نیروی هوایی و مدیران سازمان هوش فضایی ملی (NGA) در آخرین نشست سمپوزیوم فضایی سال ۲۰۱۹ در کلرادو اسپرینگز در مورد آنچه «نوآوری سازمان» می‌خوانند، به بحث پرداختند. بحث مبهم بود تا اینکه سؤال مستقیم و شفاف یکی از مخاطبان، هیئت بحث را هیجان‌زده کرد.

سؤال این بود: «عملکرد الگوریتم‌های هوش و ارتش در تفسیر داده‌ها و اقدام براساس تحلیل آن‌ها چگونه است؟» در پاسخ به این سؤال به نرم‌افزار صنعت ماهواره‌ای دیجیتالی اشاره شد که بالافاصله پس از تصویربرداری فضایی قادر به شمارش مخازن حمل‌ونقل کشتی‌های باربری یا تعداد خودروهای موجود در پارکینگ است. سؤال بعدی این بود: «وزارت دفاع دقیقا چه زمانی به آرایش نظامی خودکار و زمان واقعی خواهد رسید؟»

چیراگ پاریخ، رئیس دفتر علوم و روش‌شناسی NGA در پاسخ به این سؤال گفت:

سؤال بسیار خوبی است و البته پاسخ‌های طبقه‌بندی‌شده و خوبی برای آن وجود دارند. هوش فضایی دیگر محدود به تصاویر ماهواره‌ای نمی‌شود. بلکه به‌معنی برچسب زمانی، مکانی و تلاش برای یکپارچه‌سازی کل داده‌های متفرقه است.

 سپس پاریخ در پاسخ به این سؤال که «چه زمانی می‌توان به درک تقریبا لحظه‌ای و توسعه‌ی استراتژی پرداخت؟» گفت، این هدف به‌زودی محقق خواهد شد.

پاریخ به هیچ برنامه‌‌ی مشخصی برای کمک به تفسیر زمان واقعی و خودکار اشاره نکرد؛ اما برنامه‌ای نوآورانه به نام «سِنتیِنت» (Sentient، معنای لغوی: چیزی که قابلیت ادراک دارد) قابلیت‌های مرتبطی دارد. سنتینت که محصولNRO (دفتر اکتشافی ملی) است، ابزار تحلیلی اصطلاحا همه‌چیزخوار است که قادر به جذب انواع داده‌ها، درک گذشته و حال، پیش‌بینی آینده و جهت‌گیری مناسب ماهواره‌ها برای رسیدن به بهترین نتایج است. به لطف این فناوری، کار برای تحلیلگران انسانی و سازمان‌هایی مثل NGA و شرکای ماهواره‌ای NRO آسان خواهد شد.

سنتینت تاکنون محرمانه بود و صرفا در بحث‌های آزاد به شکلی محدود به آن اشاره می‌شد؛ اما اسناد منتشرشده که بسیاری از آن‌ها در دسته‌ی محرمانه یا فوق‌محرمانه طبقه‌بندی شده‌اند، جزئیاتی را در مورد اهداف، پیشرفت و دسترسی به این برنامه ارائه می‌دهند.

پژوهش‌ مرتبط با سنتینت از اکتبر ۲۰۱۰ و پس از ارسال درخواست گزارش‌های Sentient Enterprise توسط سازمان NRO آغاز شد. براساس یکی از اسناد منتشرشده، برنامه‌ی سنتینت در سال ۲۰۱۳ به اولین شاخص R&D (شاخص تحقیق و توسعه) خود رسید اما جزئیات آن منتشر نشد (رئیس روابط عمومی NRO، کارن فورگورسن از نظردهی درباره‌ی زمان‌بندی این پروژه خودداری کرد). جلسه‌ی کمیته‌ی یگان نیروهای مسلح در رابطه با فضای امنیت ملی شامل خلاصه‌ای فوری از این مغز داده‌محور بود اما در جلسات عمومی اشاره‌ای به آن نمی‌شد. در سال ۲۰۱۸، خبر نمایش عمومی سنتینت منتشر شد؛ اگرچه به‌گفته‌ی فورگرسن این پروژه هنوز درحال‌ توسعه بود. فورگرسن می‌گوید:

NRO اطلاعات زیادی را درباره‌ی عمومیت سنتینت ارائه نداد؛ زیرا این برنامه محرمانه بود و NRO قبل از کنگره به‌ندرت در جلسات آزاد شرکت می‌کرد.

سازمان NRO سال‌ها است در حال کار روی مغز مصنوعی است؛ اما جزئیات کمی را در اختیار عموم قرار داده بود. به‌گفته‌ی فورگورسن: «این مغز، حجم زیادی از داده‌ها را دریافت و پردازش می‌کند. سنتینت به دسته‌بندی الگوهای عادی می‌پردازد، ناهنجاری‌ها را کشف می‌کند و به پیش‌بینی اقدامات بالقوه‌ی هجومی کمک می‌کند.»

NRO از ارائه‌ی نمونه‌ الگوها یا ناهنجاری‌ها خودداری کرد اما می‌توان تصور کرد، تشخیص مسائلی مثل «عدم حرکت موشک» در مقابل «حرکت موشک» در این فهرست قرار دارند. سنتینت با این پیش‌بینی‌ها می‌تواند حسگر ماهواره‌ها را در زمان صحیح در مسیر صحیح قرار دهد و اقدامات مجرمانه (هر آنچه که می‌خواهد ببیند) را تشخیص دهد. به‌گفته‌ی فورگورسن، «سنتینت سیستمی متفکر است».

تصویر ماهواره ای USSR که توسط کورونا ثبت شده است

سنتینت نویدبخش ظهور نوعی پادآرمان‌شهر یا ویران‌شهر (نقطه‌ی مقابل آرمان‌شهر) نیست. براساس اسناد منتشرشده توسط NRO، سنتینت می‌تواند بازدهی و بهره‌وری ماهواره‌ها را افزایش دهد. همچنین انسان با این سیستم می‌تواند به‌جای جستجوی سوزن در انبار کاه، بیشتر روی تحلیل عمیق تمرکز کند. البته ممکن است سنتینت انحراف‌هایی هم داشته باشد، نتایج مشکوک ارائه دهد و نگرانی‌هایی را برای آزادی شهروندان به‌دنبال داشته باشد. در کل به دلیل ماهیت محرمانه‌ی سنتینت، اطلاعاتی هم درباره‌ی مشکلات بالقوه‌ی آن در دست نیست. به‌گفته‌ی فورگرسون:

براساس استانداردهای انجمن هوش و NRO، منابع و روش‌های حساب به دلیل خطر تهدید دشمن، افشا نمی‌شوند. از بین رفتن اطلاعات به ضرر کشور و متحدان آن است، همچنین مزیت اطلاعاتی و امنیت ملی ایالات‌متحده را کاهش می‌دهد. به همین دلیل جزئیات مربوط به سنتینت محرمانه هستند و صرفا اطلاعات محدودی از آن را می‌توانیم ارائه دهیم.

برنامه‌های ماهواره‌ای از محرمانه‌ترین نوآوری‌های هوش هستند. اولین پروژه‌ی ماهواره‌ای به نام کورونا (Corona)در سال ۱۹۵۸  آغاز شد؛ هدف این برنامه ثبت تصاویری از فضا بود؛ این ماهواره در اوت ۱۹۶۰ موفق به اولین فیلم‌برداری از جو زمین شد. چند سال بعد، ادوین لند، مدیرعامل پولاروید، فیلم را در دفتر اوال و در حضور دوایت آیزنهاور، رئیس‌جمهور وقت آمریکا به نمایش درآورد و تصاویر فرودگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی جماهیر شوروی را در اختیار او گذاشت.

افشای اطلاعات کورونا زمینه‌ای برای تأسیس سازمانی جدید شد که مسئولیت طراحی، دریافت و عملیات ماهواره‌های اکتشافی را برعهده داشت. این شرکت NRO بود که درست در سال بعد به‌صورت رسمی تأسیس شد. NRO در دهه‌ی ۱۹۷۰، ماهواره‌های سری keyhole را پرتاب کرد که از نظر مشخصات مشابه تلسکوپ فضایی هابلبودند؛ با این تفاوت که هدف آن‌ها زمین بود، نه کهکشان‌های دیگر. مجموعه‌ی مداری NRO شامل داده‌هایی است که در طول تست یا عملیات هواپیمایی، موشکی و سیستم‌های دیگر جمع‌آوری شده‌اند؛ همچنین شامل صوت‌های استراق‌سمع‌شده، ارتباطات متنی، تصویری و راداری است. در میان بیش از۱۵۰ ماهواره‌ی نظامی ایالات متحده، NRO پنجاه ماهواره را در اختیار دارد.

