایی که در محیط‌های خشن زندگی می‌کنند، کمتر تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار می‌گیرند

موجودات سازگار با گرما ساکنِ خشنی مثل چشمه‌های آتشفشانی کمتر تحت تأثیر تغییرات دمای سطح قرار می‌گیرند. درواقع، مقاوم‌ترین موجودات در برابر شرایط سخت، میکروب‌ها هستند. براساس مدل‌سازی‌های کامپیوتری تنها میکروب‌ها می‌توانند از شدت فزاینده‌ی انرژی خورشید جان سالم به در ببرند. به‌گفته‌ی برهه، زیست شیمی‌دان، آرکیا نوعی باکتری است که با زندگی در خشن‌ترین محیط‌ها سازگار است. خرس آبی با نام علمیتاردی‌گرید تقریبا با هر شرایطی سازگار است. به‌گفته‌ی استیلمان، فیزیکدان محیطی:

این گونه‌ها حتی از محیط خلاء فضا یا بی‌آبی شدید و دماهای بسیار بالا هم جان سالم به درمی‌برند. اگر هوادار پیشتازان فضایی باشید، حتما با ویژگی‌های خارق‌العاده‌ و مقاومت بالای آن‌ها آشنا هستید؛ اما این جانداران گونه‌های واقعی هستند که در اغلب زیستگاه‌های زمین زنده می‌مانند.

عامل اصلی بیشترین تغییرات آینده، انسان است که با توسعه‌ی شهرها به این تغییرات دامن می‌زند. به‌گفته‌ی آروین سی دیسموس، نمایشگاه‌گردان خزنده‌شناسی موزه‌ی ملی تاریخ طبیعی فیلیپین، گونه‌های مقاوم گونه‌هایی هستند که در زیستگاه‌های دستکاری‌شده مانند پارک‌ها و باغ‌های شهری مناطق زراعی، زمین‌های کشاورزی، مناطق کاشت درخت و موارد دیگر دوام می‌آورند. به‌گفته‌ی ناسی از شرکت CIFOR:

برندگان تغییرات اقلیمی، گونه‌های بسیاری کوچک و ترجیحا مهره‌داران خونگرم هستند که نسبت به زندگی در شرایط خشن بسیار تطبیق‌پذیر و همه‌چیزخوار هستند.

به‌گفته‌ی کار از JUCN: «قطعا چنین دنیایی، جای زیبایی نخواهد بود.»

گیاهانی مانند برودیا به‌شدت نسبت به تغییرات اقلیمی آسیب‌پذیر هستند

انسان تا اندازه‌ای با راهکارهای پیشگیری از تغییرات اقلیمی آشنا است. اقدام‌های پیشگیرانه شامل کاهش گازهای گلخانه‌ای، محافظت از تنوع زیستی، احیای ارتباط بین زیستگاه‌ها (به‌جای ساخت جاده‌ها، دیوارها و سدهای بی‌شمار) و کاهش تهدید‌های مرتبطی مثل آلودگی و برداشت از زمین است. حتی گونه‌های نزدیک به انقراض مثلسایگا (نوعی بز کوهی) را می‌توان با اقدامات محافظتی احیا کرد. دانشمندان برای حفاظت پایدار و احیا و تأمین سلامت کامل گونه‌ها در حال تهیه‌ی فهرست سبزی از گونه‌های جاده‌ای هستند تا به‌این‌ترتیب فهرست ِسرخِ گونه‌های در معرض خطر IUCN را تکمیل کنند. البته موانع سیاسی هم تأثیرگذار هستند؛ اما با بسط قوانین می‌توان از تسلیم سیاره‌ی زمین به میکروب‌ها جلوگیری کرد.

رضا الفت نسب، سخنگوی اتحادیه‌ی کشوری کسب‌وکارهای مجازی، خبر از شکایت معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران از اتحادیه‌ی کشوری کسب‌وکارهای مجازی داد و موضوع آن را مجوز اتحادیه به شرکت‌های جابه‌جایی هوشمند عنوان کرد. وی این اقدام را زننده و حرکتی در راستای عدم حمایت از استارتاپ‌ها دانست و با اشاره به اینکه شهردار تهران در جلسات هیات دولت به‌عنوان فردی حقوقی کرسی دارد و مشارکت می‌کند، گفت:

قطعا شهردار تهران از حمایت‌های رئیس جمهور، وزیر ارتباطات و معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری از استارتاپ‌ها خبر دارد. شکایت معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران از اتحادیه‌ی کشوری کسب‌وکارهای مجازی لکه‌ی سیاهی بر عملکرد آقای حناچی (شهردار تهران) است. دلایل متقنی داریم و در روز دادگاه به مقام محترم قضایی ارائه خواهیم کرد. اما این لکه‌ی سیاه بر پیکر شهرداری تهران خواهد ماند و تعاملات استارتاپ‌ها با شهرداری تهران تحت تأثیر این شکایت قرار خواهد گرفت. این اتفاق برای استارتاپ‌هایی که تازه شروع به کار کرده‌اند و قصد دارند کسب‌وکار خود را توسعه داده و تبدیل به شرکتی نظیر اسنپ و تپسی شوند، مایه‌ی دلسردی خواهد بود.

کشمکش میان تاکسی‌های اینترنتی و شهرداری، موضوع جدیدی نیست و در گذشته نیز مدیران این شرکت‌ها حتیاحتمال تعطیلی کسب‌وکار خود را در صورت تصویب لایحه‌ی محدودیت فعالیت تاکسی‌های اینترنتی اعلام کرده بودند. به نظر می‌رسد این بار با شکایت شهرداری از اتحادیه‌ی کسب‌وکارهای مجازی به دلیل دادن مجوز فعالیت به تاکسی‌های اینترنتی، این موضوع وارد مرحله‌ی جدیدی شده است. غلامحسین محمدی، رئیس مرکز ارتباطات و بین‌الملل شهرداری تهران با انتشار توییتی نسبت به انتشار خبر این شکایت واکنش نشان داد و گفت:

شهرداری با کسب‌وکار اینترنتی مخالف نیست، با بی قاعده بودن ‌کار در شهر مخالف است. نمی‌شود برای اتوبوس و تاکسی، تست اعتیاد راننده، محدودیت تردد، معاینه‌ی فنی ۶ ماهه و عمر مجاز ده ساله، ضابطه باشد ولی به نام تاکسی آنلاین، این قاعده‌ها نقض شود.

