به‌گفته‌ی آئودی، فناوری به‌کاررفته در مدل برقی e-tron GT با همکاری پورشه توسعه داده شده است؛ به‌همین‌دلیل، شباهت‌های زیادی بین این سدان الکتریکی و محصول الکتریکی جدید پورشه با نام پورشه تایکان (با نام قبلی پورشه Mission E) وجود دارد.

آئودی از سیستم باتری ۸۰۰ ولتی استفاده کرده که دقیقا با پورشه تایکان مشابه است. این باتری پیشرفته از سیستم شارژ سریع نیز پشتیبانی می‌کند و در ۲۰ دقیقه، می‌توان ۸۰ درصد ظرفیت آن را شارژ کرد. البته، پورشه با تغییراتی توانسته این زمان را در محصول خود به ۱۵ دقیقه کاهش دهد. باتوجه‌به اینکه هیچ‌یک از این دو خودرو هنوز وارد بازار نشده‌اند، بسیاری از کارشناسان و علاقه‌مندان شک دارند که در دنیای واقعی، چنین سرعت شارژ سریعی واقعا دردسترس باشد.

اگر به تصاویر زیر دقت کنید، متوجه این موضوع خواهید شد که بسته‌ی باتری و مکان قرارگیری آن نیز در هر دو خودرو یکسان است. طراحی این باتری به‌گونه‌ای است که به سازندگان اجازه داده صندلی‌های عقبی را در ارتفاع پایین‌تری نصب کنند. به‌همین‌دلیل، هم جای پا و هم فضای بالای سر مناسبی در این دو مدل برای سرنشینان عقبی وجود دارد.

در بخش موتور، هر دو محصول آلمانی از دو موتور برقی و سیستم چهارچرخ محرک برخوردار هستند. پورشه قدرت موتور مدل تایکان را ۶۰۰ اسب‌بخار اعلام کرده و آئودی قدرت موتور e-tron GT را ۵۹۰ اسب‌بخار. پورشه شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتربرساعت تایکان را در ۳.۵ ثانیه وعده داده و شتاب آئودی e-tron GT نیز باید به‌همین میزان باشد. همچنین، هر دو مدل می‌توانند درحدود ۱۲ ثانیه به سرعت ۲۰۰ کیلومتربرساعت دست پیدا کنند.

پورشه هنوز جزئیات کامل تایکان را منتشر نکرده؛ اما آئودی اطلاعات بیشتری دراختیار رسانه‌ها قرار داده است. مدل e-tron GT از حداکثر سرعت ۲۴۰ کیلومتربرساعت است برخوردار است و از سیستم شارژر بی‌سیم نیز پشتیبانی می‌کند. طول و عرض و ارتفاع محصول آئودی به‌ترتیب ۴.۹۶ و ۱.۹۶ و ۱.۳۸ متر است و صندوق عقب آن ۴۵۰ لیتر ظرفیت دارد. درضمن، در قسمت جلو و زیر کاپوت نیز باتوجه‌به نبود موتور احتراق‌داخلی و ابعاد کوچک موتورهای برقی فضای بار ۱۰۰ لیتری دردسترس است.

محمد‌بن‌موسی خوارزمی، دانشمند و محقق بزرگ ایرانی بود که دستاوردهای مهمی در علوم ریاضیات و نجوم و جغرافیا داشت و به‌نوعی پدر علم جبر در شاخه‌ی ریاضیات محسوب می‌شود. خوارزمی در زمان حکومت مأمون عباسی می‌زیست و در حکومت او، نقش دانشمند مشاور را نیز برعهده داشت. یکی از وظایف خوارزمی در آن دوران، مدیریت کتابخانه‌ی بیت‌الحکمه در بغداد بود.

خوارزمی جزو اولین ریاضی‌دانانی بود که جبر را به‌عنوان علمیمستقل بررسی کرد و نخستین دانشمندی بود که روش‌هایی کاربردی برای حل معادلات خطی و درجه‌دوم ارائه داد. فعالیت‌های او در آن حوزه‌ها، به‌حدی مهم بود که حتی کلمه‌ی لاتین جبر (Algebra) نیز از کتاب مشهور خوارزمی برداشته شد. نام خوارزمی ریشه‌ی کلمه‌هایی همچون الگوریتم هم در دنیای لاتین شد. به‌علاوه، کلمه‌‌های اسپانیایی و پرتغالی Guarismo و Algarismo به‌معنای «رقم» نیز از نام خوارزمی ریشه گرفته‌اند.

یکی از تأثیرات مهم خوارزمی در دنیای ریاضیات غرب، از ترجمه‌ی لاتین کتاب‌های او سرچشمه گرفت. در کتاب‌های خوارزمی، استفاده از اعداد هندی‌عربی متداول بود که به‌مرور، اروپاییان را به تغییر روند عددنویسی از رومی به هندی‌عربی ترغیب کرد. این روندی است که تا به‌امروز در دنیای ریاضیات باقی مانده است. 

خوارزمی علاوه‌بر تأثیرات مهم بر دنیای ریاضیات، به علم جغرافی نیز علاقه‌ی شدیدی داشت. در جغرافی، او دنباله‌رو تحقیقات بطلمیوس بود و در سال‌های فعالیت علمی، جداول متعددی از طول و عرض‌های جغرافیایی مناطق مهم جهان تدوین کرد. خوارزمی در مطالعات جغرافیایی خود، انواع تقویم را تهیه کرد و با استفاده از اسطرلاب و ابزارهای دیگر زمان‌سنجی‌هایی انجام داد.

کلیاتی از زندگی‌نامه‌ی خوارزمی

منابع تاریخی مختلف زمان تولد و مرگ خوارزمی را سال ۷۸۰ یا ۸۵۰م اعلام کرده‌اند. ازلحاظ تاریخ هجری قمری نیز می‌توان قبل از سال ۱۸۵ و بعد از سال ۲۳۳ را برای تاریخ تولد او متصور شد. باتوجه‌به تاریخ زندگی او، قطعا اطلاعات زیادی از سال‌های ابتدایی و تحصیل این دانشمند بزرگ در دست نیست. حتی در منابع تاریخی، دو نام مختلف برای خوارزمی ذکر شده است. برخی او را ابوعبدالله محمد‌بن‌موسی الخوارزمی و برخی دیگر ابوجعفر محمد‌بن‌موسی الخوارزمی می‌نامند. باتوجه‌به روند نام‌گذاری‌های عربی،‌ می‌توان تفسیر کرد که هر دو نام صحیح است.

طبق متون تاریخی نوشته‌ی ابن‌ندیم، همان‌طورکه از لقب دانشمند بزرگ مسلمان برمی‌آید، او متولد خوارزم در خراسان بزرگ آن سال‌ها بود. درحال‌حاضر، این منطقه‌ به‌همین نام و در کشور ازبکستان قرار دارد. البته، برخی منابع نیز محل تولد دیگری برای محمدبن‌موسی ذکر کرده‌اند. طبری در کتاب ماندگار تاریخ خود، او را محمدبن‌موسی الخوارزمی المجوسی القطربّلی می‌نامد. اشاره به القطربّلی شاید نشان‌دهنده‌ی محل تولد او در منطقه‌ای به‌همان نام در نزدیکی بغداد باشد. به‌هرحال، راشد رشدی در کتاب تاریخی خود می‌نویسد:

برای بررسی عبارت‌های استفاده‌شده در کتاب تاریخ طبری، تنها توجهی کلی به دوران مدنظر او کافی است. می‌توان پیش‌بینی کرد طبری در کتاب خود به دو نفر (محمد بن موسی خوارزمی [و] المجوسی القطربّلی) اشاره کرده و احتمالا حرف «و» در نوشته‌های اولیه از بین رفته است. اشتباه‌های نگارشی این‌چنینی در متونی با چنان قدمت، طبیعی محسوب می‌شود. اخیرا نویسنده‌ای به‌نام جی‌جی تومر براساس آن دو کلمه‌ی آخر نام مذکور، ساده‌انگارانه تحلیلی کرده که به‌نظر می‌رسد با هدف سرگرم‌کردن خواننده به نوشته‌هایش اضافه شده باشد.

تومر در کتاب خود درباره‌ی خوارزمی می‌نویسد:

المجوسی، پسوندی که طبری به خوارزمی داد، احتمالا نشان‌دهنده‌ی آن است که او از پیروان دین باستانی ایران، یعنی زرتشتی بوده است. چنان دینی در آن سال‌ها برای فردی در منطقه‌ی ایران دورازذهن نبود؛ اما نوشته‌های بعدی و نحوه‌ی مطالعات ریاضیاتی نشان می‌دهد او مسلمان بوده است. به‌هرحال، می‌توان پیش‌بینی کرد اجداد خوارزمی یا خودش در جوانی زرتشتی بوده‌اند.

صرف‌نظر از بحث‌های تاریخی و جدل‌هایی که به آن‌ها اشاره کردیم، امروزه، خوارزمی به‌عنوان دانشمندی مسلمان و ایرانی شناخته می‌شود؛ ایرانی‌ای که در دوران خلافت حکومت عباسی می‌زیست و طبیعتا بسیاری از نوشته‌های مهم خود را به زبان عربی آماده کرد.