تصویر ماهواره‌ای اعتصاب تانکر نفتی در خلیج عمان، ژوئن ۲۰۱۹

پس از گذشت تقریبا ۶ دهه از تأسیس NRO، مدار زمین با حضور ماهواره‌های دیگر از جمله ماهواره‌های شرکت‌های خصوصی هوش، شلوغ شده است. BlackSky یکی از این شرکت‌ها است که از ماهواره‌ها برای تغذیه‌ی سیستمی استفاده می‌کند که همتای غیرمحرمانه‌‌ی سنتینت است. در تاریخ ۱۳ ژوئن و پس از حمله به دو تانکر نفتی،BlackSky ماهواره‌های خود را وارد عمل کرد و درحالی‌که دود حاصل از انفجارها در هوا پخش شده بود، از این حادثه عکس‌برداری کرد. براساس گزارش‌های خبری محلی و سیگنال‌های انحراف کشتی، اتفاقی در حال رخ دادن بود که باعث شد تحلیلگران BlackSKY توجه خود را به خط شلوغ کشتی‌رانی در نزدیکی ایران جلب کنند.

این فرایند که به‌اصطلاح به آن «اطلاع‌رسانی و سرنخ‌دهی» می‌گویند، این‌گونه تعریف می‌شود: استفاده از داده‌های افشاشده از منبعی برای سرنخ‌دهی به ماهواره به‌منظور رصد نقطه‌ای مشخص یا استفاده از اطلاعات ماهواره برای افزایش سرعت مجموعه ابزار دیگر. سیستم خودکار در شرایط ایده‌آل انواع داده‌ها را جذب می‌کند، آن‌ها را به داده‌های قابل‌درک تبدیل می‌کند، سپس به هدایت ماهواره می‌پردازد و داده‌های ماهواره را وارد حلقه‌ی تحلیل می‌کند. در این مرحله، سیستم به نتیجه‌ای هوشمندانه‌تر می‌رسد، ماهواره‌ها و حسگرهای دیگر را هدایت و کل فرایند را تکرار می‌کند. شرکت‌ها و سازمان‌های امنیتی-اطلاعاتی با این فرایند می‌توانند دست به ساخت برج‌های اطلاعاتی درباره‌ی گذشته بزنند، سریع‌تر از رقبا از رویدادهای زمان حال آگاه شوند و حتی روزی به پیش‌بینی آینده بپردازند.

پس از ساخت شبکه‌ای از ماهواره‌های ناظر زمین توسط صنایع تجاری، جامعه‌ی هوش موردتوجه قرار گرفت. NRO و NGA (تحلیگر داده‌های NRO) در سال ۲۰۱۶ از برنامه‌ی تجاری GEOINT برای خرید بهتر داده‌ها خبر دادند. در سال ۲۰۱۷، NRO مسئولیت خرید را برعهده گرفت و از آن زمان حداقل سه قرارداد جدید را امضا کرد. یکی از شرکت‌های طرف قرارداد Maxar بود که مالک قدرتمندترین ماهواره‌های دقیق و قدرتمند بخش خصوصی است و برای مدتی طولانی تنها شرکتی بود که تصاویر ماهواره‌ای را به NRO می‌فروخت. گرچه این بار NRO قرارداد دیگری را هم با Planet امضا کرد. Planet یک مجموعه از ماهواره‌های کوچک را هدایت می‌کند که هر روز به تصویربرداری از خشکی‌های زمین می‌پردازند. سومین طرف قرارداد، هم شرکت BlackSky است.

اینجا است که سنتینت وارد عمل می‌شود: با استفاده از تمام تصاویر NRO، ارتش و سازمان‌های ماهواره‌ای همراه‌با دیگر تصاویر هوش جغرافیایی و هرچیزی که دارای برچسب زمان و مکان باشد، مجموعه‌ی وسیعی از اطلاعات را تولید می‌کنند که حتی ارتشی از انسان‌ها هم برای بررسی آن کافی نیست. در نتیجه NRO برای کنترل این حجم انبوه از داده‌ها از هوش مصنوعی کمک می‌گیرد. به‌گفته‌ی فورگرسن: «هدف سنتینت، کمک به تحلیل‌گرها برای اتصال نقاط در مجموعه‌ی انبوه داده‌ها است.»

اما سنتینت چگونه می‌تواند نقاط را به یکدیگر وصل کند؟ هنوز دقیقا مشخص نیست. اسناد منتشرشده به‌وضوح نمی‌گویند سنتینت کدام نوع از منابع داده‌‌ای را بررسی می‌کند، اما بدیهی است که این برنامه تمام انواع اطلاعات را جذب می‌کند. به‌گفته‌ی استیون افترگود، پژوهشگر فدراسیون دانشمندان آمریکایی: «سنتینت می‌تواند ترکیبی از استراق‌سمع الکترونیکی ارتباطات بین‌المللی؛ تصویربرداری اولویت یا منابع انسانی باشد. برای مثال مردم از وقوع اتفاقی روی یک تپه خبر دهند.» تحلیل‌گر بازنشسته‌ی CIA، آلن تامسون قدم را فراتر می‌گذارد و می‌گوید:

طبق درک من، پاسخ به این سؤال «همه چیز» است. اطلاعات علاوه بر تصاویر، داده‌های مالی، اطلاعات آب و هوایی، آمار کشتی‌رانی، اطلاعات جستجوهای گوگل، سوابق خرید دارو و بسیاری از موارد دیگر را می‌تواند دربر بگیرد.

برای مثال بخش خصوصی را در نظر بگیرید: Blacksky داده‌ها را از ۲۵ ماهواره دریافت می‌کند که شامل بیش از ۴۰ هزار منبع جدید، ۱۰۰ میلیون دستگاه موبایل، ۷۰ هزار کشتی و هواپیما، هشت شبکه‌ی اجتماعی، ۵۰۰۰ حسگر محیطی و هزاران دستگاه اینترنت اشیا است. در آینده قرار است تعداد این ماهواره‌ها به ۶۰ ماهواره‌ی ناظر زمین برسد. کل این اطلاعات براساس نوع، وارد کانال‌های پردازشی متفاوتی می‌شوند. BlackSky می‌تواند براساس این اطلاعات به استخراج افراد، مکان‌ها، سازمان‌ها و کلمات کلیدی بپردازد؛ براساس تصویر می‌تواند نقشه‌ای از ساختمان‌های آسیب‌دیده پس از زلزله را تهیه کند.

تمام این اطلاعات پردازش می‌شوند اما تا این مرحله هنوز جدا هستند؛ در مرحله‌ی بعد داده‌ها وارد موتور تحلیل عظیمی می‌شوند که آن‌ها را تجزیه می‌کند و سپس به ماهواره‌ها می‌گویند چه عملیاتی را روی آن‌ها انجام دهند و به تحلیل‌گرهای انسانی درباره‌ی زمان اجرای معیارهای از پیش‌تعیین‌شده هشدار می‌دهد. در دنیای واقعی، Blacksky می‌تواند از اطلاعات یادشده برای ردیابی موقعیت هواپیماهای جت روسی استفاده کند. این شرکت تصاویری از موقعیت هواپیماهای روسی دارد و با شکل دقیق موتور آن‌ها آشنا است.