ژوبین علاقبند، مدیرعامل اسنپ نیز با انتشار توییتی در پاسخ گفت:

تاکسی‌های اینترنتی کاملا قانونمند و با مجوز اتحادیه‌ی کشوری کسب‌وکارهای مجازی تحت قانون نظام صنفی که کاراترین و جامع‌ترین قانون کشور است فعال هستند.

همچنین زمزمه‌هایی از سهم‌خواهی شهرداری از تاکسی‌های اینترنتی به گوش می‌رسد و علاقبند با انتشار توییتی در مورد این موضوع گفته است:

بارها گفته‌اند اگر عوارض بدهید ازتون حمایت کامل می‌کنیم و جالبه که ۳۰٪ فروش را هم می‌خواهند (۳۰٪ فروش، نه ۳۰٪ سود!) به عبارتی ۵٪ هر سفر!

اتحادیه‌ی کشوری کسب‌وکارهای مجازی در بیانیه‌ی جدید خود نوشته است: «طبق ماده ۸۷ قانون نظام صنفی، اتحادیه تنها مرجع صلاحیت‌دار برای صدور مجوز کسب‌وکارهای مجازی و از جمله تاکسی‌های آنلاین است.» همچنین در این بیانیه آمده است: «نهادهای دولتی از جمله وزارت ارتباطات، وزارت صمت، معاونت فضای مجازی دادستان کل کشور، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و هیات مقررات زدایی، همگی طی این سال‌ها مجوز فعالیت این سامانه‌ها را به رسمیت شمرده‌اند. در این میان به نظر می‌رسد تنها شهرداری است که بدون توجه به مسیر قانونی‎ تصویب دستورالعمل نظارت بر فعالیت تاکسی‌های آنلاین، بر خلق مجوز جدید اصرار دارد و به‌دنبال این است که با تحمیل هزینه‌ی اضافی به این کسب‌وکارها، مانعی برای رشد و توسعه‌ی آن‌ها بتراشد.»

حال باید دید در دادگاهی که طی چند روز آینده برگزار می‌شود، شکایت شهرداری از اتحادیه‌ی کشوری کسب‌وکارهای مجازی به کجا می‌رسد؛ آیا این موضوع محدودیت‌های جدیدی را برای تاکسی‌های اینترنتی به همراه خواهد داشت؟

هر اندازه پردازنده‌های اینتل در سال‌های گذشته بازار لپ‌تاپ‌ها را بیش از گذشته به سیطره‌ی خود در آوردند، این محصولات بیش از گذشته در معرض رقابت با محصولات شرکت‌های دیگر نظیر کوالکام و AMD قرار گرفتند. اینتل برای پیروزی در این آوردگاه، اصول طراحی خاصی را در تراشه‌های خود اتخاذ کرده است. این شرکت با توسعه‌ی پردازنده‌های Lakefield با طراحی هسته‌های CPU هیبریدی، کوشیده است تا تحولی در دستگاه‌های محاسباتی قابل حمل به وجود آورد. در این رابطه اینتل هسته‌ی پردازنده‌ی بزرگی را با سطح عملکرد بالا با هسته‌های پربازده و کم‌مصرف ترکیب می‌کند و محصول نهایی، پردازنده‌هایی با سطح عملکرد و توان مصرفی متوازن خواهد بود.در نهایت کاربران در زمان نیاز به هر یک از این دو ویژگی دسترسی جداگانه دارند.

تاریخچه

سه سال قبل، ویلفرد گومز، مهندس جوان اینتل و همکارانش تصمیم به بازنگری اساسی در آینده‌ی پردازنده‌های اینتل گرفتند. این تیم که به‌تازگی کار تحقیقی خود را روی ساخت پردازنده‌هایی با کارایی بالا و توان مصرفی کم به اتمام رسانده بود، می‌دانست که نیل به هر دو هدف مستلزم یک طراحی فشرده‌تر و تغییر مرزهای ابعادی تراشه‌های اینتل است. اما مسیر همیشگی برای ساخت تراشه‌های فشرده‌تر رفته‌رفته از نتایج دلخواه و مورد انتظار خود دور می‌شد. تبعیت از قانون مور نیازمند سنجش‌ها و هزینه‌کردهای چشمگیر بود. این شد که تیم مهندسان اینتل تصمیم گرفت، روش ساخت متفاوتی را در پیش گیرد. این روش ساخت متفاوت که فناوری تجمیع سه‌بعدی Foveros نام‌گذاری شد، دربرگیرنده‌ی چیدمان و انباشت چندین تراشه‌ی منطقی شامل تراشه‌‌های حافظه‌ی DRAM روی یکدیگر بود. تا پیش از این، اجزای مختلف تراشه‌های SoC اینتل نظیر هسته‌های پردازنده، تراشه‌ی گرافیکی، منابع I/O و حافظه‌ی یکپارچه در یک چینش دوبعدی و روی یک Die واحد مستقر می‌شد. حتی اینتل پیش‌تر در ساخت پردازنده‌های Kaby Lake G در یک چیدمان دو بعدی روی یک زیرلایه‌ی اینترپوزر، هسته‌های محاسباتی خود را همراه‌با تراشه‌ی گرافیکی AMD مستقر کرده بود. اما اینک قرار است اجزای مختلف SoC بر لایه‌های مختلفی سوار شوند و با اشغال کمترین فضای ممکن، بیشترین منابع ممکن در قالب یک تراشه پدیدار شود. ماحصل چنین چیدمانی، پردازنده‌های تحول‌آفرین لیک فیلد بود که در رویداد CES معرفی شد؛ پردازنده‌هایی که متناسب و درخور دستگاه‌هایی است که تا پیش از آن هرگز وجود نداشته است.

البته ایده‌ی Foveros یک شبه تبدیل به محصول نهایی نشد. یک سال بعد، گومز به همراه راجیش کومار و مارک بور، دو همکار دیگر وی، ایده‌ی تجمیع سه‌بعدی اجزای پردازنده را روی میز کار مدیرعامل به‌تازگی استخدام‌شده‌ی اینتل، مورثی رنداچینتالا گذاشتند. رنداچینتالا به آن‌ها گفت اگر چنین کاری عملی شود،‌ مسیر آینده پیشروی شرکت دگرگون خواهد شد. در شرایطی که عرضه‌ی پردازنده‌های ۱۰ نانومتری اینتل برای چندین بار به تأخیر افتاده بود و برنامه‌های این شرکت طبق انتظار پیش نمی‌رفت، فضایی برای AMD، رقیب دیرینه پیدا شد که با ارائه‌ی تراشه‌های نسل سوم رایزن با معماری مدرن Zen 2، سطح عملکرد فوق‌العاده و برچسب‌های قیمتی جذاب بتواند در بازار پردازنده‌های دسکتاپ عرض اندامی بکند.