طبق نوشته‌های تاریخی، خوارزمی اکثر دستاوردهای علمی خود را بین سال‌های ۸۱۳ تا ۸۳۳م نوشته است. در آن زمان بود که اسلام به‌نوعی نفوذ خود را در سرتاسر سرزمین‌های پارس گسترش می‌داد و بغداد به مرکز علمی و تجاری جهان اسلام تبدیل شده بود. تاجران و دانشمندان بسیاری در آن سال‌ها به بغداد می‌رفتند و خوارزمی نیز یکی از مهم‌ترین آن‌ها بود.

بیت‌الحکمه، مرکز مطالعاتی بزرگ آن سال‌های بغداد، به‌دستور مأمون عباسی تأسیس شد. متون غربی، آن سال‌های جهان اسلام را به‌نام «دوران طلایی» می‌خوانند و اسلام دانشمندان بزرگی به جهانیان معرفی کرد. خوارزمی هم در میان آن دانشمندان قرار داشت و از فرصت به‌دست‌آمده در بیت‌الحکمه، برای مطالعه‌ی آثار بزرگان گذشته استفاده می‌کرد.

بنوموسی نام سه برادر مشهور در دوران طلایی اسلام است که هرکدام در همان مؤسسه‌ی بیت‌الحکمه کتاب‌های یونانی و سانسکریت را ترجمه و نقش مهمی در تکمیل کتابخانه‌ی آن ایفا کردند. برخی منابع تاریخی احتمال می‌دهند خوارزمی یکی از آن سه برادر، یعنی محمد‌بن‌موسی ابن‌شاکر بوده است.

نمونه‌ای بازسازی شده از دست‌نوشته‌های خوارزمی

به‌هرحال خوارزمی به‌همراه بنوموسی وظایف نگارش کتاب در موضوعات جبر و نجوم و هندسه را در بیت‌الحکمه برعهده داشت. او ارتباط نزدیکی با مأمون داشت و حتی برخی دستاوردهای خود را به او تقدیم کرد. کتاب الجبر و المقابله دستاورد بزرگ خوارزمی در آن سال‌ها بود که به‌نوعی اولین کتاب در موضوع جبر محسوب می‌شود. کلمه‌ی Algebra از همین کتاب به زبان لاتین وارد شد و در ترجمه‌ی آن، درک عمیق مفاهیم ریاضیاتی را نیز به غربی‌ها منتقل می‌کند. 

آرامگاه و یادواره‌ها

خوارزمی در دوره‌ای از زندگی علمی خود، مدیریت کتابخانه‌ی بیت‌الحکمه را عهده‌دار بود. او حدودا در سال ۸۵۰م (۲۳۳ق) در بغداد از دنیا رفت. در ازبکستان و منطقه‌ی خوارزم، مجمسه‌ی مشهوری به یادبود آن دانشمند بزرگ قرار دارد. از یادواره‌های مهمی که به نام این دانشمند بزرگ برگزار می‌شود، می‌توان به جشنواره‌ی علمی خوارزمی در ایران اشاره کرد که برای تقدیر از دستاوردهای علمی و مهندسی برگزار می‌شود. شایان ذکر است یک دهانه در کره‌ی ماه نیز به‌نام خوارزمی، دانشمند بزرگ دوران طلایی اسلام، نام‌گذاری شد.

مجسمه‌ی یادواره‌ی خوارزمی در خوارزم ازبکستان

تأثیرات خوارزمی در تاریخ علم

خوارزمی مانند بسیاری از دانشمندان هم‌عصر خود، در چندین حوزه‌ی علمی فعالیت می‌کرد. ریاضیات، نجوم، جغرافیا و حتی نقشه‌کشی، حوزه‌هایی بودند که میزبان دستاوردها و آثار مهم خوارزمی شدند. دستاوردهای او پایه‌های تحقیقات علمی گسترده و مهمی بنا کردند که بعدها به دستاوردهایی، به‌ویژه در جبر و مثلثات انجامید. از روش‌های مهم‌ جاودان او در حل مسائل ریاضی، رویکردهای بررسی و تحلیل معادلات خطی و درجه‌دوم بود که می‌توان به‌عنوان یکی از روش‌های مهم‌ حل ریاضیاتی به آن‌ها نگاه کرد.

جبر

«الکتاب المختصر فی حساب الجبر و المقابله» دستاورد بزرگ خوارزمی است که درحدود سال ۸۳۰م منتشر شد. آن کتاب به‌نوعی پایه‌های علم جبر را بنا کرد. او کتاب خود را به مأمون تقدیم کرده بود و در آن، مثال‌هایی متعدد از روش‌های حل معادلات خطی و درجه‌دوم و نیز کاربردهای آن در مسائل واقعی در تجارت و نقشه‌برداری و قوانین وراثت ذکر کرد. کلمه‌ی جبر که در یادداشت‌های خوارزمی استفاده شد، به عملی در حل معادلات ریاضی اشاره می‌کند که با ساده‌کردن رقم‌ها یا نشانه‌هایی در دو طرف معادله، آن را حذف یا ساده‌ می‌کند.

نمونه‌های عربی و انگلیسی بازسازی‌شده از متون خوارزمی

خوارزمی در کتاب خود، ابتدا اعداد را به‌صورت ترکیبی از واحدها معرفی می‌کند و سپس، اصطلاحاتی را بیان می‌کند که در علم جبر استفاده می‌شوند. توابع جبری و نحوه‌ی برابرسازی آن‌ها، اولین‌بار در کتاب خوارزمی بیان شدند. اصطلاحاتی همچون شیء، مال، عدد و درهم در کتاب او بیان شده بودند که امروزه و با نفوذ علوم و زبان لاتین به تحقیقات ریاضی، هرکدام با عبارت‌هایی مشخص می‌شوند.

از میان معادله‌هایی که در کتاب خوارزمی به آن اشاره شد و پایه‌های اصطلاحات جبری را بیان کرد، می‌توان موارد زیر را نام برد:

• ax=b
• x^2=b
• x^2=ax
• x^2+ax=b
• x^2+a=bx
• x^2=bx+a

معادلات بالا علاوه‌بر مجهول x که همگی آن را می‌شناسیم، اعداد را نیز به‌‌صورت ترکیب‌هایی از یکدیگر توضیخ می‌دهد. در معادلات بالا، a و b نقش اعداد را بازی می‌کنند که در روش‌های حل، باید آن‌ها را ساده‌سازی کرد. فرایندهای جبر و مقابله، همان عملیاتی هستند که به ساده‌سازی انواع مسئله‌ها کمک می‌کنند. در تعریف ساده، جبر به‌معنای ازبین‌بردن مقادیر منفی در عبارت‌ها با استفاده از افزودن مقادی مساوی به دو بخش معادله است. به‌عنوان مثال، با استفاده از عمل جبر، معادله‌ی x2=40x-4x2 به 5x2=40x تبدیل می‌شود. عمل مقابله به جابه‌جایی عناصر مختلف معادله و قراردادن عناصر یک خانواده در یک طرف آن اشاره می‌کند. به‌عنوان مثال، x2 + 14 = x + 5 با عمل مقابله به x2 + 9 = x تبدیل می‌شود.

البته، این توضیحات نتیجه‌ی ترجمه و علمی‌سازی کتاب خوارزمی هستند و بسیاری از آن‌ها در زمان او کشف و درک نشده بودند. او در کتابش، مسائل را به زبانی ساده‌تر بیان می‌کرد تا علاوه‌بر به‌کارگیری مفاهیم علمی موجود، مسائل ملموس را با روش خود حل کند. مسائلی که او در کتاب خود بیان می‌کرد، به‌ویژه برای حل مسائل قانونی تقسیم مال و ارث ازلحاظ اسلامی کاربرد داشتند.

رساله‌ی حساب

حساب یکی دیگر از زمینه‌های مهمی محسوب می‌شود که خوارزمی در آن تحقیق کرده و نسخه‌ای لاتین از کتاب او در آن حوزه باقی مانده؛ اما نسخه‌ی اصلی عربی از بین رفته است. به‌احتمال زیاد، کتاب اصلی خوارزمی «الجمع و التفریق به حساب الهندی» نام داشته که نشان‌دهنده‌ی استفاده‌ی او از اعداد هندی در ریاضیات بود. همان استفاده از اعداد هندی‌عربی دستاورد بزرگ خوارزمی در رساله‌ی جمع و تفریق شد.

نمونه‌هایی از جداول خوارزمی

کلمه‌ی الگوریتم از الگوریسم برداشته شد که قطعا در کلمه‌ی Aljebra و یافته‌های خوارزمی ریشه‌ دارد. آن کلمه به‌معنای استفاده از عددهای هندی‌عربی در علم حساب است که می‌دانیم خوارزمی در رساله‌ی حساب آن را مطرح کرده است. هر دو کلمه از ترجمه‌های لاتین نام خوارزمی اقتباس شده‌اند.

