خرده‌فروشی اینترنتی MWave، مستقر در استرالیا پردازنده‌ی Core i9-9900KS را که اینتل اوایل سال جاری در جریان رویداد کامپیوتکس ۲۰۱۹ معرفی کرده‌ بود، در فهرست محصولات خود قرار داده‌ است. البته پردازنده‌ی یادشده تنها در این فهرست گنجانده شده، اما از فروش آن خبری نیست. فهرستی که این فروشگاه منتشر کرده، برچسب قیمتی ۸۹۹ دلار استرالیا را برای پردازنده‌ی Core i9-9900KS با کد محصول BX80684I99900KS نشان می‌دهد که معادل با ۶۰۵ دلار آمریکا است.

تراشه‌ی جدید اینتل در تعداد هسته‌های پردازشی، اساسا هیچ تفاوتی با پردازنده‌ی Core i9-9900K از سری کافی‌لیک ندارد و هر دو دارای ۸ هسته‌ی پردازشی هستند؛ تفاوت اصلی بین این پردازنده‌ها، فرکانس پردازشی پایه در تراشه‌ی جدید Core i9-9900KS است که ۴۰۰ مگاهرتز بیشتر بوده و معادل با ۴ گیگاهرتز است. در حالتی که تمامی هسته‌ها بوست شوند نیز فرکانس پردازشی تراشه‌ی Core i9-9900KS با ۳۰۰ مگاهرتز افزایش نسبت به پرچم‌دار سری K اینتل، در حدود ۵ گیگاهرتز است؛ اما بیشینه‌ی فرکانس توربو در هر دو پردازنده یکی بوده و ۵ گیگاهرتز است.

درست یک هفته پیش، ایسوس یادداشتی در ارتباط با به‌روز‌رسانی بایوس در مادربردهای آینده‌ی خود منتشر کرد که در آن، توان طراحی حرارتی (TDP) پردازنده‌ی Core i9-9900KS به‌میزان ۱۲۷ وات ذکر شده بود. به لطف پردازنده‌ی جدید اینتل و سرعت کلاک بالایش، این شرکت قادر خواهد بود تاج بهترین عملکرد در گیمینگ را بر سر خود نگه دارد. با توجه به اینکه بیشترین بهبودهای صورت‌گرفته در افزایش میزان فرکانس بوست در بارهای کاری چند‌هسته‌ای بوده و نرخ‌‌های کلاک تک‌رشته‌ای با تراشه‌ی Core i9-9900K برابر هستند، حدس و گمان‌ها بر این است که پردازنده‌ی جدید اینتل اتفاق مهمی محسوب نمی‌شود و تفاوت چشم‌گیری ایجاد نخواهد کرد.

قطعا تراشه‌ی Core i9-9900KS در رقابت با پردازنده‌ی رایزن 9 3900X که ۱۰۰ دلار نیز ارزان‌تر است، امتیاز کمتری را در بنچمارک Cinebench نشان خواهد داد. از این گذشته، محدود‌بودن توان طراحی حرارتی در ۱۲۷ وات برای این پردازنده، بدان معنی است که بیشینه‌ی فرکانس ۵ گیگاهرتزی در حالت بوست هر هشت هسته، تنها برای مدت کوتاهی فعال بوده و دوام زیادی نخواهد داشت.

حافظه‌ی کش سطح سوم (L3) در این تراشه برابر با ۱۶ مگابایت بوده و تراشه‌ی گرافیک مجتمع آن UHD 630 GT2 است. پردازنده‌ی Core i9-9900KS از حافظه رم DDR4 با فرکانس ۲۶۶۶ مگاهرتز پشتیبانی می‌کند و استفاده‌ از لحیم‌کاری نوع IHS که در تراشه‌های پیشین نیز شاهد بودیم، نوید بهبودهایی را در گرمایش این پردازنده می‌دهد.

همان‌گونه که پیش‌تر اشاره شد، خرده‌فروشی اینترنتی MWave این تراشه را بدون ذکر هیچ جزئیاتی در فهرست محصولات خود قرار داده‌ است. کاربری با نام کاربری momomo_us نیز در توییتر به قیمت فروش ۶۰۳ دلاری این محصول، با احتساب مالیات بر فروش در فروشگاهی نامشخص اشاره کرده است.

اینتل پردازنده‌ی Core i9 9900KS را در ماه اکتبر عرضه خواهد‌ کرد. مشخصات این پردازنده از قبل مشخص بود، اما ابهاماتی درباره‌ی قیمت و توان طراحی حرارتی محصول یادشده وجود داشت.

AMD در حال آماده‌سازی دو پردازنده گرافیکی موبایل جدید است: Radeon RX 5500M و Radeon RX5300M (پیش از این نسخه دسکتاپ را شاهد بوده‌ایم). جزئیات و بنچمارک‌های این پردازنده‌ها منتشر شده‌ است. هر دو پردازنده مبتنی بر معماری ۷ نانومتری بوده و با هدف رقابت با سری میان‌رده موبایل انویدیا مانند GTX 1050 ،GTX 1050 Ti ،GTX 1650 ،GTX1650 Ti وارد بازار خواهند شد.

ویژگی‌های RX 5500M و RX 5300M

انویدیا هنوز وارد دنیای زیر ۱۰ نانومتری نشده و همین موضوع به AMD فرصتی عالی برای محکم‌کردن جای پای خود و کنار زدن انویدیا می‌دهد. AMD در حال برنامه‌ریزی برای عرضه‌ی پردازنده‌های گرافیکی موبایل جدید مبتنی بر Navi و معماری ۷ نانومتری خود است که علاوه بر استفاده از GDDR6 (که مزیتی نسبت به رقبای آن مانند GTX 1650 به شمار می‌آید) سرعت کلاک بیشتری از همتای انویدیایی خود دارند. این اطلاعات مبتنی بر اطلاعات و اسلایدهایی است که از سوی AMD به دست آمده‌اند. پردازنده‌های موبایل AMD قرار است یک سر و گردن از همتاهای انویدیایی خود بالاتر باشند.

مشخصات پردازنده Radeon RX 5500M درز کرده‌ است. این پردازنده گرافیکی موبایل مبتنی بر معماری RDNA بوده و ۱۴۰۸ هسته خواهد داشت. این پردازنده از حافظه GDDR6 تنظیم‌شده روی سرعت کلاک ۱۴ گیگابیت در ثانیه بهره می‌برد. رقیب اصلی این پردازنده انویدیا جی‌فورس GTX 1650 است که از معماری ۱۲ نانومتری، استاندارد قدیمی‌تر GDDR5 و ۱۰۲۴ هسته با فرکانس ۱۵۶۰ مگاهرتز بهره می‌برد. با اتکا بر این آمار و ارقام، پردازنده جدید AMD به راحتی رقیب انویدیایی خود را شکست خواهد داد.

خوشبختانه (و در اتفاقی نادر) بنچمارک‌های این پردازنده هم به دست آمده است؛ اما متاسفانه این بنچمارک‌ها با بنچمارک قدیمی 3DMark 11 گرفته شده‌اند که شاید نتوانند تمامی تأثیرات مثبت و تفاوت‌های ظریف استفاده از حافظه GDDR6 و گیمینگ مبتنی بر دایرکت‌اکس ۱۲ را نشان دهند. در هر حال این بنچمارک جایگاه حدودی پردازنده نسبت به رقیب انویدیایی آن را نشان می‌دهد.