ایده‌ی ساخت پردازنده با تراشه‌های انباشته روی یکدیگر مزایای متعددی در بر دارد. یکی از این مزایا قابلیت ترکیب و تطبیق ترانزیستورها در لایه‌های متفاوت و در اجزای گوناگون SoC برای اجرای وظایف خاص است. پردازنده‌هایی که مقصد آن‌ها، محیط فشرده‌ی یک لپ‌تاپ است، نیازها و انتظارات متفاوتی در مقایسه با یک پردازنده دسکتاپ دارد. ایده‌ی تجمیع سه‌بعدی Foveros امکان سفارشی‌سازی تراشه‌ها را منطبق با نیازها و بدون قربانی کردن عملکرد یا صرف‌نظر کردن از یک جزء به‌خاطر نبود فضا میسر می‌سازد. البته در این راه، چالش‌های بزرگی نیز وجود دارد. معماری، جانمایی اجزا و نحوه‌ی کار و تعامل اجزا با یکدیگر، بهره‌گیری از ویژگی‌های تمامی لایه‌ها و ممانعت از ناکارآمد ماندن یک لایه و افزایش فشار بر لایه‌های دیگر و در آخر، کنترل انتقال حرارت میان لایه‌ها، از جمله چالش‌هایی بود که مهندسان اینتل باید بر آن فائق می‌آمدند. مهندسان اینتل می‌گویند برای غلبه بر بخشی از این چالش‌ها، هر لایه از یک توده‌ی پردازنده پیش از اسمبل به‌طور کامل مورد آزمایش و سنجش قرار می‌‌گیرد تا بخش‌های معیوب و ناکارآمد از سیلیکون‌ که امکان ایجاد اختلال در عملکرد یکپارچه‌ی پردازنده را ایجاد می‌کند، حذف شود. در گام دیگر، اینتل ماده‌ی عایق کاملاً جدیدی اختراع کرد که به دفع گرمای بین لایه‌ها و عدم نفوذ گرما از لایه‌ای به لایه‌ی دیگر کمک کند. سرانجام اجزای لایه‌ی محاسباتی، شامل هسته‌های پردازنده و تراشه‌ی گرافیکی که با فناوری ساخت ۱۰ نانومتری اینتل تولید می‌شود، همراه‌با دیگر لایه‌ها روی زیرلایه‌‌ی اینترپوزر با فناوری ساخت ۲۲ نانومتری تعبیه می‌شود. ابعاد این پکیج ۱۲ در ۱۲ در ۱ میلی‌متر و کوچک‌تر از یک سکه ۱۰ سنتی است. بنابراین تراشه‌ی نهایی تراشه‌ای بسیار کوچک و البته بسیار کارآمد است.

معماری

در یک کلام می‌توان گفت که Lakefield متفاوت با هر چیزی است که اینتل تا به امروز ساخته است. لایه‌ی Die محاسباتی شامل یک هسته‌‌ی بزرگ (Big Core) بسیار قدرتمند با سطح عملکرد بالا است که با معماری ویژه‌ای به نام Sunny Cove ساخت می‌شود. اینتل در کنار این هسته از چهار هسته‌ی کوچک‌تر Tremont Atom با بازدهی توانی بالا استفاده می‌کند. کنترلر حافظه و کش L2 در این لایه مستقر می‌شوند. پردازنده در نهایت با فناوری تجمیع سه‌بعدی Foveros شکل می‌گیرد؛ بدین ترتیب که لایه‌های حافظه‌ی DRAM از نوع LPDDR4 به‌صورت پکیج روی پکیج (POP) روی Die محاسباتی قرار گرفته‌ و این لایه خود روی Die مبنا (Base) دربرگیرنده‌ی اجزای ورودی/خروجی (I/O)، کش سیستم و دیگر منابع ارتباطی و کنترلرها مستقر می‌شود.

این طراحی افزایش بازدهی و نهایت بهره‌برداری از فضای فیزیکی را هدف گرفته و باعث می‌شود که پردازنده‌ی قدرتمندی با حداقل ابعاد و بازدهی زیاد و تولید حرارت کم را بتوان در قالب دستگاهی کوچک جای داد که نیازمند قدرت و بازدهی بیشتری است. عدم نیاز به فضای اضافی برای تعبیه‌ی رم باعث شده که اینتل بتواند این تراشه را بر کوچک‌ترین مادربرد دنیا مستقر کند و در CES به معرض نمایش درآورد.

عملکرد

تمرکز عمده در ساخت پردازنده‌های لیک فیلد بر بهره‌وری توانی و لذا عمر بیشتر باتری دستگاه‌های مجهز به آن است، در عین حال این تراشه‌ها از توان پردازش قابل‌توجهی نیز برخوردار هستند. اینتل در کنار هسته‌های پربازده و توانای Tremont، یک هسته‌ی بزرگ با کارایی بالا و برخوردار از معماری Sunny Cove را به Die محاسباتی اضافه کرده است. Sunny Cove همان معماری تحسین‌برانگیزی است که اینتل در موج اول تراشه‌های ۱۰ نانومتری خود با نام Ice Lake از آن استفاده کرده است. تراشه‌هایی که در عین قدرتمندی، بهره‌وری توانی چشمگیری را ارائه می‌کنند. اینتل پیش از این مدعی شده که لیک فیلد در حالی سطح عملکرد قابل مقایسه‌ای با پردازنده‌های میان‌رده‌ی لپ‌تاپ دارد که میزان مصرف توان آن بسیار کمتر است. این ویژگی، کیمیای نایابی در پردازنده‌های امروزی است که در یک زمان قدرتی بیشتر و مصرفی کمتر را ارائه می‌دهد.

هسته‌های گرافیکی نسل یازدهم اینتل با ۶۴ واحد اجرایی نسبت به تراشه‌ی گرافیکی نسل نهم Intel UHD پیشرفت چشمگیری داشته‌اند و باوجود اندازه‌ی کوچک‌تر خود می‌توانند پردازنده‌های لیک فیلد را به میزان قابل قبولی قادر به رندر صحنه‌های پیچیده‌ی سه‌بعدی و رمزگشایی ویدئو‌ها سازند. البته این هسته‌های گرافیکی از نظر سطح عملکرد کماکان در رده‌ای پایین‌تری از تراشه‌های گرافیکی Intel Xe قرار می‌گیرد که در انتظار عرضه‌ی آن هستیم.