نجوم

مطالعات خوارزمی در علم نجوم، عموما به محاسبات تقویمی نیز منجر شده‌اند. او کتابی به‌نام «زیج السند هند» دارد که ۳۷ فصل و جداول محاسباتی متعدد در علم تقویم و نجوم را شامل می‌شود. جداول آن کتاب مسائل نجوم و محاسبات تقویم و حتی طالع‌بینی را در ۱۱۶ بخش بیان می‌کنند. به‌علاوه، در آن کتاب، جدولی ریاضیاتی برای محاسبه‌ی مقادیر سینوس و کسینوس در شرایط مختلف هم وجود دارد.

جداول محاسباتی که خوارزمی در کتاب نجومی خود بیان کرد، به‌اصطلاح زیج خوانده می‌شوند. اثر او اولین زیج به زبان عربی بود که محاسبات ستاره‌شناسی هندی‌ها را به‌صورت جداول منظم گردآوری می‌کرد. آن جداول اطلاعاتی از حرکت و مسیر خورشید و ماه و پنج سیاره‌ی دیگر را بیان می‌کنند که تا آن سال‌ها شناخته شده بودند. نسخه‌ی اصلی و عربی این کتاب خوارزمی نیز از بین رفت و تنها چهار ترجمه‌ی لاتین آن در کتابخانه‌ها و موزه‌هایی در پاریس و مادرید و آکسفورد نگه‌داری می‌شوند.

طراحی انجام‌شده براساس مختصات خوارزمی

جغرافیا

اثر مهم خوارزمی در جغرافیا «صورة الأرض» نام دارد که به‌معنای توصیفی از زمین است. نگارش آن کتاب در سال ۸۳۳م به‌پایان رسید و به‌نوعی بازنگری علمی جدید بر کتاب بطلمیوس در موضوع جغرافیا بود. خوارزمی در آن کتاب با دستور محاسباتی ثابتی ۲,۴۰۲ مختصات شهر و خصوصیات جغرافیایی دیگر را بیان کرد. تنها یک نسخه از آن کتاب باقی مانده که در کتابخانه‌ی دانشگاه استراسبورگ نگه‌داری می‌شود. نسخه‌ی لاتین نیز در موزه‌ای در شهر مادرید قرار دارد.

منابع تاریخی می‌گویند یک نقشه‌ی جهان در کتاب خوارزمی وجود داشته است. البته، هیچ‌یک از نسخه‌های عربی و لاتین موجود شامل آن کتاب نمی‌شوند. امت هوبرت دانیت توانست با استفاده از همان مختصات و خصوصیات باقی‌مانده در کتاب‌های موجود، نقشه‌ای براساس محاسبات خوارزمی طراحی کند.

نمونه‌ی نقشه‌ی بطلمیوس

محاسبات جغرافیایی و زمان‌سنجی خوارزمی، به موارد بالا محدود نشد. او رساله‌ای در بررسی تقویم یهودی نیز به‌نام «رسالة فی استخراج تاریخ الیهود» تألیف کرد. او در کتابش، چرخه‌ی مشهور تاریخ یهودی به‌نام دوره‌ی متونی را محاسبه کرد و همچنین، محاسباتی برای پیداکردن تداخل سال‌های عبری با تقویم‌های دیگر انجام داد.

علاوه‌بر کتاب‌ها و رساله‌های گفته‌شده، در منابع تاریخی مختلف و همچنین موزه‌های سرتاسر جهان، آثاری وجود دارند که به او نسبت داده شده‌اند. ابن‌ندیم یکی از مورخان مشهوری بود که کتابی برای جمع‌آوری فهرست رساله‌ها و کتاب‌های تاریخی تألیف کرد. او در فهرست خود، به کتابی به‌نام «التاریخ» نوشته‌ی خوارزمی اشاره‌ می‌کند که درحال‌حاضر، اثر کاغذی مرتبط با آن موجود نیست. از رساله‌های دیگر دانشمند بزرگ مسلمان می‌توان به کتابی برای مشخص‌کردن جهت قبله اشاره کرد که به‌نوعی در حوزه‌ی نجوم کُروی دسته‌بندی می‌شود.

دانشمندان تلاش می‌کنند با دانش مهندسی آب‌و‌هوا از نتایج مخرب تغییرات آب‌وهوایی جلوگیری کنند.

مهندسی آب‌وهوا (ژئومهندسی) به‌عنوان مجموعه راهکارهایی که قرار است دنیا را از تغییرات آب‌وهوایی حفظ کند، دشمنان زیادی دارد. دراین‌میان، تدابیر ژئومهندسی خورشیدی یکی از راهکارهای جنجالی‌ محسوب می‌شود. این شاخه از مهندسی، ایده‌ای جسورانه‌ برای تزریق موادشیمیایی به درون اتمسفر با هدف کنترل بازتابش نورخورشید است تا بشر بتواند دمای جهان را کنترل کند.

درحالی‌که منتقدان هشدار می‌دهند تلاش‌های بازتابش مصنوعی نورخورشید برای خنک‌شدن زمین می‌تواند به عواقب ناخواسته شدیدی منجر شود؛ اما گروهی از پژوهشگران هاروارد با پافشاری خود این هشدارها را هراسی غلوآمیز می‌دانند. پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید می‌گویند پاشش موادشیمیایی درون اتمسفر برای ایجاد سایه‌ی خورشید همانند کلیدی جادویی برای حل تمام دشواری‌های بشر از اعتیاد شدید به مصرف سوخت‌های فسیلی نیست. باوجوداین، اگر این روش دقیق و با هدف کاهش نیمی از افزایش دمای جهانی به‌کار گرفته شود، می‌تواند به‌عنوان راهکاری مؤثر شناخته شود.

دیوید كيث، فیزیک‌دانی از دانشگاه هاروارد، توضیح می‌دهد برخی مشکلات مشخص در پژوهش‌های قبلی ژئومهندسی خورشیدی برای خنثی‌سازی کامل گرمایش جهانی، نمونه‌ای از این مثل است که می‌گوید هیچ‌چیز سمّی یا غیرسمّی وجود ندارد و تنها اندازه است که آن را سمّی یا غیر سمّی می‌کند. البته بازهم تردیدی بزرگ به‌جا می‌ماند؛ اما مدل‌های آب‌وهوایی پیش‌بینی می‌کنند ژئومهندسی می‌تواند به‌طرز شگفت‌آوری فواید مستمری به‌‌همراه داشته باشد.

درحالی‌که بیش از نیم‌قرن از قدمت ژئومهندسی خورشیدی می‌گذرد، تنها در این سال‌های اخیر است که این دانش به‌دلیل فجایع اقلیمی زمین موردتوجه قرار گرفته و پژوهش‌هایی جدی درباره‌ی آن انجام شده است. درواقع، بیش از ۱۰۰ مقاله‌ی پژوهشی درباره‌ی احتمالات و نتایج ایده‌ی رادیکالی و ضربتی خنک‌کردن زمین با استفاده از تزریق ذره‌ها به لایه‌ی اتمسفری با هدف کنترل بازتاب نور خورشید وجود دارد.

در میان این پژوهش‌ها، دانشمندان هاروارد بیش از دیگران فعال بوده‌اند و با راه‌اندازی بزرگ‌ترین پژوهش ژئومهندسی خورشیدی جهان به‌دنبال تعیین چگونگی عملکرد این موادشیمیایی در آسمان هستند و انتظار می‌رود نخستین آزمایش‌های این برنامه‌ی پژوهشی در سال جاری انجام شود؛ ولی مقاله‌ی جدید درباره‌ی این پروژه نیست. مانند بسیاری از پژوهش‌های مهندسی آب‌وهوا که یافته‌ها براساس مدل‌سازی است، برای این برنامه نیز نوعی شبیه‌سازیانجام شده است. در این مدل‌سازی، نتایج انتشار دوبرابری کربن‌دی‌اکسید در اتمسفر و استفاده از ژئومهندسی خورشیدی برای کاهش نیمی از افزایش گرمای ناشی از فزونی کربن در جوّ بررسی می‌شود.

باتوجه‌به نتایج شبیه‌سازی، به‌زبانِ‌ساده می‌توان گفت در اجرای عملیاتی ایده‌آل، مهندسی آب‌وهوا راهبردی است که می‌تواند به خنک‌سازی سیاره منجر شود، بدون اینکه در اغلب مناطق، تشدید تنش‌های آب‌وهوایی را به‌دنبال داشته باشد یا در ایجاد باران‌های شدید یا تشدید توفندها نقشی ایفا کند. پژوهشگران می‌گویند درنهایت، ۸۵ درصد از افزایش شدت توفندها با ژئومهندسی خورشیدی جبران می‌شود و کمتر از ۰.۴ درصد از زمین‌های عاری از یخ‌برانگیختگی شدید آب‌وهوایی را تجربه خواهند کرد.

پیتر ایروین، نویسنده‌ی اصلی مقاله و پژوهشگر ژئومهندسی خورشیدی از دانشکده مهندسی و علم کاربردی دانشگاه جان هاروارد می‌گوید:

پژوهش قبلی فرض کرده بود درنهایت، ژئومهندسی خورشیدی به بازی برنده و بازنده‌ منجر می‌شود و برخی از مناطق دچار آسیب‌های جدی‌تری می‌شوند؛ اما پژوهش ما این فرضیه را به رقابت می‌طلبد. ما کشف کردیم خطر تغییرات آب‌وهوایی کل سیاره بسیار مهم‌تر از خطر تغییرات در بعضی از مناطق خواهد بود.