شرکت BlackSky از الگوریتم‌های تشخیص شکل برخوردار است و با استخراج پیکسل‌ها می‌تواند به الگویی مشخص برسد. همچنین می‌تواند الگوریتم‌ را به‌گونه‌ای تنظیم کند که طرح کلی هواپیماهای روسی مثل هواپیماهای MiG Fulcrum و Foxhound را ارائه دهند. با واردکردن تصاویر ماهواره‌ای به این الگوریتم‌ها، می‌توان تعداد هواپیماهای موجود در باندهای فرود را به دست آورد. برای رسیدن به آمار معنادار هواپیماها نیاز به داده‌های بیشتری است (برای مثال ۴۵ فروند Fulcrum در آلیسک است اما هیچ هواپیمایی در کریمسک وجود ندارد). به این منظور سیستم باید به تاریخچه‌ی آماری جت‌ها پی ببرد و سیستم نیاز به دانستن تاریخچه‌ی آماری جت‌ها دارد که ممکن است از مشاهدات گذشته به دست آمده باشد؛ همچنین می‌تواند اطلاعات مربوط به زمان و مکان پرواز را جمع‌آوری کند یا با بررسی اخبار به آشفتگی‌ها یا اقدامات در اطراف الیسک پی ببرد؛ سیستم براساس این داده‌ها، ماهواره‌های زمان واقعی را در جهت صحیح قرار می‌دهد و اطلاعات موردنیاز را جمع‌آوری می‌کند.

Blacksky تازه در آغاز راه است و اخیرا موفق به پرتاب ماهواره‌های خود شده است. در نتیجه موفقیت نهایی و کارایی سیستم هنوز اثبات نشده است. براساس اطلاعات موجود، هنوز مشخص نیست سیستم قابل‌مقایسه‌ی سنتینت تا چه مرحله‌ای پیش رفته است. به‌گفته‌ی تامسون:

اینکه سنتینت تاکنون به چه دستاوردهایی رسیده یا به کجا خواهید رسید، هنوز مشخص نیست. اگر این فناوری با موفقیت و در مقیاس گسترده‌ای پیاده‌سازی شود، پیشرفت زیادی به‌دنبال خواهد داشت؛ اما هنوز هیچ نشانه‌ای از موفقیت آن دیده نشده است.

بااینکه سنتینت هنوز در مراحل اولیه است، خط قرمزهای زیادی را برای کارشناسان حریم خصوصی به وجود آورده است. آیا الگوریتم‌ها واقعا کار می‌کنند؟ چگونه منحرف می‌شوند؟ چه تعداد خطای مثبت شناسایی تولید می‌کنند؟ به‌گفته‌ی افترگود: «باید دقت کنیم، سنتینت چه مواقعی ماهواره‌های میلیارد دلاری‌مان را به جستجویی بیهوده فرا می‌خواند؟ باید پیامدهای گمراه‌کننده‌ی سنتینت را در نظر بگیریم.»

به نقل از NRO، سنتینت با ارائه‌ی وضعیت خود، افراد را در جریان فرایند قرار می‌دهد. به‌گفته‌ی فورگرسن: «روش کلیدی نظارت بر عملکرد الگوریتم، حضور انسان در حلقه‌های نظارت بر داده‌ها و اطلاعات هوش است. سنتینت، یادگیری ماشین به ماشین با کمک انسانی است.»

به‌گفته‌ی اسکات هرمان، مدیر اجرایی ارشد BlackSky، برای تأثیرگذاری سیلیکون باید به‌درستی به آن آموزش دهید. به‌عنوان مثال فرض کنید برای آموزش ظاهر برج‌های رادیویی به الگوریتم‌ها، تنها تصویر برج‌های رادیویی زیر نور خورشید را به آن‌ها نشان داده‌اید. در چنین شرایطی الگوریتم، حتی سایه‌ی سیاه کنار برج را هم به خود برج تفسیر می‌کند. حالا اگر چنین سازه‌ای را در روز ابری ببیند، ممکن است اصلا قادر به شناسایی آن نباشد.

مثال فوق صرفا مثالی پیش‌پاافتاده بود اما در کار با یادگیری ماشین همیشه باید موارد پیچیده‌تر و مهلک‌تر را در نظر گرفت: برای مثال نرم‌افزاری را فرض کنید که کلمه‌ی «بمب» را مرتبط با برنامه‌های تروریستی ارزیابی می‌کند اما هرگز به آن آموزش داده نشده که اصطلاح «این بمب است» (کنایه از کاری فوق‌العاده و برجسته) صرفا یک اصطلاح است و در معنای اصلی به کار نمی‌رود. فناوری یادگیری ماشین حتی در حوزه‌های دیگر هوش مصنوعی هم فراگیر و هدفمند نیست؛ برای مثال در آمازون، نرم‌افزار تشخیص چهره دائما در شناسایی جنسیت زن یا افرادی با پوست تیره شکست می‌خورد یا شرکت تحلیلی Palantir، نوعی برنامه‌ی اعمال قانون پیشگو را برای نیروهای پلیس نیواورلئان طراحی کرد اما داده‌هایی را وارد آن کرد که طبق بعضی گزارش‌ها، برای اقلیت‌ها تبعیض‌آمیز بودند.

حالا این سؤال مطرح می‌شود که چه انحراف‌هایی در انتظار سنتینت هستند؟ داده‌های آموزشی آن چگونه هستند؟ چه کسی و چگونه نتایج آن را ارزیابی می‌کند؟ در حال حاضر پاسخ مبهم است اما افرادی مثل افترگود این‌گونه پاسخ می‌دهند: «معمولا خود حامیان و بنیان‌گذاران نباید چنین پرسش و پاسخ‌هایی را مطرح کنند.»

سؤال‌های مربوط به اینکه چه کسی و چگونه بر سنتینت نظارت می‌کند، غیرقابل پاسخگویی هستند اما سرنخ‌هایی در مورد نظارت بر این برنامه وجود دارند. هدف ماهواره‌های جاسوسی از جمله ماهواره‌های NRO تمرکز بر دنیاهای فراتر از مرزهای ایالات متحده است و NRO برخلاف سازمان‌های همتای خود (از جمله NSA و CIA) هیچ پرونده‌ای در رسوایی‌های عمده‌ی جاسوسی داخلی ندارد. بزرگ‌ترین نگرانی عمومی به لوگوی ماهواره‌ی NROL-39 مربوط می‌شود: اختاپوس زرد بزرگی که در حال بلعیدن زمین است. بازوهای آن کل زمین را محاصره کرده‌اند. در قسمت پائین این لوگو هم نوشته شده است: «هیچ‌چیز از دسترس ما دور نیست.» با وجود شعار این مأموریت، NRO و سنتینت به بعضی مناطق دسترسی نخواهند داشت. طبق قوانین، شهروندان آمریکایی از جستجوی غیرمنطقی و تسلط حکومتی در امان خواهند بود. به‌گفته‌ی افترگود:

در رژیم قانونی موجود، اکتشاف مبتنی بر سنتینت نباید در ایالات متحده انجام شود وگرنه نگرانی شهروندان نسبت به آزادی و حریم خصوصی افزایش خواهد یافت و سؤال‌هایی در رابطه با چگونگی استفاده از اطلاعات جمع‌آوری‌شده، ذخیره‌سازی شده و موارد دیگر به وجود خواهد آمد؛ اما امروزه نباید به جمع‌آوری این اطلاعات پرداخت.

سخنگوی NRO در پاسخ به پرسش‌های مرتبط با جاسوسی داخلی به اطاعت از دستورالعمل جامعه‌ی هوش (دستور اجرایی ۱۲۳۳۳) و دیگر قوانین مرتبط اشاره می‌کند. براساس قانون یاد شده، زمان مجاز برای جمع‌آوری، نگه‌داری و توزیع اطلاعات فرد در ایالات متحده مشخص شده است و گرد‌آورندگان ملزم به رعایت رویه‌های صحیح هستند. گرچه یکی از استثناهای سیاست «آمریکا را رها کنید» زمانی است که هوش تحت مالکیت پژوهشی باشد و به‌صورت مستقیم در اختیار اشخاص حقیقی در ایالات متحده قرار نگرفته باشد.

البته دستور اجرایی ۱۲۳۳۳ دربرگیرنده‌ی اصول ناظر بر سازمان‌های هوش است و پیاده‌سازی آن بر شرکت‌های خصوصی ناظر زمین که در سال‌های اخیر افزایش یافته‌‌اند، یکسان نیست. Blacksky یکی از این شرکت‌های خصوصی است. شرکت‌ها می‌توانند تلسکوپ‌های خود را به هر سمتی قرار دهند. اگرچه دولت حق اعمال «کنترل شاتر» برای منع عکاسی از یک منطقه‌ی مشخص را دارد اما تاکنون هرگز این قانون را اجرا نکرده است (گاهی اوقات دولت، دسترسی انحصاری به یک منطقه را خریداری می‌کند که به آن کنترل شاتر دسته چکی می‌گویند). محدودیت‌هایی هم برای قوانین فروش تصاویر شرکت‌های خصوصی به عموم افراد یا کشورهای دیگر وجود دارد.