بهره وری توانی

اگرچه سطح عملکرد یک پردازنده از اهمیت زیادی برخوردار است، اما آنچه که یک تراشه‌ی چندهسته‌ای را شایسته‌ی حضور در فضای تجهیزات قابل حمل می‌کند، میزان بازدهی توانی آن پردازنده است. لیک فیلد مدعی بهره‌وری توانی درخورِ چنین دستگاه‌هایی است. در اسلاید‌هایی که اینتل در سال جاری در مورد پردازنده‌های لیک فیلد به نمایش گذاشت، مدعی شد که این پردازنده‌های تحول‌آفرین در مقایسه با پردازنده‌های موبایل Amber Lake در حالت فعال مصرف توانی بین ۱.۵ تا ۲ برابر کمتر دارند. توان طراحی حرارتی واقعی این تراشه‌ها، آنطور که از نقشه‌ی راه اینتل بر می‌آید، بین ۳ تا ۵ وات است؛ گرچه گمانه‌هایی بین ۵ تا ۷ وات نیز در مورد آن‌ها وجود دارد. میزان توان مصرفی این پردازنده‌های هیبریدی هر عددی باشد، اینتل مدعی است که عمر باتری لوازم مجهز به آن در حال کار به ۲۵ ساعت و در حالت استندبای به یک ماه می‌رسد.

قیمت‌گذاری و زمان عرضه

اینتل پردازنده‌های Lakefield را در رویداد CES ژانویه‌ی ۲۰۱۹ معرفی کرد. تاکنون زمان عرضه‌ی قطعی این پردازنده‌ها مشخص نشده است، اما نشانه‌هایی از عرضه‌ی زودهنگام این محصولات به چشم می‌خورد.

اینتل قصد دارد محصولات ۱۰ نانومتری خود را تا پایان امسال روانه‌ی بازار کند. به احتمال زیاد، لپ‌تاپ‌های مجهز به پردازنده‌های Ice Lake این شرکت نظیر Dell XPS 13 در این بازه‌ی زمانی در قفسه‌های فروشگاه‌ها دیده خواهد شد. معماری Sunny Cove که در ساخت هسته‌های پردازنده Ice Lake مورد استفاده قرار گرفته، در توسعه‌ی پردازنده‌های Lakefield نیز خودی نشان خواهد داد. به هر حال با توجه به نزدیک بودن زمان عرضه‌ی پردازنده‌های ۱۰ نانومتری آیس لیک، بعید است تراشه‌های هیبریدی لیک‌فیلد با اختلاف زمانی زیادی به دست مصرف‌کنندگان برسند.

در بحث قیمت‌گذاری این تراشه‌ها نیز اطلاعات چندانی وجود ندارد؛ اما آنچه از طراحی Lakefield قابل استنباط است، آن است که تراشه‌ی نام‌برده با پردازنده‌ی 8cx کوالکام رقابت می‌کند؛ تراشه‌ای که عمر باتری طولانی و عملکرد تحسین‌برانگیز آن مورد توجه تحلیلگران سخت‌افزار قرار گرفته است. با توجه به اینکه اولین لپ‌تاپ مجهز به تراشه‌ی اسنپدراگون 8cx یعنی محصول گلکسی بوک اس سامسونگ قرار است ماه سپتامبر با قیمت ۹۹۹ دلار عرضه شود، انتظار می‌رود که سیستم‌های مجهز به پردازنده لیک فیلد برای رقابت با پردازنده‌ی اسنپدراگون در این رده‌ی قیمتی عرضه شوند.

شرکت هواپیمایی بریتیش ایرویز (British Airways) به‌عنوان بخشی از سرمایه‌گذاری کلان خود در زمینه‌ی بهبود ارتباط با مشتریان، روز چهارشنبه اعلام کرد که ۱۵ هزار نفر خدمه کابین را به گوشی آیفون XR مجهز کرده است. همه‌ی این دستگاه‌ها اپلیکیشن‌های سفارشی برای خدمات پروازی را دارا هستند.

طبق گفته‌ی این شرکت هواپیمایی، در هرکدام از ۱۵ هزار گوشی آیفون مذکور، تعدادی اپلیکیشن ویژه نصب شده است که برای فراهم کردن کمک‌های جانبی طی پرواز طراحی شده‌اند. خدمه‌ی پرواز می‌توانند از گوشی‌ XR خود برای دریافت اطلاعات مسافران، ازجمله پرواز‌های قبلی، ترجیحات غذایی و نیز ثبت درخواست مراقبت‌های سیار و خدمات سفارشی استفاده کنند.

یکی از کارمندان بریتیش ایرویز به‌نام بردلی اسمیت اظهار کرده است که این گوشی‌های هوشمند در ارائه‌ی خدمات به مشتریان مفید واقع شده‌اند. او در ادامه بیان کرد:

اخیرا هنگامی که یکی از مشتریان فراموش کرده بود غذای خاصی را سفارش دهد، من سریعا گوشی هوشمند خود را در دست گرفتم، به وب‌سایت ba.com وارد شدم و برای سفر برگشت او غذا را سفارش دادم. این کار تنها در چند دقیقه و حین پرواز صورت گرفت.

به‌کارگیری آیفون 10 آر بخشی از سرمایه‌گذاری ۶.۵ میلیارد پوندی شرکت هواپیمایی مذکور برای ارتقاء تجربه‌ی خدمات مشتریان است و به‌دنبال برنامه‌ی آزمایشی تجهیز خدمه‌ی ارشد با آیپد اجرا شده است. هنوز معلوم نیست که ابتکار استفاده از تبلت برای کارکنان ادامه خواهد یافت یا خیر.

بریتیش ایرویز در فرودگاه هیترو لندن نیز بر استفاده از آیپد متکی است و عوامل خدماتی آن برای پاسخ به سوالات مشتریان از دستگاه‌ یادشده بهره می‌گیرند. شرکت هواپیمایی بریتیش ایرویز روز چهارشنبه از سرمایه‌گذاری چند میلیون پوندی دیگری برای آموزش کارکنان فرودگاه خبر داد.