با وجود این نتایج و اعداد، بازهم تیم پژوهشی تأکید می‌کند هنوز بخش زیادی از فهم اثرها و چگونگی ژئومهندسی خورشیدی بر اتمسفر و زمین زیر آن ناشناخته است. این پژوهشگران نیز راهکار اصلی را درمقابل تغییرات آب‌وهوایی جلوگیری از انتشار کربن می‌دانند و تأکید می‌کنند مهندسی آب‌وهوا نمی‌تواند مشکلات زیست‌محیطی بشر و گرمایش جهانی را ریشه‌کن کند. اگرچه هنوزهم باید به‌عنوان شیوه‌ی مقابله‌‌ای به نتایج احتمالی آن توجه کرد. کیت در مصاحبه‌ای با گاردین گفت:

من نمی‌گویم می‌دانیم که این کار می‌کند و باید هم‌اکنون آن را انجام دهیم؛ بلکه به‌صورت جدی مخالف موضع‌گیری هستم؛ چراکه هنوز ابهام‌های فراوانی دراین‌باره وجود دارد؛ اما با وجود این ابهام‌ها، هر لحظه بر خطرهای گرمایش جهانی افزوده می‌شود و روشن است که پژوهش و نتایج ژئومهندسی خورشیدی باید به‌عنوان بخشی از پاسخ جهانی به تغییرات آب‌وهوایی در نظر گرفته شود.

تعامل و گفت‌وگو‌ها درباره‌ی مهندسی آب‌وهوا در همایش محیط‌‌زیست سازمان ملل متحد درباره فناوری‌های مشابه ژئومهندسی خورشیدی و کنترل جذب کربن به‌طور جدی‌تری پیگیری شد. با اهمیت زیادی که آینده‌ی تعادل آب‌وهوایی زمین پیدا کرده، بسیار مهم است که ژئومهندسی خورشیدی با حضور موافقان و مخالفان به‌طور عمیق بررسی شود. بان کی‌مون، دبیر کل سابق سازمان ملل متحد، در بیانیه‌ای در این نشست گفت:

درک چگونگی و ظرفیت مهار آسیب‌رسانی فناوری‌های جدید برای منفعت همه انسان‌ها از سؤالات اساسی عصر ماست. اگر پاسخ قانع‌کننده‌ای پیدا نکنیم، نسل آینده نمی‌تواند ما را ببخشد.

لوتوس در سال ۲۰۱۶ تصمیم گرفت مدلی اسپرت‌تر از خودروِ Evora را با نام Evora 400 به بازار معرفی کند. این مدل نه‌تنها توانست طرفداران خودروهای اسپرت را جذب خود کند؛ بلکه حتی خریداران عادی نیز به آن روی خوشی نشان دادند و توانست فروش درخورتوجهی تجربه کند.

حال برای سال ۲۰۱۹، لوتوس مدل اسپرت دیگری نیز از Evora را با نام Evora GT410 Sport معرفی کرده است. پس از مدل Evora 400، قوی‌ترین مدلی که از لوتوس دیده بودیم، مدل GT430 بود که در اواسط سال ۲۰۱۷ معرفی شد. پیشرانه‌ی V6 این مدل با قدرت ۴۳۰ اسب‌بخار می‌توانست در ۳.۸ ثانیه به سرعت ۱۰۰ کیلومتربرساعت برسد و حداکثر سرعتش ۳۰۵ کیلومتربرساعت بود. کیت آیرودینامیکی این مدل که بیشتر روی قابلیت‌های خودرو در پیست متمرکز بود، توانایی فراهم‌کردن ۲۵۰ کیلوگرم نیروی رو‌به‌پایین را داشت.

مدل جدید GT410 خودرویی بین Evora 400 و GT430 محسوب می‌شود. کیت بدنه‌ی متفاوت این خودرو با مدل GT430 سبب کاهش نیروی رو‌به‌پایین به ۱۰۰ کیلوگرم شده است؛ اما در آن سو، حداکثر سرعت خودرو به ۳۱۵ کیلومتربرساعت افزایش پیدا کرده است. لوتوس ادعا می‌کند ازنظر فرمان‌پذیری و پایداری این مدل جدید بهترین خودروِ لوتوس است. قیمت مدل GT410 نیز ۱۸۹,۰۰۰ دلار اعلام شده که در‌مقایسه‌با قیمت ۲۳۹,۰۰۰ دلاری GT430 ارزان‌تر است.

با این کاهش قیمت چشمگیر، باید دید GT410 چه امکاناتی درمقایسه‌با GT430 کمتر دارد. در همین ابتدا، باید به حذف صندلی‌های اسپرت اسپارکو اشاره کنیم که خود به‌تنهایی ۶,۰۰۰ دلار قیمت داشتند و در GT410 از آن‌ها خبری نیست و صندلی‌های عقبی نیز کاملا حذف شده‌اند. درمقابل، GT410 به صندلی‌های مسابقه‌ای اسپرت از جنس فیبرکربن مجهز شده است.

دیگر امکانات لوتوس Evora GT410 Sport عبارت‌اند از: کیت بدنه‌ی GT، تودوزی آلکانترا، دیفیوزر عقب، رینگ‌های آلومینیومی، لاستیک‌های میشلن، صندوق عقب فیبرکربنی، تزیین فیبرکربنی روی داشبورد و سیستم تعلیق اسپرت Bilstein.

پیشرانه‌ی استفاده‌شده در این مدل، V6 سوپرشارژر با حجم ۳.۵ لیتر است که قدرت آن با ۱۳ اسب‌بخار افزایش به ۴۱۰ اسب‌بخار و گشتاورش نیز با ۱۰ نیوتون‌متر افزایش به ۴۲۰ نیوتون‌متر رسیده است. برای انتقال نیرو نیز از جعبه‌دنده‌ی ۶ سرعته‌ی دستی استفاده شده است؛ اما به‌صورت آپشن امکان سفارش جعبه‌دنده‌ی ۶ سرعته‌ی خودکار با پدال‌های تعویض دنده‌ی پشت فرمان نیز وجود دارد.

این مدل را باید نوعی به‌روزرسانی برای مدلی دانست که تقریبا یک دهه عمر دارد. مشخصه‌های فنی مهم این مدل Evora که آن را به خودروِ اسپرت واقعی تبدیل کرده‌اند، عبارت‌اند از: شاسی آلومینیومی تقویت‌شده، سقف فیبرکربن، سیستم تعلیق دوبل جناغی، سیستم ترمز قدرتمند چهار پیستون با دیسک‌ها ۳۷۰ میلی‌متری در جلو و ۳۵۰ میلی‌متری در عقب، رینگ‌های اسپرت ۱۹ و ۲۰ اینچی در جلو و عقب، سیستم فرمان کمک هیدرولیکی و دیفرانسیل لغزش محدود (فقط برای مدل دنده‌دستی).

همچنین، لوتوس از فنرهای خشک‌تر و لاستیک‌هایی با چسبندگی بیشتر در این مدل استفاده کرده‌ تا رانندگی با آن هرچه لذت‌بخش‌تر شود. درمجموع، لوتوس کابین GT410 را به‌خوبی طراحی کرده و درضمن، استفاده از آلومینیوم در بخش‌هایی مانند خروجی‌های سیستم تهویه و اهرم تعویض دنده و پدال‌ها، روی صندلی‌ها نیز دوخت باکیفیتی دیده می‌شود.

برخلاف بسیاری از خودروهای این کلاس و حتی محصولات دیگر لوتوس، سوار این مدل شدن و پیاده‌شدن از آن چندان مشکلی ندارد راحت است. به‌لطف ارگونومی فوق‌العاده‌ی لوتوس نیز، راننده پس از قرارگیری در صندلی، خود را در موقعیتی بسیار عالی خواهد یافت. به قسمت جذاب ماجرا، یعنی روشن‌کردن پیشرانه‌ی V6 سوپرشارژردار می‌رسیم. با روشن‌کردن پیشرانه‌ی Evora متوجه نکته‌ی جالبی خواهید شد و آن امکان مشاهده‌ی موتور از شیشه‌ی پشتی است؛ چون موتور درست پشت‌سر سرنشینان قرار دارد و با گازدادن می‌توانید تکان‌های موتور را ببینید.

لوتوس GT410 به‌معنای واقعی کلمه سوپراسپرت کوچکی است. مدل دنده‌دستی در ۴.۲ ثانیه به سرعت ۱۰۰ کیلومتربرساعت می‌رسد که ازاین‌نظر، یک‌دهم ثانیه کُندتر از مدل اتوماتیک است. بااین‌حال درعوض، حداکثر سرعت این مدل ۳۰ کیلومتربرساعت بیشتر است و می‌تواند به سرعت ۳۰۵ کیلومتربرساعت دست پیدا کند. وزن این مدل ۱,۲۵۶ کیلوگرم است و ضمن اینکه درمقایسه‌با مدل دنده‌اتوماتیک ۱۱ کیلوگرم سبک‌تر شده، از دیفرانسیل لغزش محدود نیز برخوردار است که رانندگی با آن را بسیار لذت‌‌بخش خواهد کرد.