تمامی بنچمارک‌های فوق در دستگاهی موبایل و با استفاده از پردازنده رایزن ۷ به دست آمده‌اند. GTX 1050 Ti (پادشاه آخرین نسل قابل حمل) ۹۰۰۰ امتیاز در این بنچمارک (11 3DMark) کسب کرده‌ است. GTX 1650 نیز که از DDR5 بهره می‌برد، توانسته ۱۰۰۰۰ امتیاز به ثبت برساند. پردازنده گرافیکی موبایل آتی Radeon RX 5300M از AMD توانسته به امتیاز ۱۱۰۰۰ دست یابد که آن‌ را از GTX 1650 سریع‌تر می‌کند. GTX 1660 Ti نخستین پردازنده گرافیک در این فهرست است که از GDDR6 بهره می‌برد و با استفاده از فرمت مکس-کیو، ۱۲۰۰۰ امتیاز به ثبت رسانیده است. پردازنده گرافیکی موبایل Radeon RX 5500M بدون مکس-کیو ۱۳۰۰۰ امتیاز کسب کرده‌ است. GTX 1660 Ti انویدیا بدون MaxQ با ۱۴۰۰۰ امتیاز، پیشتاز این فهرست در عملکرد محسوب می‌شود.

نکته‌ی مهم دیگر، قیمت‌گذاری این پردازنده‌هاست. با توجه به قیمت‌گذاری AMD برای این دو پردازنده گرافیکی جدید RX5500M و RX5300M ممکن است به گزینه‌های بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تری نسبت به قطعات Nvidia تبدیل شوند؛ مخصوصا اگر این پردازنده‌های گرافیکی با پردازنده رایزن ۷ همراه شوند. چندان دور از انتظار نیست که شاهد لپ‌تاپ‌هایی ۱۰۰۰ دلاری با این پردازنده‌ها باشیم.

Radeon RX 5300M پتانسیل تبدیل شدن به یک پیشنهاد بسیار جذاب و رقابتی برای جریان اصلی کاربران را داشته و می‌توانند برای انویدیا و پردازنده‌های گرافیکی GTX 1050 Ti و GTX 1650 تهدیدی جدی به حساب آیند. بخش بزرگی از این تهدید به قیمت‌گذاری این پردازنده‌ها از سوی AMD باز می‌گردد. AMD پس از بازگشت به بازار پردازنده‌ها، در حال برداشتن گام‌هایی بزرگ برای بازپس‌گیری بازار پردازنده‌های گرافیکی است.

رویداد اختصاصی محصولات ذخیره‌سازی و حافظه اینتل که در کره جنوبی برگزار شد، بیشتر بر محصولات سازمانی و مراکز داده متمرکز بود، اما از نسل بعدی حافظه‌های SSD با نام Intel SSD 665p برای مصرف‌کنندگان عادی نیز رونمایی شد. این محصول جانشین نسخه‌ی فعلی Intel SSD 660p خواهد شد که موفق‌ترین درایو SSD رده‌ی مصرف‌کنندگان است که از فناوری حافظه‌ی فلش QLC NAND استفاده می‌کند و به ازای هر سلولِ حافظه، چهار بیت دارد. البته 665p محصولی با تغییرات عمده نسبت به نسخه‌ی پیشین خود محسوب نمی‌شود زیرا از همان کنترلر حافظه‌ی Silicon Motion SM2263 چهار کاناله‌ی نسخه‌ی قبل بهره می‌برد، اما اینتل حافظه‌ی این محصول جدید را به نسل دوم حافظه‌های ۹۶ لایه‌ی سه‌بعدی QLC NAND ارتقاء داده است. QLC جدید همچون گذشته دارای ظرفیت ۱۰۲۴ گیگاباتی به ازای هر تراشه است، اما اندازه‌ی آن کمی کوچکتر شده است. با این توضیحات، انتظار تغییر خاصی در ظرفیت یا کارایی آن نسبت به گذشته نمی‌رود؛ مگر کمی کاهش قیمت.

اینتل برای نمایش عملکرد محصول جدید، با استفاده از نسخه‌ی بتای نرم‌افزار CrystalDiskMark ۷، نمونه‌ی اولیه یک ترابایتی 665p (با فِرم‌ور اولیه) را با نسخه‌ی یک ترابایتی 660p به مقایسه گذاشت که هردوی آن‌ها درون لپ‌تاپ‌هایی کاملا یکسان از برند ایسوس نصب شده بودند که به ترتیب نشان از ۴۰ الی ۵۰ درصد افزایش سرعت خواندن و نوشتن متوالی و ۳۰ درصد افزایش سرعت خواندن و نوشتن اتفاقی داشت.

با توجه به زمان کوتاه تست و همچنین ظرفیت نسبتا خالی درایوها، باید گفت که این اعداد بیشتر نشانگر عملکرد SLC cashe است و هنوز روشن نیست که پایین‌ترین سرعت نوشتن QLC چقدر تغییر داشته است؛ زیرا 660p از این لحاظ از درایوهای TLC بسیار عقب می‌افتاد. از نظر اعداد مربوط به تعداد عملکردهای متوالی، این محصول در مقایسه با آزمایش‌های ما با نسخه‌ی پیشین 660p به‌جای ۴۰ الی ۵۰ درصد، بهبود عملکرد ۲۰ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین طبق آزمایش‌های ما، نسخه‌ی پیشین 660p نیز به همین سرعت‌های ۱٫۷ الی ۱٫۸ گیگابایت بر ثانیه در جابه‌جایی داده‌ی متوالی با عمق صف نسبتا بالا می‌رسید؛ لذا به نظر می‌رسد که 665p این عملکرد را به عمق صف ۱ برساند. با این تفاصیل محصول جدید درایو دیگری است که با وجود کارایی خوبی که برای اکثر کاربردها دارد، هنوز هم به تمام ۴ لِین (LIN) PCIe نیاز ندارد.

مقایسه‌ی این دو درایو در کنار یکدیگر نشان می‌دهد، نقشه‌ی جانمایی مدار PCB هر دو محصول اساسا یکسان است و برای مثال در نسخه‌ی ۲ ترابایتی از یک درایو یک وجهی M.2 2280 و چهار حافظه‌ی NAND تشکیل شده است.

اینتل هنوز از زمان عرضه‌ی این محصول چیزی نگفته اما حدس می‌زنیم نباید بیشتر از چندماه طول بکشد. از نظر قیمتی نیز باید همچون نسخه‌ی 660p یکی از ارزان‌ترین درایوهای حافظه‌ی NVMe بازار باشد.

بازار ۸ جدیدترین نسخه‌ی فروشگاه اپلیکیشن کافه‌بازار است که با تغییرات عمده‌ای نسبت به نسخه‌های پیشین منتشر شده است. در این نسخه علاوه بر بهبودهای فراوان مرتبط با کارایی، کافه‌بازار تمرکز ویژه‌ای روی بهبود امنیت کاربران داشته است. ازجمله ویژگی‌های جدید بازار ۸ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

فناوری‌های جدید

به‌گفته‌ی کافه‌بازار، در ساخت این نسخه از بازار برای افزایش سرعت، ایمنی و کارایی از «جدیدترین فناوری‌های اندروید» استفاده شده است. این فناوری‌ها قرار است از منابع سخت‌افزاری دستگاه از جمله باتری، حافظه و پردازنده، به‌صورت بهینه‌تری استفاده کنند. همچنین در این نسخه دسترسی‌های مورد نیاز بازار کاهش پیدا کرده است. به‌عنوان مثال، بازار ۸ با استفاده از API جدید SMS Retriever می‌تواند بدون دسترسی‌ به پیامک‌های کاربر، تنها رمز یک‌بار مصرف ارسال شده با پیامک را بخواند.