شرکت‌های هواپیمایی در سراسر جهان برای مدرن‌سازی عملیات خود به خدمات و محصولات اپل روی آورده‌اند. هواپیمایی یونایتد (United Airlines) جزو اولین شرکت‌هایی بود که در سال ۲۰۱۱ دفترچه قطور راهنمای پرواز خود را با ۱۱ هزار دستگاه آیپد جایگزین کرد. همچنین این شرکت ۲۳ هزار مهمان‌دار را به آیفون ۶ پلاس مجهز کرد تا آن‌ها تراکنش‌های زمان پرواز را مدیریت و مستندات داخلی را مشاهده کنند. شرکت هواپیمایی دلتا نیز در ماه ژوئن از قابلیت Business Chat اپل برای ارتباط با مشتریان ازطریق iMessage بهره گرفته است.

ساتچی (Satechi) به‌تازگی دو آداپتور خود را عرضه کرده است که به کاربران مک‌بوک اجازه می‌دهد، هم‌زمان از دومانیتور HDMI استفاده کنند. آداپتور چندرسانه‌ای USB-C دارای دو درگاه HDMI، اترنت، یک USB-A و کارت‌خوان SD است. محصول دیگر این شرکت، آداپتور USB-C دوگانه HDMI نام دارد.

ساتچی در بیانیه‌ای از اضافه‌شدن دو آداپتور USB-C جدید به لوازم جانبی مک‌بوک خبر داد. مانیتورهای USB-C و تاندربولت ۳ رایج‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تری عرضه می‌شود. ممکن است در حال حاضر چند مانیتور HDMI خوب در خانه و محل کار خود داشته باشید که می‌توانید در آن‌ها از این مزیت استفاده کنید. مبدل‌های جدید امکان استفاده از مانیتور‌های HDMI برای مک‌بوک پرو و مک‌بوک ایر جدید را فراهم می‌سازند.

آداپتور USB-C دوگانه چندرسانه‌ای

این مبدل علاوه بر دو پورت HDMI، طیفی از درگاه‌های دیگر را ارائه می‌دهد. این آداپتور از دو درگاه USB-Cمک‌بوک پرو یا مک‌بوک ایر استفاده می‌کند تا بتواند دو خروجی مانیتور به کاربران ارائه دهد. هر دو درگاه از وضوح 4K پشتیبانی ‌می‌کنند که یکی از آن‌ها می‌تواند ۶۰هرتز و دیگری ۳۰هرتز را پشتیبانی کند (آداپتور USB-C Dual HDMI Adapter از دو مانیتور خارجی با وضوح 4K و ۶۰ هرتز پشتیبانی ‌می‌کند).

دیگر درگاه‌ها یک USB-A، یک USB-C برای شارژ دستگاه و با قدرت ۶۰ وات، اترنت و اسلات کارت SD و میکرو SD را شامل می‌شود. این مبدل با قیمت ۱۱۰ دلار عرضه می‌شود و در رنگ‌های نقره‌ای و خاکستری فضایی در دسترس است. همچنین ساتچی تا تاریخ سوم سپتامبر، مبدل مذکور را با ۲۰ درصد تخفیف عرضه می‌کند. وب‌سایت آمازوننیز این مبدل را با قیمت ۸۸ دلار عرضه می‌کند.

مبدل USB-C دوگانه HDMI

آداپتور دوگانه HDMI کاملا مانند مبدل قبلی است، با این تفاوت که دو درگاه HDMI و یک پورت USB-C برای شارژ دستگاه دارد. باید خاطرنشان کرد هردوی این دو درگاه‌ها از وضوح 4K و ۶۰ هرتز برای اتصال به مانیتور خارجی پشتیبانی می‌کنند.

این مبدل از طریق USB-C امکان شارژ ۶۰ واتی مک‌بوک پرو یا مک‌بوک ایر را فراهم می‌کند. این آداپتور دارای یک پوشش سیلیکونی قابل برداشتن است که در هنگام استفاده از دو مانیتور خارجی برای جلوگیری از گرمای بیش از حد از آن استفاده می‌شود. این مبدل نیز در دو رنگ نقره‌ای و خاکستری فضایی موجود است و از اواسط سپتامبر وارد بازار خواهد شد. قیمت آن ۶۵ دلار است و از طریق سایت ساتچی و آمازون در دسترس قرار دارد.

در اوایل ماه جاری نیز ساتچی از شارژ USB-C ماشینی خود رونمایی کرد که با قدرت ۷۲ وات، توانایی شارژ مک‌بوک،آیپد و آیفون را دارد.

اخیراً شیکاگو تریبیون (Chicago Tribune) تحقیقاتی در مورد میزان تشعشعات فرکانس رادیویی در گوشی‌های هوشمند و پرطرفدار انجام داده است. نتایج این تحقیقات نشان می‌دهند که برخی از گوشی‌های آیفون‌ اپلتشعشعات فرکانس رادیویی فراتر از حد ایمن ساطع می‌کنند. براساس نتایجی که در این روزنامه منتشر شده، قراردادی با یک آزمایشگاه معتبر برای آزمایش چندین گوشی هوشمند طبق دستورالعمل‌های فدرال منعقد شده است. گوشی‌های آیفون‌ در زیر نوعی مایع شفاف فرموله‌شده با هدف شبیه‌سازی بافت انسانی قرار گرفتند و ادوات اندازه‌گیری نیز تشعشعات فرکانس رادیویی جذب‌شده در مایع را اندازه‌گیری کردند.

در آزمایش‌ها مشخص شد که چندین مدل گوشی آیفون در وضعیت فراتر از حد ایمنی قانونی قرار دارند، اما بدترین عملکرد در آیفون ۷ مشاهده شد. میزان تشعشعات فرکانس رادیویی در آیفون 7، بیش از حد قانونی و دو برابر آنچه اپل به تنظیم‌کننده‌های فدرال گزارش کرده بود، مشاهده شد. در برخی از آزمایش‌ها، میزان تشعشعات فرکانس رادیویی آیفون 10 به‌مانند آیفون ۸، کمی بیش از حد مجاز بود، در حالی که وضعیت آیفون ۸ پلاس در محدوده‌ی قانونی قرار داشت. گوشی‌های آیفون‌ دو بار پس از ارائه‌ی بازخورد اپل در مورد نحوه‌ی انجام آزمایش، مورد آزمایش قرار گرفتند. در آزمایش اصلاح‌شده «مراحلی برای فعال‌سازی سنسورهای طراحی‌شده برای کاهش قدرت گوشی‌ها اضافه شدند.»