حتما می‌دانید پیشرانه‌ی لوتوس Evora با تویوتا آریون یکسان است و فقط سوپرشارژر به آن اضافه شده است. این پیشرانه نه‌تنها در رانندگی اسپرت قدرت زیادی دارد؛ بلکه در رانندگی روزمره و درون‌شهری نیز بسیار متمدن و آرام عمل می‌کند و بی‌دردسر است. به‌لطف بهره‌گیری از سوپرشارژر نیز دیگر از تأخیر توربو در این خودرو خبری نیست و به‌محض اینکه اراده کنید و پای خود را روی پدال گاز فشار دهید، قدرت درخورتوجهی در کمترین زمان ممکن دراختیارتان قرار خواهد داد. حداکثر گشتاور ۴۲۰ نیوتن‌متری این پیشرانه نیز در دور موتور ۳,۵۰۰ دوربردقیقه به‌دست می‌آید و به‌خوبی در این دور موتور می‌توانید این گشتاور را احساس کنید.

جالب‌تر اینجا است که لوتوس Evora مصرف سوخت ترکیبی ۱۰.۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر دارد که اگر آن را با نوع خودرو و سطح توانایی حرکتی زیادش مقایسه کنید، متوجه خواهید شد بسیار عالی است.

اگر پدال گاز را همچنان فشار دهید، پیشرانه تا ۷,۰۰۰ دوربردقیقه دور می‌گیرد و در این دور موتور صدایی همانند شلیک گلوله از لوله‌ی اگزوز به‌گوش می‌رسد. این صدایی است که از هیچ تویوتایی نمی‌شنوید و ممکن است یک لحظه با خود فکر کنید آیا واقعا این پیشرانه‌ی تویوتا است؟

عملکرد کلاچ نیز متعادل و نه خیلی روان و نه خیلی سفت است؛ اما پدال‌های ترمز کمی سنگین احساس می‌شوند و شاید باید آن‌ها را با نیروی بیشتری فشار دهید. باوجوداین، اهرم تعویض دنده در یک کلام عالی است و هم ازنظر نوع عملکرد و هم مکان قرارگیری در بهترین حالت ممکن قرار دارد. درباره‌ی فرمان باید اشاره کنیم که بسیار تیز است و به‌دلیل نبود سیستم الکترونیکی کاملا حرکات چرخ‌ را با آن احساس می‌کنید. رانندگی با لوتوس GT410 در‌مقایسه‌با مدل‌های دیگر لوتوس ساده‌تر است؛ چون از این خودرو هرروز می‌توان استفاده کرد.

به‌لطف مرکز ثقل بسیار پایین و وزن کم، عملکرد GT410 در پیچ‌ها بسیار عالی است و درضمن، سیستم تعلیق نیز وظیفه‌ی خود را به بهترین شکل انجام می‌دهد. گرچه سیستم تعلیق این مدل کمی از مدل GT400 خشک‌تر است، اصلا اذیت‌کننده نیست و این خشکی بیشتر را تنها هنگام مواجهه با دست‌اندازها متوجه خواهید شد.

لاستیک‌های Cup2 نیز دیگر قوت GT410 هستند. این لاستیک‌ها با کمی گرم‌شدن چسبندگی بهتری پیدا می‌کنند و درکنار این سیستم تعلیق اسپرت، ترکیب بسیار خوبی دارند. این لاستیک‌ها در جلو ۲۳۵ میلی‌متر پهنا و در عقب ۲۸۵ میلی‌متر پهنا دارند. لوتوس Evora GT410 تجربه‌ای لذت‌بخش از رانندگی با خودروِ اسپرت توانا را برای راننده‌ی خود فراهم می‌کند و ضمن داشتن قابلیت‌هایی زیاد، تجربه‌ی سواری آن نیز کاملا متفاوت با خودرویی همچون پورشه 718 کیمن است.

به‌گفته‌ی لو وی، معاون سیزدهمین کنگره‌ی ملی مردم و مدیرکل شرکت مهندسی نیروی هسته‌ای چین، کشورش باید کار ساخت ۸ واحد نیروگاه‌ هسته‌ای میلیون کیلوواتی در سال را آغاز کند تا در سال ۲۰۳۰، به توسعه‌ی پایدار درزمینه‌ی صنایع و فناوری ملی برسد. چین قصد دارد مصرف کل انرژی خود را در سال ۲۰۳۰ به ۸.۵ تا ۱۰.۵ تریلیون کیلووات برساند و انتظار می‌رود بیش از ۴۵ درصد از آن را انرژی پاک تشکیل دهد. درصورتی‌که انرژی هسته‌ای به‌طور میانگین ۱۰ درصد از کل تولید انرژی برق دنیا را ازآنِ خود کند، چین باید کار ساخت این ۸ واحد نیروگاه‌ هسته‌ای را تا سال ۲۰۳۰ تمام کند.

این کشور متعهد شده ظرفیت کلی هسته‌ای خود را تا سال ۲۰۲۰ به ۵۸ گیگاوات برساند. این درحالی است که تا ژانویه این میزان معادل ۴۵.۹ گیگاوات بوده است. چین می‌خواهد کار ساخت اولین واحد نیروگاه هسته‌ای را در ۳۰ژوئن امسال در جانگ‌جاو واقع در فوجیان آغاز کند. به‌طور میانگین هر واحد ۶۰ ماه زمان می‌برد و ۱۰ ماه فاصله‌ی زمانی ساخت دو واحد خواهد بود. بدین‌ترتیب، پیش‌بینی می‌شود واحد اول رسما در سال ۲۰۲۴ و واحد دوم در سال ۲۰۲۵ افتتاح شود.

جوزف جاکوبلی، تحلیلگر ارشد خدمات همگانی آسیا در Bloomberg Intelligence می‌گوید:

روند کنُد صدور مجوزها و همچنین تأخیر در راه‌اندازی نسل جدید راکتورها می‌تواند اهداف دولت چین برای تحقق ظرفیت ۵۸ گیگاواتی را به‌تأخیر بیندازد.

چین انتظار دارد در ۵ تا ۱۰ سال آینده، روند صعودی رشد انرژی هسته‌ای را در آسیا شاهد باشد. درحال‌حاضر، شرکت ملی هسته‌ای چین ۲۱ واحد نیروگاه هسته‌ای دارد که با ظرفیت نصب‌شده به ۱,۹۰۹.۲ میلیون کیلووات می‌رسد. این شرکت در طراحی یکی از راکتورهای هولانگ (طرح نسل سوم راکتور که در داخل کشور چین انجام شده است) مشارکت کرده که به‌عنوان یکی از کارهای بزرگ‌ درزمینه‌ی توسعه‌ی بومی تجهیزات نسل سوم نیروی هسته‌ای به‌شمار می‌رود. تا اواخر سال ۲۰۱۸، شرکت مذکور ۵۸ واحد نیروگاه هسته‌ای فعال یا در‌حال‌ساخت داشت.

به‌عنوان بخشی از پروژه‌ی اسکای‌ویز (Skyways) ایرباس پهپاد تحویل کالایی را به‌همین نام با موفقیت آزمایش کرد که بسته‌ها را به کشتی‌های لنگرانداخته‌ی دور از ساحل منتقل می‌کند. پروژه‌ی اسکای‌ویز که با هدف ساده‌‌شدن عملیات بارگیری ارائه شده، در سنگاپور آزمایش شده و ایرباس امیدوار است سرعت تحویل کالا را افزایش دهد. این شرکت هواپیماسازی بزرگ دنیا اعتقاد دارد پروژه‌ی اسکای‌ویز روشی پاک و ایمن برای کسب‌وکار تحویل کالا در بنادر شلوغ خواهد بود. 

ایرباس با همکاری شرکت تدارکاتی ویلهلم شیپس سرویسز (Wilhelmsen Ships Services) و اداره‌ی دریانوردی و امور بنادر سنگاپور مشغول انجام آزمایش‌های پهپاد تحویل اسکای‌ویز است. روز جمعه گذشته، اولین پرواز با یکی از هواپیماهای بدون سرنشین اسکای‌ویز این شرکت در محل کار انجام شد که حامل قطعات چاپ سه‌بعدی به وزن ۱.۵ کیلوگرم بود.

انجام موفق عملیات به‌معنای خروج از خط ساحلی اسکله‌ی جنوبی مارینا سنگاپور و پرواز تا فاصله ۱.۵ کیلومتری به‌سمت کشتی مقصد بود. پهپاد تحویل ایرباس پس از پرواز و حمل بار، آن را روی عرشه‌ی کشتی قرار داد و آماده‌ی بازگشت شد. کل زمان این فرایند کمتر از ۱۰ دقیقه طول کشید. 

لئو جئو، سرپرست پروژه اسکای‌ویز ایرباس گفت:

 ما هیجان‌زده‌ایم که اولین آزمایش چنین پهپادی را در دنیای فعالیت‌های دریایی با موفقیت انجام دادیم. پیشرفت امروز نتیجه‌ی ماه‌ها آمادگی تیم اختصاصی ما و همکاری تنگاتنگ با شرکا است و در آینده، به‌دنبال بازاری گسترده در صنعت دریایی هستیم. 