سپر امنیت 

سپر امنیت بازار که قبلا به شکل محدود و آزمایشی برای گروهی از کاربران فعال بود، در این نسخه برای همه‌ی کاربران فعال شده است. آنطور که کافه‌بازار می‌گوید، با استفاده از ابزارهای گوناگون سنجش امنیت برنامه‌ها، از جمله ۱۰ آنتی‌ویروس (شامل Lookout، Kaspersky و Bitdefender)، بررسی‌های مستمر کارشناسان، گزارش‌های کاربران و سایر مراجع، رفتارهای مخرب برنامه‌ها حتی پس از انتشار به‌صورت مداوم و خودکار مورد رصد و شناسایی قرار می‌گیرند و برنامه‌های مخرب از بازار حذف می‌شوند. به‌علاوه، از طریق سپر امنیت بازار به کاربرانی که پیش‌تر چنین اپلیکیشن‌هایی را نصب کرده‌اند، هشدار داده می‌شود که آن‌ها را پاک کنند.

کاربران در صورت مشاهده‌ی هرگونه رفتار مخرب در یک برنامه، می‌توانند با استفاده از دکمه‌ی «شکایت از برنامه»، تخلف را گزارش کنند. 

بهبود رابط کاربری بازار

بنا به ادعای کافه‌بازار، برای دسترسی بهتر به انواع محتوای موجود در بازار و سهولت استفاده‌ی کاربران، تغییرات گسترده‌ای در زمینه طراحی نسخه‌ی ۸ بازار صورت گرفته است. تیم تجربه‌ی کاربری بازار با استفاده از چارچوب طراحی جدید، ضمن بهبود رنگ، کنتراست و ساده‌‌سازی صفحه‌ها، یکپارچگی و دسترسی‌پذیری محصول را افزایش داده است.

به‌نظر می‌رسد، کافه‌بازار تصمیم گرفته است تا با پیروی از گوگل، رنگ اصلی اپلیکیشن را تغییر بدهد تا با رنگ به‌کاررفته در لوگوی جدید اندروید ۱۰ هماهنگی بیشتری داشته باشد

در این نسخه همچنین شاهد تفکیک بهینه‌تر محتوای ویدیویی از برنامه‌ها و بازی‌ها هستیم.

روز گذشته، ایلان ماسک در آستانه‌ی رویداد اسپیس‌ایکس، تصویری از نسخه‌ی اولیه (پروتوتایپ) استارشیپ به همراه قسمتی از شعر دایلان تامس با عنوان «Do not go gentle into that good night» در اکانت توییتر خود منتشر کرد. توییت ایلان ماسک احتمالا به این قسمت از دیالوگ مایکل کین در فیلم اینترستلار اشاره داشت. همین توییت کافی بود تا بسیاری از هواداران اسپیس‌ایکس و علاقه‌مندان به برنامه‌های فضایی، تا ساعت ۳:۳۰ بامداد به‌وقت تهران بیدار بمانند و رویداد اسپیس‌ایکس را به‌صورت زنده تماشا کنند.

استارشیپ (Starship) نام نسل بعدی موشک‌های اسپیس‌ایکس است که به‌زودی جایگزین موشک‌های فالکون ۹ خواهد شد و بنا به ادعای ایلان ماسک، قرار است انسان را به مریخ برساند. موشکِ درحال ساخت اسپیس‌ایکس که زمانی BFR (مخفف Big Falcon Rocket) نام داشت و چندی پیش به استارشیپ تغییر نام داد، درصورت عملیاتی‌شدن با اختلاف قوی‌ترین موشک حال حاضر دنیا لقب خواهد گرفت. درواقع اگر اسپیس‌ایکس بتواند به اعداد و ارقام ادعایی دست پیدا کند، استارشیپ حتی موشک ساترن ۵ ناسا که انسان را به ماه رساند نیز پشت سر خواهد گذاشت و قوی‌ترین موشک ساخته‌شده در تاریخ نام خواهد گرفت.

نمونه‌ی آزمایشی (پروتوتایپ) استارشیپ واقع در بوکا چیکا تگزاس

باید توجه داشت که استارشیپ تنها نام قسمت بالایی (Upper Stage) موشک اسپیس‌ایکس است و بوستر آن «سوپر هوی» (Super Heavy) نام دارد؛ هرچند باگذشت زمان، نام استارشیپ برای اشاره به کل راکت بین رسانه‌ها و هواداران اسپیس‌ایکس متداول شده است. اگرچه هنگام اشاره به استارشیپ بهتر است از عبارت «سفینه‌ی فضایی» (Spaceship) استفاده شود، در ادامه‌ی متن به‌منظور سهولت برای اشاره به مجموع موشک از نام استارشیپ استفاده خواهد شد.

اسپیس‌ایکس چند سالی است که روی طراحی و ساخت استارشیپ و سوپرهوی کار می‌کند و در این مدت ظاهر راکت غول‌آسای آن‌ها چندین بار دستخوش تغییرات بنیادی شده است.

طرح قدیمی استارشیپ (سمت چپ) از باله‌های سه‌گانه‌ی خود به‌عنوان پایه‌ی فرود استفاده می‌کرد؛ درحالی‌که در طراحی جدید (سمت راست) تعداد باله‌های پایینی به دو عدد کاهش یافته و از پایه‌های فرود مجزا استفاده خواهد شد.

ساعت ۳:۳۰ بامداد امروز به‌وقت تهران، اسپیس‌ایکس درجریان مراسمی، جدیدترین تغییرات طراحی موشک خود و جزئیاتی از روند پیشرفت ساخت آن را با رسانه‌ها به‌اشتراک گذاشت. مراسم اسپیس‌ایکس در تأسیسات جدید شرکت واقع در بوکا چیکا تگزاس و در مقابل نمونه‌ی اولیه (پروتوتایپ) استارشیپ برگزار شد. ایلان ماسک با اعلام اینکه پروتوتایپ استارشیپ آماده‌ی پرتاب است و تا چند هفته‌ی آینده به‌صورت آزمایشی پرواز خواهد کرد، خلاصه‌ای از طراحی فعلی موشک و نقشه‌راه آینده‌ی اسپیس‌ایکس ارائه داد. 

رویداد امروز مصادف با یازدهمین سالگرد رسیدن موفقیت‌آمیز اسپیس‌ایکس به مدار زمین بود. اسپیس‌ایکس برای رسیدن به مدار زمین و کسب عنوان اولین شرکت خصوصی که موفق به قراردادن محموله‌ای در مدار شده است، از موشک فالکون ۱ استفاده کرده بود. فالکون ۱ مدت‌ها پیش جای خود را به فالکون ۹ داد و از آن زمان تاکنون اسپیس‌ایکس ۷۷ پرتاپ فضایی موفقیت‌آمیز داشته است.

استارشیپ و سوپرهوی به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند تا ظرفیت ارسال محموله‌ی قابل توجهی به سطح ماه و مریخ داشته باشند و درعین حال قابلیت استفاده‌ی مجدد و چندین‌باره از تمام قسمت‌های آن‌ها وجود داشته باشد. هیچ‌کدام از موشک‌های ساخت بشر تا به‌امروز موفق به انجام چنین کاری (استفاده‌ی مجدد از تمام راکت) نشده‌اند. درحال‌ حاضر اسپیس‌ایکس تنها قادر است بوستر فالکون ۹ را سالم به زمین بازگرداند و شاتل فضایی هم به‌هیچ‌عنوان موشکی کاملا چندبارمصرف نبود. درصورت علاقه به آشنایی بیشتر با این دو موشک می‌توانید این مقاله‌ی اختصاصی زومیت درباره‌ی فالکون هوی و این مقاله درباره‌ی شاتل فضایی را مطالعه کنید.