در این آزمایش‌های اصلاح‌شده، خبرنگاری گوشی آیفون را برای فعال‌کردن سنسورهای مورد نظر نگه داشت و فاصله‌ی آیفون ۸ از بدن او کمتر از حد ۵ میلی‌متر بود، درحالی که وضعیت آزمایش برای آیفون ۷ چنین نبود. اپل نتایج به‌دست‌آمده توسط شیکاگو تریبیون را رد کرد و گفت آزمایش‌های انجام‌شده روی گوشی‌های آیفون در آزمایشگاه تحقیقاتی به همان روشی که اپل در آزمایشگاه تخصصی خودش انجام داده، صورت نگرفته است. اپل همچنین ادعا کرده که آزمایش‌های اصلاح شده شیکاگو تریبیون اشتباه انجام شده، اگرچه شرکت کوپرتینویی به‌طور شفاف مشخص نکرده که در این آزمایش‌های چه اشتباهی وجود داشته است.

مقامات اپل از مصاحبه خودداری کردند و از شیكاگو تریبون خواستند كه سؤالات را به‌صورت كتبی ارسال كنند و اعلام کردند تا پیش از انتشار نتایج، به هیچ پرسشی پاسخ داده نمی‌شود. پس از آن، اپل بیانیه‌ای را به اشتراک گذاشت که بار دیگر تأکید کرد که این آزمایش «به‌دلیل عدم انجام‌شدن آزمایش مطابق با روش‌های لازم برای ارزیابی صحیح مدل‌های گوشی آیفون» دقت و صحت کافی نداشته است.

در این بیانیه آمده است:

تمام مدل‌های گوشی‌های آیفون از جمله آیفون ۷ کاملاً توسط FCC و هر کشور دیگری که آیفون در آن فروخته می‌شود، تأیید شده است. پس از بررسی دقیق، اعتبار و صحت‌سنجی‌های صورت‌گرفته‌ی بعدی تمام مدل‌های گوشی آیفون آزمایش‌شده در گزارش (تربیون)، تأیید می‌کنیم که تمام گوشی‌های اپل با کلیه‌ی دستورالعمل‌ها و محدودیت‌های استاندارد تششعات فرکانس رادیویی مطابقت داشته و اپل تمام موارد را رعایت کرده است.

در همین حال، FCC اعلام کرد که قرار است آزمایش‌های خود را طی دو ماه آینده انجام دهد. نیل گریس، سخنگوی آژانس گفت:

هرگونه ادعا در مورد عدم رعایت استانداردهای لازم در معرض تشعشعات فرکانس رادیویی (RF) را به‌صورت جدی پیگیری کرده و گوشی‌های که در آزمایش تربیون مورد آزمایش قرار گرفتند را برای اطمینان از رعایت قوانین FCC، آزمایش خواهیم کرد.

گوشی‌های هوشمند سامسونگ، موتورولا و ویوو نیز مورد آزمایش قرار گرفتند و طبق آزمایش‌های شیکاگو تریبیون، بیشتر مدل‌های مختلف این گوشی‌ها نیز دارای میزان تشعشعات فرکانس رادیویی بیشتر از دستورالعمل‌های وضع‌شده‌ی  FCC بودند. این درحالی است که تولیدکنندگان گوشی‌های هوشمند و FCC هر دو تمام گوشی‌های هوشمند جدید را قبل از عرضه در بازار آزمایش می‌کنند تا اطمینان حاصل کنند که دستگاه‌ها مطابق با استانداردهای تششعات فرکانس رادیویی باشند. شیکاگو تریبیون ادعا کرده که این موضوعی مسئله‌ساز است زیرا تنها تأییدشدن یک گوشی برای چنین آزمونی کافی است و تولیدکنندگان حتی مجاز به انتخاب آزمایشگاه موردنظر خود برای آزمایش گوشی‌های خود هستند.

آزمایش‌های تشخیص استانداردهای تششعات فرکانس رادیویی را می‌توان از فاصله‌ی ۲۵ میلی‌متری انجام داد؛ درحالی‌ که شیکاگو تریبیون دقیقا آزمایش‌ها را در فاصله‌ای که خود تولیدکنندگان در آزمایش‌هایشان انتخاب کرده بودند، انجام داده است. در مورد گوشی‌های اپل، این فاصله ۵ میلی‌متر بوده است. در آزمایش دوم نیز فاصله ۲ میلی‌متری انتخاب شده است تا فاصله‌ای که بیشتر افراد گوشی‌های خود را با خود حمل می‌کنند، شبیه‌سازی شود. گفتنی است، این آزمایش به روشی طراحی شده است که نزدیک‌ترین فاصله را با انسان در هنگام مواجهه با تششعات فرکانس رادیویی (بدترین شرایط ممکن) شبیه‌سازی کند. مالتون گفت:

گوشی‌ها در حداکثر توان عملیاتی خود به‌کار گرفته می‎‌شوند که این به‌معنای بدترین سناریو درمورد میزان قرار گرفتن در معرض تششعات فرکانس رادیویی است. به‌طور معمول، مصرف‌کنندگان قرارگیری در معرض چنین تششعاتی را تجربه نمی‌کنند. اما احتمال بروز چنین وضعیتی در شرایط محدود، مانند کسی که به‌طور مداوم در یک منطقه با آنتن‌دهی ضعیف درحال مکالمه باشد، وجود دارد.

به‌گفته‌ی شیکاگو تریبیون، آزمایش انجام‌شده به‌معنای رتبه‌بندی مدل‌های گوشی برای ایمنی نبوده است و در این آزمایش محدود، فقط ۱۱ مدل گوشی مورد بررسی قرار گرفتند. در بسیاری از موارد، فقط یک دستگاه مورد آزمایش قرار گرفت و حتی پس از آن، طبق نتایج به‌دست‌آمده در این آزمایش هنوز نمی‌توان گفت گوشی‌هایی که بالاتر از حد مجاز ایمنی تشخیص داده شده‌اند، باعث آسیب می‌شوند یا خیر.