هر شخص یا سازمانی مثل NRO با چک معتبر می‌تواند تصاویر شرکت‌هایی مانند Maxar، Planet و Blacksky را خریداری کند. این روند سؤال‌های جالبی را به وجود آورده است که پژوهشگرهایی مانند افترگود در تلاش هستند تا به آن‌ها پاسخ دهند. برای مثال: درصورتی‌که NRO علاقه‌مند به جاسوسی در ایالات متحده باشد و نتواند از ماهواره‌های خود برای تمرکز بر خانه‌ی افراد استفاده کند، آیا می‌تواند تصاویر خانه‌ی موردنظر را از شرکتی خصوصی خریداری کند؟

NRO پاسخ واضحی به نقش داده‌های تجاری در سنتینت نداده است؛ اما به‌گفته‌ی افترگود باید محدودیت‌هایی برای خرید داده‌ها وجود داشته باشد. او می‌گوید: «کار با داده‌ها می‌تواند مأموریت محور باشد؛ و تجسس صرفا با هدف تجسس انجام نمی‌شود.» در حال حاضر، تجسس سنتینت به‌صورت یک راز باقی مانده است. به‌گفته‌ی تامسون، سیستم متفکر سنتینت تنها با افرادی که از اعتبار امنیتی برخوردار هستند، در مورد همه‌چیز صحبت می‌کند یا به آن‌ها گوش می‌دهد.

برای اغلب مردم جهان، MSI مترادف با لپ‌تاپ‌های گیمینگ بزرگ و قدرتمند است؛ اما به لطف وجود تعدا کثیر ویرایشگر‌های ویدیویی مشتاق، طراحان سه‌بعدی و هنرمندان سایر حوزه‌های دیجیتالی، تقاضای فزاینده‌ای برای سیستم‌هایی با عملکرد گیمینگ برای این بخش از بازار به وجود آمده است. MSI برای پاسخ به این نیاز بازار، از لپ‌تاپ‌های سری Content Creation رونمایی کرده است. این دسته‌ی جدید خود به سه دسته‌ی کلی دستگا‌ه‌های پایه، دستگاه‌های میان‌رده‌ی Prestige و لپ‌تاپ‌های بالارده‌ی Creators تقسیم می‌شوند.

MSI برای همه این سیستم‌ها به‌جای توجه به زیبایی، تخصص خود را به کار بسته و اقدام به ساخت سیستم‌هایبازی قطوری کرده، که مختص کاربرانی است که نیازی به نرخ بالای نوسازی صفحه‌نمایش یا چراغ چشمک زن RGB ندارند یا اهمیت چندانی برای آن‌ها قائل نیستند. رنگ سنتی قرمز و سیاه، جای خود را به رنگ‌های نقره‌ای و آبی متالیک تیره داده است و نمایشگرهای 144Hz و 240Hz که در لپ‌تاپ‌های بازی MSI وجود دارد، پنل‌هایی با رنگ‌های گسترده‌تر و وضوح 4K ایجاد می‌کنند.

به نظر می‌رسد قیمت Modern 14 از ۷۵۰ دلار برای مدل پایه شروع می‌شود؛ که سعی در رقابت با سیستم‌هایی همچون XPS 13 و مک‌بوک پرو ۱۳ دارد که به‌عنوان اولترابوک‌هایی که می‌توانند پردازش‌های سنگین انجام دهند، شناخته می‌شوند. در مدل پایه پردازنده نسل دهم اینتل Core i5، رم ۸ گیگابایتی و ۲۵۶ گیگ حافظه داخلی در دسترس قرار دارد. همچنین کارت گرافیک انویدیا MX 250 و صفحه‌نمایش ۱۴ اینچ 4K به‌ انتخاب کاربران در دسترس قرار دارد.

لپ‌تاپ‌های سری Prestige را می‌توان ستاره‌های برند MSI، برای تولید‌کنندگان محتوا دانست. هنوز قیمت نسخه‌ی سبک‌تر و قابل حمل‌تر سری پرستیژ یعنی Prestige 14 مشخص نشده است؛ ولی قیمت مدل ۱۵ اینچی از ۱۴۰۰ دلار برای مدل پایه شروع می‌شود. این دستگاه‌ها از شاسی آلومینیومی و تاچ‌پد بزرگ و فوق‌العاده‌ای برخوردار هستند (برخلاف گیمرها، سازندگان محتوا علاقه‌ای به همراه داشتن موس‌های بزرگ ندارند). همچنین از ویژگی‌های این دستگاه‌ها می‌توان پشتیبانی از کارت گرافیک انویدیا GTX 1650، پردازنده‌ی نسل دهم اینتل و صفحه‌نمایش True Pixel MSI نام برد.

صفحه‌نمایش True Pixel یکی از مهم‌ترین نقاط تمایز بین لپ‌تاپ‌های گیمینگ و لپ‌تاپ‌های مخصوص تولیدکنندگان محتوا است. صفحه‌نمایش True Pixel به‌جای نرخ نوسازی بالاتر، تمرکز خود را روی رنگ و کیفیت تصویر گذاشته، در حالی که چهار معیار اصلی را نیز با خود به همراه دارد. پشتیبانی از رزولوشن 4K، پشتیبانی از گستره رنگی که به‌طور ۱۰۰ درصد طیف Adobe RGB را پوشش می‌دهد، دقت رنگ با خطای Delta E زیر ۲ درصد (خطای زیر ۲ درصد با چشم انسان قابل تشخیص نیست) و کالیبراسیون رنگ کارخانه‌ای که توسط Calman تأیید شده است.

MSI در سری پرستیژ، به‌جای تمرکز روی حاشیه نمایشگر، روی کاربردی بودن تمرکز داشته است.  Modern 14 و بیشتر لپ‌تاپ‌های گیمنگ MSI از شارژ USB-C پشتیبانی می‌کنند. MSI قابلیت‌های جذاب دیگری همچون چرخش ۱۸۰ درجه را به لپ‌تاپ‌های خود اضافه کرده است. کاربران می‌توانند از این حالت عجیب هنگام ارائه‌های خود استفاده کنند. یک کلید چرخش اختصاصی برای صفحه‌نمایش نیز وجود دارد. MSI اعلام کرده است، هیچ‌گونه تصمیمی برای ورود به دنیای تبدیل‌شدنی‌ها و ۲ در ۱‌ ندارد.

در پایان برای کسانی که خواهان قدرت بیشتری هستند، مدل ۱۵ اینچی P65 Creator و ۱۷ اینچی P75 Creator نیز وجود دارد که در واقع نسخه‌های به‌روز‌شده‌ی GS65 و GS75 ولی با طراحی مینیمالیستی و خنثی‌تر هستند. هر دو مدل از تراشه‌های اینتل Core i9 و گرافیک انویدیا RTX 2070 Max-Q پشتیبانی می‌کنند و به همراه نمایشگر اختیاری True Pixel در دسترس قرار دارند. قیمت این دستگاه‌ها از ۱۷۰۰ دلار شروع می‌شود.

سری لپ‌تاپ‌های Content Creation MSI دقیقا برای نیاز تولیدکنندگان محتوا ساخته شده است. علاوه براین MSI با برنامه‌ریزی مجدد نرم‌افزار Dragon Center به کاربران اجازه می‌دهد تا روی عملکرد و اولویت برنامه‌هایی همچون Photoshop و Premier کنترل بیشتری داشته باشند (کاربران با استفاده از این نرم‌افزار می‌توانند تعداد هسته‌ها یا تردهای مشخصی را به برنامه‌های مذکور اختصاص دهند).

در هرحال، MSI با حرکت به سمت بازار لپ‌تاپ‌های با کاربری عمومی‌تر، باید با غول‌های این صنعت یعنی دل، اپلو دیگر شرکت‌ها رقابت کند؛ در حالی که به نظر می‌رسد این شرکت تایوانی در حال ایجاد شاخه‌ی جدیدی در این بازار پررقابت است. اگرچه MSI در شاخه‌ی گیمینگ عملکرد خوبی داشته است اما پیروزی در شاخه میان‌رده‌ها، ساده نخواهد بود.