استارشیپ برای هدایت‌شدن بهتر در جو و فرود آمدن در سطح زمین و مریخ به چندین باله یا فین (Fin) مجهز شده است. طراحی این باله‌ها طی سال‌های گذشته چندین بار دستخوش تغییرات اساسی شده است. ابتدا در طرح‌های اولیه‌ی BFR قرار بود از دو باله‌ی ثابت استفاده شود. مدتی بعد، هم‌زمان با تغییر نام BFR، اسپیس‌ایکس اعلام کرد که قصد دارد از دو باله‌ی متحرک و یک باله‌ی ثابت در موشک خود استفاده کند و این سه باله نقش پایه‌های فرود موشک را نیز بازی خواهند کرد. درنهایت امروز اعلام شد که از دو باله‌ی متحرک در قسمت پایینی و دو باله‌ی متحرک کوچک در قسمت بالایی استارشیپ استفاده خواهد شد و دیگر قرار نیست باله‌ها نقش پایه‌های فرود را نیز ایفا کنند.

این چهار باله برای کنترل کردن استارشیپ هنگام ورود مجدد به جو سیاره باید بتوانند به‌سرعت تغییر وضعیت بدهند. به‌حرکت‌درآوردن بال‌های عظیم و سنگین استارشیپ، آن‌هم به‌صورت آنی و سریع، کار آسانی نیست. اسپیس‌ایکس برای این کار از تکنولوژی‌های شرکت دیگر ایلان ماسک یعنی تسلا استفاده می‌کند. آن‌طور که ایلان ماسک پیش از آغاز رویداد در حساب توییتر خود نوشت، باله‌های استارشیپ با موتورهای قدرتمند برقی که انرژی خود را از باتری‌های تسلا می‌گیرند حرکت خواهد کرد. ایلان ماسک امروز دو ویدیو از شبیه‌سازی ورود استارشیپ به جو و نحوه‌ی عملکرد باله‌ها به‌اشتراک گذاشت که در ادامه می‌توانید آن‌ها را مشاهده کنید.

اسپیس‌ایکس قرار است به‌زودی پروازهای آزمایشی استارشیپ با ارتفاع زیاد را آغاز کند. پیش از این نمونه‌ی آزمایشی دیگری با نام استارهاپر (Starhopper) که ابعاد کوچک‌تری از استارشیپ داشت، توانسته بود در پروازی زیرمداری با استفاده از تنها یک موتور رپتور به ارتفاع ۱۵۰ متری برسد. پروازهای بعدی که قرار است با استفاده از دو نمونه‌ی سه‌موتوره‌ی استارشیپ با نام‌های Mk1 و Mk2 انجام شوند، تا ارتفاع ۲۰ کیلومتری خواهند بود. Mk1 که در بوکا چیکا تگزاس ساخته شده است، از همانجا به‌پرواز درخواهد آمد؛ اما Mk2 که درساحل کوکو فلوریدا ساخته شده است از تأسیسات پرتابی تاریخی 39 در مرکز فضایی کندی پرتاب خواهد شد. سکوی 39A محل پرتاب موشک ساترن ۵ است که در جریان مأموریت آپولو توانست انسان را به سطح ماه برساند. شاتل فضایی و موشک فالکون هوی نیز از همین پد پرتاب شده‌اند.

مقیاسی از ابعاد استارشیپ روی سکوی پرتاپ

ایلان ماسک همچنین از آغاز ساخت نمونه Mk3 تا یک ماه آینده خبر داد. به‌گفته‌ی ماسک، Mk3 که قرار است در بوکا چیکا ساخته شود، احتمالا بر فراز بوستر سوپر هوی سوار می‌شود و پرواز آزمایشی آن مداری خواهد بود. ایلان ماسک دراین‌باره گفت:

ممکن است احمقانه به‌نظر برسد، ولی تا ۶ ماه دیگر به مدار خواهیم رسید.

ماسک درباره‌ی پرواز Mk2 اطلاعاتی ارائه نداد. علاوه بر Mk2، قابلیت سوختگیری استارشیپ در مدار از دیگر موضوعاتی بود که در رویداد امروز درباره‌ی آن صحبت نشد. سوخت‌‌گیری در مدار یکی دیگر از جنبه‌های منحصر‌به‌فرد استارشیپ است که تاکنون در صنعت فضایی سابقه نداشته است.

پروازهای آزمایشی ماه‌های آتی، سخت‌ترین آزمون برای موتور رپتور خواهند بود. رپتور که قرار است هم در سوپرهوی و هم در استارشیپ به‌کار گرفته شود، اولین موتور موشک با سوخت متان است. رپتور همچنین اولین موتور با سیکل Full-flow Staged Combustion است و با بیش از ۲۵۰ اتمسفر، بیشترین فشار محفظه‌ی احتراق را بین تمامی انواع موتور موشک دارد.

سه موتور رپتور نصب‌شده روی نمونه‌ی آزمایشی استارشیپ (برای مشاهده‌ی تصویر در ابعاد اصلی روی آن کلیک کنید.)

اسپیس‌ایکس درحال حاضر ۱۲ نمونه از این موتور ساخته است. در طرح‌های فعلی، قرار است سوپرهوی به ۳۷ رپتور و استارشیپ به ۶ عدد از این موتور مجهز شود. تمامی رپتورهای سوپرهوی برای فشار جو در سطح دریا طراحی شده‌اند؛ اما از ۶ موتور استارشیپ، ۳ عدد مناسب شرایط جوی سطح دریا هستند و ۳ عدد برای شرایط خلاء بهینه شده‌اند. سوپرهوی همچنین مجهز به ۶ پایه‌ی فرود غیرمتحرک است. این پایه‌ها در جریان فرایند فرود نقشی در کنترل مسیر پرواز موشک نخواهند داشت؛ بلکه درعوض این وظیفه برعهده‌ی پیشرانه‌های سیستم کنترل واکنش (RCS) و ۴ فین شبکه‌ای (Grid Fin)، مشابه با فین‌های فالکون ۹ خواهد بود.

به‌گفته‌ی ایلان ماسک، سه موتور سطح دریای استارشیپ برای تغییر وضعیت سفینه در فضا قابلیت گیمبال گسترده‌ای خواهند داشت؛ درحالی‌که سه موتور خلاء برای ثبات بیشتر به بدنه‌ی سفینه چسبیده و درجای خود ثابت شده‌اند. همچنین همان‌طور که از تصاویر مشخص است، برای استفاده‌ی بهینه از فضای اضافی در انتهای استارشیپ، سه محفظه‌ی بزرگ مخصوص محموله درکنار رپتورهای مخصوص خلاء قرار گرفته‌اند.

رپتور که قسمت اعظم آن با استفاده از فناوری چاپ سه‌بعدی ساخته می‌شود، پیچیده‌ترین موتور موشکی است که تابه‌حال اقدام به ساخت آن شده است. باتوجه به تعداد زیاد موتور موردنیاز برای سوپرهوی و استارشیپ، تولید انبوه موتورهای رپتور فعلا بزرگ‌ترین عامل محدودکننده‌ی ساخت استارشیپ و سوپرهوی به‌شمار می‌رود. اسپیس‌ایکس امیدوار است با نهایی شدن طراحی موشک، رپتور را به تولید انبوه برساند. درحال حاضر اسپیس‌ایکس قادر است هر ۸ تا ۱۰ روز یک موتور رپتور تولید کند و امیدوار است تا اولایل سال ۲۰۲۰ میلادی بتواند این نرخ را به یک رپتور در روز برساند. 

می‌توانید مراسم کامل استارشیپ را ازطریق این لینک در یوتیوب تماشا کنید.