باتوجه‌به‌ گفته‌های مسئولان ایرباس، هواپیمای بدون سرنشین اسکای‌ویز درواقع می‌تواند ۴ کیلوگرم را حمل کند و به کشتی واقع در فاصله‌ای تا ۳ کیلومتر خارج از خط ساحلی برسد. پرواز این پهپاد تحویل ازطریق کریدورهای اختصاصی هوایی و با کمک نرم‌افزار کنترل خودران میسر می‌شود.

آزمایش‌های بعدی قابلیت‌های دیگر این پهپاد در صنعت حمل‌ونقل دریایی بررسی خواهد کرد و همچنین، نحوه‌ی استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین هدایت‌پذیر ازراه‌دور را در صنعت حمل‌ونقل تحلیل می‌کند تا بتوان آن را در آینده گسترش داد. ظاهرا این نوع روش‌های بارگیری مکمل می‌تواند سرعت تحویل کالا را تا شش‌برابر افزایش دهد و هزینه‌ها را تا ۹۰ درصد کاهش دهد و به کاهش میزان انتشار آلاینده‌ها کمک کند. افزون‌براین، چنین روشی می‌تواند از وقوع حوادثی جلوگیری کند که ممکن است ازطریق روش‌های معمول بارگیری در بنادر شلوغ اتفاق بیفتد.

ماریوس یوهانسن، معاون بخش تجاری و کشتی‌رانی ویلهلم شیپس سرویسز می‌گوید:

تحویل قطعات ضروری و لوازم پزشکی و پول نقد برای کارفرما ازطریق راه‌اندازی قایق یا وسایل نقلیه‌ی کوچک، بخش مهمی از فعالیت‌های ما در خدمات کشاورزی است که روزانه در بنادر سراسر جهان ارائه می‌کنیم. فناوری مدرن مانند سیستم‌های هواپیمای بدون سرنشین، فقط یکی از ابزارهای جدید و عالی است که می‌تواند در صنعت حمل‌ونقل استفاده شود. به‌کمک فناوری مدرن، می‌توانیم صنعت حمل‌ونقل را به پیش برانیم و نحوه‌ی خدمت به مشتریان را بهبود بخشیم.

به‌زودی، ایرباس با همکاری دانشگاه ملی سنگاپور نمونه‌ای اولیه از پهپاد اسکای‌ویز را در محیط‌های شهری نیز به پرواز درمی‌آورد. ویدئوِ زیر نشانگر عملیات موفقیت‌آمیز هواپیمای بدون سرنشین اسکای‌ویز ایرباس در عمل است. 

دانلود    360P        720P

شیوع اخیر بیماری سرخک در ایالات متحده‌ی آمریکا، خطر شیوع گسترده‌ی این بیماری را آشکار کرده است. جمهوری دموکراتیک کنگو نیز در‌حال‌مبارزه با شیوع بیماری مرگ‌بار ابولا است که تاکنون جان صدها نفر را گرفته است. بااین‌حال، شیوع بیماری‌های همه‌گیر رخدادهای تازه‌ای نیستند. درواقع، شیوع گسترده‌ی برخی بیماری‌های عفونی روند تاریخ بشر را کاملا تغییر داده‌اند.

ارنان کورتس، سردار اسپانیایی، در فوریه‌ی۱۵۱۹، برای اکتشاف و استعمار امپراتوری آزتک از کوبا راهی مکزیک شد. طی تنها دو سال، موکتزومای دوم، فرمانروای آزتک‌ها، به‌دست فاتحان اسپانیایی کشته و تنوچتیتلان، پایتخت آزتک‌ فتح شد و کورتس امپراتوری آزتک را به تسخیر اسپانیایی‌ها درآورد. در این پیروزی، سلاح‌ها و تاکتیک‌های جنگی فاتحان اسپانیایی نقش مهمی ایفا کردند؛ اما کاری‌ترین ضربه را نوعی بیماری به آزتک‌ها زد.

فتح امپراتوری آزتک

کورتس پس از اینکه به فتح کوبا کمک کرد، مأمور حمله به مکزیک شد. وقتی ناوگان کوچک او به خشکی رسیدند، دستور داد کشتی‌ها را بسوزانند تا هیچ راهی برای بازگشت باقی نماند. به‌عقیده بسیاری از مورخان، همین موضوع عزم جزم او برای چیرگی بر آزتک‌ها را نشان می‌دهد. کورتس به‌همراه ۵۰۰ نیروی خود به‌سوی خاک مکزیک رفت. این منطقه به تمدن آزتک تعلق داشت که در آن زمان، جمعیتش بیش از ۱۶ میلیون نفر بود.

طرحی از آزتک‌ها در قرن شانزدهم که قربانیان آبله را به‌تصویر کشیده است

کورتس به نارضایتی گسترده‌ در تنوچتیتلان و حاکم آن پی برد و با بسیاری از مردم محلی متحد شد. او با وجود شمار اندک نیروهایش، توانست تنوچتیتلان را تصرف کند. در آنجا، موکتزومای دوم، حاکم تنوچتیتلان، با احترام کامل از او استقبال کرده بود؛ اما درعوض، کورتس موکتزوما را به زندان انداخت. دو سال بعد و در اوت۱۵۲۱، کورتس موفق شد امپراتوری آزتک را فتح کند و این سرزمین را ضمیمه‌ی قلمرو پادشاهی اسپانیا کند. متحدان او در این جنگ‌ها، میکروب‌های اروپایی بودند که او و نیروهایش ناخواسته با خود به آمریکای میانه برده بودند.

سلاح مخفی کورتس

اگرچه کورتس رهبری کارکشته بود، نیروهای او که شاید به‌همراه متحدان بومی شمارشان به هزار نفر نیز نمی‌رسید، بدون کمک نمی‌توانستند شهری ۲۰۰,۰۰۰ نفری (در برخی منابع ۳۵۰,۰۰۰ نفری) را تصرف کنند. عفونت واگیردار آبله به او و سپاهیانش کمک کرد؛ عفونتی که به‌تدریج در مکزیک شیوع پیدا کرد و در سال ۱۵۲۰، وارد شهر پرجمعیت تنوچتیتلان شد و طی فقط یک سال، ۴۰ درصد از جمعیت این شهر را به کام مرگ کشاند.

آبله ویروس استنشاقی است که باعث تب و استفراغ و جوش‌های چرکی می‌شود و به‌تدریج در تمام نواحی بدن قربانی پراکنده می‌شوند. این جوش‌ها به زخم‌هایی تبدیل می‌شوند که جای آن روی بدن بیمار باقی می‌ماند. مرگ‌ومیر این بیماری حدود یک‌سوم است و یک‌سوم دیگر هم معمولا کور می‌شوند.

صفحه‌ی مسی از شهر تنوچتیتلان، پایتخت امپراتوری آزتک متعلق به قرن هفدهم

در دوران باستان، آبله در فرهنگ‌های مصر و هند و چینی وجود داشته است. این بیماری برای هزاران سال در جمعیت‌های انسانی باقی ماند و در قرن یازدهم میلادی، به‌دنبال جنگ‌های صلیبی وارد اروپا شد. وقتی اروپاییان اکتشاف و استعمار سایر نقاط جهان را شروع کردند، آبله را هم با خود بردند. بومیان آمریکا، ازجمله آزتک‌ها، به‌‌ویژه درمقابل آبله آسیب‌پذیر بودند؛ زیرا هرگز به این ویروس مبتلا نشده بودند. بنابراین، مصونیت طبیعی برابر آن نداشتند و درمان ضدویروسی مؤثری هم وجود نداشت.

یکی از قربانیان درباره‌ی این همه‌گیری گزارش داد:

بیماری ۷۰ روز طول کشید و در همه‌جای شهر شیوع پیدا کرد و شمار زیادی از مردم را کشت. زخم‌هایی روی صورت و سینه و شکم ما به‌وجود آمدند و برخی از آن‌ها سر تا پای ما را پوشاندند.

جوش‌های چرک‌دار روی پای بیمار مبتلا به آبله

یکی از راهبان فرقه‌ی فرانسیسکن که به‌همراه سپاهیان کورتس به مکزیک رفته بود، دراین‌باره می‌گوید:

ازآنجاکه سرخ‌پوست‌ها درمان بیماری را نمی‌دانستند، همچون مور و ملخ، فوج‌فوج هلاک می‌شدند. در بسیاری از مواقع، اتفاق می‌افتاد که همه در یک خانه می‌مُردند و چون شمار مردگان زیاد بود و نمی‌شد همه را دفن کرد، خانه را روی سرشان خراب می‌کردند تا همانجا به گورشان تبدیل شود.