سری لپ‌تاپ‌های Content Creation MSI از امروز در دسترس قرار دارند. همچنین پرستیژ ۱۴ و ۱۵ نیز از اواخر پاییز برای کاربران عرضه می‌شوند.

تینگ (Ting)، یک اپراتور فضای مجازی موبایل (MVNO) در آمریکا، بیش از ۳۵۰۰ نفر از خریداران گوشی‌های هوشمند را مورد نظرسنجی قرار داده است. در این نظرسنجی داده‌های جالبی به‌دست آمده است؛ از جمله آن‌ها می‌توان به این مورد اشاره کرد که تنها یک درصد از پاسخ‌دهندگان هنگام خرید گوشی‌های هوشمند، وجود جک‌ هدفون را ضروری می‌دانند.

سوالی بدین صورت از ۳۶۴۰ نفر پرسیده شد: «اولین، دومین و سومین عامل مهم برای انتخاب گوشی هوشمند از نظر شما چه مواردی هستند؟» پاسخ‌دهندگان باید از میان چندین گزینه پاسخ‌های خود را انتخاب می‌کردند؛ این موارد شامل گزینه‌های پیش‌رو می‌شدند: قیمت، صفحه‌نمایش، دوربین، باتری، فضای ذخیره‌سازی، مشخصات (رم و سرعت پردازنده)، سیستم‌عامل، جک هدفون و یک ویژگی جذاب.

از میان این گزینه‌ها، تنها یک درصد از پاسخ‌دهنگان نظرسنجی مذکور جک هدفون را به‌عنوان یکی از سه فاکتور مهم مدنظر خود برگزیده‌اند. این مسئله جالب به‌نظر می‌رسد، هرچند که اصلا غافلگیرکننده نیست اما اولین عامل انتخاب‌شده از سوی پاسخ‌دهندگان، قیمت است.

به‌گفته‌ی تینگ، حدود ۳۵ درصد شرکت‌کنندگان این نظرسنجی، قیمت را به‌عنوان اولین عامل مهم مدنظرشان هنگام خرید گوشی هوشمند اعلام کرده‌اند. نتیجه‌ی به‌دست‌آمده با موفقیت درخورتوجه وان‌پلاس (OnePlus) در بازار گوشی‌های هوشمند آمریکا همخوانی دارد؛ زیرا این شرکت تجربه‌ی فوق‌العاده‌ای از فروش گوشی‌های هوشمند با قیمت بسیار پایین‌تر از سایر رقبا ارائه می‌دهد.

دومین عامل مهم درنظر کاربران آمریکایی، سیستم‌عامل گوشی‌های هوشمند بوده است که ۳۰ درصد از شرکت‌کنندگان این گزینه را انتخاب کرده‌اند. مشخصات گوشی‌های هوشمند نیز با ۱۴ درصد رای، به‌عنوان سومین عامل مهم برگزیده شده است.

تنها پنج درصد از کاربران شرکت‌کننده در نظرسنجی یادشده، صفحه‌نمایش را در اولویت قرار داده‌اند. نکته جالب‌تر آن است که باتری تنها برای ۴ درصد از کاربران اولویت داشته است. دو درصد نیز به «عوامل جذاب» اهمیت داده‌اند و این نکته بیانگر آن است که نیمی از کاربران آمریکایی گوشی‌های هوشمند، برخورداری از یک ویژگی جذاب را بر جک هدفون ترجیح می‌دهند. باتوجه به اینکه گلکسی نوت 10 اولین گوشی پرچم‌دار سامسونگ است که از جک هدفون بهره نمی‌برد، نظرسنجی اخیر شاهد دیگری بر اتمام دوران جک هدفون در گوشی‌های هوشمند خواهد بود.

گزارش کامل تینگ اطلاعات جالب دیگری را نیز به همراه دارد؛ از جمله اینکه بسیاری از افراد قصد دارند گوشی هوشمند خود را برای سه الی پنج سال (بسیار طولانی‌تر از چرخه‌ی معمول دوساله) نزد خود نگه‌دارند‌. به‌علاوه، کابران اظهار کرده‌اند که بیشتر تمایل دارند گوشی مدنظرشان را به‌صورت نقدی (و نه اقساطی) خریداری کنند.

اپل به‌تازگی کدهای دستگاه‌های مختلفی از جمله آیپد، اپل واچ و آیفون و حتی آیپاد لمسی را در پایگاه کمیسیون اقتصادی اوراسیا (EEC) ثبت کرده‌ است. با وجود این بسیاری از کدهای ثبت‌شده مربوط به دستگاه‌های جدید نیستند، بلکه کوپرتینونشین‌ها تنها کدهای مربوط به دستگاه‌هایی که قرار است به‌روزرسانی دریافت کنند را در این پایگاه به ثبت رسانده‌اند. درنتیجه انتظار می‌رود به‌زودی شاهد عرضه‌ی نسخه‌‌های جدیدی از محصولات سخت‌افزاری کوپرتینویی‌ها با سیستم‌های عامل مربوطه ازجمله iOS 13 و macOS Catalina به بازار باشیم.

در بین کدهای ثبت‌شده، کدهایی مربوط به محصولات جدید ازجمله مک‌بوک پرو ۱۶ اینچی به چشم می‌خورد. در سری محصولات مک اپل کد ۶ محصول جدید دیده می‌شود که عبارت‌اند از: A2141 ، A2147 ، A2158 ، A2179 ، A2182 و A2251. محتمل‌ترین پیش‌بینی این است که در این فهرست یکی از کدها مربوط به مک‌بوک پرو ۱۶ اینچی که شایعه‌هایی در مورد آن منتشر شده، باشد. همچنین احتمال دارد شاهد عرضه‌ی مدل‌های قبلی مک‌بوک پرو با به‌روزرسانی‌های خوبی باشیم.

کوپرتینویی‌ها چهار کد نیز برای اپل واچ به‌ثبت رسانده‌اند که پیش از این کدها در فهرست دیگری دیده نشده‌اند: A2156 ، A2157 ، A2092 و A2093. متأسفانه، در پایگاه داده‌های EEC اطلاعات بیشتری در مورد دستگاه‌های جدید اپل ارائه نشده است. درنتیجه مشخص نیست کدها مربوط به اپل واچ سری ۴ می‌شود یا اپل واچ سری ۵. پیش‌تر اخباری در مورد جنس بدنه‌ی اپل واچ منتشر شده بود و انتظار می‌رود اپل واچ سری ۵ با نمایشگر اولد و بدنه‌ی تیتانیومی معرفی شود. 

سایر مدل‌های اپل واچ که کدهای آن‌ها فهرست شده، اشاره به ساعت‌های هوشمند اپل واچ سری ۳ و سری ۴ دارند. درنتیجه به‌نظر می‌رسد، کوپرتینویی‌ها قصد دارند برای فصل تعطیلات اپل واچ سری ۳ را نیز به بازار عرضه کنند. 

کدهای مربوط به گوشی هوشمند آیفون ۱۱ و آیفون ۱۱ پرو نیز مجددا در پایگاه EEC ثبت شده‌اند. نخستین بار نام این گوشی‌های هوشمند در ماه مه در پایگاه EEC رویت شد. در آن مقطع زمانی گفته شده بود که گوشی‌های هوشمند جدید با سیستم‌عامل iOS 12 معرفی خواهند شد. اما آخرین اطلاعات ثبت شده حاکی از آن است که باید منتظر معرفی دستگاه‌های جدید با سیستم‌عامل iOS 13 باشیم. 

انتظار می‌رود اپل در تاریخ ۱۰ سپتامبر برابر با ۱۹ شهریورماه، گوشی هوشمند آیفون ۱۱ را به‌صورت رسمی رونمایی کند. البته تا این لحظه هنوز کوپرتینویی‌ها دعوت‌نامه‌ی رسمی رویداد رونمایی خود را ارسال نکرده‌اند. پیش‌تر گفته شده بود که احتمال دارد در رویداد رونمایی گوشی‌های هوشمند آیفون، اپل واچ جدید کوپرتینویی‌ها نیز معرفی شود. این احتمال وجود دارد اپل مک‌بوک پرو ۱۶ اینچی خود را در این رویداد به‌نمایش بگذارد و شاید تصمیم بگیرد معرفی مک‌بوک پرو را به رویداد دیگری در ماه اکتبر موکول کند. گفتنی است در ماه ژوئیه، کوپرتینویی‌ها کد آیپد ۱۰.۲ اینچی را به فهرست محصولات خود در پایگاه کمیسیون اقتصادی اوراسیا اضافه کردند.