هیئت اقلیمی سازمان ملل متحد (IPCC) در هشداری تازه می‌‌گوید آن دسته از بلایای ناشی از افزایش سطح آب دریاها که پیش‌‌تر هر صد سال یک‌‌بار رخ می‌‌دادند، از اواسط قرن جاری می‌‌توانند هرساله در بسیاری از بخش‌‌های جهان تکرار شوند. در گزارش جامعی که به‌تازگی درباره‌ی نحوه‌‌ی تعامل اقیانوس‌ها، یخچال‌‌های طبیعی و یخسارها با پدیده‌‌ی گرمایش زمین نگاشته شده است، هیئت بین‌‌المللی تغییرات اقلیمی پیش‌‌بینی‌‌های خود از میزان افزایش سطح آب دریاها و اقیانوس‌‌ها را ارائه کرد.

کو برت به‌‌نمایندگی از سازمان ملی اقیانوسی و جوّی دولت آمریکا می‌‌گوید:

افزایش سطح آب دریاها و عواقب ناشی از آن زندگی و معاش بخش‌‌های بزرگی از جمعیت ما را تهدید می‌‌کند.

گزارش اخیر هیئت اقلیمی که حاصل تلاش بیش از ۱۰۰ دانشمند در ۸۰ کشور جهان است، آثار تغییرات اقلیمی روی اقیانوس‌‌ها و یخچال‌‌های طبیعی و یخسارهای جهان را بررسی کرده است. برای آگاهی از اهمیت این پدیده‌‌های طبیعی بد نیست بدانید اقیانوس‌‌ها ۷۱ درصد از مساحت سطح زمین و یخچال‌‌های طبیعی و یخسارها مجموعا ۱۰ درصد از مساحت سیاره را به خود اختصاص داده‌‌اند. نریلی آبرام، از دانشگاه ملی استرالیا، نیز درباره‌ی اهمیت این پدیده‌ می‌‌گوید:

تغییرات در این بخش‌‌ها از سیاره، از مرتفع‌‌ترین نقاط کوهستانی گرفته تا اعماق اقیانوس‌‌ها و مناطق قطبی، پیش‌‌تر آغاز شده است.

با گذشت چند روز از پایان نشست اقلیمی سازمان ملل در نیویورک و آغاز موج اعتراض‌‌های جدید، انتشار این گزارش تکان‌‌دهنده در موناکو می‌‌تواند فشارها بر رهبران جهانی را برای پیش‌‌گرفتن اقدامی مؤثرتر درزمینه‌‌ی کاهش انتشار گازهای گل‌خانه‌‌ای افزایش دهد. در سال گذشته نیز، انتشار گزارش اقلیمی این مجمع توانسته بود حجم گسترده‌ای از اعتراض‌ها را در خلال اجلاس اقلیمی لهستان رقم زند؛ گزارشی که با وجود بازتاب فراوان کشورهای عضو آن را نپذیرفتند.

دو آینده‌ی متفاوت

آبرام معتقد است با دو آینده‌‌ی کاملا متمایز مواجه هستیم. اگر بتوانیم با اقدامی مؤثر میزان انتشار گازهای گل‌خانه‌‌ای را به‌‌شکل چشمگیری کاهش دهیم، آن‌‌گاه خواهیم توانست شدت تغییرات رخ‌‌داده در این بخش‌‌ از اقلیم و آثار آن را بر مردم و اکوسیستم‌‌ها مهار کنیم. با‌این‌حال، وی می‌‌گوید درصورت شکست در این حرکت، شرایط سازگاری‌پذیری برای ما و گونه‌‌های دیگر بسیار سخت خواهد شد.

در بدترین سناریوی اقلیمی، پیش‌‌بینی می‌‌شود تا سال ۲۱۰۰ با افزیش ۶۱ سانتی‌‌متری تا ۱/۱ متری سطح آب مواجه شویم. این مقدار حدود ۱۰ سانتی‌‌متر بیشتر از پیش‌‌بینی هیئت اقلیمی در ۶ سال قبل است. گزارش مذکور می‌‌گوید پیش‌‌بینی جدید براساس اطلاعات فعلی درباره‌ی نحوه‌‌ی ذوب یخ‌‌های قطبی انجام گرفته و بعید نیست با افزایش سرعت ذوب یخچال‌‌ها، سطح آب بسیار بیش‌‌تر از مقادیر فعلی بالا بیاید؛ همان‌‌گونه که در برخی پژوهش‌‌های تازه نیز از احتمال افزایش دومتری سطح آب سخن به‌‌میان آمده است.

در نگاه اول، این افزایش ۱۰ سانتی‌‌متری ممکن است چندان مهم جلوه نکند؛ ولی مایکل مردیث، از مؤسسه‌ی مطالعات قطبی بریتانیا، می‌‌گوید وقوع چنین اتفاقی می‌‌تواند حتی برای کشورهای توسعه‌‌یافته نیز دردسرساز تلقی شود؛ امری که نیازمند به‌‌کارگیری سیستم دفاعی قوی‌‌تر در خطوط ساحلی خواهد بود. مسلما برای کشورهای فقیرتر این معضل ابعاد بزرگ‌‌تری خواهد داشت.

تا سال ۲۰۵۰، تکرار شرایط شدید جوّی ناشی از وقوع هم‌زمان طوفان‌‌های استوایی و افزایش سطح آب می‌‌تواند به بلایایی هرساله در بخش‌‌های زیادی از جهان تبدیل شود؛ در‌حالی‌که قبلا وقوع چنین بلایایی فقط یک‌‌بار در هر صد سال تصور‌پذیر بود. گزارش جدید اشاره می‌کند تا سال ۲۰۵۰، تعداد افراد ساکن در بخش‌‌های ساحلی کم‌‌ارتفاع از ۶۸۰ میلیون نفر به یک‌میلیارد نفر خواهد رسید.

غذا و آب

تأثیر دیگر این پدیده در بخش غذا خواهد بود. اقیانوس‌‌ها تاکنون توانسته‌‌اند ۹۰ درصد از گرمای ناشی از تغییرات اقلیمی را به خود جذب کنند و درصورت ادامه‌‌ی روند کنونی، این میزان حرارت جذب‌‌شده به پنج تا هفت‌برابر نیز خواهد رسید. گرمایش بیشتر سطوح مختلف آب اقیانوس‌‌ها به کاهش میزان اکسیژن و مواد غذایی دردسترس آبزیان منجر خواهد شد. همچنین، در گزارش اشاره‌شده از وقوع امواج گرمایی در زیر آب صحبت شده است؛ پدیده‌‌ای که از دیدگاه آبرام، هم‌‌اکنون نیز صنعت ماهی‌گیری و آبزی‌‌پروری را تحت‌تأثیر قرار داده است.

گزارش اقلیمی تازه به‌‌شکل هشداردهنده‌‌ای از نقش تشدیدکننده‌‌ی یخ‌‌های قطبی در تشدید تغییرات اقلیمی سخن گفته است. والری مسون‌‌دلومات، از کمیسیون انرژی اتمی و انرژی‌‌های جایگزین فرانسه، معتقد است با ذوب پرمافراست و خاک‌‌ها و صخره‌‌های منجمد، ریسک انتشار گازهای گل‌خانه‌‌ای در اتمسفر بیشتر خواهد شد. بنابر گزارش، اگر انتشار گازهای گل‌خانه‌‌ای همچنان زیاد باشد، تا سال ۲۱۰۰، ۶۹ درصد از پرمافراست جهان از بین خواهد رفت و این به‌‌معنای آزادشدن صدها گیگاتن کربن در جوّ خواهد بود. برای مقایسه بد نیست بدانید در سال ۲۰۱۸، تنها ۳۷/۱ گیگاتن دی‌‌اکسید‌کربن دراثر فعالیت‌‌های بشر تولید شده است.