آبله به چندین طریق به آزتک‌ها ضربه زد. ابتدا، این بیماری بسیاری از قربانیان را به‌سرعت می‌کشت، به‌ویژه نوزادان و کودکان. بسیاری از بزرگ‌سالان هم با این بیماری ناتوان می‌شدند؛ زیرا یا خودشان بیمار می‌شدند یا اینکه مجبور بودند از بستگان و همسایگان بیمارشان مراقبت کنند یا وقتی می‌دیدند بیماری چه بر سر اطرافیانشان آورده، امید خود برای مقابله با اسپانیایی‌ها را از دست می‌دادند. درنهایت مردم دیگر نمی‌توانستند کشاورزی کنند که نتیجه‌ی آن، قطحی گسترده‌ای بود که دستگاه ایمنی بازماندگان را به‌شدت تضعیف کرد.

بیماری‌ می‌تواند تاریخ بشر را دگرگون کند

البته، آزتک‌ها تنها بومیانی نبودند که به بیماری‌های اروپاییان مبتلا می‌شدند. علاوه‌بر بومیان آمریکا در آمریکای‌شمالی، تمدن‌های مایا و اینکا نیز تقریبا با آبله منقرض شدند. همچنین، سایر بیماری‌های اروپایی، مانند سرخک و اوریون، تلفات چشمگیری به‌جای می‌گذاشتند و از بیش از ۹۰ درصد جمعیت‌های بومی دنیای نو کاستند. پژوهش‌های اخیر نشان داده دیگر عوامل عفونی مانند سالمونلا که به شیوع در بین حیوانات اهلی شناخته شده‌اند، ممکن است سبب همه‌گیری‌های بیشتری شده باشند.

واکسیناسیون گسترده برای آبله تا نیمه‌ی دوم قرن نوزدهم ادامه پیدا کرد. در این دوران، بیماران با آبله گاوی که بیماری بسیار خفیف‌تری درمقایسه‌با آبله است، ایمنی پیدا می‌کردند

آبله اکثر ویژگی‌های لازم برای همه‌گیری بزرگ را دارد. این بیماری ناشی از ویروسی است که به خانواده‌ای تعلق دارد که می‌تواند به‌سرعت رشد یابد و به‌راحتی بین گونه‌های مختلف حیوانات سرایت کند. مهم‌تر از همه، پاتوژن آبله می‌تواند ازطریق ذرات معلق در هوا منتقل شود. به‌همین‌دلیل، عامل جذابی برای سلاح‌های بیولوژیکی بوده است. در قرن هجدهم، بریتانیا تلاش کرد جمعیت بومیان آمریکا را آلوده کند.

یکی از فرماندهان بریتانیایی دراین‌باره گفته است:

ما دو پتو و دستمال از بیمارستان آبله به آن‌ها دادیم. امیدوارم که این کار اثر مدنظرمان را بگذارد.

در جنگ جهانی دوم، دانشمندان کشورهای بریتانیا، آمریکا، ژاپن و شوروی توانایی تولید سلاح بیولوژیکی به‌وسیله آبله را بررسی کردند. خوشبختانه واکسیناسیون جهانی موفق بود و آخرین مورد طبیعی از بیماری آبله در سال ۱۹۷۷ تشخیص داده شد. اگرچه از زمان ریشه‌کن‌شدن این ویروس هیچ‌گونه عفونت طبیعی گزارش نشده، آبله آخرین قربانی خود را یک سال پس از انقراضش گرفت. سال ۱۹۷۸ بود که یکی از عکاسان پزشکی در آزمایشگاهی در بیرمنگام به‌اشتباه به این ویروس آلوده شد و جان خود را از دست داد.

در بسیاری از رویدادهای بزرگ تاریخ جهان، ازجمله درگیری سپاهیان کورتس با امپراتوری آزتک، بیشتر از سلاح‌ها و تاکتیک‌ها و استراتژی‌های جنگی، بیماری‌ها تأثیرگذار بودند. بسیاری از کشورها تصور می‌کنند ازطریق سرمایه‌گذاری‌ در بخش نظامی می‌توانند امنیت لازم را به‌دست آورند؛ اما باید تاریخ را بخوانند. جریان رویدادهای تاریخی بارهاوبارها با شیوع بیماری‌ها تغییر کرده‌اند. میکروب‌ها بسیار کوچک‌تر از آن‌اند که با چشم غیرمسلح دیده شوند؛ اما می‌توانند حتی قدرتمندترین سلاح‌های جنگی را بی‌اثر کنند.

گروه توسعه فناوری هوشمند ایرانیان موفق به دریافت مجوز VOD شد و براساس این مجوز، به‌زودی پلتفرمی با نام «آیگپ تی وی» راه اندازی خواهد شد.

سید محمدصادق امامیان، رئیس سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر در این مراسم گفت:

هر رسانه‌ای که در کشور فعالیت می‌کند برای ما افتخار است.با توجه به تنوع و تحول رسانه‌هایی که خدمات صوت و تصویر ارائه می‌دهند؛ بدون مسئولیت‌پذیری امکان ندارد که مطمئن باشیم آن‌ها به نفع جامعه کار می‌کنند.

امامیان با اشاره به فعالیت رسانه‌های مختلف صوت و تصویر فراگیر گفت: «سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر وظیفه دارد که این رسانه‌ها را حمایت کند.»

براساس این مجوز، برای تکمیل سبد خدمات ارائه شده آیگپ، به‌زودی در آیگپ شاهد پخش محتوای ویدئوئی ناشر محور خواهیم بود که این محتوا با مشارکت تولیدکنندگان صاحب نام و دارای محتوای به روز و متفاوت ارائه خواهد شد.

آیگپ تی وی با قابلیت ها و امکانات متفاوت نسبت به سایر ارائه دهندگان ویدئو در بستر وب و اپلیکیشن، با حمایت اپراتورهای اینترنت خدمات خود را به مخاطب عرضه خواهد کرد.

امکان برقراری تماس تصویری، راه اندازی بات، راه اندازی دکتر آیگپ با همکاری وزارت بهداشت، کیف پول دیجیتال و فراهم آوری امکان طراحی استیکر از جمله تغییرات آیگپ در طول چهار ماه گذشته بوده است.

یکی از جالب‌ترین نکات کونیگزگ یسکو در هنگام معرفی در نمایشگاه ژنو ۲۰۱۹، بهره‌مندی از جعبه‌دنده هوشمند LST (مخفف Light Speed Tranmission) بود. در این جعبه‌دنده ۹ سرعته پیشرفته، چرخ‌دنده‌ها همانند جعبه‌دنده یک خودرو مسابقه‌ای به‌صورت مستقیم با‌هم درگیر می‌شوند و کار تعویض دنده به‌وسیله پدال‌های پشت فرمان انجام می‌گیرد. امروز قصد داریم به بررسی فنی و دقیق‌تر جعبه‌دنده سریع و کم‌وزن کونیگزگ بپردازیم. قبل از اینکه بخواهیم جعبه‌دنده پیشرفته LST را معرفی کنیم، بد نیست نگاهی به نحوه عملکرد جعبه‌دنده دستی معمولی بیاندازیم. معمولا در این نوع جعبه‌دنده‌ها یک فلای‌ویل و کلاچ وجود دارد که به پوسته چرخ‌دنده‌ها متصل می‌شوند و کار انتقال قدرت را انجام می‌دهند.

همان‌طور که در عکس مشخص است، این نوع جعبه‌دنده‌ها از یک شفت خروجی و شفت ثانویه یا دوم بهره می‌برند. چرخ‌دنده‌های قرارگرفته روی شفت خروجی به‌صورت هرزگرد و آزادانه حرکت می‌کنند. در جعبه‌دنده‌های Constant Mesh که چرخ‌دنده‌ها در حالت دائمی درگیر هستند، به ازای هر دنده روی شفت خروجی که به‌صورت آزادانه حرکت می‌کند، یک دنده ثابت روی شفت ثانویه وجود دارد. هنگامی که پدال کلاچ فشرده می‌شود، انتقال قدرت بین شفت خروجی و پیشرانه هم قطع می‌شود. هنگامی که دسته دنده را تکان می‌دهید، ماهک که وظیفه تعویض دنده را بر‌عهده دارد، کشویی دنده را حرکت می‌دهد و آن را با چرخ‌دنده مورد نظر درگیر می‌کند.

کشویی دنده به‌صورت ثابت روی شفت اصلی یا خروجی قرار گرفته و با دنده‌های مختلف درگیر می‌شود. با رها کردن پدال کلاچ، بار دیگر انتقال قدرت بین موتور و شفت خروجی انجام می‌گیرد و این بار دنده‌های روی شفت خروجی و شفت ثانویه که با تعویض دنده با یکدیگر درگیر شده‌اند، با سرعت یکسانی حرکت می‌کنند. چرخ‌دنده قرارگرفته روی شفت خروجی، با انتقال قدرت صورت‌گرفته بین شفت خروجی و موتور شروع به حرکت می‌کنند و چرخ‌دنده هرزگرد را به حرکت در می‌‌آورد و در مرحله آخر انتقال قدرت به دیفرانسیل و چرخ‌ها انجام می‌شود.