اپل به مشتریانی که نگران هستند در معرض تشعشعات فرکانس رادیویی قرار بگیرند، پیشنهاد کرده که بهتر است از هندزفری برای مکالمات تلفنی استفاده کنند و درصورت استفاده از برخی مدل‌های آیفون مانند آیفون ۴ و ۴s، اپل توصیه کرده که بهتر است دستگاه‌های خود را در فاصله‌ی حداقل ۱۰ میلی‌متری از بدن نگاه دارند تا اطمینان حاصل شود که سطح تشعشعات دریافتی پایین‌تر از سطح ایمنی مورد آزمایش خواهد بود. اپل هنگام ارسال اسناد به FCC پیشنهادی مشابه برای آیفون ۷ ارائه کرده، اما گفته می‌شود که در مورد توصیه‌ی فاصله‌ی ۵ میلی‌متری به مشتریان هیچ اطلاعی داده نشده است.

FCC در نظر دارد آزمایش‌های بیشتری روی گوشی‌های هوشمند انجام دهد تا با پیگیری‌های لازم از میزان ایمنی گوشی‌های هوشمند اطمینان حاصل کند. انتظار می‌رود در آینده اطلاعات دقیق‌تری از روش‌های آزمایش و نتایج به‌دست‌آمده از شیکاگو تربیون در گزارش کاملی با جزئیات منتشر شود و بی‌شک برای آن دسته از افرادی که نگران هستند، مفید خواهد بود.

با گذشت نزدیک به یک سال از بحران ارز ناشی از تحریم‌ها و موج ثبت‌نام‌های خودرو، ناتوانی بسیاری از شرکت‌های خودروساز یا واردکننده در پاسخ به تعهدات آشکار شده است. تعدادی از کارخانه‌های مونتاژکار و نمایندگی‌های وارد‌ات خودرو، از ۶ ماه قبل تاکنون محصولی به خریدار تحویل نداده‌اند و احتمالا با ورشکستگی یا تعطیلی مواجه خواهند شد. البته این شرایط دامن‌گیر غول‌های خودروساز داخلی نیز شده است تا سایپا و ایران‌خودرو صرفا با محصولات قدیمی و به اصطلاح ایرانی، به حیات ادامه دهند؛ درعوض، نگرانی خاصی در مدیران این شرکت‌ها دیده نمی‌شود.

عامه‌ی مردم، با هدف فرار از تورم و حفظ ارزش دارایی‌های ریالی در برنامه‌های پیش‌فروش ایران‌خودرو و سایپا شرکت کردند. بسیاری از ثبت‌نام‌کنندگان، دل‌خوش به قدرت مالی و حمایت‌های دولتی ایران‌خودرو و سایپا، یقین داشتند که تحریم‌ها تأثیر چندانی نخواهند داشت؛ اما در نهایت بسیاری از محصولات خارجی مورد انتظار مردم، به تولید نرسیدند. برای ایران‌خودرو، پژو ۲۰۰۶، 508 و 301، سوزوکی گرند ویتارا، هایما S5 و S7، دانگ‌فنگ H30 کراس و تمامی محصولات مرتبط با برند رنو (شامل کپچر و تندر ۹۰ و ساندرو) از خط تولید خارج شدند و احتمالا هرگز به سبد محصولات ایران‌خودرو، بازنخواهند گشت. برای سایپا هم علاوه بر تندر۹۰ و سیتروئن C3، کلیه‌ی خودروهای مرتبط با خودروسازی چین شامل انواع برلیانس، آریو و چانگان توقف تولید شدند.

شاید در نگاه اول، فقدان خودروهای چینی در سبد محصولات ایران‌خودرو و سایپا چندان اهمیتی نداشته باشد؛ اما این شرایط از دو جهت برای مصرف‌کنندگان ناراحت‌کننده است. از یک سو، تجربه ثابت کرده بود کیفیت ساخت و ایمنی خودروهایی مثل برلیانس H320، آریو S300 و دانگ‌فنگ H30 کراس بهتر از مدل‌های مختلف سمند، پراید و پژو ۴۰۵است. از سویی دیگر، بخش بزرگی از مردم که می‌توانستند برای خودروهای چینی هزینه کنند و البته توانایی خرید مدل‌های کره‌ای یا ژاپنی را نداشتند؛ حالا مجبور به رانندگی با پراید، تیبا، پژو پارس، سمند و ۲۰۶ یا خودروهای خارجی دست دوم هستند.

چرا شرایط موجود، به نفع ایران‌خودرو و سایپا است؟

ایجاد تنوع در سبد محصولات، معمولا به افزایش تعداد مشتری‌ها و سود شرکت سازنده منجر می‌شود؛ اما اگر بازار انحصاری در اختیار تولیدکننده باشد و جامعه‌ی هدف به رقبا دسترسی پیدا نکند، با تک محصول هم می‌توان سود سرشار داشت. با این اوصاف، به نظر می‌رسد که وضع تحریم‌ها و مشکلات مربوط به خرید قطعات از خارج، زیان چندانی به ایران‌خودرو و سایپا وارد نکند.

شاید شرکت‌های کوچک‌تر مثل کارمانیا نماینده بی‌وای‌دی چین یا رامک‌خودرو نماینده‌ی سانگ‌یانگ کره جنوبی در ایران، از مشکلات مربوط به واردات قطعات و افزایش نرخ دلار در مقابل پول ملی کشورمان، زیان دیده باشند؛ اما شرایط برای ایران‌خودرو و سایپا چندان نگران‌کننده نیست. غول‌های صنعت خوروسازی ما، همچنان می‌توانند محصولات قدیمی و غیرقابل صادرات خود را تولید کنند و البته مصرف‌کننده هم چاره‌ای جز خرید آن‌ها ندارد.

ناتوانی از تولید و پاسخ به ثبت‌نام‌کنندگان با پیشنهاد برد-برد

تنها مشکل سر راه خودروسازان داخلی، پیش‌فروش‌های گسترده در سال ۱۳۹۷ است که حالا با ترفندهایی ساده، به نفع ایران‌خودرو و سایپا تغییر می‌کنند. گویا مدیران این شرکت‌ها از روز اول، فکر همه‌چیز را کرده بودند و حالا با سناریوهای جذاب، مشتری‌های شاکی را به سمتی که می‌خواسته‌اند، راهنمایی می‌کنند. با این شرایط، نه‌تنها محصول مورد نظر ایران‌خودرو و سایپا با قیمتی فراتر از گذشته فروخته می‌شود، بلکه ثبت‌نام‌کننده هم راضی و خشنود خواهد شد؛ غافل از اینکه ناخواسته در یک بازی عجیب حضور پیدا کرده و سود هنگفتی نصیب ایران‌خودرو و سایپا کرده است.