یکی از روندهای توسعه صنعت هوانوردی در ایران مربوط به تأسیس فرودگاه‌های متعدد با کاربری‌های مسافری، نظامی و کارگو (باربری) است. نکته قابل‌توجه اینکه، تأسیس فرودگاه‌ها محدود به مراکز استان نبوده و در بسیاری از شهرهای کشور فرودگاه‌ جهت رفاه حال مسافران تأسیس شده است.

نوع و کیفیت خدمات ارائه شده در این فرودگاه‌ها نیز یکی از عواملی است که باعث می‌شود میزان خرید بلیط هواپیما و رضایت افراد در سفر افزایش پیدا کند و به استفاده از هواپیما ترغیب شوند.

نخستین فرودگاه‌های ایران کدام‌اند؟

فوران چاه نفت در خرداد ماه ۱۲۸۷ شمسی (مصادف با ۱۹۰۸ ميلادی) در مسجد سليمان، نياز به تسهیلات بيشتر برای بهره‌برداری از این ماده ارزشمند را شدت بخشيد و چندی نگذشت كه نخستين پرواز يک هواپيما به خاورميانه، در زمینی مسطح در مسجد سلیمان به زمين نشست.

اين هواپيما از نوع رايپر 46 و مبدا حركت آن لندن بود. مسافران این پرواز را کارشناسان زمین‌شناسی و تجهيزات آن را اقلام و لوازم كاری آن‌ها، میکروسکوپ و مقداری دارو تشكيل می‌داد. زمینی كه هواپيما بر آن فرود آمده بود، بنای احداث اولین فرودگاه ايران قرار گرفت كه در منطقه نفتی «یمهه» واقع در مسجد سلیمان، جهت جابه‌جایی مدیران و اقلام و مراسلات نفتی ساخته شد.

فرودگاه مسجد سلیمان

چند سال بعد نیز در یکی از روزهای سال ۱۲۹۶ شمسی و در اواخر جنگ جهانی اول، مردم تهران برای نخستین بار شاهد پرواز هواپیما بر فراز آسمان بودند. این هواپیما به‌صورت قطعات مجزا، از روسیه و از طریق بندر انزلی به وسیله اتومبیل به تهران حمل شد. پس از سوار کردن قطعات، خلبان روسی با آن بر فراز تهرانِ بی‌برج‌وباروی آن ایام و در ارتفاع پائین پرواز کرد. از آنجایی‌که در آن زمان محلی به نام فرودگاه در تهران وجود نداشت، خلبان در محل امور خارجه تهران (میدان مشق) به زمین نشست.

سال‌ها بعد و به‌دنبال پیشرفت سریع صنعت هواپیمایی، حق انحصاری هواپیمایی در ایران به موجب قانون، در بهمن ۱۳۰۴ به شرکت هواپیمایی آلمانی یونکرس (Junkers) واگذار شد و ۲۲ سال بعد و پس از تأسیس باشگاه خلبانی با ۲۰ فروند هواپیما در سال ۱۳۱۷، فرودگاه مهرآباد عملاً تأسیس شد.

چند فرودگاه در ایران وجود دارد؟

در گذشته تنها برخی از مهم‌ترین شهرهای ایران مانند تهران، اهواز و مشهد دارای فرودگاه بودند و امکان استفاده از هواپیما در آن‌ها وجود داشت. اما امروزه در بیشتر استان‌های کشور حداقل یک فرودگاه وجود دارد و امکان سفر هوایی به بیشتر نقاط ایران امکان‌پذیر است. در حال حاضر، ۵۴ فرودگاه دولتی ایران در مالکیت شرکت فرودگاه‌های کشور قرار دارند؛ ولی طبق فهرست موجود در سامانه اطلاعات پرواز، تنها ۳۱ فرودگاه فعال در کشور وجود دارد. البته تعدادی از این فرودگاه‌ها کاربری تک منظوره (مسافری) و تعدادی نیز کاربری دو منظوره (مسافری - نظامی) دارند.

کدام شهرها در ایران دارای فرودگاه بین‌المللی هستند؟

فرودگاه‌ها به دو گروه داخلی و بین‌المللی تقسیم می‌شوند. فرودگاه‌های داخلی همان‌طور که از نام آن‌ها پیدا است، به پروازهای داخلی بین شهرهای یک کشور اختصاص دارند و اغلب فرودگاه‌های ایران نیز در این گروه قرار می‌گیرند. در مجموع، ۲۰ فرودگاه داخلی در ایران فعالیت دارند.

فرودگاه بین‌المللی به فرودگاهی گفته می‌شود که ویژگی‌های خاصی را دارد و نام آن در کتاب بین‌المللی (Aeronautical ‌Information Publication) موسوم به AIP درج شده باشد. AIP کتابی متحدالشکل است که به‌وسیله‌ی کشورهای عضو ایکائو برای ارائه مشخصات فرودگاه‌ها و فضای مورد حاکمیت آن‌ها چاپ و به کشورهای عضو ارسال می‌شود.

از جمله ویژگی‌هایی که فرودگاه بین‌المللی باید داشته باشد، این است که در آن، قسمت کنترل گذرنامه، قرنطینه و انواع سوخت موردنیاز پیش‌بینی شود و از استانداردهای پزشکی، کترینگ، امکانات تعمیراتی، امکانات و استانداردهای لازم برای نشست و برخاست هواپیماهای ویژه پروازهای بین‌المللی برخوردار باشد. از میان فرودگاه‌های ایران فرودگاه‌های مهرآباد، امام خمینی (ره)، هاشمی‌نژاد مشهد، بندرعباس، تبریز، زاهدان، شیراز، یزد، آبادان، اهواز، پارس آباد مغان، ساری، شاهرود، پیام البرز، کرمان، کرمانشاه، کیش، لارستان و اصفهان دارای مجوز بین‌المللی هستند.

کدام فرودگاه‌ها مرز هوایی محسوب می‌شوند؟

مرز هوایی مانند مرز خاکی و آبی است و تنها تفاوت آن‌ها در قطاعی است که از زمین تا ارتفاع پروازی را شامل می‌شود. وسعت مرز هوایی ایران از وسعت مرز زمینی بیشتر است؛ برای نمونه، در ارتفاع ۳۵ هزار پایی (۱۰ هزار و ۷۰۰ متری)، وسعت و فضای کشور بزرگ‌تر از مرز روی زمین است و سطح کره بزرگ‌تری را در بر می‌گیرد.

اگرچه فرودگاه بین‌المللی از نظر امکانات، تفاوت‌های بارزی با فرودگاه مرز هوایی دارد؛ اما از نظر ورود اتباع خارجی و کالاها، قوانین یکسانی (مشابه قوانین مرز زمینی) در هر دو اعمال می‌شود. در واقع، ممکن است فرودگاهی جزو مرزهای هوایی ایران محسوب شود؛ ولی دارای مجوز فرودگاه بین‌المللی نباشد.

علاوه بر فرودگاه‌های بین‌المللی، فرودگاه‌های آبادان، اراک، اردبیل، ارومیه، ایلام، عسلویه، خلیج فارس، بم، بندر لنگه، بیرجند، بجنورد، بوشهر، کنارک، رفسنجان، رشت، زنجان، سبزوار، سنندج، ساری، شهرکرد، شاهرود، شیراز، قشم، کرمان، کرمانشاه، گرگان، لامرد و یزد جزو مرزهای هوایی ایران محسوب می‌شوند.