گزارش اقلیمی می‌‌گوید تغییرات رخ‌‌داده در مساحت مناطق قطبی در سپتامبر، یعنی زمانی‌که یخ‌‌ها به کمترین میزان خود در طول سال می‌‌رسند، احتمالا در هزار سال گذشته بی‌‌سابقه خواهد بود. مرکز ملی داده‌‌های یخ و برق ایالات متحده روز دوشنبه‌‌ی گذشته اعلام کرد امسال، دومین سال متوالی در رکورد کاهش مساحت مناطق قطبی خواهد بود. حتی اگر جهان بنابر توافق پاریس، موفق شود افزایش دمای جهان در حد آستانه‌‌ی ۲ درجه‌‌ی سانتی‌گرادی را نیز مهار کند، بازهم گزارش اقلیمی پیش‌‌بینی کرده است احتمال نابودی کامل یخ‌‌های مناطق قطبی در تابستان ۲۱۰۰ حدود ۳۵ درصد خواهد بود.

افزون‌براین، گزارش مذکور پیش‌‌بینی کرده است یخچال‌‌های طبیعی به روند نزولی خود در جهان ادامه خواهند داد و بنابر بدترین سناریو، تا سال ۲۱۰۰ ممکن است یک‌‌سوم حجم فعلی خود را از دست بدهند. این در حالی است که در برخی موارد، از نابودی کامل آن‌‌ها نیز سخن گفته شد است. این نابودی می‌‌تواند عواقب ناگزیری همچون طغیان رودخانه‌‌ها و سایر خطرات محلی را در پی داشته باشد؛ مشکلی که می‌‌تواند دسترسی میلیاردها انسان را به آب آشامیدنی و زراعی تحت‌الشعاع قرار دهد.

کارمنو ولا، رئیس محیط‌‌زیست اتحادیه‌‌ی اروپا، گزارش اخیر را به‌‌منزله‌‌ی زنگ خطری برای جامعه‌‌ی جهانی برای اقدام علیه تغییرات اقلیمی می‌‌داند. گزارش اخیر درباره‌ی اقیانوس‌‌ها و کرایوسفر، سومین گزارش ویژه‌‌ی هیئت اقلیمی سازمان ملل در سال گذشته محسوب می‌‌شود. گزارش دوم درباره‌ی کاربری اراضی در تابستان اخیر منتشر شد و گزارش اول نیز درباره‌ی آستانه‌‌ی افزایش ۱/۵ درجه‌‌ای در سال گذشته بود که با واکنش‌‌های جهانی بسیاری مواجه شد. 

هفته‌ی گذشته فایننشال‌تایمز گزارشی با موضوع برتری کوانتومی گوگل منتشر کرد. در آن مقاله ادعا شد گوگل پیش‌نویس مقاله‌ای مرتبط با رایانش کوانتومی را به‌صورت موقت در وب‌سایت ناسا منتشر کرده است. محققان در مقاله‌ی مذکور ادعا کرده بودند با کامپیوتر کوانتومی خود، قوی‌ترین ابرکامپیوتر موجود در جهان یعنی سامیت (Summit) شرکت IBM را شکست داده‌اند.

ادعای مذکور تعریف ساده‌ی برتری کوانتومی است. درواقع، برتری کوانتومی به موقعیتی گفته می‌شود که کامپیوتر کوانتومی در وظیفه‌ای مشخص، عملکرد بهتری از کامپیوتر سنتی از خود نشان دهد. طبق گزارش منتشرشده، کامپیوتر ۵۳ کیوبیتی گوگل یک وظیفه‌ی پردازشی را در سه دقیقه و ۲۰ ثانیه انجام داد؛ درحالی‌که ابرکامپیوتر سامیت برای انجام‌دادن وظیفه‌ی مذکور به ۱۰ هزار سال زمان نیاز داشت.

کارشناسان ابتدا دستیابی به برتری کوانتومی را برای پایان سال ۲۰۱۷ پیش‌بینی کرده بودند. به‌هرحال، گوگل با کامپیوتر ۷۲ کیوبیتی موسوم به Bristlecone نتوانست به این برتری دست یابد؛ چراکه کنترل آن قدرت پردازشی با دقت کافی ممکن نبود. به‌هرحال، کامپیوتر Sycamore با ۵۳ کیوبیت، موفق شد به برتری کوانتومی دست یابد.

مزیت‌های کامپیوتر کوانتومی

کامپیوتر کوانتومی برخلاف کامپیوترهای سنتی که برمبنای بیت‌های یک یا صفر کار می‌کنند، مفهوم کیوبیت را برای ذخیره‌سازی داده به‌کار می‌گیرد. هر کیوبیت یا بیت کوانتومی یک سیستم مکانیکی کوانتومی دوفازی است. این سیستم خصوصیت منحصربه‌فرد سوپرپوزیشن (برهم‌نهی) دارد که توانایی اتخاذ هم‌زمان حالت‌های صفر و یک را به آن می‌دهد. البته این فاز به‌محض اندازه‌گیری از بین می‌رود.

کامپیوترهای کوانتومی با سخت‌افزارهای دروازه‌ای مشابه کامپیوترهای کلاسیک ساخته می‌شوند. درواقع، در این سیستم‌ها نیز برای پیاده‌سازی توابع ریاضی از دروازه‌های NOT و AND استفاده می‌شود. خروجی‌‌های کوانتومی به‌صورت ذاتی احتمالی هستند؛ درنتیجه، برای افزایش دقت باید آن‌ها را بررسی و همچنین خطاها را نیز در خروجی‌ها اصلاح کرد. به‌علاوه، خاصیت سوپرپوزیشن به‌صورتی است که برای مشاهده‌ی کلی خروجی پردازش کوانتوم باید به‌نوعی آن را از بین برد.

سوپرپوزیشن و احتمال، کلیدهایی هستند که کامپیوتر کوانتومی را برای برخی وظایف ریاضی خاص کاربردی می‌کنند. با افزایش تعداد کیوبیت‌ها، می‌توان میلیون‌ها حالت احتمالی را در زمان بسیار کوتاه پردازش کرد. از کاربردهای واقعی می‌توان به تجزیه‌ی اعداد بسیار بزرگ و محاسبه‌ی تبدیل فوریه و حل معادلات خطی اشاره کرد. به‌هرحال، کامپیوترهای کوانتومی در ذات خود برای مقاصد بسیار ویژه طراحی می‌شوند و درواقع، نمی‌توان آن‌ها را برای بسیاری از کاربردهای روزمره‌ی پردازش استفاده کرد.

تأثیر برتری کوانتومی بر امنیت

کامپیوترهای کوانتومی با تعریف و کارایی عجیب‌وغریب خود، کاربردهای جذابی در برخی از حوزه‌های پردازش دارند؛ خصوصا بخش‌هایی که به عملیات ریاضی پیچیده و تکراری نیاز داشته باشند، از مزیت‌های رایانش کوانتومی بهره خواهند برد. به‌عنوان مثال، مواردی همچون هواشناسی و مدل‌سازی فیزیکی و شیمیایی و رمزنگاری از حوزه‌های کاربردی رایانش کوانتومی هستند.

کاربرد رمزنگاری کامپیوترهای کوانتومی اغلب مردم را می‌ترساند. کامپیوترهای کوانتومی می‌توانند جایگشت‌های ریاضیاتی بسیار زیادی را در لحظه مرور کنند؛ درنتیجه، چنین رایانشی توانایی شکستن استانداردهای مرسوم رمزنگاری را در کسری از زمان در مقایسه با کامپیوترهای سنتی خواهد داشت. کامپیوتر کوانتومی در طول چند ساعت یا حداکثر چند روز، عملیات چندین‌ساله‌ی رمزگشایی را انجام می‌دهد؛ ازاین‌رو، احتمالا برای حفظ اطلاعات بسیار حساس، باید در آینده‌ی نزدیک به‌دنبال پروتکل‌های رمزنگاری جدید و پیچیده‌تر باشیم که درمقابل کامپیوترهای کوانتومی مقاوم باشند.