فرض کنید در مهرماه ۱۳۹۷ با پرداخت ۳۰ میلیون تومان موفق به ثبت‌نام خودروی آریو از شرکت سایپا شده‌اید. حالا با گذشت ۱۰ ماه، نه‌تنها محصول مورد نظر شما که قرار بوده اسفندماه ۹۷ تحویل داده شود تولید نشده است، بلکه شرکت سازنده با اعلامیه‌ای رسمی نسبت به عدم عرضه‌ی آریو در آینده خبر می‌دهد. مسلما شما به‌عنوان یک مشتری که تصمیم داشتید خودروی آریو را با قیمتی در حدود ۱۰۰ میلیون تومان خریداری کنید، ناراحت می‌شوید. از یک سو، چند ماه قبل از اعمال تحریم‌ها و ثبت‌نام شما (بهار ۱۳۹۷)، قیمت آریو در حدود ۵۰ میلیون تومان بوده است و از سویی دیگر با گذشت نزدیک به یک سال، شرکت سازنده از شما دعوت می‌کند تا به‌جای آریو، پراید، تیبا یا ساینادریافت‌ کنید. این شرایط، ناجوانمردانه به نظر می‌رسد؛ اما زمانی‌که سایپا محصولات ناخوشایند خود را با قیمتی پایین‌تر از بازار آزاد به شما عرضه کند، وسوسه‌کننده خواهد بود. حالا ثبت‌نام‌کنندگان آریو می‌توانند ۳ دستگاه از تولیدات مختلف سایپا، شامل پراید و تیبا و ساینا را به‌جای محصول مورد نظر خود دریافت‌ کنند و با سود قابل‌توجه (بیش از ۱۰ میلیون تومان برای هرکدام) در بازار آزاد بفروشند.

شاید برای فردی که خارج از ایران زندگی می‌کند، ماجرایی که در بالا گفته شد، باورنکردنی باشد؛ اما به هر حال در کشور ما اتفاق افتاده و احتمالا در آینده هم تکرار خواهد شد. خواسته یا ناخواسته، میلیاردها تومان نقدینگی از جیب مردم به حساب خودروسازان رفته است و حالا با گذشت زمانی بیش از ۱۰ ماه، مشتری راضی به دریافت محصولی که دوست ندارد، خواهد بود. با این ترفند، فروش مدل‌هایی مثل پراید، تیبا یا ساینا افزایش می‌یابد و کسی که صرفا به یک خودرو نیاز داشته، ۳ محصول می‌خرد. طبیعتا شکایت از خودروساز هم به دلیل نوع قرارداد منعقدشده بین شرکت و مشتری، راه به جایی نخواهد برد.

مقصر کیست؟

در نگاه اول، انگشت اتهام به سوی مردم نشانه می‌رود که ظاهرا با اهداف سودجویانه در پیش‌فروش‌ها شرکت می‌کنند و به خودروسازان اجازه‌ی فعالیت می‌دهند؛ اما نباید فراموش کنیم که مدیریت نقدینگی فردی، جزئی از آزادی‌های اجتماعی است و هر شهروند حق دارد از سرمایه‌ی خود در بنگاه‌های اقتصادی قانونی، هزینه کند. هجوم به بازار دلار، طلا، مسکن و خودرو، رفتاری کاملا طبیعی و البته قانونی است که مردم ایران در مواجهه با بحران‌های اقتصادی نشان می‌دهند. نمی‌توان توقع داشت فردی که شاهد افزایش نرخ دلار و کاهش ارزش دارایی‌های خود است، در پیش‌فروش‌‌های وسوسه‌کننده‌ی ایران‌خودرو و سایپا شرکت نکند.

مهم‌ترین عامل تخلفات مالی خودروسازان و رفتارهای انحصارطلبانه‌ی آن‌ها با مردم، فقدان نظارت قانونی و بازرسی‌های کارشناسی است. امروز نه‌تنها ایران‌خودرو و سایپا، بلکه شرکت‌های متعدد تولیدکننده و واردکننده خودرو ناتوان از عمل به تعهدات و تحویل خودروهای پیش‌فروش شده هستند. شاید بتوان با ساده‌اندیشی، تحریم‌های ظالمانه‌ی غرب و مشکلات مربوط به معاملات ارزی با کشورهای خارجی را دلیل اصلی نابه‌سامانی در بازار خودرو دانست؛ اما نباید سوءاستفاده‌های آشکار از این وضع را نادیده گرفت.

آیا نهادهای نظارت‌کننده بر رفتار خودروسازان مثل سازمان حمایت از مصرف‌کننده و تولیدکننده، نباید از پیش‌فروش‌های افسارگسیخته در تابستان و پاییز ۱۳۹۷ جلوگیری می‌کردند؟ آیا هر شرکت خودروساز یا واردکننده، به صرف بهره‌مندی از مجوزهای قانونی و ثبت رسمی می‌تواند بدون محدودیت از مردم پول بگیرد و سود مشارکت مغایر با نظام بانکی پرداخت کند؟ سؤال آخر اینکه، چرا زمانی‌ که یک شرکت خودروساز یا هر بنگاه اقتصادی دیگر رسماً از عدم توانایی خود در عمل به تعهدات سخن می‌گوید و محصول پیش‌فروش شده را با کالایی متفاوت عوض می‌کند؛ توسط مدعی‌العموم یا نهادهای نظارتی بازخواست نمی‌شود؟

در مجموع، باید باز هم تأکید کنیم که شرایط موجود در بازار خودروی کشورمان، فراتر از تحریم‌های خارجی و مشکلات اقتصادی بین ایران و دیگر کشورهای دنیا، ناشی از نارسایی‌های مدیریت دولتی و اعمال شرایط انحصاری است. از یک سو، بخش خصوصی بر مسند صنعت خودروسازی ایران حضور ندارد و به‌همین دلیل، مدیران ایران‌خودرو و سایپا به‌عنوان غول‌های خودروسازی ایران، نگران مشتری‌مداری و بازاریابی نیستند. از سویی دیگر، بازار انحصاری به شرکت‌های مرتبط با صنعت خودرو هدیه داده شده تا بدون رقیب و با آسودگی خیال، نقدینگی مردم را تصاحب و مشتری را بازیچه‌ی دست خود کنند. بدیهی است با خصوصی‌سازی صنعت خودرو و حضور رقبای خارجی که محصولات خود را با تعرفه‌های منصفانه در بازار عرضه کنند؛ بسیاری از مشکلات رفع می‌شوند و سودجویی هر شرکت با فعالیت رقیب پاسخ داده خواهد شد.