پرترافیک‌ترین فرودگاه‌های ایران کدام‌اند؟

طبق آمارهای منتشرشده، فرودگاه‌های زیر جزو ده فرودگاه پرترافیک ایران از نظر جابه‌جایی مسافر و بار محسوب می‌شوند:

• فرودگاه مهرآباد
• فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد مشهد
• فرودگاه امام خمینی
• فرودگاه شهید دستغیب شیراز
• فرودگاه اهواز
• فرودگاه کیش
• فرودگاه شهید بهشتی اصفهان
• فرودگاه شهید مدنی تبریز
• فرودگاه بندرعباس
• فرودگاه خلیج فارس

بهترین فرودگاه‌های ایران کدام‌اند؟

فرودگاه‌های بین‌المللی امام خمینی و فرودگاه مهرآباد در تهران علاوه بر اینکه بیشترین تعداد پروازهای ممکن در کشور را دارند و شلوغ‌ترین فرودگاه‌های کشور محسوب می‌شوند، جزو بهترین فرودگاه‌های ایران نیز هستند. رتبه‌های بعدی برای بهترین فرودگاه‌های ایران به ترتیب به فرودگاه‌های مشهد، اصفهان، تبریز، کیش، قشم و شیراز می‌رسد.

بزرگ‌ترین فرودگاه ایران کدام است؟

در حال حاضر، فرودگاه‌ بین‌المللی امام خمینی با ظرفیت جابه‌جایی ۶٫۵ میلیون مسافر و ۱۲۰ هزار تن بار در سال بزرگ‌ترین فرودگاه کشور محسوب می‌شود. این فرودگاه دارای سه ترمینال مسافری به ‌نام‌های پایانه یک (فعال)، ترمینال سلام (فعال) و ترمینال ایرانشهر (در حال ساخت) است.

به‌تازگی، با آغاز به کار ترمینال سلام، پروازهای داخلی نیز وارد برنامه پروازی فرودگاه امام شده‌اند. همچنین، این فرودگاه قطب ایرلاین‌های داخلی از جمله ایران ایر، آسمان، ماهان، معراج، قشم، تابان، زاگرس، آتا و کاسپین محسوب می‌شود.

چند فرودگاه تجاری (کارگو) در ایران وجود دارند؟

فرودگاه پیام تنها فرودگاه حمل بار (کارگو) و بزرگ‌ترین مرکز آموزش خلبانی در میان فرودگاه‌های ایران است که در منطقه ویژه اقتصادی پیام قرار دارد. فرودگاه پیام توسط شرکت خدمات بین‌المللی هوایی پیام اداره می‌شود و متعلق به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات جمهوری اسلامی ایران است.

فرودگاه پیام دارای باندی به طول ۴۱۵۰ و عرض ۶۰ است که یکی از بهترین باندهای پروازی در سطح کشور محسوب می‌شود. همچنین، این باند توانایی پذیرش انواع هواپیماهای پهن‌پیکر را دارد و از این رو، در مواقع اضطراری می‌تواند جایگزین فرودگاه مهرآباد و فرودگاه امام خمینی (ره) شود.

علاوه بر این، باند فرودگاه پیام مجهز به سیستم روشنایی است و به دلیل عدم وجود موانع طبیعی و دست‌ساز در محوطه فرودگاه، در حوزه ایمنی یکی از امن‌ترین فرودگاه‌های کشور محسوب می‌شود.

همچنین، قرار است در آینده نزدیک، فرودگاه پیام در کنار مأموریت اصلی خود به فرودگاه مسافربری نیز تبدیل شود. به همین منظور، ترمینالی به وسعت ۶۰۰۰ متر مربع با ظرفیت پذیرش یک تا ۱٫۵ میلیون نفر مسافر در سال برای پوشش پروازهای داخلی و خارجی این فرودگاه در نظر گرفته شده است.

اگر قصد خرید بلیط هواپیما از ایرلاین‌های داخلی و خارجی را دارید، می‌توانید با کمک موتور جستجوی پرواز کجارو، بلیط ارزان هواپیما به مقصد مورد نظرتان را یافته و به‌آسانی از فروشنده‌های معتبر خریداری کنید.

اولترابوک‌های محبوب DELL XPS-13 با جدیدترین پردازنده‌های اینتل به‌روزرسانی شدند. تمام لپ‌تاپ‌های ۱۳٫۳ اینچی جدید شرکت دل، ابتدا با پردازنده‌های چهار هسته‌ای عرضه خواهند شد و در ادامه، از ماه اکتبر مدل‌های مجهز به پردازنده‌های رده‌بالای هشت هسته‌ای را نیز شاهد خواهیم بود.

طراحی

سری XPS13  دل که از محبوب‌ترین لپ‌تاپ‌های ۱۳٫۳ اینچ بازار محسوب می‌شوند، تاریخچه‌ای طولانی از تکامل را در کارنامه خود شاهد بوده است و حالا مدل جدید XPS 7390 به‌طور کامل از درون و بیرون بازطراحی شده است. تمام دستگاه‌های این سری دارای بدنه‌ی آلومینیومی ماشین‌کاری شده هستند که در بخش استراحتگاه دست، از الیاف کامپوزیت یا فایبرگلاس استفاده شده است و کاملا از نسل‌های قبلی خود متمایز هستند. از دیگر مشخصات متمایز لپ‌تاپ‌های XPS 13 جدید می‌توان به وزن سبک ۱٫۱۶ الی ۱٫۲۳ کیلوگرمی و ضخامت ۷٫۸ الی ۱۱٫۶ میلی‌متری اشاره کرد که آن‌ها را در زمره‌ی باریک‌ترین و سبک‌ترین نوت‌بوک‌های بازار قرار می‌دهد.

نمایشگر

لپ‌تاپ‌های جدید XPS 13 مجهز به پنل تصویر ۱۳٫۳ اینچ LCD InfinityEdge با حاشیه‌های باریک هستند که نسبت نمایشگر به بدنه‌ی آن‌ها معادل ۸۰٫۷ درصد است. این پنل‌ها دارای رزولوشن ۱۹۲۰x۱۲۰۰ یا ۳۸۴۰x ۲۴۰۰ با سطح روشنایی ۴۰۰ نیت و کنتراست ۱۵۰۰:۱ هستند که در برخی مدل‌های خاص از Dolby Vision نیز پشتیبانی می‌کنند.

پردازنده

لپ‌تاپ‌های جدید XPS 13 همگی مجهز به نسل دهم پردازنده‌های Core اینتل با نام کامت‌لیک هستند (Comet Lake Core i3/i5/i7 - U). این پردازنده‌ها با سامانه‌ا‌ی کاملاً جدید خنک‌کاری خواهند شد که شامل دو عدد فن، یک محفظه‌ی فوق باریک تبخیر و روکش حرارتی GORE است تا عملکرد پایدار پردازنده در پردازش‌های سنگین را تضمین کند.

حافظه، پورت‌ها و مولتی‌مدیا

لپ‌تاپ‌های XPS 13 می‌توانند تا ۱۶ گیگابایت حافظه DRAM لحیم شده به برد و همین‌طور تا ۲ ترابایت فضای ذخیره‌سازی PCIe SSD داشته باشند. سری XPS 13 7390 در زمینه‌ی پورت‌ها و امکانات ارتباطی دارای تنوع خوبی شامل وای‌فای بی‌سیم Killer AX1650 Wi-Fi 6، کنترلر بلوتوث ۵، دو عدد پورت تاندربولت ۳، شکاف کارت حافظه‌ی میکرو اس‌دی، جک هدفون ۳٫۵ میلی‌متری هستند. از لحاظ امکانات مولتی‌مدیا، این لپ‌تاپ‌ها مجهز به دو عدد اسپیکر ۲ واتی هستند که با همکاری Waves MaxxAudio طراحی شده است. میکروفون‌ها یا بُرد بلند و تجهیز شده به دستیار صوتی کورتانا، وبکم ۲٫۲۵ میلی‌متری بازطراحی شده ۷۲۰p در بالای قاب لپ‌تاپ از دیگر قابلیت‌های چندرسانه‌ای این سری است.

باتری

دل می‌گوید XPS 13 های جدید با یک باتری ۵۲ وات-ساعتی همراه شده‌اند که توان عملیاتی ۱۹ ساعته را با یک بار شارژ ممکن می‌کند (براساس بنچمارک Mobile Mark 2014 )؛ هرچند عملکرد آن باید در دنیای واقعی سنجیده بشود.

زمان عرضه

زمان عرضه‌ی لپ‌تاپ‌های Dell XPS 13 جدید با پردازنده‌های چهار هسته‌ای از ۲۷ اوت و شروع قیمت از ۸۹۹ دلار خواهد بود.