الگوریتم‌‌های رمزنگاری امروز در بازار رمزارزها هم کاربرد دارند و برای حفاظت از کیف‌پول‌ها و تأیید تراکنش‌ها استفاده می‌شوند. هنوز مشخص نیست آیا کامپیوتر گوگل توانایی شکستن الگوریتم‌های کنونی را دارد؟ به‌هرحال، ظرفیت رشد سریع رایانش کوانتومی احتمال شکسته‌شدن پروتکل‌ها را در سال‌های پیش‌ رو تقویت می‌کند.

خوشبختانه کامپیوترهای کوانتومی هنوز فاصله‌ی زیادی تا تجاری‌شدن دارند. آن‌ها هنوز در مرحله‌ی توسعه قرار دارند و بیشتر برای تحقیقات عملی و نه شکستن رمزهای امنیتی کاربران استفاده می‌شوند. درنهایت، استانداردهای رمزنگاری خواه‌ناخواه باید بهبود پیدا کنند تا از هرگونه سوءاستفاده در آینده جلوگیری شود.

بررسی ادعای برتری کوانتومی گوگل

اگرچه گوگل دسترسی به برتری کوانتومی را به‌عنوان دستاوردی بزرگ مطرح می‌کند، بسیاری از رقبا اعتقاد زیادی به موفقیت نهایی آن‌ها ندارند. همان‌طورکه گفته شد، برتری کوانتومی، یعنی کامپیوترهای کوانتومی از نمونه‌های سنتی قدرت و کارایی بیشتری داشته باشند؛ تعریفی که در ذات خود محل مشاجره است.

داریو گیل، مدیر تحقیقات IBM واز فعالان جدی بازار رایانش کوانتومی، ادعای گوگل را از اساس اشتباه می‌داند. او تحقیق گوگل را تجربه‌ای آزمایشگاهی می‌خواند که از ابتدا و با هدف مشخص برای پیاده‌سازی روند کوانتومی طراحی شد و کاربرد واقعی ندارد. به‌ بیان دیگر، تحقیق گوگل روی حوزه‌ی بسیار محدودی از رایانش متمرکز بود که اطلاعات زیادی از ظرفیت‌های بیشتر کامپیوتر به‌دست نمی‌دهد.

چاد ریگتی، از مدیران اجرایی سابق IBM، درمقابل اظهارنظر پیشین می‌گوید خبر جدید لحظه‌ای مهم و تاریخی برای بشر و علم محسوب می‌شود. دنیل لیدار، استاد مهندسی دانشگاه کالیفرنیای‌جنوبی، هم به اهمیت دستاورد گوگل اذعان می‌کند. گوگل در فرایند آزمایش خود تداخل کیوبیت (crosstalk) را کاهش داد که درنتیجه، نرخ خطای کامپیوتر را در مقایسه با رقبا به‌میزان چشمگیری کاهش می‌دهد. همین رویکرد صرف‌نظر از کاربردی‌بودن دستاورد، قدم رو به جلو مهمی در رایانش کوانتومی محسوب می‌شود.

پیامد موفقیت گوگل در آزمایش اخیر و دستیابی به نرخ خطای کمتر، در مرحله‌ی اول به‌صورت توانایی آن‌ها در افزایش ابعاد کامپیوترهای کوانتومی دیده می‌شود. کیوبیت‌های بیشتر با نرخ خطای کمتر به‌معنای افزایش قدرت پردازش کامپیوترهای کوانتومی خواهد بود که آن‌ها را برای حل مسائل بسیار پیچیده آماده می‌کند. درنهایت، فعالیت‌های بیشتری هم باید در آینده در بخش قابلیت برنامه‌ریزی کامپیوترها انجام شود.

درپایان، فراموش نکنید کامپیوترهای کوانتومی برای برخی وظایف محدود مناسب هستند؛ چراکه هزینه‌ی ساخت و به‌کارگیری و برنامه‌نویسی آن‌ها بسیار زیاد است. پیچیدگی اینچنینی، یعنی رایانش کوانتومی احتمالا تنها در وظایف بسیار خاص کاربرد خواهد داشت؛ البته هیچ‌یک از این موارد، باعث کاهش اهمیت برتری کوانتومی گوگل نمی‌شوند. ناگفته نماند با توجه به خبر منتشر شده، امروز می‌دانیم کامپیوترهای کوانتومی بیش از همیشه به واقعیت نزدیک شده‌اند.

اتحادیه‌ی فناوری مصرف‌کنندگان (Consumer Technology Association) چند روز پیش در اطلاعیه‌ای رسمی از تعیین برخی استانداردهای مهم برای تلویزیون‌های 8K خبر داد. درضمن، این اتحادیه و شرکت‌های عضو آن به‌صورت رسمی لوگویی خاص را برای تلویزیون‌های 8K Ultra High-Definition یا UHD تعیین کرده‌اند. این لوگو خاص در محصولاتی استفاده خواهد شد که قرار است از اوایل سال ۲۰۲۰ عرضه شوند. چنین لوگویی به خرده‌فروشی‌ها و خریداران کمک خواهد کرد به‌راحتی محصولاتی را شناسایی کنند که توانسته‌اند به توانایی نمایش محتوای 8K دست یابند. 

لوگو و تعریف‌ اتحادیه‌ی CTA برای 8K، به مواردی نظیر وضوح نمایشگر و ورودی‌های دیجیتالی و HDR اشاره می‌کنند. براساس اطلاعات رسمی، تلویزیون‌های دارای نشان 8K باید یک یا تعداد بیشتری درگاه ورودی HDMI با پشتیبانی از وضوح ۷٬۸۶۰ در ۴٬۳۲۰ پیکسل داشته باشند. درضمن، این درگاه‌های ورودی باید از عمق بیت معادل ۱۰ بیت درکنار نرخ فریم ۲۴ و ۳۰ و ۶۰ فریم‌بر‌ثانیه پشتیبانی کنند. 

افزون‌بر‌این، اتحادیه‌ی CTA اعلام کرده است تلویزیون‌های 8K باید بتوانند محتوای بصری دارای وضوح‌های SD و HD و 4K را به وضوح 8K آپ‌اسکیل کنند. توانایی این تلویزیون‌ها برای آپ‌اسکیل‌کردن محتوا باعث می‌شود ویدئوهای دارای کیفیت پایین‌تر از 8K نیز در تلویزیون‌های 8K کیفیت مطلوبی داشته باشند و تماشای آن‌ها آزاردهنده نباشد. درضمن، چنین تلویزیون‌هایی لازم است از استانداردهای ITU-R BT.2100 و HDCP v2.2 نیز کاملا پشتیبانی کنند.

درکنار این موضوع، تلویزیون‌های دارای نشان 8K باید حداقل ۳۳ میلیون پیکسل فعال با حداقل وضوح افقی ۷٬۸۶۰ و عمودی ۴٬۳۲۰ با نسبت تصویر ۱۶:۹ داشته باشند. نمایشگرهای دارای وضوح 8K می‌توانند در مقایسه با نمایشگرهای 4K UHD جزئیات محتوای بصری را چهاربرابر بیشتر و ۱۶ برابر واضح‌تر از تلویزیون‌های HD به‌تصویر می‌کشند.

ظاهرا شرکت‌ها درصورتی‌که خودشان بخواهند، می‌توانند با CTA به‌منظور دریافت گواهی و لوگو 8K برای محصولاتشان همکاری کنند. درست است که این کار، نوعی کار داوطلبانه به‌شمار می‌آید؛‌ اما حتم داریم تمام شرکت‌ها برای آن اقدام می‌کنند تا بتوانند محصولات مختلفشان را در سال ۲۰۲۰ با لوگو رسمی 8K تولید و روانه‌ی بازار کنند. 