در هنگامی که هیچ‌کدام از چرخ‌دنده‌های شفت خروجی درگیر نباشند،‌ جعبه‌دنده در حالت خلاص قرار می‌گیرد و در این حالت تنها می‌توانید یک دنده را با دنده هرزگرد درگیر کنید. یک کلاچ و اهرم تعویض دنده در حالات مختلفی می‌توانند عمل کنند. فرض کنید که برای هر دنده یک کلاچ در نظر گرفته شده باشد و شما مجبور باشید برای هر بار تعویض دنده، یک پدال کلاچ جداگانه را با پای خود بفشارید. قطعا این حالت با وجود فضای در دسترس داخل کابین خودرو امکان‌پذیر نیست و بهره‌وری مناسبی هم ندارد.

حال جعبه‌دنده ۹ سرعته LST با ۸ کلاچ متفاوت و بدون فلای‌ویل خارجی چگونه کار می‌کند؟ به‌جای استفاده از فلای‌ویل، در انتهای میل‌لنگ چرخ‌دنده‌هایی نصب شده است. ۲ چرخ‌دنده دیگر با چرخ‌دنده انتهای میل‌لنگ درگیر هستند که یکی به شفت ۳ دنده اول (۱ و ۲ و ۳) و دیگری به شفت ۳ دنده دوم (۴ و ۵ و ۶) متصل است. چرخ‌دنده‌ای که ۳ دنده اول را به حرکت در می‌آورد، ۲.۰۹ برابر بزرگتر از چرخ‌دنده‌ متحرک ۳ دنده دوم است. چرخ‌دنده‌های روی دو شفت که به‌‌وسیله قدرت موتور به‌حرکت در می‌آیند، تا هنگامی که به وسیله کلاچ درگیر شوند، هرزگرد خواهند بود. دنده عقب هم یک چرخ‌دنده جداگانه دارد که به وسیله کلاچ جداگانه درگیر می‌شود. درواقع برای این جعبه‌دنده در مجموع ۸ کلاچ و ۸ حسگر فشار کلاچ هیدرولیکی در نظر گرفته شده تا کار انتقال قدرت را در سریع‌ترین زمان ممکن انجام دهند.

تاکنون نحوه درگیر شدن ۶ دنده و ۶ کلاچ مختلف‌شان را به‌همراه دنده عقب توضیح دادیم. حال نوبت به آخرین کلاچ می‌رسد که در رابطه با آن صحبت نکردیم. آخرین کلاچ یعنی کلاچ هشتم، برای انتخاب ۲ حالت خروجی کم یا زیاد برای دیفرانسیل الکتریکی در نظر گرفته شده است. با انتخاب حالت خروجی کم (Low Output)، جعبه‌دنده تا ۶ دنده اول را درگیر می‌کند. اما با انتخاب حالت خروجی بالا (High Output)، آن‌طور که به‌نظر می‌رسد، جعبه‌دنده بار دیگر چرخ‌دنده‌های ۴ و ۵ و ۶ را به‌عنوان دنده‌های ۷ و ۸ و ۹ انتخاب می‌کند. شاید کمی سردرگم شده باشید، اما با بررسی ضرایب دنده به نتایج شفاف‌تری خواهیم رسید.

دنده ۱: ۴.۷۲۰۰

دنده ۲: ۳.۶۴۴۱

دنده ۳: ۲.۸۷۴۴

دنده ۴: ۲.۲۵۰۰

دنده ۵: ۱.۷۳۷۱

دنده ۶: ۱.۳۷۰۲

دنده ۷: ۱.۰۷۸۳

دنده ۸: ۰.۸۳۲۵

دنده ۹: ۰.۶۵۶۶

در مرحله اول با اختلاف مجموعه ۳ دنده اول با مجموعه ۳ دنده دوم آغاز می‌کنیم. اختلاف ضرایب برای دنده‌های ۱ و ۴، ۲ و ۵ ، و ۳ و ۶ به میزان ۲.۰۹۷۸ است. همین مسئله احتمال استفاده از ۲ شفت اصلی به‌جای ۳ شفت را بیشتر می‌کند. این ۶ چرخ‌دنده در حالت درگیری دائم با چرخ‌دنده‌های قرار گرفته روی شفت اصلی هستند. در یک جعبه‌دنده Constant Mesh معمولی، به‌ازای هر دنده هرزگرد یک دنده در شفت خروجی وجود دارد که با آن درگیر می‌شود. اما بررسی اختلاف ضرایب تک تک چرخ‌دنده‌ها ما را به نتایج جالبی می‌رساند. اختلاف ضریب بین دنده ۱ و ۲ برابر ۱.۲۹۵ است که با اختلاف ضریب بین دنده‌های ۴ و ۵ برابر است. همچنین اختلاف بین دنده‌های ۲ و ۳ هم برابر ۱.۲۶۷ است که با اختلاف ضریب بین دنده‌های ۵ و ۶ برابر است.

این مسئله می‌تواند دلیلی بر استفاده از تنها ۳ دنده ثابت روی شفت خروجی باشد. با بررسی ارتباط بین ۳ دنده اول و ۳ دنده آخر، احتمال درست بودن این فرض بیشتر می‌شود. اختلاف ضریب بین دنده‌های ۱ و ۷، ۲ و ۸، و ۳ و ۹ همگی برابر ۴.۳۷۷۳ است. از آنجایی که می‌دانیم ضرایب موجود بین دنده‌های ۱ و ۴، ۲ و ۵، و ۳ و ۶ ثابت است، پس اختلاف ضرایب موجود بین دنده‌ّ‌های ۴ و ۷، ۵ و ۸، و ۶ و ۹ هم در عدد ۲.۰۸۶۶ ثابت خواهد بود. برای درک بهتر نحوه عملکرد سیستم، ۲ شفت دربرگیرنده ۶ دنده اول را A و B و دنده/کلاچ ها از 1 تا 6 نام‌گذاری می‌کنیم ( دنده‌های ۷ و ۸ و ۹ همان دنده‌های ۴ و ۵ و ۶ هستند). کلاچ هشتم که میزان خروجی دیفرانسیل را کنترل می‌کند هم در حالت L ،H یا حالت خلاص N قرار می‌گیرد.

حال برای توضیح بهتر نحوه تعویض دنده‌ها، حالتی که دنده درگیر می‌شود با حروف بزرگ، آزاد شدن دنده‌ها با حروف مورب و حالت تعویض خروجی هم به مانند دنده‌ها با حروف بزرگ و مورب نمایش داده می‌شوند.

برای روشن کردن خودرو:

A1 – N ( شفت A در حالت هیدرولیکی یا الکترونیکی می‌چرخد تا موتور را روشن کند)

تعویض دنده از ۱ به ۲:

A1 – A2 – L

تعویض دنده از ۷ به ۴:

B4 – H – L

تعویض دنده از ۳ به ۵:

A3 – B5 – L

تعویض دنده از ۵ به ۸:

B5 – L – H

قسمت دشوار کار اینجا است که چرخ‌دنده مستقیم ( همانند جعبه‌دنده سکوئنشال مسابقه‌ای)، توان تحمل گشتاور این موتور را ندارد. به همین منظور از چرخ‌دنده‌های موربی استفاده شده که زاویه کمتری نسب به چرخ‌دنده‌های مورد استفاده در جعبه‌دنده‌های معمولی دارند. اما چرخ‌دنده‌های مورب فشار جانبی زیادی را به پوسته جعبه‌دنده وارد می‌کنند. برای حل این مشکل، محاسبات عددی بسیاری انجام شده و با استفاده از نرم‌افزارهای طراحی ۳ بعدی، شکل پوسته بهبود یافته است.

در آخر کریستین وُن کونیگزگ در رابطه با جعبه‌دنده هوشمندانه LST می‌گوید:

«اگر به گذشته برگردیم و نگاهی به آگرا بیاندازیم، خواهیم دید که جعبه‌دنده دوکلاچه همیشه برای ما یک آپشن محسوب می‌شده اما هیچ نکته مثبتی برای تحمل گشتاور ۱۴۸۵ نیوتن‌متری در آن وجود نداشته. اگر میخواستیم همان جعبه‌دنده را توسعه بدهیم، وزن آن به بیش از ۱۷۵ کیلوگرم می‌رسید. اگر بخواهید روی جعبه‌دنده‌های استفاده شده در خودروهای ۸ سیلندر فراری و مک‌لارن کار کنید، آن‌ها تنها تا ۸۹۰ نیوتن‌متر گشتاور را تحمل می‌کنند و بیش از ۱۱۰ کیلوگرم وزن دارند. اما ما اکنون جعبه‌دنده‌ای تولید کردیم که توانایی تحمل گشتاور ۱۵۰۰ نیوتن‌متر را دارد و با درنظر‌گرفتن استارتر و کلاچ‌ها، تنها ۷۹ کیلوگرم وزن دارد. همانند نام این جعبه‌دنده، شما قادر خواهید بود تا بین هر دنده‌ای که بخواهید، تعویض‌دنده را به سریع‌ترین شکل ممکن انجام بدهید. این جعبه‌دنده بسیار جالب است. ما هیچ فلای‌ویل یا کلاچی را در خارج پوسته نداریم و همگی در مجموعه آلومینیومی قرار گرفته‌اند. بنابراین وقتی در حالت خلاص هستید، موتور خودرو به‌لطف میل‌لنگ، شاتون و پیستون سبک‌وزن، اینرسی بسیار پایینی دارد و همانند یک خودروی فرمول‌یک گاز می‌خورد.»