اینتل، پردازنده‌های جدیدی از محصولات نسل دهم خود را معرفی کرد. محوریت محصولات جدید را پردازنده‌های کامت لیک (Comet Lake) اینتل تشکیل می‌دهند و همین موضوع می‌تواند رازهای بیشتری را از پردازنده‌های سری Y و U فاش کند.

هر هشت پردازنده‌ی نسل دهمی که امروز معرفی شدند، بااستفاده‌از فرایند ۱۴ نانومتری تولید شده‌اند، نه فرایند ۱۰ نانومتری آیس لیک (Ice Lake). این موضوع به‌خودی‌خود موضوع ناپسند و زیان‌بخشی نیست. نکته‌ی مهم آن است که پردازنده‌ی جدید اینتل Core i7-10710U اولین پردازنده‌ی ۶ هسته‌ای از سری U است. این پردازنده، ۱۲ رشته و حداکثر سرعت کلاک بالاتری نسبت‌به برخی‌از پردازنده‌های آیس لیک اینتل دارد.

Intel Comet Lake-U SKUs

تراشه‌های جدید ۱۴ نانومتری فاقد مزیت‌های تراشه‌های ۱۰ نانومتری هستند. به‌طورکلی این احتمال می‌رود که تراشه‌های مذکور، نه‌تنها از همان کارایی تراشه‌های آیس لیک برخوردار نباشند، بلکه عمر باتری آن‌ها هم به‌خوبی دستگاه‌هایی که از تراشه‌های آیس لیک استفاده می‌کنند، نباشد.

هیچ‌کدام از پردازنده‌های جدید ویژگی‌های گرافیکی یکپارچه و فوق‌العاده‌ی تراشه‌های Gen11 اینتل را که ادعا می‌شود می‌توانند به تجربه‌ی یک بازی نسبتا روان باوضوح ۱۰۸۰ پیکسل بینجامند، ندارند. درعوض، کامت لیک از نسخه‌ی پیشین گرافیک‌های یکپارچه بهره می‌برد. این نسخه را با حرف «G» و عدد به‌کارگرفته‌شده در اسم مدل نشان می‌دهند.

در اصل، این پردازنده‌های نسل دهم اینتل نمی‌توانند به‌تنهایی از عهده‌ی کارهای زیادی بربیایند، مگر اینکه کاربر لپ‌تاپی خریده باشد که کارت‌های گرافیک اختصاصی محصول AMD یا انویدیا روی آن نصب شده باشد. البته، این موضوع به بازی‌های موردپسند کاربر هم بستگی دارد.

اگر از روش نام‌گذاری بسیار عجیب‌وغریب نسل دهم سردرنمی‌آورید، بد نیست بدانید که اینتل این موضوع را گیج‌کننده‌تر هم کرده است. سرنخ‌هایی که به تشخیص آن‌ها از یکدیگر کمک می‌کند در نام مدل‌ها نهفته است؛ فقط باید بدانید که دنبال چه‌ چیزی بگردید. در مورد این پردازنده‌های کامت لیک، باید به‌دنبال حروف «U» یا «Y» در نام مدل‌های آن‌ها بگردید. این موضوع در تصویر بالا نشان داده شده است.

پردازنده‌های آیس لیک اینتل از نظر فنی محصولات سری‌های U و Y به‌شمار می‌آیند؛ اما، این حروف در نام آن‌ها دیده نمی‌شوند. درعوض، آن‌ها تنها با اضافه‌شدن «[عدد]-G» از یکدیگر متمایز شده‌اند و این نشان می‌دهد که از گرافیک‌های جدید Iris Plus بهره می‌برند.

Intel Comet Lake-Y SKUs

رایان اسمیت، کارشناس سایت AnandTech نیز در توییتری به‌ این نکته اشاره کرده است که تراشه‌های جدید سری U از حافظه‌ی پرسرعت LPDDR4x در لپ‌تاپ پشتیبانی می‌کند. بهتر است که اپل و سایر تولیدکنندگان پردازنده به همین روند ادامه بدهند و DDR3 را کنار بگذارند. اینتل برای آنکه سازگاری میان تراشه‌های سری‌های جدید U و Y را با پشتیبانی مشابه از تاندربولت ۳ (Thunderbolt 3) و وای‌فای ۶ (Wi-Fi 6) موجود در سایر پردازنده‌های نسل دهم حفظ کند، تنها به یک اشاره نیاز دارد.

در اطلاعیه‌ی اینتل آمده است که برخی از این پردازنده‌ها در دستگاه‌هایی نصب خواهند شد که دارای برچسب «Project Athena» باشند. این برچسب به‌مثابه‌ی تضمین این شرکت مبنی‌بر آن است که دوام پردازنده‌ها به‌مدت ۹ ساعت مورد آزمایش و تأیید قرار گرفته‌ است. احتمالا کاربران وقتی بفهمند که کجا باید به‌دنبال این پردازنده‌ها بگردند، شگفت‌زده خواهند شد. اینتل می‌گوید این محصولات تا زمان شروع تعطیلات در دستگاه‌های جدید نصب خواهند شد.

درحالی‌که تراشه‌های ۱۰ نانومتری مؤثر و کارآمدتر اینتل به‌همراه دستگاه‌های گران‌قیمت‌تر عرضه خواهند شد، این احتمال مطرح می‌شود که پردازنده‌های جدید موجی از اولترابوک‌های ارزان‌قیمت‌تر و لپ‌تاپ‌های دو در یک و کامپیوترهای شخصی باریک‌تری را روانه‌ی بازار کند؛ حتی این امکان وجود دارد که آن‌ها در محصولات آینده‌ی سرفیس و مک‌بوک هم استفاده بشوند.

در نمایشگاه خودروی ژنو ۲۰۱۹، مرسدس بنز از خودروی مفهومی EQV به‌عنوان یک محصول آماده‌ی تولید رونمایی کرد. حالا نسخه‌ی نهایی این خودرو به‌عنوان جدیدترین خودروی برند EQ مرسدس بنز رونمایی شده است. به‌گفته‌ی مرسدس بنز مدل EQV اولین ون برقی لوکس در جهان است و در نمایشگاه فرانکفورت در ماه سپتامبر به‌نمایش عمومی گذاشته می‌شود.

از نظر ظاهری مدل EQV با خودروی مفهومی که اوایل امسال رونمایی شد، تقریبا یکسان است. چراغ‌های LED و چراغ‌های روشنایی در روز به جذابیت این ون افزوده‌اند. داستان در داخل کابین نیز مشابه است و شاهد همان طراحی هستیم که قبلا در خودروی مفهومی EQV دیده بودیم. در کمال تعجب این خودرو فاقد کلید استارت است و باید برای روشن کردن آن از روش سنتی استفاده کرد. کابین مرسدس بنز EQV توانایی حمل هفت تا هشت سرنشین را بسته به نوع چیدمان صندلی‌هایش دارد.

قوای محرکه مرسدس بنز EQV از یک موتور برقی متصل به محور جلو تشکیل شده است. پورت شارژر این خودرو نیز درون سپر جلو قرار دارد. قدرت مرسدس بنز EQV به ۲۰۱ اسب‌بخار می‌رسد و با هر بار شارژ توانایی طی کردن ۴۰۰ کیلومتر مسافت را دارد. نیروی مورد نیاز موتور برقی از یک باتری لیتیوم‌یون با ظرفیت ۹۰ کیلووات ساعت تأمین می‌شود که در کف خودرو جاسازی شده است. از مشخصات دیگر این خودرو باید به شارژر ۱۱ کیلوواتی AC مجهز به سیستم خنک‌کننده‌ی هوشمند اشاره کرد که می‌توان با استفاده از آن باتری خودرو را در منزل یا محل کار شارژ کرد. 

از امکانات درون کابین مرسدس بنز EQV می‌توان به سیستم اطلاعات و سرگرمی MBUX اشاره کرد. در این مدل برخلاف دیگر مدل‌های مرسدس بنز که از دو نمایشگر ۱۲.۳ اینچی استفاده می‌شود، از یک نمایشگر کوچک‌تر بهره گرفته شده است. زمان دقیق ورود به بازار و قیمت نهایی مرسدس بنز EQV هنوز مشخص نشده است.