اتحادیه‌ی CTA در جدیدترین گزارش خود، اعلام کرد به‌طور تقریبی مجموعا ۱۷۵ هزار تلویزیون 8K UHD تا پایان سال ۲۰۱۹ در بازار آمریکا خرید‌و‌فروش خواهند شد تا درآمدی معادل ۷۳۴ میلیون دلار عاید سازندگان این تلویزیون‌ها شود. انتظار داریم در سال آینده، تلویزیون‌های 8K همه‌گیرتر شوند و قیمت آن‌ها نیز کاهش یابد.

باتری تاشو جدیدی با قابلیت کشش و پیچش معرفی شده‌ است. این باتری کلید ساخت گوشی‌های هوشمند تاشدنی و نمایشگرها و گوشی‌های رول‌شدنی نازک‌تر در آینده است.

باتری جدید را مارکوس نیدربرگر، پروفسور مواد چندکاربرده در دانشگاه فنی ETH زوریخ در سوییس، ساخته است که از نوع جدیدی از مواد استفاده می‌کند که شی چن، دانشجوی دکتری دانشگاه ETH، اختراع کرده‌ است. شی چن مقاله‌ای درباره این اختراع در سپتامبر ۲۰۱۹ در مجله Advanced Materials منتشر کرده‌ است.

باتری‌های تاشدنی چگونه عمل می‌کنند؟

مانند باتری‌های عادی، این اختراع تاشدنی همچون لازانیا از لایه‌های مختلفی بهره می‌برد که در تصویر زیر نمایش داده شده‌اند.

با توجه به مقاله‌ی چن، جمع‌کنندگان آنود و کاتود از کربن خم‌شدنی ساخته شده است که قابلیت رسانایی الکتریکی دارد. درون این سطوح، لایه‌ای میکروسکوپی از پوسته‌های نقره وجود دارد که مانند کاشی درکنارهم چیده شده‌اند. وقتی این باتری کشیده یا خم می‌شود، این پوسته‌ها همچنان ارتباط با یکدیگر را حفظ می‌کنند. حتی اگر ارتباط این پوسته‌ها از بین رود، لایه‌ی کربن قطع‌نشدن جریان انرژی در باتری را تضمین می‌کند. البته به‌گفته‌ی دانشمندان، این لایه‌ی کربن از نقره رسانای ضعیف‌تری است.

آنود و کاتود از وانادیوم اکسید و لیتیوم منگنز ساخته شده‌اند. در میان این دو، ساختار چارچوب‌مانند خم‌شدنی‌ای وجود دارد که با ژل الکترولیت پر شده‌ است. این هیدروژل متشکل از آب و نمک لیتیوم است.

تصویر بالا مربوط به تکه لاستیک یا آدامس نیست؛ بلکه تصویر یک باتری است.

کاربردهای آتی

دانشمندان می‌گویند این باتری هنوز آماده‌ی تولید انبوه نیست؛ زیرا باید چسبنده‌ی قدرتمندی برای نگه‌داشتن لایه‌های متعدد این باتری برای زمانی طولانی پیدا شود. با اینکه الکترولیت این باتری سمّی و اشتعال‌پذیر نیست، قطعا درز آب و نمک از باتری به درون گوشی چندان جالب نیست.

به‌محض حل‌شدن معضل مذکور، کاربردهای این باتری کاملا واضح می‌شود. اگر باتری‌ای داشته باشید که بتواند در هر جهتی خم و تا شود، بسیاری از محدودیت‌های فیزیکی حال حاضر گوشی‌های هوشمند از میان می‌رود.

گلکسی فولدی را تصور کنید که سطحی کاملا خم‌شدنی باشد، نه فقط دو سطح سخت که از وسط تا می‌شوند یا تبلتی تاشو را تصور کنید که درون جیبتان جا می‌شود. کاربردهای این باتری‌ها از این‌ بسیار فراتر می‌رود و می‌تواند تحولات بسیاری در پوشیدنی‌ها به‌وجود آورد. ژاکت‌هایی را فرض کنید که با کمک این باتری‌ها بتوانند شما را در سرتاسر زمستان گرم نگه دارند یا شکل‌های جدید عینک‌های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده را با این باتری‌های جدید تصور کنید.

ناگفته نماند شی شن به چین بازگشته تا در صنایع باتری‌سازی کار کند. با توجه به این نکته، چندان دور از انتظار نیست که ۵ تا ۱۰ سال آینده، این باتری‌ها کاملا صنعتی شده باشند و در بسیاری از محصولات استفاده شوند.

اوایل هفته‌ی گذشته، اپل در اطلاعیه‌ای به کاربرانش اخطار داد برخی از صفحه‌کلید‌های متفرقه (شخص ثالث) iOS 13 ممکن است دسترسی کاملی به گوشی داشته باشند و بدون اجازه‌ی کاربر، داده‌های دستگاه را ازطریق اینترنت منتقل کنند. براین‌اساس، اپل چند روز پیش جدیدترین به‌روزرسانی امنیتی سیستم‌عامل آی‌او‌اس را با نام iOS 13.1.1 دردسترس قرار داد تا مشکل مذکور را برطرف کند. 

iOS 13.1.1 از چند روز پیش منتشر شده است ک از سیستم‌عامل موبایلی اپل درکنار برطرف‌ساختن مشکل مربوط به کیبوردهای متفرقه، مشکلات دیگری را نیز برطرف می‌کند. برخی از کاربران مدعی شده بودند پس از نصب iOS 13 باتری گوشی‌شان با سرعت بیشتری در مقایسه با قبل خالی می‌شود. ظاهرا این مشکل نیز در نسخه‌ی جدید iOS برطرف شده است.

افزون‌بر‌این، برخی از آیفون‌های اپل اخیرا پس از نصب iOS 13 دیگر توانایی بازیابی اطلاعات را از نسخه‌ی پشتیبان (بک‌آپ) نداشتند که این مشکل نیز ظاهرا در به‌روزرسانی 13.1.1 رفع شده است. درضمن در نسخه‌ی جدید iOS، عملکرد سیری در گوشی‌های آیفون ۱۱ و آیفون ۱۱ پرو و آیفون ۱۱ پرو مکس بهبود پیدا کرده است تا این دستیار مجازی راحت‌تر بتواند دستورهای صوتی را شناسایی کند. افزون‌بر آنچه گفته شد، 13.1.1 باگی را نیز برطرف می‌کند که باعث شده بود فرایند همگام‌سازی اطلاعات در اپلیکیشن Reminders کُند شود.

iOS 13.1.1 جدیدترین تلاش اپل برای رفع باگ‌های مختلف سیستم‌عامل بزرگ iOS 13 است. البته این به‌روزرسانی تمامی مشکلات را برطرف نمی‌کند و همچنان باگ‌هایی در سیستم‌عامل اپل جدید دیده می‌شوند. بزرگ‌ترین مشکلی که کاربران iOS 13 با آن دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، این است که گاهی اوقات به‌یک‌باره ارتباط آیفون‌های مجهز به این سیستم‌عامل با اپراتورها قطع می‌شود و امکان برقراری تماس و موارد مشابه وجود ندارد. این درحالی است که در بخش بالایی نمایشگر، خطوط آنتن کامل هستند؛ به‌گونه‌ای که فکر می‌کنید هیچ مشکل خاصی وجود ندارد.

نویسنده‌ی سایت ورج که با مشکلی این‌چنینی مواجه شده است، می‌گوید فعال‌سازی و غیرفعال‌سازی حالت هواپیما و حتی گزینه‌ی روشن و خاموش کردن اینترنت، مشکل را برطرف نمی‌کنند و تنها راه برای برطرف‌کردن این مشکل، خاموش و روشن کردن گوشی است.